Red Purple Black

ئاسۆ شێخ نوری- ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی ناوه‌ندیی یه‌كێتی: هه‌ڵپه‌ساردنی كۆبوونه‌وه‌كان و هه‌ڕه‌شه‌ی خۆپیشاندان شێوازێكی تری كوده‌تا و ئیرهابی سیاسیی له‌لایه‌ن ئۆپۆزیسیۆنه‌وه‌ ... دیمانه‌: ستیڤان شه‌مزینانی

PDFPrintE-mail

* ئه‌و شێوازه‌ی ئۆپۆزیسیۆن له‌ ململانێكانیدا پیاده‌ی ده‌كات، شێوازی كوده‌تا و ئیرهابی سیاسییه‌

* له‌سه‌ره‌تادا زۆر راشكاوانه‌ رایانده‌گه‌یاند كه‌ جیابوونه‌وه‌ی گۆڕان له‌ یه‌كێتی له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاته‌

* یه‌كێك له‌ داخوازییه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی رێككه‌وتنی ستراتیژیی نێوان یه‌كێتی و پارتی بوو

*مام جه‌لال بانگه‌وازی پێكه‌وه‌ژیانی له‌گه‌ڵ گۆڕان كرد به‌ڵام ئه‌وان به‌رده‌وامن له‌هه‌ڵمه‌تی راگه‌یاندن دژی یه‌كێتی

"ئاسۆ شێخ نوری" ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی ناوه‌ندیی یه‌كێتی، له‌م دیمانه‌ تایبه‌ته‌دا تیشك ده‌خاته‌ سه‌ر ره‌وشی نوێی سیاسیی كوردستان و پێیوایه‌ سیاسه‌ته‌كانی ئۆپۆزیسیۆن شێوازێكه‌ له‌ شێوازه‌كانی كوده‌تا و ئیرهابی سیاسیی. له‌ به‌شێكی تری دیمانه‌كه‌دا "ئاسۆ شێخ نوری" باس له‌ ئه‌گه‌ری دووباره‌بوونه‌وه‌ی خۆپیشاندانه‌كان ده‌كات و ده‌ڵێت: پێموانییه‌ خۆپیشاندان رێگه‌چاره‌یه‌كی حه‌تمی بێت، به‌ڵكو پێموایه‌ هۆڵی په‌رله‌مان و مێزی گفتوگۆ و دانوستان رێگه‌چاره‌ن. ئه‌و ئه‌ندامه‌ی ئه‌نجوومه‌نی ناوه‌ندی یه‌كێتی له‌ ته‌وه‌رێكی تری دیمانه‌كه‌دا باس له‌ به‌هێزبوونه‌وه‌ی یه‌كێتی ده‌كات و پێیوایه‌ حزبه‌كه‌ی له‌ هه‌ڵبژاردن ناترسێت. له‌ به‌شی كۆتایی دیمانه‌كه‌شدا وتی: راسته‌ هه‌ڤاڵ مام جه‌لال بانگه‌وازی پێكه‌وه‌ ژیان و یه‌كتر قبووڵكردنی له‌گه‌ڵ حزبی گۆڕان كرد، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ ئه‌وان به‌رده‌وام بوون له‌ هه‌ڵمه‌تی راگه‌یاندن دژ به‌ یه‌كێتی.

ستیڤان: لایه‌نی ده‌سه‌ڵات، ئۆپۆزیسیۆن به‌ پیلانگێڕ و كوده‌تاچی تاوانبار ده‌كات و پێیوایه‌ هه‌موو هه‌نگاوه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن له‌ چوارچێوه‌ی پیلانگێڕییدا ده‌خولێته‌وه‌. ئایا ئێمه‌ ده‌توانین بڵێین له‌ كوردستان ئۆپۆزیسیۆن پیلانگێڕه‌ و هه‌موو هه‌نگاوه‌كانی خۆی له‌ كوده‌تادا چڕ كردۆته‌وه‌؟.

ئاسۆ شێخ نوری: ئه‌و شێوازه‌ی ئۆپۆزیسیۆن له‌ ململانێكانیدا به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵات پیاده‌ی ده‌كات، شێوازی كوده‌تا و ئیرهابی سیاسییه‌، ده‌یه‌وێت به‌ هه‌ڕه‌شه‌ و به‌ تۆقاندن ئیراده‌ی خۆی بسه‌پێنێت نه‌ك به‌ دیالۆگ یان به‌ قایلبوون به‌ ئه‌نجامه‌كانی ده‌نگدان. داخوازیان بۆ نه‌هێشتنی مه‌بده‌ئی زۆرینه‌ و كه‌مینه‌ له‌ ده‌نگدانه‌كانی ناو په‌رله‌ماندا به‌ڵگه‌یه‌كه‌ بۆ سه‌لماندنی ئه‌و راستییه‌.

