Red Purple Black

September 2012

Sunday 30 September 2012

دارا ئەحمەد: ئەز سێکسم وەها دێتە بەرچاوان کە کوو کەسەک باویشک یان پژمینی دێ و پێویستە رێیان لێ نەگری..ئەویش هەروا جا ئەو کەسە ژن بی یان پیاو....سازادانی: نەجیبە مەحمود PDF Print Write e-mail
Sunday, 30 September 2012 11:31 دیمانه‌

 بارودۆخی جڤاکیی و پرسی یه‌کسانیی نێوان ژنان و پیاوان، قسه‌ و باسی زۆر هه‌ڵده‌گرن، هەڵبەتە سەرەکییترین و پڕ بایەخترین خاڵی چەمکی یەکسانیی بریتییە لە ساغکردنەوەی ئه‌و چه‌مکه‌ له‌ گفتارەوە بۆ رەفتار، پێمان باش بوو ته‌وه‌رێکی تایبه‌ت لەو رووەوە ساز بدەین، هەر بۆ ئەو مەبەستە هێندێک نووسەر و رۆژنامەنووس یاخود هێندێک لەو کەسانەی کە له‌ بواری چالاکیی رێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی چالاکن یان هەر خۆیان وەک تاک چالاکیی لەو بارەوە دەنوێنن..دەدوێنین و بە هاوکاریی ئەم ماڵپەڕە وەڵامەکانیان بڵاودەکەینەوە.

 

نەجیبە مەحمود: بەڕێزت وەک کەسێک کە بانگەشەی یەکسانیی نێوان ژنان و پیاوان دەکەی و خوازیاری ئەوەی ژنانیش وەک پیاوان لە گشت ماف و ئازادییەکان بەهرەمەند بن..دەکرێ لە کار و چالاکییەکانت لەو بارەوە بدوێی کە بە گفتار یان بە رەفتار ئەنجامت داون؟

 

دارا ئەحمەد: هەر لە دەمی هەرزەرکاریمەوە کە کۆمۆنیزم وەک هزر و فەلسەفەیەکی یەکسانییخواز لە نێرسالاریی و دین و دابونەریتی پاشدامای دابڕاندم و خۆم پەیدۆز کرد تا ئێستا بەردەوام چالاکییم لە پێناو یەکسانیی نێوان ژنان و پیاوان نواندییە، جا ئەو چالاکییە هەر لە ئاخافتن و کۆڕ و کۆمبوون و ناڕەزایی دەربڕینەوە پێدا بڕۆ تا دەگاتە هۆنراوە و کاری نووسین و رۆژنامەگەریی و فەرهەنگیی و رامیاریی و تا دەگاتە هەڵسوکەوت و هەڵوێستی کردەیی و شەڕی دەستەویەخە چ بەرانبەر توندوتیژییەکانی پیاوسالارانی دەوربەرم چ لە بەرانبەر فەرهەنگ و سیستەمی دژەژنان..هەڵبەتە ئەوەش قوربانییدانی فرەی گەرەک بووە تا رادەی رروبەڕووبوونەوەی مەرگ.

 

نەجیبە مەحمود: ئایە ئێوە وەک پیاوێک بە هەمان شێوەی هەر ژنێک - جا ئەو ژنە هاوسەرتە یان کیژ یان خوشک یان دایکتە یان هەر ژنێکە کە لەگەڵی دەژی - کاری خزمەتگوزاریی نێو ماڵ و بەخێوکردنی منداڵ ئەنجام دەدەن؟


دارا ئەحمەد: ئەمن خۆم یەکەکم لەو کەسە سەرەتاییانەی خەڵکی کوردستان کە بەردەوام بە گفتار و بە رەفتار کۆششی ئەوەمان کردییە کاری خزمەتگوزاریی نێو ماڵ و بەخێوکردنی زارۆکان بکەویتە سەرشانی پیاوانیش و بە هاوبەشیی لەگەڵ ژنان ئەنجامیان بدەین و لە نێو کۆمەڵ جێکەوتە ببی، وەلی ئەمن هەردەم کێشەی ئەو جۆر و شێوازە باوەی کاری بەخێوکردنی زارۆکان و خزمەتگوزاریی نێوماڵم لەگەڵ هەموو ئەو ژن و پیاوانە هەبووە و هەیە کە ئەو کارانە بەو شێوە باو و نەرێنییە تەواوی کاتەکانی ژیانیانی داگیر کردییە و خۆپەرستانە و نەزانانە و کاتکوژانە هەر خەریکی زارۆکەکانیان دەبن و ماڵەکانیان گەورە و پڕ لە شتومەک و پڕ ئیش دەکەن و هەر خەریکی دروستکردنی خواردنی زۆر و جۆراوجۆری ناتەندروستیین و کاتی خۆیان و هاوکاران و هاوڕێیانیان پێ دەکوژن، دیارە ئەو کارانەش بەو جۆرە لە ئەنجامی فەرهەنگی باو و نێرسالاریی و ئەو سیستەمە پاشدامایەی ژیان سەرچاوەی گرتییە کە زۆربەی ژنانی لە کونجی ناندن پەستایە و کارەکانی بە جۆرەک قورس و کاتکوژ و بێزاەکەر رێکخستتیە کە هیچ دەرفەتەکی خۆپەروەردەکردن و کۆششکردن نەمینێتەوە تا ژیانەکی جوانتر و ئاسوودەتر فەراهەم بکرێ.

 

دەکرێ زارۆک بە پێی تەواوی ماف و پیداویستییەکانی خۆی بەخێو بکرێ نەک وەک شازادەیەکی مشەخۆر پێیەوە خەریک بی و هەموو کات و وزە و ژیانی خۆتی لە پێناودا بەخت بکەی و رەچاوی ئەوەی لێ بکەی لە پاشەڕۆڕ جێیەکەت بگریتەوە یان بەخێوت بکا، هەروا پێویستە کۆشش بکرێ ئەو کاری بەخێوکردنە بخرێتە سەر شانی دامودەزگەکانی حکومەت..واتە هەر لە ساواییەوەڕا تا تەواوکردنی قۆناغی زانکۆ لە دایەنگە و باخچەی ساوایان و پێ بە پێی تەمەنیان لە جێی تایبەت و شایەن بە خۆیان بەخێو بکرێن و پەروەردە بکرێن..کە لە لایەک زارۆکان لەو پەروەردەکردن و بەخێوکردنە سەقەت و پاشدامایە جۆراوجۆرەی تاک بە تاکی نێو خێزانەکان رزگار دەبن و لە لایەکی دیکەش هاوسەرەکان لە کۆڵ ئەو ئەرکە قورس و وەڕسکەرەی بەخێوکردن دەبنەوە.دەربارەی ئاسانکردنی کاری نێوماڵیش پێویستە شێوازەکی ئەوتۆی ژیان بەسەر سیستەمی حوکمدا بسەپێندرێ کە خزمەتگوزارییە گشتییەکان هێندە پەرەیان پێ بدرێ و هێندە زۆر بکرێن بە جۆرەک کە ماڵ وەک مێوانخانەیەک تەنێ لۆ پشییدان و نوستن و کات رابواردنی خۆش و ئاسوودەی نێوان هاوسەرەکان یان ئەو ژن و پیاوانە بێ کە لە تەک یەک دەژین.لە راستییدا کۆششکردن لۆ ملکەچپێکردنی دەسەڵات و جێگیرکردنی ئەو جۆرە بەخێوکردنەی زارۆکان و ئەو کاری خزمەتگوزارییەی نێوماڵ کە ئاماژەم پێیدا فرە فرە ئاسانتر و کردەییترە لەوەی بتوانین بە ئاسانیی ئەو هەموو پیاوە پاشداما و کەللەپووچ و نێرسالارانە و ئەو هەموو ژنە کە بە بێ ئەوەی بە خۆیان بزان فەرهەنگی دین و پیاوسالاریی داغانی کردینە و ملکەچ کراینە بگۆڕین و ژیانەکی بێ چەوسانەوە و ئاسوودە لەو ماڵانە وەدەستبهینین کە لە زیندانی جودا جودا و تایبەت دەچن لۆ زارۆکان و خودی هاوسەرەکانیش.

