Red Purple Black

هه‌ڤاڵ كوێستانی – په‌رله‌مانتاری گۆڕان له‌ په‌رله‌مانی عێراق: یه‌كێتی ده‌بێ ده‌ست له‌ سلێمانی بشوات چوونكه‌ له‌م قۆناغه‌دا بۆ گۆڕان یه‌كلابۆته‌وه‌ ... دیمانه‌: ستیڤان شه‌مزینانی

PDFPrintE-mail

* گۆڕان نه‌ باڵی جه‌لالییه‌كانی ناو پارتی و نه‌ پارتی گه‌له‌ تا له‌ پارتی جیا ببنه‌وه‌ و دواتر بگه‌ڕێنه‌وه‌ ناوی

* گۆڕان هاوسۆزیی خۆی بۆ خۆپیشانده‌ران ده‌ربڕی به‌ڵام داوای له‌ جه‌ماوه‌ر نه‌كرد بڕژێنه‌ سه‌رجاده‌كان

*كه‌ داوای هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی حكوومه‌ته‌كه‌ی "به‌رهه‌م ساڵح"مان كردووه‌، بۆ دژایه‌تی خودی ئه‌و نه‌بووه‌

*خۆپیشاندان كۆتاییان نه‌هاتووه‌ و گه‌ر داخوازییه‌كانی خه‌ڵك جێبه‌جێ نه‌كرێن، كاریگه‌رتر سه‌رهه‌ڵده‌ده‌نه‌وه‌

هه‌ڤاڵ كوێستانی ئه‌ندامی په‌رله‌مانی عێراق له‌سه‌ر لیستی گۆڕان و هه‌ڵسوڕاوی ناسراوی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان له‌م دیمانه‌ تایبه‌تی گۆڤاری ململانێ باس له‌ خۆرێكخستنه‌وه‌ی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و ده‌كات و پێیوایه‌ كه‌ هێشتا پرۆسه‌ی خۆرێكحستنه‌وه‌ی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ته‌واو نه‌بووه‌، به‌ڵام رایده‌گه‌یه‌نێت كه‌ ته‌وابوونی ئه‌و پرۆسه‌یه‌ زۆر ناخایه‌نێت. له‌ ته‌وه‌رێكی تری دیمانه‌كه‌دا كوێستانی ره‌تیده‌كاته‌وه‌ كه‌ له‌ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕاندا شه‌ڕی ته‌كه‌تولات هه‌بێت و پێیوایه‌ ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ جیاوازیی بۆچوونه‌. پاشان باس له‌ ئه‌گه‌ری یه‌كگرتنه‌وه‌ی یه‌كێتی و گۆڕان ده‌كات و ئه‌و ئه‌گه‌ره‌ به‌دوور وه‌سف ده‌كات و پێیوایه‌ گۆڕان جه‌لالییه‌كانی ناو پارتی و پارتی گه‌ل نییه‌ دوای جیابوونه‌وه‌ جارێكی تر بۆ باوه‌شی حزبی دایك بگه‌ڕێته‌وه‌. له‌ به‌شێكی تری دیمانه‌كه‌دا ره‌خنه‌ له‌ سیاسه‌تی گه‌ڕاندنه‌وه‌ی موڵكی حكومی له‌لایه‌ن حزبه‌كانه‌وه‌ ده‌گرێت و پێیوایه‌ ئه‌و پرۆسه‌یه‌ وه‌ك پێویست نییه‌ و بناغه‌ی كێشه‌كه‌ش ئه‌و چه‌ند بینایه‌ نییه‌ كه‌ راده‌ست كراونه‌ته‌وه‌. پاشان پێ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ داده‌گرێت كه‌ خۆپیشاندانه‌كان كۆتاییان نه‌هاتووه‌ و به‌زه‌بری چه‌ك خه‌ڵكی ناچاركراون شه‌قامه‌كان چۆڵ بكه‌ن، له‌ كۆتایشدا پێیوایه‌ كه‌ ده‌بێ یه‌كێتی ده‌ست له‌ سلێمانی بشوات چوونكه‌ ئه‌و شاره‌ بۆ گۆڕان یه‌كلا بۆته‌وه‌