ستیڤان: خۆپیشاندانه‌كانی پارێزگای سلێمانی كه‌ ماوه‌ی دوو مانگ به‌رده‌وام بوو، یه‌كێك بوو له‌ كارته‌ گه‌وره‌كانی ده‌ستی ئۆپۆزیسیۆن. دواتریش خۆپیشاندانه‌كان بڵاوه‌یان پێكرا و كۆتاییان هات. به‌ڵام ئۆپۆزیسیۆن پێیوایه‌ لایه‌نی سه‌ركه‌وتوو ده‌سه‌ڵات نه‌بووه‌، چوونكه‌ ئیراده‌ی خه‌ڵكی به‌ زه‌بری چه‌ك خه‌فه‌ كردووه‌. من پرسیار ده‌كه‌م ئایا براوه‌ی ئه‌و پرۆسه‌یه‌ كێ بوو؟.

ئاسۆ شێخ نوری: ململانێ (ێراع) گرنگترین بنه‌مای گه‌شه‌كردنه‌ چ له‌ناو كۆمه‌ڵگا و چ له‌ناو سروشتدا بێت. هه‌ر كاتێك ململانێ بوونی نه‌ما هه‌موو دیارده‌ و پرۆسه‌كانیش له‌ گه‌شه‌كردن و جوڵه‌ ده‌وه‌ستن. هه‌ربۆیه‌ بوونی ئۆپۆزیسیۆنێكی چالاك، ده‌بێته‌ هۆی پێشخستنی كۆمه‌ڵگا و چاره‌سه‌ركردنی كه‌موكورتییه‌كانی ده‌سه‌ڵات. هه‌ڵسه‌نگاندنی سه‌ركه‌وتن و ژێركه‌وتن، به‌و روانگه‌یه‌ی ئۆپۆزیسیۆن به‌هه‌ڵه‌ ده‌زانم، ده‌بێت ئه‌نجامه‌كان و ده‌سكه‌وته‌كانی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك پێوانه‌ بێت بۆ سه‌ركه‌وتن و ژێركه‌وتن. ده‌سه‌ڵات توانی كۆمه‌ڵێ هه‌نگاوی چاكسازیی گرنگ بنێ كه‌ له‌ سوودی جه‌ماوه‌ره‌ و تائێستاش درێژه‌ی هه‌یه‌، به‌ڵام ئۆپۆزیسیۆن نه‌یتوانی ئه‌و ئامانجه‌ بپێكێت كه‌ به‌هیوای بوو.

ستیڤان: لێره‌وله‌وێ باس له‌وه‌ ده‌كرێ ئه‌گه‌ر كۆبوونه‌وه‌ی پێنجقۆڵیی نێوان ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆزیسیۆن سه‌ركه‌وتوو نه‌بێت، دیسانه‌وه‌ شه‌پۆلێكی تری خۆپیشاندان كوردستان ده‌گرێته‌وه‌. ئایا دووباره‌كردنه‌وه‌ی هه‌مان سیناریۆی خۆپیشاندان له‌ توانای ئۆپۆزیسیۆندا هه‌یه‌؟. ئایا خۆپیشاندان ده‌توانێت شته‌كان حه‌سم بكات؟.

ئاسۆ شێخ نوری: پێموانییه‌ خۆپیشاندان رێگه‌چاره‌یه‌كی حه‌تمی بێت، به‌ڵكو پێموایه‌ هۆڵی په‌رله‌مان و مێزی گفتوگۆ و دانوستان رێگه‌چاره‌ن. هه‌ڵپه‌ساردنی كۆبوونه‌وه‌كان و هه‌ڕه‌شه‌ی خۆپیشاندان به‌ڵگه‌یه‌كی ترن بۆ سه‌لماندنی به‌كارهێنانی شێوازی كوده‌تا و ئیرهابی سیاسیی له‌لایه‌ن ئۆپۆزیسیۆنه‌وه‌.