 

نەجیبە مەحمود: ئایا ئەگەر هاوسەرکەت یان کیژ یان خوشک یان دایکت یان هەر ژنێک کە لێتەوە نزیکە هەڵسوکەوتێکی سێکسیی لە دەرەوەی هاوسەرگیریی ئەنجام بدا وەک ئەوەی کە ئەگەر تۆ ئەنجامت دابێ یان ئەنجامت داوە..هەڵوێستت چی دەبێ؟ ئایە هەر هەمان هەڵوێستت دەبێ بەرانبەریان وەک ئەوەی لە بەرانبەر کوڕ یان برا یان باوکت یان خۆت دەتبێ کە هەمان هەڵسوکەوتی سێکسیی ئەنجام دەدەن؟ ئەگەر نا..ئایە یەکسانییخوازییەکەت نابێتە قسەیەکی رووت و بێ کردەوە؟


دارا ئەحمەد: ئەز سێکسم وەها دێتە بەرچاوان کە کوو کەسەک باویشک یان پژمینی دێ و پێویستە رێیان لێ نەگری..ئەویش هەروا جا ئەو کەسە ژن بی یان پیاو، لەبەر هەندێ ئەمن خۆم بە بەرپرسی ئازادیی سێکسیی هاوسەر و دایک و خوشک و هیچ ژنەک و تەنانەت هیچ پیاوەکیش نازانم و زۆر زۆر لەمێژە ئەو پرسیارەم (تەرک) کردییە، هەرچەندە ئەمن بە پێی هەبوونی ژنی ئازاد توانیتم یەکەک لە چاوکراوەترین و ئازادترینی ژنەکەنەکان وەک هاوسەر پەیدۆز بکەم و لە ژیانی هاوسەرییشدا لەگەڵیدا ئاسوودە بم..وەلی خۆزی بە خۆزی بمتوانیبا لەگەڵ ژنەکی لەو بابەتە بژیم کە لە پێگەیشتیی خۆی و لە روانگەی یەکسانییخوازییەوە بە گفتار و بە رەفتار باوەڕی تەواو و رەهای بە ئازادیی سێکسیی هەبا و ئازایانە و بە بێ گێدان بە پیاو و سیستەمی نێرسالاریی بیتوانیبا ئازادانە هەڵسوکەوتی سێکسیی خۆی بکا و لە هەموو حەزە سێکسییەکانی خۆی بەهرەمەند بی - دیارە مەبەستم لەو جۆرە ژنانە نییە کە نەزانانە یان بەوە لەخشتەبردرانە ئازادیی خۆیان لەوە ببیننەوە لە پێناو مادە و هەندەک بەرژەوەندیی پووچ و خۆپەرستانە لەشی خۆیان بفرۆشن کە ئەوەش دیسان لە لایەکی دیکەوە لە بەرژەوەندیی بازاڕی چلێسی مێبازانەی پیاوانی چەوسێنەرە - وەلی ئەفسووس ژنی لەو بابەتەی ئەمن ئاماژەم پێیدا تا ئێستا بوونی نییە و ئەگەر هەشبی ئەوە زۆر بە دزیی و زۆر لەرزۆکە، دیارە ئەو بارەی کوشتنی سێکسی ژنانیش هەر پەیوەستە بەو سیستەمی سێکسفرۆشییەی نێرسالاریی ئێستا کە ئەویش لە چەوساندنەوەی چینایەتییەوە بنچینەی گرتییە، بە بێ گومان ئەرکی سەر شانی هەموو ئەو یەکسانییخوازانەیە - چ ژن چ پیاو - کە بڕوایان بەوە هەیە ئایندەی سێکس هەر وەک ئەو باویشکدان و پژمینەی لێدی کە ئاماژەمان پێیکرد..بە چڕوپڕیی و لێزانانە خەبات لە پێناو ئازادیی رەهای سێکسیی بکەن تا زووبەزوو لەو بارە نەخواسترایەی ئێستای تێبپەڕێندرێ و چیدی مرۆڤەکان بە گشتیی و ژنان بە تایبەتیی لەو چەوساندنەوە و ئازار و ئەشکەنجەدانە سێکسییەدا نەژین کە تەواوی ئازادییەکانی دیکەشی وەخۆ خەریک کردییە و ژنانی لە پیاوان کاولتر و پیاوانی ئازادییخواز و یەکسانییخوازیشی لە ژنان کاولتر کردییە.

 

نەجیبە مەحمود: له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی پیاوانن ئه‌نجامده‌ری ده‌ستدرێژیین بۆ سه‌ر ژنان، هاوکات هه‌ر ئه‌و پیاوانه‌ن که‌ ژن به‌ شه‌ره‌فی خێزان دەزانن، تۆ ئه‌و دوو جۆر هه‌ڵسوکه‌وت و دوو که‌سایه‌تییەی پیاوان چۆن هەڵدەسە‌نگێنی؟

 

دارا ئەحمەد: بە پێی گفتار و رەفتاری دینەکان پیاوان کارساز و زاڵن وەسەر ژنان! چونکە ژنان لۆ جوانکاریی و ئاسوودەیی پیاوان و لە پەراسووی پیاوان ئافەریدە کرانە! بە پێی سیستەمی جوداکاریی دیموکراسیی سەرمایەداریی دەبی پیاوان فەیلەسوف و هزرمەند و سیاسەتمەدار و بڕیاردەر بن و ژنانیش کووچکووچە و پاشکۆیان! چونکە پیاوان هێزدار و پارەدار و کیردارن و هەر پیاوانیشن دەتوانن سیستەمەکەیان بە تۆبزیی و بە زەبرەزەنگ بپارێزن! بە پێی فەرهەنگی نێرسالاریی و ملکەچیی ژنانیش هەر دەبی پیاوان (کەڵەباب) بن و لەسەر ژنان (حیساب) بن!! چونکە ژنان لاواز و بێ هێز و (زەعیفە) و گرینۆک و دەستوپێ سپین! وەلی پیاوان دەتوانن بکوژن و ببڕن بدزن و بسوتێنن و بتەقێنن و بڕووخێنن.جا کەنگێ ئەو سێیە - دین و سەرمایەداریی و نێرسالاریی - لەبەریەک هەڵوەشاندرانەوە ئەو کاتە شەرەفی رەپی بێ شەرەفیی پیاوان سست دەبیتەوە و نێولنگی ژنانیش لەکن پیاوانی ئاسایی لە کردەوەدا لە هەموو جێیەکی دیکەی لەشولاریان خاوێنتر و بەڕێزتر و خۆشەویستتر دەبی!!!