ستیڤان: بۆچی تا ئێستا بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان كۆنگره‌ی خۆی نه‌به‌ستووه‌ و هیچ ده‌نگێكیش نییه‌ بۆ به‌ستنی كۆنگره‌، له‌ كاتێكدا ساڵێك زیاتره‌ مۆڵه‌تی حزبی وه‌رگرتووه‌؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: گۆڕان بزووتنه‌وه‌یه‌كی جه‌ماوه‌ریی نوێ و ئه‌زموونیكی تازه‌یه‌ له‌ خه‌باتی سیاسییدا و له‌ تێكه‌ڵاوبوونی ته‌مه‌ن و نه‌وه‌ و بیر و بۆچوون و ئاڕاسته‌ی جیاواز، زۆرتریش پشت به‌ وزه‌ و هێز و توانای نه‌وه‌ی نوێ ده‌به‌ستێ. ساڵێكیش له‌ بواری سیاسه‌تدا زۆر كه‌مه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و هَیز و ئیماكانیاته‌ نوێیانه‌ ده‌ربكه‌ون و له‌ناو بزووتنه‌وه‌كه‌شدا ته‌واو بناسرێن، تا له‌ له‌ هه‌ڵبژاردندا هه‌قی خۆیان بدرێتێ. وێڕای ئه‌وه‌ش، هێشتا پرۆسه‌ی خۆرێكخستنی بزووتنه‌وه‌كه‌ ته‌واو نه‌بووه‌، تا له‌وێوه‌ و له‌ رێی كۆنفرانسه‌ ناوچه‌ییه‌كانه‌وه‌، ئه‌ندامانی كۆنفرانس هه‌ڵببژێردرێن.

ستیڤان: كه‌ی ئه‌م پرۆسه‌یه‌ ته‌واو ده‌بێ؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: ره‌نگه‌ زۆریتر نه‌خایه‌نێ، چوونكه‌ پرۆسه‌كه‌ له‌ قۆناغی كۆتاییدایه‌ و له‌ زۆربه‌ی شوێنه‌كان ته‌واو بووه‌. به‌ڵام ئه‌گه‌ر هه‌ندێكیش دوابكه‌وێ شتێكی ئه‌وه‌نده‌ غه‌ریب نییه‌. كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌رانی كوردستان، دوای 11ساڵ و یه‌كێتی نیشتمانیش دوای 16 ساڵ له‌ دامه‌زراندنیان، یه‌كه‌مین كۆنفرانسی خۆیان به‌ستووه‌.

ستیڤان: ده‌وترێت ته‌كه‌تولات له‌ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان له‌ به‌هێزبووندایه‌ به‌ تایبه‌ت له‌ سنووری سلێمانی. ئایا ئه‌م ده‌نگۆیانه‌ چه‌ند راستن؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: دیاره‌ بزووتنه‌وه‌كی جه‌ماوه‌ریی فراوانی وه‌ك گۆڕان، كه‌ له‌ چه‌په‌وه‌ تا راست و له‌ عه‌لمانییه‌وه‌ تا دینیی له‌ خۆ ده‌گرێ، بۆچوون و بیروڕای جیاوازی تێدایه‌، به‌ڵام ناگاته‌ ئاستی ته‌كه‌تول. چوونكه‌ له‌ناو هه‌ر ‌حزب و رێكخراو و بزووتنه‌وه‌یه‌كدا كۆمه‌ڵێك هۆكاری سه‌ره‌كی ده‌بنه‌ مایه‌ی سه‌رهه‌ڵدانی ته‌كه‌تولات، له‌وانه‌: ئایدیۆلۆژیا، مه‌سه‌له‌ی پۆست و پاره‌، یان نه‌بوونی ئازادیی راده‌ربڕین و بیروباوه‌ڕ. ده‌توانم بڵێم له‌ ناو گۆڕاندا هێشتا ئه‌و مه‌سه‌لانه‌ وجوودیان نییه‌ تا ببنه‌ هه‌وێنی ته‌كه‌تولات.

ستیڤان: باس له‌ شه‌ڕی نه‌وه‌ی نوێ و كۆن ده‌كرێت له‌ناو گۆڕاندا. من ده‌پرسم سروشتی شه‌ڕ و ململانێی ئه‌م دوو نه‌وه‌یه‌ چۆنه‌ و ئاكامی چی ده‌بێت له‌سه‌ر بزووتنه‌وه‌كه‌؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: من به‌ نه‌وه‌ی كۆن و نوێی ناو نابه‌م، به‌ ئاوێته‌بوونی ‌خه‌بات و ئه‌زموونی سیاسیی و ئه‌قڵ و وزه‌ و تواناو حه‌ماسه‌تی دوو نه‌وه‌ی ته‌واوكه‌ری یه‌كتری ده‌زانم. ئه‌وه‌ی تۆش به‌ نه‌وه‌ی كۆنیان ناو ده‌به‌ی، نوێن له‌ عه‌قڵ و له‌ بیر و به‌رنامه‌دا و ده‌شتوانم بڵێم هیچ ته‌مایه‌كیان نییه‌ بۆ ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی بزووتنه‌وه‌كه‌. من گۆڕان به‌ موڵك و به‌ ئاینده‌ی نه‌وه‌ی نوێ ده‌زانم و هه‌مووشمان كار له‌ پێناوی ئه‌و گواستنه‌وه‌یه‌دا ده‌كه‌ین.

