Red Purple Black

كوردانی رۆژئاوا؛ ریفۆرم بێت، یان بڕوخێ رژێمی سوریا ؟ … هوشیار حسێن

PDFPrintE-mail

شرۆڤەیەكی رەوشی سوریا و ناوچەكەیە  

}لە ساڵی 2000 لە قامیشلۆ، لە رۆشنبیرێكی كوردم پرسی، دەوڵەتی سووریا زۆر بێباكانە و بە خۆباوەڕانە هەڕەشەی ئیسرائیل دەكات، ئایا سوریا توانای ئەوەی هەیە بەرەنگاری ئیسرائیل ببێتەوە و گردی جۆلان ئازاد بكات؟

 وەڵامێكی كورت و پڕ واتای دامەوە و وتی: "لە شەری عەرەب – ئیسرائیلدا، سوریاش تەنیا 17 رۆژ بەشداریی شەڕەكەی كرد، بەڵام باجەكەی گەلی سوریا دای و 17 ساڵ تووشی برسیەتی و نەداری بوو".  {

هەموو هۆكاری ئالۆزییەكانی ماوەی ساڵێكی وڵاتانی رۆژهەلاتی ناوەراست، دەگەرێتەوە بۆ ناكۆكی نێوان سێ هێز، ئەو سێ هێزەیش كە رووبەڕووی یەكتر بوونەتەوە، بەم شێوەیە:

1- وڵاتانی زلهێز (هێزی سەرمایەی جیهانی)

2- دەسەڵاتدارە دیكتاتۆرەكان

3- گەلانی راپەریو.

هەرسێ هێز بە گوێرەی رێباز و بەرژەوەندییەكانی خۆیان، تاكیتیك و پلان دادەرێژن و هەولی ئەوە دەدەن سەركەوتن بە دەست بهێنن.

 وڵاتانی زلهێز وەكو جاران ناتوانن پشتگیری لەو دەسەڵاتە دیكتاتۆرانە بكەن، چونكە ئیدی بەرژەوەندییان لەگەڵ ئەوان هێدی هێدی بەرەو نەمان دەچێت، جیهان دەگۆڕێت و شێوازی دەستخستنی بەرژەوەندییەكانیش دەگۆڕێن، بەڵام دەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتانە بۆ مانەوەی سیستمەكەیان پێداگیری دەكەن، ئەمەش لەگەڵ پرۆژەی رۆژهەڵاتی ناوەراستی گەورە ناكۆكە، بۆیە كار گەییشتووەتە ئەوەی بەرێوبەەرانی سیستەمی جیهانی نوێ، وەك جاران نەتوانن پشتگیری ئەو دیكتاتۆرانە بكەن، نەك هەر ئەمە، بەڵكوو لەهەوڵی ئەوەدان بیانڕوخێنن.

 دەسەڵاتدارە دیكتاتۆرەكانی ئەو وڵاتانە لە هەوڵی ئەوەدان كورسی دەسەڵاتەكانیان بپارێزن، باش دەزانن كەوتوونەتە نێوان ئاشی گەلانی راپەریو و بەرداشی زلهێزەكان، بۆیە هەرچی هێزی سەربازی و ئەمنی و دەزگای داپۆلسێنەریان هەیە، خستوویانەتە گەڕ بۆ سەركوتكردنی سەرهەڵدانی گەلان و دامركاندنەوەی راپەڕینەكان و كۆنترۆڵكردنی رەوشەكان، لە لای دیكەیش لە هاموشۆی رێككەوتنن لەگەڵ رژێمەكانی وەك خۆیان ئاسا، ئامادەشن هەر بە مەبەستی درێژكردنەوەی تەمەنی دەسەڵاتەكانیان، هەندێ وردە تەنازولات بۆ زلهێزەكان بكەن، .

 لایەنی سێیەم، هێزی گەلانی تووڕە و راپەڕیوە، ئیدی گەلان گەییشتنە ئەو ئاستەی بڕیاری رووخانی رژێمەكانیان بدەن، سەلماندیان كە پەشیمان و دوودڵ نین و ئامادەی فیداكاری و قوربانی گەورەشن.