 

daraehmed@yahoo.com

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

دارا ئەحمەد: ئەز سێکسم وەها دێتە بەرچاوان کە کوو کەسەک باویشک یان پژمینی دێ و پێویستە رێیان لێ نەگری..ئەویش هەروا جا ئەو کەسە ژن بی یان پیاو....سازادانی: نەجیبە مەحمود PDF Print Write e-mail
Sunday, 30 September 2012 11:31 دارا ئه‌حمه‌د

 بارودۆخی جڤاکیی و پرسی یه‌کسانیی نێوان ژنان و پیاوان، قسه‌ و باسی زۆر هه‌ڵده‌گرن، هەڵبەتە سەرەکییترین و پڕ بایەخترین خاڵی چەمکی یەکسانیی بریتییە لە ساغکردنەوەی ئه‌و چه‌مکه‌ له‌ گفتارەوە بۆ رەفتار، پێمان باش بوو ته‌وه‌رێکی تایبه‌ت لەو رووەوە ساز بدەین، هەر بۆ ئەو مەبەستە هێندێک نووسەر و رۆژنامەنووس یاخود هێندێک لەو کەسانەی کە له‌ بواری چالاکیی رێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی چالاکن یان هەر خۆیان وەک تاک چالاکیی لەو بارەوە دەنوێنن..دەدوێنین و بە هاوکاریی ئەم ماڵپەڕە وەڵامەکانیان بڵاودەکەینەوە.

 

نەجیبە مەحمود: بەڕێزت وەک کەسێک کە بانگەشەی یەکسانیی نێوان ژنان و پیاوان دەکەی و خوازیاری ئەوەی ژنانیش وەک پیاوان لە گشت ماف و ئازادییەکان بەهرەمەند بن..دەکرێ لە کار و چالاکییەکانت لەو بارەوە بدوێی کە بە گفتار یان بە رەفتار ئەنجامت داون؟

 

دارا ئەحمەد: هەر لە دەمی هەرزەرکاریمەوە کە کۆمۆنیزم وەک هزر و فەلسەفەیەکی یەکسانییخواز لە نێرسالاریی و دین و دابونەریتی پاشدامای دابڕاندم و خۆم پەیدۆز کرد تا ئێستا بەردەوام چالاکییم لە پێناو یەکسانیی نێوان ژنان و پیاوان نواندییە، جا ئەو چالاکییە هەر لە ئاخافتن و کۆڕ و کۆمبوون و ناڕەزایی دەربڕینەوە پێدا بڕۆ تا دەگاتە هۆنراوە و کاری نووسین و رۆژنامەگەریی و فەرهەنگیی و رامیاریی و تا دەگاتە هەڵسوکەوت و هەڵوێستی کردەیی و شەڕی دەستەویەخە چ بەرانبەر توندوتیژییەکانی پیاوسالارانی دەوربەرم چ لە بەرانبەر فەرهەنگ و سیستەمی دژەژنان..هەڵبەتە ئەوەش قوربانییدانی فرەی گەرەک بووە تا رادەی رروبەڕووبوونەوەی مەرگ.

 

نەجیبە مەحمود: ئایە ئێوە وەک پیاوێک بە هەمان شێوەی هەر ژنێک - جا ئەو ژنە هاوسەرتە یان کیژ یان خوشک یان دایکتە یان هەر ژنێکە کە لەگەڵی دەژی - کاری خزمەتگوزاریی نێو ماڵ و بەخێوکردنی منداڵ ئەنجام دەدەن؟


دارا ئەحمەد: ئەمن خۆم یەکەکم لەو کەسە سەرەتاییانەی خەڵکی کوردستان کە بەردەوام بە گفتار و بە رەفتار کۆششی ئەوەمان کردییە کاری خزمەتگوزاریی نێو ماڵ و بەخێوکردنی زارۆکان بکەویتە سەرشانی پیاوانیش و بە هاوبەشیی لەگەڵ ژنان ئەنجامیان بدەین و لە نێو کۆمەڵ جێکەوتە ببی، وەلی ئەمن هەردەم کێشەی ئەو جۆر و شێوازە باوەی کاری بەخێوکردنی زارۆکان و خزمەتگوزاریی نێوماڵم لەگەڵ هەموو ئەو ژن و پیاوانە هەبووە و هەیە کە ئەو کارانە بەو شێوە باو و نەرێنییە تەواوی کاتەکانی ژیانیانی داگیر کردییە و خۆپەرستانە و نەزانانە و کاتکوژانە هەر خەریکی زارۆکەکانیان دەبن و ماڵەکانیان گەورە و پڕ لە شتومەک و پڕ ئیش دەکەن و هەر خەریکی دروستکردنی خواردنی زۆر و جۆراوجۆری ناتەندروستیین و کاتی خۆیان و هاوکاران و هاوڕێیانیان پێ دەکوژن، دیارە ئەو کارانەش بەو جۆرە لە ئەنجامی فەرهەنگی باو و نێرسالاریی و ئەو سیستەمە پاشدامایەی ژیان سەرچاوەی گرتییە کە زۆربەی ژنانی لە کونجی ناندن پەستایە و کارەکانی بە جۆرەک قورس و کاتکوژ و بێزاەکەر رێکخستتیە کە هیچ دەرفەتەکی خۆپەروەردەکردن و کۆششکردن نەمینێتەوە تا ژیانەکی جوانتر و ئاسوودەتر فەراهەم بکرێ.

 

دەکرێ زارۆک بە پێی تەواوی ماف و پیداویستییەکانی خۆی بەخێو بکرێ نەک وەک شازادەیەکی مشەخۆر پێیەوە خەریک بی و هەموو کات و وزە و ژیانی خۆتی لە پێناودا بەخت بکەی و رەچاوی ئەوەی لێ بکەی لە پاشەڕۆڕ جێیەکەت بگریتەوە یان بەخێوت بکا، هەروا پێویستە کۆشش بکرێ ئەو کاری بەخێوکردنە بخرێتە سەر شانی دامودەزگەکانی حکومەت..واتە هەر لە ساواییەوەڕا تا تەواوکردنی قۆناغی زانکۆ لە دایەنگە و باخچەی ساوایان و پێ بە پێی تەمەنیان لە جێی تایبەت و شایەن بە خۆیان بەخێو بکرێن و پەروەردە بکرێن..کە لە لایەک زارۆکان لەو پەروەردەکردن و بەخێوکردنە سەقەت و پاشدامایە جۆراوجۆرەی تاک بە تاکی نێو خێزانەکان رزگار دەبن و لە لایەکی دیکەش هاوسەرەکان لە کۆڵ ئەو ئەرکە قورس و وەڕسکەرەی بەخێوکردن دەبنەوە.دەربارەی ئاسانکردنی کاری نێوماڵیش پێویستە شێوازەکی ئەوتۆی ژیان بەسەر سیستەمی حوکمدا بسەپێندرێ کە خزمەتگوزارییە گشتییەکان هێندە پەرەیان پێ بدرێ و هێندە زۆر بکرێن بە جۆرەک کە ماڵ وەک مێوانخانەیەک تەنێ لۆ پشییدان و نوستن و کات رابواردنی خۆش و ئاسوودەی نێوان هاوسەرەکان یان ئەو ژن و پیاوانە بێ کە لە تەک یەک دەژین.لە راستییدا کۆششکردن لۆ ملکەچپێکردنی دەسەڵات و جێگیرکردنی ئەو جۆرە بەخێوکردنەی زارۆکان و ئەو کاری خزمەتگوزارییەی نێوماڵ کە ئاماژەم پێیدا فرە فرە ئاسانتر و کردەییترە لەوەی بتوانین بە ئاسانیی ئەو هەموو پیاوە پاشداما و کەللەپووچ و نێرسالارانە و ئەو هەموو ژنە کە بە بێ ئەوەی بە خۆیان بزان فەرهەنگی دین و پیاوسالاریی داغانی کردینە و ملکەچ کراینە بگۆڕین و ژیانەکی بێ چەوسانەوە و ئاسوودە لەو ماڵانە وەدەستبهینین کە لە زیندانی جودا جودا و تایبەت دەچن لۆ زارۆکان و خودی هاوسەرەکانیش.