ستیڤان: هه‌ر سێ لایه‌نی ئۆپۆزیسیۆن پێشتر باسی ئه‌وه‌یان ده‌كرد ده‌سه‌ڵات له‌ كوردستان شه‌رعییه‌تی نه‌ماوه‌ و ده‌بێت بڕوات، به‌ڵام ئێستا دایه‌لۆگیان له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ن!، ئێوه‌ ئه‌م پارادۆكسه‌ چۆن ده‌بینن؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: گۆڕان باسی نه‌مانی شه‌رعییه‌تی ده‌سه‌ڵاتی نه‌كردووه‌، باسی نه‌مانی ئه‌هلییه‌ت و توانای به‌ڕێوه‌بردنی له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ كردووه‌. باسی ئه‌وه‌ی كردووه‌ كه‌ مومكین نییه‌ خه‌ڵكی كوردستان به‌و شێوازه‌ فاشیله‌ی حوكمڕانی به‌ڕێوه‌ ببرێن. باسی پێوستی گۆڕانكاریی ریشه‌یی كردووه‌ له‌ سیستمی حوكمڕانی و په‌روه‌رده‌ و ته‌ندروستی و ئابووری كوردستاندا. باسی ده‌رهێنانی حكوومه‌ت و دادوه‌ریی وبازاڕ و هتد... ی كردووه‌ له‌ ژێر كۆنترۆڵی حزبدا. بۆ به‌دیهێنانی ئه‌م ئامانجانه‌ش، دایه‌لۆگ یه‌كێكه‌ له‌ رێگاكان. هه‌ر به‌یانه‌ حه‌وت خاڵییه‌كه‌ی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان بۆ خۆی بانگه‌وازێك بوو بۆ دایه‌لۆگ.

ستیڤان: هه‌ندێك بۆچوون جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كه‌نه‌وه‌ دوای كۆتایی خۆپیشاندانه‌كان، گۆڕان ته‌نیا شه‌ڕی به‌شه‌ بودجه‌ی خۆی ده‌كات. ئێوه‌ له‌و باره‌وه‌ چ سه‌رنجێكتان هه‌یه‌؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: خۆپیشاندانه‌كان كۆتاییان نه‌هاتووه‌، به‌ڵكو له‌سه‌ر شه‌قامه‌كانه‌وه‌ گوازراونه‌ته‌وه‌ ناو ماڵه‌كان. له‌ هیچ شوێنێكی دنیادا زه‌بروزه‌نگی ده‌سه‌ڵات نه‌یتوانیوه‌ تووڕه‌یی و ناڕه‌زایی خه‌ڵك كۆتایی پێبێنێ، تا ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌ ناوچه‌ییه‌ی ئێمه‌ بتوانێ. رێگای دروست بۆ كۆتاییهێنان به‌ بێزاریی خه‌ڵكی له‌ ده‌سه‌ڵات، چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و هۆكارانه‌یه‌ كه‌ بوونه‌ته‌ مایه‌ی ئه‌و بێزارییه‌، خۆگونجاندنی ده‌سه‌ڵاته‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و گۆڕانكارییانه‌ی به‌سه‌ر ناوچه‌كه‌دا هاتوون، نه‌ك گرتنه‌به‌ری رێگای تووندوتیژیی و تۆقاندن و پیلان و گه‌مه‌ی وه‌خت به‌سه‌ربردن. شه‌ڕی گۆڕانیش هه‌رگیز له‌ پێناوی بودجه‌دا نه‌بووه‌، به‌ڵكو دژی گه‌نده‌ڵی و نادادپه‌روه‌ریی كۆمه‌ڵایه‌تی و نایه‌كسانی و نه‌بوونی شه‌فافیه‌ت وپێشێلكردنی سه‌روه‌ریی یاسا و مافه‌كانی مرۆڤ و كه‌می و خراپی خزمه‌تگوزارییه‌كان بووه‌.