ستیڤان: ده‌وترێت له‌ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ رووداوه‌كانی ئه‌م دواییه‌ و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی خۆپیشاندان، باڵی سه‌ربازیی نێو یه‌كێتی به‌سه‌ر باڵی عه‌قڵانیدا سه‌ركه‌وت. گریمان ئه‌م تیۆرییه‌ راسته‌. ئایا سه‌ركه‌وتنی باڵی سه‌ربازیی به‌سه‌ر باڵی میانڕه‌و، چاره‌نووسی یه‌كێتی به‌ره‌و كوێ ده‌بات؟.

ئاسۆ شێخ نوری: نازانم مه‌به‌ستت له‌ داڕشتنی ئه‌م پرسیاره‌ چییه‌؟. ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست ئه‌وه‌ بێت باڵێكی نائه‌قڵانی بوونی هه‌بێت، ئه‌مه‌ بۆچوونێكی زۆر هه‌ڵه‌یه‌. باڵی سه‌ربازیی یه‌كێتی هه‌ر هه‌مان ئه‌و هه‌ڤاڵه‌ تێكۆشه‌ر و جه‌ربه‌زانه‌ن كه‌ له‌ كۆڕی خه‌باتی سه‌ختی پێشمه‌رگانه‌دا پیگه‌یشتوون. باڵی سه‌ربازیی و باڵی سیاسیی ته‌نیا له‌ رووی پیشه‌ییه‌وه‌ دابه‌شبوون، ده‌نا هه‌ریه‌ك شتن و له‌سایه‌ی هه‌مان سیاسه‌ت و هه‌مان سه‌ركردایه‌تیدا كار ده‌كه‌ن.

ستیڤان: زۆرجار گوێمان له‌و بۆچوونه‌ ده‌بێت كه‌ پێیوایه‌ بنكه‌ی جه‌ماوه‌ریی یه‌كێتی و گۆڕان، نزیك له‌ یه‌كترین و كێشه‌یان نییه‌، به‌ڵكو ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ كێشه‌ی سه‌ركرده‌كانی هه‌ردوو حزبه‌. به‌ بڕوای ئێوه‌ كێشه‌ و ناكۆكی نێوان یه‌كێتی، كێشه‌ی شه‌خسیی و له‌سه‌ر پۆست و ئیمتیازاته‌ یان شه‌ڕی نێوان گه‌نده‌ڵی و ریفۆرم؟.

ئاسۆ شێخ نوری: زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری هه‌موو ئه‌و ئینشقاق و جیابوونه‌وانه‌ی له‌سه‌رتاسه‌ری حزبه‌ سیاسییه‌كانی دونیادا روویداوه‌، هۆكاری شه‌خسی بووه‌. پاش جیابوونه‌وه‌ تیۆریزه‌ ده‌كرێت و بڕوبیانووی فكریی و رێكخراوه‌یی بۆ ده‌هێنرێته‌وه‌. له‌سه‌ره‌تای جیابوونه‌وه‌ی گۆڕاندا ململانێكان به‌ ئاڕاسته‌یه‌كی خراپ و به‌ره‌و توندوتیژیی ده‌برا، به‌ڵام ئێستا ئه‌و ئاڕاسته‌یه‌ گۆڕاوه‌، گۆڕان وه‌ك هه‌ر حزبێكی تر له‌ گۆڕه‌پانه‌كه‌دا بوونی هه‌یه‌، بۆیه‌ كارێكی ئاساییه‌ گه‌ر یه‌كمان قبووڵبێت و په‌یوه‌ندیی نێوانیشمان هاوشێوه‌ی په‌یوه‌ندیمان بێت له‌گه‌ڵ پارت و لایه‌نه‌كانی تر.

ستیڤان: گۆڕان و یه‌كێتی تائێستا جیاوازیی فكریی و سیاسیی گه‌وره‌ی نێوانیان، نیشانی ده‌ره‌وه‌ی خۆیان نه‌داوه‌، به‌م پێیه‌ بێت هێشتا له‌ رووی فكر و فه‌لسه‌فه‌وه‌ ئه‌و دوو حزبه‌ له‌یه‌كه‌وه‌ نزیكن، تۆ پێتوایه‌ له‌ قۆناغی دوای مام جه‌لالدا دیسانه‌وه‌ هه‌ردوولا ده‌بنه‌وه‌ به‌یه‌ك و له‌ ژێر یه‌ك سه‌ركردایه‌تی كۆ ده‌بنه‌وه‌؟.