 

نەجیبە مەحمود: ئایا ئەگەر هاوسەرکەت یان کیژ یان خوشک یان دایکت یان هەر ژنێک کە لێتەوە نزیکە هەڵسوکەوتێکی سێکسیی لە دەرەوەی هاوسەرگیریی ئەنجام بدا وەک ئەوەی کە ئەگەر تۆ ئەنجامت دابێ یان ئەنجامت داوە..هەڵوێستت چی دەبێ؟ ئایە هەر هەمان هەڵوێستت دەبێ بەرانبەریان وەک ئەوەی لە بەرانبەر کوڕ یان برا یان باوکت یان خۆت دەتبێ کە هەمان هەڵسوکەوتی سێکسیی ئەنجام دەدەن؟ ئەگەر نا..ئایە یەکسانییخوازییەکەت نابێتە قسەیەکی رووت و بێ کردەوە؟


دارا ئەحمەد: ئەز سێکسم وەها دێتە بەرچاوان کە کوو کەسەک باویشک یان پژمینی دێ و پێویستە رێیان لێ نەگری..ئەویش هەروا جا ئەو کەسە ژن بی یان پیاو، لەبەر هەندێ ئەمن خۆم بە بەرپرسی ئازادیی سێکسیی هاوسەر و دایک و خوشک و هیچ ژنەک و تەنانەت هیچ پیاوەکیش نازانم و زۆر زۆر لەمێژە ئەو پرسیارەم (تەرک) کردییە، هەرچەندە ئەمن بە پێی هەبوونی ژنی ئازاد توانیتم یەکەک لە چاوکراوەترین و ئازادترینی ژنەکەنەکان وەک هاوسەر پەیدۆز بکەم و لە ژیانی هاوسەرییشدا لەگەڵیدا ئاسوودە بم..وەلی خۆزی بە خۆزی بمتوانیبا لەگەڵ ژنەکی لەو بابەتە بژیم کە لە پێگەیشتیی خۆی و لە روانگەی یەکسانییخوازییەوە بە گفتار و بە رەفتار باوەڕی تەواو و رەهای بە ئازادیی سێکسیی هەبا و ئازایانە و بە بێ گێدان بە پیاو و سیستەمی نێرسالاریی بیتوانیبا ئازادانە هەڵسوکەوتی سێکسیی خۆی بکا و لە هەموو حەزە سێکسییەکانی خۆی بەهرەمەند بی - دیارە مەبەستم لەو جۆرە ژنانە نییە کە نەزانانە یان بەوە لەخشتەبردرانە ئازادیی خۆیان لەوە ببیننەوە لە پێناو مادە و هەندەک بەرژەوەندیی پووچ و خۆپەرستانە لەشی خۆیان بفرۆشن کە ئەوەش دیسان لە لایەکی دیکەوە لە بەرژەوەندیی بازاڕی چلێسی مێبازانەی پیاوانی چەوسێنەرە - وەلی ئەفسووس ژنی لەو بابەتەی ئەمن ئاماژەم پێیدا تا ئێستا بوونی نییە و ئەگەر هەشبی ئەوە زۆر بە دزیی و زۆر لەرزۆکە، دیارە ئەو بارەی کوشتنی سێکسی ژنانیش هەر پەیوەستە بەو سیستەمی سێکسفرۆشییەی نێرسالاریی ئێستا کە ئەویش لە چەوساندنەوەی چینایەتییەوە بنچینەی گرتییە، بە بێ گومان ئەرکی سەر شانی هەموو ئەو یەکسانییخوازانەیە - چ ژن چ پیاو - کە بڕوایان بەوە هەیە ئایندەی سێکس هەر وەک ئەو باویشکدان و پژمینەی لێدی کە ئاماژەمان پێیکرد..بە چڕوپڕیی و لێزانانە خەبات لە پێناو ئازادیی رەهای سێکسیی بکەن تا زووبەزوو لەو بارە نەخواسترایەی ئێستای تێبپەڕێندرێ و چیدی مرۆڤەکان بە گشتیی و ژنان بە تایبەتیی لەو چەوساندنەوە و ئازار و ئەشکەنجەدانە سێکسییەدا نەژین کە تەواوی ئازادییەکانی دیکەشی وەخۆ خەریک کردییە و ژنانی لە پیاوان کاولتر و پیاوانی ئازادییخواز و یەکسانییخوازیشی لە ژنان کاولتر کردییە.

 

نەجیبە مەحمود: له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی پیاوانن ئه‌نجامده‌ری ده‌ستدرێژیین بۆ سه‌ر ژنان، هاوکات هه‌ر ئه‌و پیاوانه‌ن که‌ ژن به‌ شه‌ره‌فی خێزان دەزانن، تۆ ئه‌و دوو جۆر هه‌ڵسوکه‌وت و دوو که‌سایه‌تییەی پیاوان چۆن هەڵدەسە‌نگێنی؟

 

دارا ئەحمەد: بە پێی گفتار و رەفتاری دینەکان پیاوان کارساز و زاڵن وەسەر ژنان! چونکە ژنان لۆ جوانکاریی و ئاسوودەیی پیاوان و لە پەراسووی پیاوان ئافەریدە کرانە! بە پێی سیستەمی جوداکاریی دیموکراسیی سەرمایەداریی دەبی پیاوان فەیلەسوف و هزرمەند و سیاسەتمەدار و بڕیاردەر بن و ژنانیش کووچکووچە و پاشکۆیان! چونکە پیاوان هێزدار و پارەدار و کیردارن و هەر پیاوانیشن دەتوانن سیستەمەکەیان بە تۆبزیی و بە زەبرەزەنگ بپارێزن! بە پێی فەرهەنگی نێرسالاریی و ملکەچیی ژنانیش هەر دەبی پیاوان (کەڵەباب) بن و لەسەر ژنان (حیساب) بن!! چونکە ژنان لاواز و بێ هێز و (زەعیفە) و گرینۆک و دەستوپێ سپین! وەلی پیاوان دەتوانن بکوژن و ببڕن بدزن و بسوتێنن و بتەقێنن و بڕووخێنن.جا کەنگێ ئەو سێیە - دین و سەرمایەداریی و نێرسالاریی - لەبەریەک هەڵوەشاندرانەوە ئەو کاتە شەرەفی رەپی بێ شەرەفیی پیاوان سست دەبیتەوە و نێولنگی ژنانیش لەکن پیاوانی ئاسایی لە کردەوەدا لە هەموو جێیەکی دیکەی لەشولاریان خاوێنتر و بەڕێزتر و خۆشەویستتر دەبی!!!