ستیڤان: چۆن وا به‌زوویی گۆڕان و ئیسلامییه‌كان بوونه‌ هاوپه‌یمانی یه‌كتر؟. ئایا ئه‌و بۆچوونه‌ راسته‌ كه‌ پێیوایه‌ ئێران رۆڵی هه‌بووه‌ له‌م له‌یه‌ك نزیككردنه‌وه‌یه‌دا؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: گه‌وره‌بوونی مه‌ترسییه‌كان، له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌، له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیی و له‌سه‌ر ئاینده‌ی خه‌ڵكی كوردستان له‌لایه‌كه‌وه‌ و پێوستی و خواستی خه‌ڵك بۆ یه‌كڕیزیی ئۆپۆزیسیۆن و گوژم به‌ستنه‌وه‌ی رووداوه‌كانی ناوچه‌كه‌ و ده‌ستپێكردنی رووخانی سیستمه‌ دكتاتۆره‌كانیش له‌لایه‌كی تره‌وه‌، ئه‌م نزیكبوونه‌وه‌یان درووستكردووه‌. سه‌باره‌ت به‌وه‌ش كه‌ ئێران رۆڵی له‌وه‌دا هه‌بووبێ، ئه‌وه‌نده‌ی په‌یوه‌ندیی به‌ گۆڕانه‌وه‌ هه‌بێ، ده‌توانم بڵێم كه‌ گۆڕان سه‌ربه‌خۆترین هێزی گه‌وره‌ و كاریگه‌ری ناوچه‌كه‌یه‌ و به‌ ئه‌جیندا و رێنمایی هیچ ده‌وڵه‌ت و لایه‌نێك به‌ڕێوه‌ ناچێ.

ستیڤان: ده‌سه‌ڵات بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان به‌وه‌ تاوانبار ده‌كات كه‌ پرۆسه‌ی خۆپیشاندانه‌كانی بۆ ته‌سفیه‌ی حیساب به‌كارده‌هێنا. ئێوه‌ بۆچی هیچ وه‌ڵامێكتان بۆ ئه‌م بۆچوونه‌ی لایه‌نه‌كانی ده‌سه‌ڵات نه‌بووه‌ و نییه‌؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: نه‌خێر وا نییه‌، ئه‌وه‌ ئه‌وانن كه‌ ته‌نانه‌ت بۆنه‌ نه‌ته‌وایه‌تییه‌كانیش بۆ بانگه‌شه‌ی حزبی خۆیان و بۆ دژایه‌تكردنی ئۆپۆزیسیۆن به‌كاردێنن. گۆڕان بۆ ته‌سفیه‌ی حیسابات له‌گه‌ڵ هیچ لایه‌نێكدا درووست نه‌بووه‌. به‌رنامه‌كانی خۆیشی له‌سه‌ر په‌رچه‌كرداری هیچ حزب و لایه‌نێكی تر داناڕێژێ و وه‌ك بزووتنه‌وه‌یه‌كی ئۆپۆزسیۆنیش، ده‌شتوانێ هه‌موو رێیه‌كی شارستانییانه‌ و ئاشتیخوازانه‌ بگرێته‌به‌ر له‌پێناوی هێنانه‌دی به‌رنامه‌كانی خۆیدا. ده‌توانم ئه‌وه‌ش بڵێم كه‌ گۆڕان هه‌رچه‌نده‌ هاوسۆزیی خۆی بۆ خۆپیشانده‌ران ده‌ربڕی به‌ڵام هیچ رۆژێك نه‌هات داوا له‌ جه‌ماوه‌ر بكات بڕژێنه‌ سه‌رجاده‌كان. ئه‌گه‌ر وایكردبا ئێستا دۆخه‌كه‌ به‌ شوێنیتر گه‌یشتبوو. سه‌باره‌ت به‌ وه‌ڵامنه‌دانه‌وه‌ی گۆڕانیش بۆ ئه‌و تۆمه‌تانه‌، ئه‌وان ده‌یانه‌وێ گۆڕان به‌وه‌ڵامدانه‌وه‌وه‌ سه‌رقاڵ بكه‌ن، به‌ڵام بۆ ئه‌و جۆره‌ حاڵه‌تانه‌، زۆرجار ئیهمالكردن باشتره‌ له‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌.