گەلانی ژێردەسەڵاتی دیكتاتۆرەكان تێگەیشتوون كە بەرژەوەندی و ژیانی ئاسوودەییان لە رووخانی رژێمەكانیاندایە و سیستەمی دیموكراسیش تاكە رێگەی رزگاری و ئازادییانە، بۆیە سەرەڕای هەموو ئاستەنگ و زەبروزەنگێك، كۆڵ نادەن و بەردەوامن.

 خاوەنەكانی پرۆژەی رۆژهەڵاتی ناوەراستی گەورە، دەیانەوێت رژێمە كۆنەكان وەلابنێن و لە جێگەی ئەوان، دەسەڵاتێك ئاوا بكەن لایەنگیری پرۆژەكەیان بێت و بەرژەوەندییەكانیان لەو وڵاتانە و ناوچەكەیش بپارێزێت، بۆیە رژێم و دەسەڵاتی ئیسلامی سیاسی ئەمڕۆی توركیایان كردووەتە نموونە و لە هەوڵی ئەوەدان هاوردە و كۆپی وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی بكەن. دوای رووخانی رژێمەكانی تونس و میسر و لیبیاش، بە ئاشكرا دەركەوت كە گەلی تونس بە هەموو پێكهاتەكانییەوە شۆرشی جەماوەری سەرخست، بەڵام پارتی رابوون (نەهزە)ـی ئیسلامی دەسەڵاتی گرتە دەست، لە دوای هەموو ئەو قوربانییانەی گەلی میسریش، ئیخوان موسلمینی ئیسلامی دەسەڵات دەگرێتە دەست، نیشانەكان وا دیار دەبن كە لە لیبیاش هەر بەم شێوەیە دەبێت.

 ئەردۆگانی سەرۆك وەزیرانی توركیا، دوای رووخانی ئەو رژێمانە بە ماوەیەەكی كورت پەیامی پرۆژەی رۆژهەلاتی ناوەڕاستی گەورەی بۆ پارتە ئیسلامیەكانی هەر سێ وڵاتی میسر و توونس و لیبیا برد. كە توركیا و سیستمەكەی وەك نموونە بۆ خۆیان وەربگرن. بێگومان ئەمەش راستی بۆچوونەكانمان دەسەلمێنن.

كەشتی سوریا رووی لە كام كەنارە؟

 لە ساڵی 2000 لە قامیشلۆ، لە رۆشنبیرێكی كوردم پرسی دەوڵەتی سوریا زۆر بێباكانە و بە خۆباوەڕانە هەڕەشەی ئیسرائیل دەكات، ئایا سوریا توانای ئەوەی هەیە بەرەنگاری ئیسرائیل ببێتەوە و گردی جۆلان ئازاد بكات؟

 وەڵامێكی كورت و پڕ واتای دامەوە و وتی: "لە شەری عەرەب – ئیسرائیلدا، سوریاش تەنیا 17 رۆژ بەشداریی شەڕەكەی كرد، بەڵام باجەكەی گەلی سوریا دای و 17 ساڵ تووشی برسیەتی و نەداری بوو".

 

 وەڵامەكەی هەم سەرسامی كردم و هەم باوەڕی پێ هێنام كە هەڕەشەكان بێ بنەمان، چونكە سوریا خاوەنی توانای ئابووری شەڕ نییە. سوریا وڵاتێكی زەنگین نییە و ئابوورییەكی لاوازی هەیە، نەوتەكەی بایی ئەوەندە نییە زلهێزەكان چاوی تێ ببڕن، یان لە پاشەرۆژ دەوڵەمەندی بكات و ببێتە مەترسییەكی ئەوتۆ، بەشێكی هەرە زۆری خەڵكەكەی بژێوی لەسەر كشتوكاڵە و رووی لە ئاسمانە. گەر وشكەساڵی بێت، ئەو ساڵە نیمچە برسییە.