 

daraehmed@yahoo.com

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

ئەو پیاوەی مالەکەی خۆی کردبووە گوڵدان ...مستەفا ڕابەر - هەولێر PDF Print Write e-mail
Sunday, 30 September 2012 11:18 نووسه‌ری دیکه‌

دەورو بەری پەنجا ساڵ لەمەو بەر ئەو ڕۆژانەی هێشتا دوو ساڵ بەسەر شۆڕشی ئەیلول پێچی نەکردبۆوە بنکەو بارەگای مەکتەبی سیاسی لە مالومەوە گوازراوە بۆ دەورو بەری گوندی عیساوێی سەر سنووری ئیران، ئەشکەوتە ڕەشی قەد شاخی گردەڕەش لەناوچەی ماوەت کەبەسەر ڕوباری سورقاوشان دەڕوانیت بە پەلەپەل پاک دەکراوە.ئەشکەوتەکە لەدەوری شەست مەتر درێژە و دە مەتریش پانە، کەلێن و قوژبنەکانی و خاوێن کرانەوە هێلی کارەبای لە دووری چوار سەد مەترەوە بۆ ڕاکێشرا.
شوێنی چاپخانەو بێتەل و ئیستگەی دەنگی کوردستان خۆشدەکرا بەشێکی کرا بە عەمباری ئازۆقە و خۆراک نوسەرو رۆناکبیرو پسپۆرو شارەزا پێوەندیان بە بنکەکانی دەورو بەری ئەشکەوت دەکرد.
ئەوەی ڕاست بیت دلسۆزو نیاز پاک لەهەموو چین و توێژێکی کۆمەڵگای کوردەواری هاتن، لەوێ زۆر کەسم ناسی! خەلکی تێکۆشەرو سادەو خۆڕاگرو رەند، ئەوێ ڕۆژی پێشمەرگە گیرفانی نەبوو خەلک نیاز پاک، نەگروپ بەندی، نەىاوچەگەری و کەس هەر بەخەیالیشیا نەدەهات هەموی دەروێشی ئازادی خاک و وولات بون، مرۆڤگەلێکی تێکشکاو وێران و دەست و پێ سپی نەبوون ئەوان چێژیان لە ئازار وەردەگرت

وەبیرم ماوە : ١-پ.م کەریم پیکالو خەلکی گوندی گەڵیاوەی بناری چیای پیرمام بوو وەختی خۆی لەکەرکوک لە کومپانیای نەوت لە گەل ئینگلیزەکان ئیشی دەکرد زمانی ئینگلیزی دەزانی کاتی ژەمە کولێرەو چاکەی خۆی دەخوارد کوپەکەی نیوە دەبوو دەچوە لای چایچی هەندێک ئاوی گەرمی لەسەر دەکرد و پاشان کەوچکێک شەکری داوە دەکرد، ڕۆژێک بووە مشت و مڕ، کاک حەبیب حەمە کەریم فەیلی ئەوکات بەرپرسی ئەشکەوت بوو خۆی لە کەریم پیکالو توڕەکرد بە عارەبی پێی گۆت شۆڕشگێڕ دەبی دەستپاک بیت، تۆش حالت حالی ئێمەیە نابی جارێکیتر زێدەڕۆیی دوبارە بکەیتەوە!

٢- کاک مستەفا قەرەداغی پیاوێکی خانەدانو ڕۆشنبیرو قسە خۆش بو بێژەری زمانی عەرەبی بوو، بەقسەی خۆی لە وورچ دەترسا شەوان دەبوایە پ.م ئەحمەد دەشتی، عەبدولخالیق مارف، عەمەر دزەیی بە دەنگە دەنگ بیبەن بۆ سەر ئاودەستەکانی دەرەوەی ئەشکەت! بەدیاریەوە دەوەستان، ئەویش لەکاتی دەست بەئاوگەیاندن لەناو چەپەردا داوای لێبوردنی دەکرد و نوکتەی بۆ دەگێڕانەوە.

٣- رۆژێکیان کاک ئەمجەدی ئەندازیاری کارەبا بەعارەبی بەکاک حەبیبی گۆت هەر باش بوو پێشان موچەیەکمان هەبوو، ئەویشیان بڕی! کاک حەبیب بەتەوسەوە پێی گۆت موچەکەت چەند بو ؟ مانگانە حەوسەدو پەنجا فلس، باش بوو کاتێ وەرمان دەگرت یەکسەر دەچوین لە بازاڕی ماوەت نوقلی مینۆ و موس و سابونمان پێی دەکڕی، کاک حەبیب دەستی لەگیرفانی ڕاکرد سێ دینادی دایی ووتی فەرمو ئەمە موچەی چوار مانگ، بەلام برادەران نەیانهێشت بەتەنیا بیخوات .

بەخۆرایی شۆلۆم عەلیخم ( ١٨٥٩-١٩١٦ ) نوسەری بەڕەگەز جولەکەی خەلکی روسیا نەیگۆتوە:


"ژیان خەونی هۆشمەندە، گەمەی گەوجە، بەزمەساتی زەنگینە، مەرگەساتی هەژارە"..

ئاگری شۆڕشی ئەیلول لە سەرەتای شەشتەکانی سەدەی بیست‌ هەڵگیرسا (11/09/1961) ئەو شۆرشەی ئێستاشی لەگەلدابیت بنەماو بناخەیەکی بەتینە بۆ بەهیزی‌ پێگه‌ی‌ گەلی كورد وێڕای ئەوەی زنجیرەیەک كه‌موكورتی‌ و هەلەی کوشندەی تێکەوت کۆسپ و تەگەڕە و نسکۆی گەورەی هاتە بەر، بەلام بەهۆی ئەوەی لە هەموو چین و توێژەکانی خەلکی کوردستان تێیدا بەشداربوون بەتایبەتی چینی هەژار کە هەمیشە بەردی بناخەی خەبات و تێکۆشانی شۆرشەکانی کورد بوە .

بۆیە هەتە ئیمڕۆش کەسێک، هێزێک نەیتوانیوە ئاگردانی شۆرشی کورد خامۆش بکات، ئەگەر کەسانێک لە قۆناغێکدا وازیان هێنابیت و دوور کەوتبنەوە خەلکی تر تێهەلچوتەوەو درێژەیان پێداوە و بێگومان لەسەر شانی خەلکی بەشمەینەت بەردەوام دەبیت!

.
پارێزەرو سیاسەتمەداری هەولێری عەونی یوسف ( ١٩٠٨-١٩٨٨) کەباسی کوردایەتی بەزارەوەی ئەو ( کورداتی ) قسە نا قسە دەیگۆت ''ماڵی بابم ڕەشوڕوت بەلام حەیف و مخابن مەقایس نەماوە!''

رۆژێکیان لەگەل کاک جەعفەر عەبدولواحید ١٩٤٣-١٩٧٦ سەردانی دوکتۆر سەید عەزیز شەمزینی ( ١٩١٨-١٩٩٩) مان کرد پێشتر دەمانزانی دکتۆرای دەربارەی مێژووی کورد وەدەست هێناوە، چونکە وەختی خۆی بەشێکی لە تێزی دوکتۆراکەی بە زنیجیرە لەڕۆژنامەی خەبات لە بەغدا بلاو کردەبووە