ستیڤان: شێمانه‌ی ئه‌وه‌ ده‌كرێت دوای مام جه‌لال، گۆڕان و یه‌كێتی ببنه‌وه‌ به‌یه‌ك؟. ئایا ئه‌مه‌ مومكینه‌ رووبدات؟. ئه‌گه‌ر رووبدات وه‌ڵامی سه‌ركرده‌كانی گۆڕان چییه‌ بۆ رازیكردنی جه‌ماوه‌ره‌كه‌یان؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: هه‌رچه‌نده‌ له‌سیاسه‌تدا هیچ شتێك مه‌حاڵ نییه‌، به‌ڵام گۆڕان نه‌ باڵی جه‌لالییه‌كانی ناو پارتی و نه‌ پارتی گه‌لیشه‌، له‌ پارتی جیا ببنه‌وه‌ و دواتر بگه‌ڕێنه‌وه‌ ناوی. گۆڕان بزووتنه‌وه‌یه‌كی جه‌ماوه‌ریی خۆڕسك و سه‌ربه‌خۆیه‌ و له‌ یه‌كێتی جیا نه‌بۆته‌وه‌ و له‌ده‌ره‌وه‌ی یه‌كێتی و پێویستی ژیانی دیموكراسی وبه‌رژه‌وه‌ندیی و چاره‌نووس و ئاینده‌ی خه‌ڵك درووستیانكردووه‌، بۆیه‌ شێوازی پرسیاره‌كه‌ به‌دروست نازانم. راسته‌ ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ ئه‌ندام و كادیر و سه‌ركرده‌ی ناو یه‌كێتی، به‌تایبه‌تیش ریفۆرمخوازانی ناو یه‌كێتی له‌ ناو گۆڕاندان، به‌ڵام ئه‌وه‌ گۆڕان ناكاته‌ ئینشیقاق له‌ یه‌كێتی. له‌ ناو گۆڕاندا هه‌زاران لایه‌نگر و هه‌ڵسوڕاو هه‌ن كه‌ رۆژێك له‌ رۆژان یه‌كێتی نه‌بوون. خۆ ئه‌گه‌ر پێش یان پاش مام جه‌لالیش یه‌كێتی تووشی له‌تبوون ببێ و زۆرینه‌شیان روو له‌گۆڕان بكه‌ن، هه‌ر مانای بوونه‌وه‌ به‌یه‌ك نییه‌.

ستیڤان: هاوبه‌ندی لیسته‌ كوردستانییه‌كان ره‌خنه‌ له‌ په‌رله‌مانتارانی گۆڕان ده‌گرن به‌وه‌ی ده‌ستی عه‌ره‌به‌ شۆڤێنییه‌كان ده‌گرن تا ته‌ده‌خول بكه‌ن له‌ پرسه‌ ناوخۆییه‌كانی كوردستاندا؟. ئێوه‌ خۆتان چی ده‌ڵێن؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: جارێ هاوبه‌ندی لیسته‌ كوردستانیه‌كان نییه‌، لیستی هاوپه‌یمانیی پارتی و یه‌كێتییه‌. ده‌یانه‌وێ ئێمه‌ش وه‌ك ئه‌وان ببینه‌ فه‌رمانبه‌ری حزب، نه‌ك نوێنه‌ری خه‌ڵك. ئێمه‌ بۆ نوێنه‌رایه‌تی خه‌ڵك له‌ په‌رله‌مانی عێراقداین نه‌ك بۆ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی حزب یان چه‌ند كه‌سێك. دیاره‌ یه‌ك له‌ ئه‌ركه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی په‌رله‌مانیش نوێنه‌رایه‌تیكردنی خه‌ڵكه‌ و هه‌ر له‌ بنه‌ڕه‌تیشدا خه‌ڵك بۆ ئه‌وه‌ ده‌نگیان داوینه‌تێ. ده‌سه‌ڵاتی كوردیی مافه‌كانی خه‌ڵكی كوردستانی پێشێلكردووه‌ و خوێنی خه‌ڵكی رشتووه‌ و زه‌بروزه‌نگ و تووندوتیژیی دژی هاووڵاتیان به‌كارهێناوه‌، ئێمه‌ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌مه‌دا ته‌نیا ئه‌ركی په‌رله‌مانیی خۆمان به‌كارهێناوه‌ له‌ گواستنه‌وه‌ی هاواری خه‌ڵك بۆ ناو په‌رله‌مانێك كه‌ خۆیان یه‌ك له‌ پێكهێنه‌ره‌ سه‌ره‌كییه‌كانین.