هێزی دەرەكی ئامانج و ئەنجامەكان:

 دەردی زلهێزەكان لە سوریا جیاوازە وەك ئەوەی لە لیبیا هەیانبوو، گرنگی سوریا لە ناوچەكە، لە پێگە جیۆپۆلیتیكییەكەیدایە، دەرگە بە دەرگەی ئیسرائیل و فەلەستینە، هاوستراتیژی ئێرانە، تاكە سێبەرێكە بۆ روسیا و چین كە لە ناوچەكەدا ماوەتەوە، بۆیە سووریا بۆ رۆژئاواییەكان لە جێبەجێكردنی پرۆژەی رۆژهەلاتی ناوین، پێگەیەكی گرنگە.

 سووریا رۆڵی یەكلاكەرەەی هەیە لە هاوكێشەی سیاسیی ناوچەكە، بە رووخانی رژێمی بەعسیش لە سووریا، هاوسەنگییەكان سەر و بن دەبن، حەماسی توندڕەوی فەلەستین و حیزبوڵڵای خاوەن بریار لە دەوڵەتەكەی لوبنان، لاواز و كز دەبن، ئێران جگە لەوەی پێگە و كارتی حیزبوڵڵا و حەماسی دەسووتێت، لە هەمان كاتدا رووخانی رژێمی سووریا دەبێتە زەمینەیەكی رەخساوتر بۆ لاوازكردن و تەنانەت لێدانیشی، هەورەها ئێران لە ناكۆییەكانی لەگەڵ توركیایش چەند خاڵێكی گرنگ دەدۆڕێنێت، چونكە بەرئەندامی ئەلنتەرناتیڤی دوای ئەسەد بۆ گرتنە دەستی دەسەڵات لە سوریا، تەنیا ئیخوان موسلیمینی هاوسۆز و هاومەزهەبی توركەكانە.

دینامیكی هێزی ناوخۆ:

 هێزی دینامیكی ناوخۆی سوریا پێویستی بە پۆلێن و دابەشكردن هەیە:

یەكەم: راپەرینی خەڵك

دووەم: ئۆپۆزسیۆن (پێكهاتە سیاسییەكان)، كە ئەویش لە لای خۆیەوە چەند لقێكی هەیە، ئەوانیش كێشەی سوننە و كێشەی شیعە و كێشەی كوردن.

 خاوەن بەرژەوەندی و دارودەستەی رژێم نەبێت، ئەوانی دیكە واتە گەلانی سوریا بە هەموو پێكهاتە ئەتنیكی و ئاینییە جیاوازەكانیشەوە، بە تایبەتی عەرەبە سوننە مەزهەبەكان، لەگەڵ گۆرینی رژێم و رووخاندنی دەسەڵاتی بەعسن. جا لە رێگەی دەستتێوەردانی دەرەكی دەبێت یان دینامیكی ناوخۆ گرنگ نییە لایان.

 هەرچی عەرەبە شیعە مەزهەبەكانە، بەشێكیان لەگەڵ رووخان و بەشێكیان لەگەڵ ریفۆرمن، بەڵام هەردوو بەشیان لەگەڵ دەستێوەردانی دەرەكی نین.

خەڵكی كورد بە زۆری لەگەڵ رووخانی رژێمن، لە هەمان كاتدا دژی ریفۆرمیش نین، گەر مافەكانیان مسۆگەر بكات، بەڵام كوردەكان لە كرداردا زیاتر بێلایەنییان پێوە دیارە، بڕیاری یەكلاكەرەوەیان دیار نییە، ئەو رەنگدانەوەیە لە هەڵوێستی زۆربەی هەرە زۆری پارتە كوردییەكانیش بە ئاشكرا دەبیندرێت.

هەقە پارتە كوردیەكانی رۆژئاوای كوردستان، هەر هیچ نەبێت لە ناوخۆی پارتەكانیان و خۆ بەخۆی كوردان بە بڕیار و پیلانی هەمەلایەنە بگەن، ئەگینا لە رووداوەكان دوادەكەون و ئەنجامیش....... !


ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانن، کوردستان نێت لێیان به‌رپرسیار نییه‌.