.
خوا لێخۆشبوو لەژێر کەپرێکی بچکۆلە لەنزیک ساباتی گشتی پێشمەرکەکان بەسادەیی دەژیا زۆر حورمەتی گرتین گۆتی پێمباشە سەردانی کەسێکی هوشیارو بلیمەتی خەلکی لای خۆتان بکەن لەم ناوەیە ناوی ( ئیسماعیل سەهەرنگ)ە .
زۆری نەبرد خوالێخۆشبو خالید دلیر ( 1933 - 2011 )
کە سەرپەرشتی تایپ و ڕۆنیۆی دەکرد لە ( م.س ) لە دوای ناردم بردمی بۆ بن کەپرێک لەوێ کاک ئیسماعیل سەرهەنگم بینی سەرقالی خوێندنەوەو شێکردنەوەی بروسکەی بێتەلەکان بوو، پیاوێکی روو خۆش و پاک و خاوین بوو لەسەرەخۆو هیمن و زمان زانبوو بۆ گاڵتە جارو بار خەلکی لەخشتە دەبرد، سەرپەرشتی بێتەلەکانی دەکرد و شارەزایی زۆری هەبوو لە تەلەگراف و مورس و شێکردنەوەی جوفرەو بروسکە.پێی گۆتم بۆ ئەوە لەدووامان ناردوی دەبی ئەمرۆ سبەی بەنهینی کەس نەزانێ چەند دانەیەک لەم خشتەو تابلۆیانەم چاپ دەکەیت، ئەمانە کۆدی مۆرس و هێمان بۆ شێکردنەوەی بروسکە نهێنیەکانی سوپای دوژمن.
کاک ئیسماعیل خشتەی بروسکەی نهێنی لە نیوان لەشکری کوردستان هەروەها کۆدو کلیلی شێکردنەوەی بروسکە نهێنیەکی دوژمنی دادەڕشت ناوە ناوە دەی گۆڕێن.
نامە یان بروسکەی نهێنی بەرامبەر هەر ووشەیەک دوو پیت و چوار پێنج ژمارە هەبوو ئەگەر لە بروسکە بنوسرایە (خسائرنا ناقلة جنود واحدة) بەهێما و بە بێتەل دەیان نارد، بۆ نمونە دەنوسرا ( اب ٢٣٣٢، دس ٤٥٤٥، ت ک ٦٧٨٩، س ل ٣٤٥٦ )هەتا دوایی
ئییتر بەردەوام گۆڕانگاریان لە جوفرەکان دەکرد شەوو ڕۆژ بێتەلەکان لە کار دابوون بروسکەیان دەقۆزتەوەو دەیان نارد بۆ کاک سەرهەنگ ئەوێش خیرا حەلی دەکردن دەیدایە م.س، من ناوە ناوە سەردانم دەکرد ڕۆژیکیان کۆمەلێک تڤەنگ و سنوقە فیشەکم لە ژێر کەپرەکەی بینی منیش هەوا بەسەرپێوە پێم گۆت کاک سەرهەنگ ئەگەر دەکرێ دەمانچەکەم بۆ بگۆڕە ئەویش بێ سێو دوو گۆتی" زۆر باشە بەلام ئەم چەکانە پێوەندی بە مامەوە هەیە ئەوە تێهێ وا لەبن ئەو دارە دانیشتووە بروسکەکان دەخوێنتەوە فرسەتە بڕۆ پێی بلێ هەتا ئێستا بۆت بگۆرم " منێش یەکسەر چووم، مام سەری ڕاستکردەوە گۆتی فەرموو بڵێ؟ منیش هەر باسی دەمانچەمکرد یەکسەر گۆتی جاری پێم بلێ کێ پێی گۆتی دەمانچەمان هەیە ؟ بەتەواوی ناوی سەهەنگم نەهینا کلاشەکەی سۆلانی بەسەر پێی وەکرد بەڕاکردن هاواریکرد مەلعون کوا دەمانچەمان هەیە دەبیدێ ئەگەر ڕاست دەکەیت ! دیار بوو کاک سەرهەنگ خۆی بۆ هێرشەکەی مام جەلال ئامادە کردبوو یەکسەر هەلات و خۆی شاردەوە !
ئەو ڕۆژگارە هەرچەند قوڕس تێدەپەڕی ژیان گوزەران سەخت و دژوار بوو دڵەڕاوکی و نائومیدی بەسەر ئایندەی شۆرش دیار بوو بەتایبەتی دوای بەستنی کونفرانسی ماوەت لە ٩/٤/١٩٦٤
شۆرش و بزافی کوردایەتی کەوتە بارو دۆخێکی دژوار و دوو بەرەکی پەرەی سەند شەڕی برا کوژیش دەستی پێکرد، جەنگ و شەڕو شۆڕش هەمیشە بۆتە هۆکاری دوژمنکاری و چاندنی تۆی ڕق و کین لە دڵو دەرونی لایەنەکانی بەشدار لە ململانەکەو بەتایبەتی لە دەرۆنی ئەوانەی بەناحەق زەرەرمەند دەبن خوێنیان دەرژێت و کەس و کاریان تیا دەچیت.
چەند ساڵیکی پێ چوو جارێکی تر کاک سەرهەنگم دیتەوە ئەمجارەیان لە گەڕەکی شۆڕش لە شاری هەولێر دیاربوو حەوشەکەی کردبووە گوڵدانێکی گەورەی ڕەنگاو ڕەنگ.میوان لەدورەوە بۆنی عەترو گولە مێخەکی دەکرد، دەیان جۆرە گولی موتوربە کردبوو گۆڕانکاری بەسەر شێوەو رەنگیان داهێنابوو ئەوەی دەیبینی سەری لەو گولپەروەریە دەتاسا، ئەو هەمیشە حەزی دەکرد گوڵی باخەکەی خەلک ببینن نەک خەلک بیان بینت، گولەکان دانسقە بون لەهەموو باخێک نەدەبینران کۆمەلێک گوڵە کێوی لەناو ئینجانە ماڵی کردبون، تەماشای هەر گوڵێک دەکرد ڕازو ماناو مەبەستێکی جوانت تیا دەبینی ئەوەی سەیری دەکرد هەستی دەکرد لەپشت ئەو هەموو سروشت ڕازاندنەوەیە و گوڵ دۆستێکی شارەزاو هەست ناسک هەیە.
ئەو کەسێکی بەهرەمەند بوو زۆر حه‌زی له‌ شاخ وداخ و راو بووه‌ حه‌زی له‌ گژوگیا بووه‌و توانایه‌كی زۆری هه‌بووه‌ له‌ گەڕانو پشکنینی گژو گیاو گوڵ و ڕووەک ناسین دا له‌ شه‌سته‌کاندا کتێبێکی دوو سێ به‌رگی که‌ به‌ ئینگلیزی نوسرابوو بە دیاری بۆیان ناردرابوو لەو کتێبەدا بڕێک گیا به‌ ناوی ئه‌وه‌وه‌ تۆمار کرابوون و له‌ دۆزینه‌وه‌ی( اکتشاف )ی ئه‌و بوون، که‌ له‌ هیچ شوێنێکی دیکه‌ له‌ جیهاندا ئه‌و رووه‌ک و گیایانه‌ی شاخه‌کانی کوردستان لەهیچ شوێنێکیتر نه‌دۆزرابوونه‌وه‌ بۆیە کاک ئیسماعیل به‌ دۆزه‌ره‌وه‌یه‌کی گوڵ و گیایی له‌ قه‌ڵه‌م درابوو.
نموونه‌ی ئه‌و رووه‌کانه‌ ناردرابون بۆ‌ مۆزه‌خانه‌کانی رووه‌کی ڤییه‌نا و له‌نده‌ن، نموونه‌یشی له‌ به‌غدا لێ گل ده‌درابۆوه‌ نموونه‌ی گیا و رووه‌کەکان خرابونە‌ نێو کاغه‌زی سلۆڤین.ئه‌و‌ رووه‌کانه‌ی که‌ ئەو دۆزیویەتیە‌وه‌ ناوی خۆیان له‌سه‌ر نووسرابووە.له‌ ٩٧ % ئەو دۆزیبیەوە 23 رووه‌کیان له‌ دنیادا نه‌بوون، یه‌کیان ( گه‌نم ) ی کێوی بوو، له‌ به‌رزایی ( ٣٥٠٠ م) له‌سه‌ر رووی زه‌ریاوه‌ هه‌بوو، گه‌نمه‌که‌ باریک و شووش و گه‌نمی ده‌ستچێن له ‌وه‌وه‌ وه‌رگیرابوو، کاتی خۆی باخەکەی ماڵی خۆی کردبوە شوێنی کۆبوونەوەی خوێندکار و مامۆستایانی زانکۆی هەولێر / کۆلێژی کشتوکاڵ، هەمیشە مامۆستایان سەردانیان دەکرد بۆ سوود وەرگرتن لە ئەزمون و بیرو بۆچونەکانی.