ئێمه‌ داوای هاتنی سوپای عێراقمان بۆ كوردستان نه‌كردووه‌ كه‌ سه‌رۆكی ئه‌ركانه‌كه‌ی له‌ خۆیانه‌، به‌ڵكو داوای هاتنی لیژنه‌ی مافی مرۆڤمان كردووه‌ بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌و پێشێلكارییانه‌ی ده‌رهه‌ق به‌ مافه‌كانی مرۆڤ كراوه‌. پێشێلكاریش له‌ مافی مرۆڤدا، هه‌ق به‌ هه‌موو مرۆڤدۆستێك ده‌دا نه‌ك هه‌ر رێكخراوه‌ ناوخۆییه‌كان به‌ڵكو جیهانییه‌كانیش بێنێته‌ ده‌نگ. نه‌خێر ئێمه‌ ده‌ستی نه‌ داگیركه‌ر و نه‌ ده‌ستی ئه‌وانه‌شمان بۆ ناو كوردستان نه‌ گرتووه‌ كه‌ ئه‌مان به‌ شۆڤێنی ناویان ده‌هێنن و به‌ڵام هاوپه‌یمانیان له‌گه‌ڵدا ده‌به‌ستن. هه‌ر بۆ زانیاریش، ره‌نگه‌ زۆر كه‌م هه‌بن له‌و (شۆڤێنیانه‌) كه‌ له‌ كوردستاندا ماڵ وپارچه‌ زه‌وییان له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ به‌دیاری نه‌درابێتی. ئه‌گه‌ر دوو تاكه‌ هێز له‌ كوردستاندا ئه‌زموونی هێنانی سوپای ده‌ره‌كیان بۆ سه‌ر كورد و یه‌كتری هه‌بێ، ئه‌و دوو هێزه‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌ن. هیچ گومانم له‌وه‌ نییه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌م دوو هێزه‌ خۆپیشاندانه‌كانی خه‌ڵكی كوردستانیان، به‌ زه‌بری هێزی چه‌كداریی خۆیان پێدا نه‌مركابایه‌وه‌، ئه‌وا هیچ دوودڵییه‌كیان له‌ هێنانی نه‌ك هه‌ر سوپای عێراق، به‌ڵكو سوپای وڵاتانی تریش بۆ سه‌ر خه‌ڵكی كوردستان نه‌ده‌كرد.

ستیڤان: بۆچی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان گرده‌كه‌ راده‌ستی حكوومه‌ت ناكاته‌وه‌، له‌ كاتێكدا یه‌كێتی سه‌رقاڵی راده‌ستكردنه‌وه‌ی باره‌گاكانییه‌تی به‌ حكوومه‌ت؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: ئه‌وه‌ی ئه‌مان ده‌یكه‌ن، وه‌ك ئه‌وه‌یه‌ ئه‌وه‌ی له‌ناو ئه‌م ده‌سته‌دایه‌، بیخه‌یته‌ ناو ئه‌و ده‌ستی تر. كوا چ سنوورێك له‌ نێوان حزب و حكوومه‌تدا هه‌یه‌ تا به‌راده‌ستكردنه‌وه‌ی بزانی. ئه‌وان سه‌دان بینایه‌ و هه‌زاران پارچه‌ زه‌وی و ته‌نانه‌ت هاوینه‌هه‌وار و سه‌یرانگای خه‌ڵك و ده‌وڵه‌تیان داگیركردووه‌، به‌ راده‌ستكردنه‌وه‌ی ژماره‌یه‌ك باره‌گای حزبی، هیچ له‌مه‌سه‌له‌كان ناگۆڕێ! ئه‌وه‌ی ئه‌وان ده‌یكه‌ن گه‌مه‌یه‌كی روونه‌ له‌ دژی گۆڕان ده‌یكه‌ن و هیچ نیه‌تێكی جیددی له‌گه‌ڵدا نییه‌. كه‌ی حكوومه‌ت، حكوومه‌تی خه‌ڵك بوو، كه‌ی به‌شێوه‌یه‌كی عادیلانه‌ هه‌موو زه‌وی و زار و موڵكه‌ زه‌وتكراوه‌كان بۆ خه‌ڵك گه‌ڕاندرانه‌وه‌، به‌ دڵنیایی گۆڕان له‌م مه‌سه‌له‌یه‌شدا ده‌ستپێشخه‌ر ده‌بێ.

ستیڤان: بۆچی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان لێپرسراوێتی ده‌داته‌ به‌رپرسه‌ گه‌نده‌ڵه‌كانی پێشووی حكوومه‌ت و حزب؟. بۆچی گۆڕان لای خۆیه‌وه‌ ته‌سفیه‌ی ئه‌و گه‌نده‌ڵانه‌ ناكات له‌ پۆسته‌ باڵاكاندا؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: پۆسته‌ باڵاكانی تائیستای گۆڕان، له‌ ناو رێكخستن و راگه‌یاندن و ده‌زگاكانی لێكۆڵینه‌وه‌ و ئیداره‌ و له‌ نوێنه‌رایه‌تییه‌كانیدایه‌ له‌ هه‌ردوو په‌رله‌مانی عێراق و هه‌رێمی كوردستان، هه‌موو ئه‌مانه‌ش له‌ خه‌ڵكه‌ پاك و دڵسۆزه‌كانی كوردسانن، نه‌ك له‌وانه‌ی تۆ به‌ گه‌نده‌ڵه‌كانی پێشووی حكوومه‌ت و حزبیان ناو ده‌به‌ی. یه‌ك له‌ پلاتفۆرمه‌ به‌هێزه‌كانی كه‌ گۆڕانی له‌سه‌ر درووستبووه‌، دژایه‌تیكردن و له‌ناوبردنی گه‌نده‌ڵییه‌، ئیتر چۆن خه‌ڵكی گه‌نده‌ڵ لێپرسراویێتیان پێده‌سپێردرێ!؟.