ئاسۆ شێخ نوری: گۆڕان له‌یه‌كێتی جیابۆته‌وه‌!. هۆكاره‌كه‌شی ئاشكرایه‌ و له‌سه‌ره‌تادا زۆر راشكاوانه‌ رایانده‌گه‌یاند كه‌ له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاته‌.

ستیڤان: هه‌موومان ئاگاداری ئه‌م هزرینه‌ی ئۆپۆزیسیۆنین كه‌ پێیانوایه‌: یه‌كێتی بووه‌ به‌ پاشكۆی پارتی، هه‌ر له‌به‌رئه‌مه‌شه‌ قورسایی زیاتر ده‌خه‌نه‌ سه‌ر پارتی. به‌ بڕوای ئێوه‌ یه‌كێتی بووه‌ به‌ پاشكۆی پارتی؟. ئایا بۆچی قورسایی سه‌ره‌كیی هه‌نگاوه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن زیاتر له‌سه‌ر پارتییه‌ نه‌ك یه‌كێتی؟.

ئاسۆ شێخ نوری: نه‌خێر ئه‌وه‌ به‌هیج جۆرێك راست نییه‌. یه‌كێك له‌ داخوازییه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن له‌ خۆپیشاندانه‌كاندا هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی رێككه‌وتنی ستراتیژیی نێوان یه‌كێتی و پارتی بوو، تۆ بڵێی ئه‌مه‌ له‌ دڵسۆزییانه‌وه‌ بێت بۆ یه‌كێتی، یاخود مه‌رامی تری له‌ پشته‌وه‌یه‌؟.

ستیڤان: میدیای ئۆپۆزیسیۆن جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌، یه‌كێتی له‌ هه‌ڵبژاردنی پارێزگاكان ده‌ترسێت، چوونكه‌ دڵنیایه‌ سلێمانی به‌ گۆڕان ده‌دۆڕێنێت و سه‌ركرده‌یه‌كی گۆڕانیش ده‌ڵی ده‌بێت یه‌كێتی ده‌ست له‌ سلێمانی بشوات. ئێوه‌ له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌م بۆچوونه‌ چی ده‌ڵێن؟.

ئاسۆ شێخ نوری: ئه‌وه‌ راست نییه‌، چوونكه‌ هه‌ڵبژاردنی كۆمه‌ڵه‌ و سه‌ندیكاكان پێچه‌وانه‌ی ئه‌و بۆچوونه‌ ده‌سه‌لمێنێ كه‌ پێگه‌ی جه‌ماوه‌ری یه‌كێتی رۆژ له‌ دوای رۆژ له‌ فراوانبووندایه‌.

ستیڤان: مام جه‌لال له‌ یادی دامه‌زراندنی یه‌كێتیدا بانگه‌شه‌ی ئه‌وه‌ی كرد كه‌ ده‌یانه‌وێ له‌گه‌ڵ گۆڕان لاپه‌ڕه‌یه‌كی نوێ هه‌ڵبده‌نه‌وه‌، كه‌چی به‌پێچه‌وانه‌وه‌ هێشتا گرژیی و ئاڵۆزیی نێوان یه‌كێتی و گۆڕان به‌رده‌وامه‌. گۆڕان پێیوایه‌ تاوانه‌كه‌ تاوانی باڵی سه‌ربازیی یه‌كێتییه‌ كه‌ په‌یوه‌ندییه‌كانیان ئاسایی نابێته‌وه‌، ئه‌ی ئێوه‌ چۆن بیر له‌ مه‌سه‌له‌یه‌ ده‌كه‌نه‌وه‌؟.

ئاسۆ شێخ نوری: راسته‌ هه‌ڤاڵ مام جه‌لال بانگه‌وازی پێكه‌وه‌ ژیان و یه‌كتر قبووڵكردنی له‌گه‌ڵ حزبی گۆڕان كرد، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ ئه‌وان به‌رده‌وام بوون له‌ هه‌ڵمه‌تی راگه‌یاندن دژ به‌ یه‌كێتی. ئه‌و ده‌ربڕینانه‌ی گۆڕان پاساو هێنانه‌وه‌ و داماڵینی به‌رپرسیارێتی مێژووییه‌ له‌ ئه‌ستۆی خۆیان.

تێبینی: ئه‌م دیمانه‌یه‌ له‌ ژماره‌ "25" گۆڤاری "شۆك" له‌ 30-7-2011 بڵاوكراوه‌ته‌وه‌.


ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانن، کوردستان نێت لێیان به‌رپرسیار نییه‌.