ئیسماعیل سەرهەنگ ( ١٩٢٠-٢٠٠٠ ) لەبنەمالەی خانەدانی شکاکە، لە ساڵی ١٩٣٧ ئەندامی حزبی هیوا بووە ساڵی ١٩٤١ له‌ ( دار المعلمین ) ی به‌غدا خوێندنی ته‌واو كردووه‌ ماوەی چل ساڵ ماموستا بوە دەیان ڕۆلەی کوردی بە بیری نەتەوەیی و کوردایەتی پەروەردە کردوە سه‌رهه‌نگی باوکی له‌گه‌ڵ سه‌ید ته‌های شه‌مزینی بە هۆی شکستی شۆڕشی شێخ عەبدولای نەهری لەزێدی خۆیان ئاوارە بوون و لە ناوچەی رواندز و حه‌ریر و باتاس گیرساونەتەوە و بەهۆی شێخایەتی و کارامەیی دەستەلاتیان گرتوتە دەست حوکمڕانیان کردوه

.‌
برا گەورەکەی بەناوی ( ئه‌حمه‌د سه‌رهه‌نگ ) له‌ شۆڕشی ئیسماعیل ئاغای شکاک (سمکۆی شکاک ١٨٨٧-١٩٣٠) بەشدار بووە
حەیف و مخابن بۆ ئەو جوامێرانەی ماڵ و تەمەنی خۆیان بەکوردایەتی بەخشی و لەڕۆژگارێکی سەخت و دژواردا خوێنیان کردە بڵێسەی خەبات و تەمەنی خۆیان تاواندەوە و ماڵ و منالی خۆیان لە حەسرەت و بێنازیدا بەجێهێشت، مشەخۆرەکانیش بە ڕەنجی ئەوان خەنی بون تەنانەت هەولیشیان داوە پەردەی فەرامۆشی بەسەر ناوو خەباتیان دا بدەن بەتایبەتی ئەو جوامێرانەی دوای خۆیان میراتگرو کەسێکی وایان لەحیزب و دەستەلات نەبیت!
لەکۆتاییدا ئەگەر خوێندنگایەک کۆلانێک، شەقامێک، باخێک، بەشێک لە کولیژێکی کشتوکال بەناوی ئەو بکرێت مانای جەختکردنە لەسەر بەردەوامی ڕێزگرتن لەخەباتی خەلکی تێکۆشەر بەدەر لە قالبی خزمایەتی و حیزبایەتی

ناپلیۆن پۆناپارت ١٧٦٩ - ١٨٢١


دەلێ:
لەشۆڕشدا تەنیا دوو جۆرە پیاو هەن ئەوانەی جێبەجێی دەکەن و ئەوانەش سوودی لێوەردەگرن

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

به‌ په‌له‌: وشیار ئه‌حمه‌د جه‌ڵته‌ لێیدا ...زانا دڵشاد دزه‌یی PDF Print Write e-mail
Sunday, 30 September 2012 11:16 وشیار ئه‌سوه‌د

دوێنی هونه‌رمه‌ند و رۆژنامه‌نووسی به‌توانا وشیار ئه‌حمه‌د ئه‌سوه‌د جه‌ڵته‌ لێیدا و به‌ په‌له‌ گه‌یه‌ندرایه‌ نه‌خۆشخانه‌.

هونه‌رمه‌ندێكی نزیك له‌ وشیار ئه‌حمه‌د رایگه‌یاند "دوێنی رۆژنامه‌نووس وشیار ئه‌حمه‌د جه‌ڵته‌ لێیدا و ئێستا له‌ نه‌خۆشخانه‌ له‌ژێر چاودێری پزیشكدایه‌، به‌ڵام سوپاس بۆ خوا ئێستا باری ته‌ندروستی به‌ره‌و باشتربوون ده‌چێت".

له‌ خوای گه‌وره‌ داواكارین هه‌رچی زووه‌ ته‌ندروستی هونه‌رمه‌ند وشیار ئه‌حمه‌د جێگیربێ و به‌رووه‌ خۆش و گه‌شه‌كه‌ی بگه‌ڕێته‌وه‌ نێومان و پێته‌وه‌ سه‌ركار.

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

بۆچی پارتی بووه‌ به‌ ئامانج؟ ...ستیڤان شه‌مزینانی PDF Print Write e-mail
Sunday, 30 September 2012 11:13 ستیڤان شه‌مزینانی

ته‌رزێك له‌ میدیا له‌ هه‌رێمی كوردستان هه‌ڕمێنی په‌یدا كردووه‌، جگه‌ له‌و هێرش و نووسینه‌ زبرانه‌ی دژی پارتی ئاڕاسته‌یان ده‌كات، هیچ شتێكی تری نییه‌ بۆ وتن.تا ئه‌و ئاسته‌ی لێشاوێك له‌ رۆژنامه‌نووس په‌یدابوون، نان و بژێوییان كه‌وتۆته‌ سه‌ر پارتی، چوونكه‌ پارتی نه‌بێت ئه‌وان ناتوانن قه‌ڵه‌م بخه‌نه‌ سه‌ر كاغه‌ز.تا ئه‌و جێگه‌یه‌ی ئه‌و گووتاره‌ رۆژنامه‌نووسییه‌، ره‌خنه‌ ده‌گرێت، پێموایه‌ لای سه‌ركردایه‌تی پارتی و هه‌ر كه‌سی تر ره‌وایی هه‌یه‌ و قسه‌یه‌كی ئه‌وتۆ له‌ باره‌یه‌وه‌ نییه‌، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ ئه‌و گووتاره‌ میدیاییه‌ خاڵییه‌ له‌ ره‌خنه‌، وزه‌ی مه‌عریفی و زانستییانه‌ی نییه‌، بۆیه‌ هه‌موو هێزی له‌خاڵێكدا چڕ ده‌بێته‌وه‌ ئه‌ویش دژایه‌تیكردنی پارتییه‌ نه‌ك ململانێكردن له‌گه‌ڵی، چوونكه‌ ململانێ دیارده‌یه‌كی ته‌ندروسته‌، به‌ڵام دژایه‌تی شتێكی تره‌.

پرسیاری ئێمه‌، ئه‌وه‌بوو فاكتۆری ئه‌و هه‌ڵمه‌ته‌ فراوانه‌ی له‌ رێگه‌ی میدیاوه‌ دژی پارتی به‌ رێده‌خرێت، چییه‌؟.به‌رسڤی ئه‌م پرسیاره‌، ئاڵۆزیی تێدا نییه‌، بۆ هه‌ر چاودێرێكی سیاسیی كه‌ له‌ ئه‌لف و بای سیاسه‌ت تێبگات، هۆكاره‌كان، ئامانجه‌كانیش دیارن.ئێمه‌ش لێره‌دا بۆ بیرخستنه‌وه‌ تیشك ده‌خه‌ینه‌ سه‌ر هه‌ندێك له‌و هۆكارانه‌:

یه‌كه‌م: پارتی له‌ رووی ژماره‌ی ده‌نگده‌ران و ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ بووه‌ته‌ هێزی یه‌كه‌می كوردستان، باڵانسی هێز له‌مڕۆدا به‌لای پارتیدا شكاوه‌ته‌وه‌.ئه‌مه‌ وایكردووه‌ ئامانجی زۆرینه‌ی ره‌خنه‌ و هێرشه‌كان بۆ پارتی بێت.له‌ واقیعیشدا، كێ ده‌سه‌ڵاتی زیاتر بێت، ئه‌رك و به‌رپرسیارێتی و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌شی پتر ده‌بێت.بۆیه‌ به‌شی زۆری ئه‌و هه‌ڵمه‌ته‌ په‌یوه‌ندیی به‌ به‌هێزیی پارتییه‌وه‌ هه‌یه‌، نه‌ك هۆكاری تر.له‌به‌رئه‌وه‌ پارتی بۆ داهاتوو ده‌بێت خۆی بۆ ئه‌گه‌ری زیاتری دژایه‌تی ئاماده‌ بكات، مادام ده‌یه‌وێت وه‌ك هێزی یه‌كه‌م و سه‌ره‌كی كوردستان بمێنێته‌وه‌.