ستیڤان: بۆچی وه‌ڵامتان نییه‌ بۆ ئه‌و بانگه‌شه‌یه‌ی ده‌سه‌ڵات كه‌ به‌رده‌وام جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ گۆڕان سلێمانیچێتی ده‌كات و ده‌یه‌وێت سلێمانی له‌ دوو شاره‌كه‌ی تر هه‌رێم جیا بكاته‌وه‌؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: ئه‌وه‌ ئه‌و دوو حزبه‌ن كه‌ ئه‌و جیاكردنه‌وه‌یان خوڵقاندووه‌ و به‌ درێژایی ته‌مه‌نی حوكمڕانی خۆشیان كاریان له‌سه‌ر به‌ دوو ئیداره‌ییكردندا كردووه‌ و كردوویانن به‌ دوو ئیداره‌ی جیا له‌یه‌كتری.. یه‌ك له‌ به‌رنامه‌كانی گۆڕان له‌بواری سیستمی حوكمڕانییدا، یه‌كخسته‌وه‌ی ئه‌و دوو ئیداره‌ییه‌یه‌ و فه‌راهه‌مكردنی زه‌مینه‌یه‌كی درووستی رووحی وسیاسیی و ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی و رۆشنبییرییه‌، بۆ ئه‌و یه‌كخستنه‌وه‌یه‌. كاری گۆڕانیش له‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی تۆمه‌ته‌كانی ئه‌وان زۆر گه‌وره‌تره‌.

ستیڤان: هه‌ستده‌كرێت بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان یاری له‌ نێوان پارتی و یه‌كێتیدا ده‌كات و هه‌ر قۆناغه‌ و به‌رامبه‌ر به‌ یه‌كێكیان زمانی نه‌رمه‌ و جۆرێك له‌ موجامه‌له‌یان ده‌كات. ئێوه‌ ئه‌م سیاسه‌ته‌ به‌ دروست ده‌زانن؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: له‌راستیدا، ئه‌وان ئه‌و یارییه‌ بۆ فشار خستنه‌سه‌ر یه‌كتری و ته‌نازولپێكردنی یه‌كتری ده‌كه‌ن. گۆڕان له‌سه‌ر كه‌موكوڕیی و چه‌وتییه‌كانی ده‌سه‌ڵات كارده‌كات نه‌ك ئه‌م حزب یان ئه‌ویان. ده‌سه‌ڵاتیش له‌م دووانه‌ پێكهاتووه‌. ئه‌گه‌ر چی پشكی یه‌كێتی له‌حوكمڕانیدا زۆر له‌ پارتی كه‌متره‌، به‌ڵام به‌گوێره‌ی كات و شوین و بابه‌ت، رۆڵی یه‌كێكیان له‌ویتر زیاتر ده‌رده‌كه‌وێ‌. ره‌نگه‌ مه‌سه‌له‌كه‌ زیاتر په‌یوه‌ندیی به‌مه‌وه‌ هه‌بێ تا نه‌رمی نواندن به‌رامبه‌ر ئه‌میان یان ئه‌و.

ستیڤان: به‌رده‌وام ئه‌و ده‌نگۆیه‌ بڵاوده‌بێته‌وه‌ كه‌ گۆڕان په‌یوه‌ندیی به‌رده‌وام و ژێراوژێری له‌گه‌ڵ نێچیرڤان بارزانی هه‌یه‌ و ته‌نانه‌ت ئێوه‌ پێتان باشه‌ حكوومه‌ته‌كه‌ی به‌رهه‌م ساڵح هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌ و نێچیرڤان بارزانی ببێته‌وه‌ به‌ سه‌رۆك وه‌زیران؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: یه‌ك له‌ درووشمه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كانی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان، شه‌فافییه‌ته‌ و هیچ شتیك له‌ژێره‌وه‌ و له‌ پشتی خه‌ڵكه‌وه‌ ناكه‌ین. ناڵێم كه‌س له‌ هه‌ڵسووڕاوانی ناو گۆڕان په‌یوه‌ندیی شه‌خسی له‌گه‌ڵ هه‌ندێك له‌ به‌رپرسان و ئه‌ندامانی ناو ئه‌و دوو حزبه‌دا نییه‌، به‌ڵام ده‌توانم بڵێم كه‌ ئێمه‌ وه‌ك گۆڕان، نه‌ په‌یوه‌ندیی تایبه‌تی و نه‌ ناكۆكی شه‌خسیمان له‌گه‌ڵ كه‌سدا نییه‌. ئێمه‌ كه‌ داوای هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی حكوومه‌ته‌كه‌ی "به‌رهه‌م ساڵح"مان كردووه‌، له‌ دژایه‌تی خودی ئه‌وه‌وه‌ نه‌بووه‌، به‌ڵكو له‌ خراپی ئه‌دا و له‌ لاوازیی و بێتوانایی حكوومه‌ته‌كه‌یه‌وه‌ بووه‌. هه‌ر كه‌سێكی تریش له‌ جێی ئه‌وبا هه‌مان هه‌ڵوێستمان به‌رامبه‌ری ده‌بوو. خۆ له‌سه‌رده‌می حكوومه‌تی نێچیرڤان بارزانیدا بوو كه‌ گۆڕان درووست بوو.

ستیڤان: باس له‌وه‌ ده‌كرێت دوای كۆتایی خۆپیشاندانه‌كانی پارێزگای سلێمانی ئۆپۆزیسیۆن به‌گشتیی و گۆڕان به‌ تایبه‌تی پاشه‌كشه‌یان كردووه‌، ئێوه‌ پێتانوایه‌ كه‌ گۆڕان له‌ پاشه‌كشه‌دایه‌؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: نه‌خێر ئه‌م بۆچوونه‌ رێك پێچه‌وانه‌یه‌. مامه‌ڵه‌ی زه‌بروزه‌نگاویی و تووندوتیژانه‌ی ده‌سه‌ڵات له‌گه‌ڵ داواكاریی و ناڕه‌زاییه‌كانی خه‌ڵكدا، نه‌ك هه‌ر جه‌ماوه‌ری گۆڕانی تووڕه‌تر كرد، به‌ڵكو بێزارییه‌‌كی زۆریشی له‌ناو ریزه‌كانی خۆیاندا هێنایه‌ ئاراوه‌. ده‌سه‌ڵات به‌و بێڕێزییه‌ی ده‌رهه‌ق به‌خه‌ڵك كردی، هه‌یبه‌ت و رێزی خۆی زیاتر له‌ده‌ستدا. ئه‌و ماوه‌ی خۆپیشاندانه‌كان، وێڕای به‌شدارنه‌بوونی راسته‌وخۆ و كارای ئۆپۆزیسیۆنیش، ده‌ریخست كه‌ ئۆپۆزیسیۆن خاوه‌نی چ هێزێكی كۆمه‌ڵایه‌تی گه‌وره‌یه‌ و له‌ ده‌سه‌ڵاتیشی گه‌یاند كه‌ چیتر ناتوانێ ئۆپۆزیسیۆن په‌ڕاوێز بخات. خۆپیشاندانه‌كانیش وه‌ك پێشتریش ئاماژه‌م پێدا، كۆتاییان نه‌هاتووه‌ و ئه‌گه‌ر داخوازییه‌كانی خه‌ڵك جێبه‌جێ نه‌كرێن، به‌ شێوازیتر و كاریگه‌رتر سه‌رهه‌ڵده‌ده‌نه‌وه‌.

ستیڤان: هه‌ڵبژاردنی پارێزگاكان به‌ڕێوه‌یه‌، تۆ وه‌ك خۆت چ پێشبینییه‌ك بۆ بزووتنه‌وه‌كه‌تان ده‌كه‌یت، ئایا پێتوایه‌ كه‌ ده‌توانن سلێمانی له‌ یه‌كێتی ببه‌نه‌وه‌؟.

هه‌ڤاڵ كوێستانی: یه‌كێتی تازه‌ ده‌بێ ده‌ست له‌ سلێمانی بشوات. سلێمانی له‌م قۆناغه‌دا بۆ گۆڕان یه‌كلابۆته‌وه‌. ئه‌گه‌ر هه‌ڵبژاردن له‌ كه‌شوهه‌وایه‌كی ئارام و دوور له‌ ته‌زویر و هه‌ڕه‌شه‌ و تۆقاندن به‌ڕێوه‌ بچێ، گۆڕان له‌ هه‌ولێر و دهۆكیشدا به‌ره‌وپێشه‌وه‌چوونی به‌رچاو به‌خۆیه‌وه‌ ده‌بینێ.


ئه‌و ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانن، کوردستان نێت لێیان به‌رپرسیار نییه‌.