دووه‌م: نه‌یارانی سیاسیی هه‌رێمی كوردستان، له‌سه‌ر ئاستی عێراقیی و ناوچه‌یی، ده‌یانه‌وێت به‌هه‌ر نرخ و رێگه‌یه‌ك بووه‌ پارتی له‌سه‌ر گۆڕه‌پانی سیاسیی كوردستان و عێراق و ناوچه‌كه‌ لاواز بكه‌ن، چوونكه‌ هه‌ست به‌ به‌هێزیی و قورسایی ئه‌و حزبه‌ له‌سه‌ر هه‌موو ئاسته‌كان ده‌كه‌ن.ره‌نگه‌ بۆ هه‌ندێك خه‌ڵك جێگه‌ی بڕوا نه‌بێت كه‌ میدیا و رۆژنامه‌نووسی كورد هه‌بن، به‌پێی ئه‌جیندای ده‌وڵه‌تانی هه‌رێمی و عه‌ره‌بی دژایه‌تی ئه‌زموونی باشووری كوردستان به‌ گشتیی و پارتی به‌ تایبه‌تی بكه‌ن، كه‌چی به‌داخه‌وه‌ ئه‌وه‌ راستییه‌.ته‌نانه‌ت زۆرجار دوژمنانی پارتی له‌سه‌ر ئاستی ده‌وڵه‌تانی هه‌رێمی به‌خۆیان به‌و كاره‌ هه‌ستاون و له‌ رێی رۆژنامه‌نووسی لۆكاڵی و به‌ زمانی نه‌ته‌وه‌یی خۆیان كه‌وتوونه‌ته‌ دژایه‌تی پارتی.بۆ وێنه‌ قانعی فه‌رد یه‌كێكه‌ له‌و نموونانه‌ی كه‌ میدیای لۆكاڵی كوردیی و ئه‌جیندای موخابه‌راتیی ده‌وڵه‌تێكی هه‌رێمی بۆ دژایه‌تی كورد و پارتی به‌ یه‌كتر ده‌گه‌یه‌نێت.

سێیه‌م: لاوازیی رادده‌ی رۆشنبیریی و مه‌عریفیی رۆژنامه‌نووس و راگه‌یاندنكاری كورد، كه‌ زۆر جار ده‌یه‌وێ له‌ رێگه‌ی دژایه‌تیكردنی ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ ببێته‌ پاڵه‌وان.له‌ كوردستان ته‌رزێك له‌ رۆژنامه‌نووس پێگه‌یشتوون ده‌یانه‌وێ بببنه‌ "ئه‌كبه‌ری گه‌نجی"، له‌ كاتێكدا په‌ڕاوێزی ئازادیی له‌ هه‌رێمی كوردستان زۆر فراوانه‌ و به‌قه‌ده‌ر ئه‌وه‌ش سه‌ربه‌ستی و قبوڵی رای جیاواز بوونی هه‌یه‌، كه‌ رۆژنامه‌نووس بتوانێت په‌یامی خۆی بگه‌یه‌نێت.بۆیه‌ زۆرێك له‌ رۆژنامه‌نووسانی لاو، به‌ عه‌فه‌ویی و له‌ ژێر كاریگه‌ریی تێزی "رۆژنامه‌نووسی پاڵه‌وان"دا، په‌لاماری هه‌ر شت ده‌ده‌ن، پیرۆزییه‌كان ده‌خه‌نه‌ ژێر پێ، سه‌روه‌ریی و ره‌مزه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كان له‌كه‌دار ده‌كه‌ن.له‌و نێوه‌نده‌دا پارتی، دیسانه‌وه‌ به‌ر زیانی ئه‌م جۆره‌ تێفكرین و مامه‌ڵه‌یه‌ كه‌وتووه‌، .وه‌ك وتیشم به‌ حوكمی ئه‌وه‌ی زۆرینه‌ی خه‌ڵكی كوردستان پاشه‌ڕۆژ لای پارتی ده‌بینن، بۆیه‌ زۆربه‌ی ره‌خنه‌ و دژایه‌تییه‌كان ئاڕاسته‌ی پارتی ده‌كرێن، ته‌نانه‌ت چاوه‌كانی ئومێدیش هه‌ر بۆ پارتییه‌.

تێبینی: ئه‌م وتاره‌ له‌ ژماره‌ "162" رۆژنامه‌ی "پرس" له‌ رۆژی 11-9-2012 بڵاوكراوه‌ته‌وه‌.

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

نه‌وت و ئاسایشی تاكی عێراقی.(له‌به‌ر ڕۆشنایی ئاست و ڕه‌هه‌نده‌كانی ئاسایشی نیشتمانیدا) ....به‌هرۆز جه‌عفه‌ر PDF Print Write e-mail
Sunday, 30 September 2012 11:12 به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

نه‌وت و ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی، ئه‌و دوو فۆڵده‌ره‌ ستراتیجیه‌ن كه‌ نه‌ك كوردو عێراق به‌ڵكو له‌ئاینده‌دا جیهان به‌خۆیانه‌وه‌ سه‌رقاڵ ده‌كه‌ن.عێراق، وه‌ك وڵاتی كوشتن و ململانێ و جوداخوازی و خوێنرشتن، به‌ده‌ر نییه‌ له‌م حاڵه‌ته‌، كه‌ له‌سێ هه‌زار ساڵ به‌رله‌ئێستاوه‌ كلتوری ئازار و مه‌ینه‌تی به‌شێكی ته‌واو دانه‌بڕاو بووه‌، له‌كه‌سێتی و سایكۆلۆژیای تاكوكۆی عێراقیه‌كان.ئه‌گه‌ر یاسا پێوه‌رێك بێت بۆ (ردع) و ڕیگرتن له‌تاوان ئه‌وا كۆنترین یاساكان له‌جیهاندا له‌عێراقه‌وه‌ بوون، وه‌ك:حامورابی، وه‌كو ئوشنا و یاسای ئاشورییه‌كانو...هتد.به‌ڵام له‌یه‌ك قۆناغ و سه‌رده‌مدا نییه‌ مه‌رگ و شێوازی نوێ بۆ كوشتن دانه‌هێنرابێت.مرۆڤ لێره‌ به‌رده‌وام چێژ له‌كوشتی ئه‌وی تر (كه‌عێراقیه‌) وه‌رده‌گرێت.له‌ سه‌ره‌تاكانی سه‌ده‌ی بیسته‌مه‌وه‌ عێراق چه‌ندین گۆرانكاریی گه‌وره‌و جیاخوازی به‌خۆوه‌ بینیوه‌، وه‌كو: نه‌مانی ده‌سه‌ڵاتی عوسمانی له‌سه‌ره‌تای شه‌ڕی یه‌كه‌می جیهان (1914) .وه‌كو داگیركردنی عێراق و بانگی جیهادی شیعه‌كان له‌وسه‌رو به‌نده‌دا دژ به‌ئینگلیزه‌كان.دواتر دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی عێراقی.پاشان ڕووخانی سیسته‌می شاهانه‌ و هاتنی سیته‌می كۆماری.دواتر لادان و كوشتنی قاسم و شیوعیه‌كان و هاتنی به‌عس بۆ سه‌ركورسی ده‌سه‌ڵات.ئینجا هاتنی ناسری و نه‌ته‌وه‌په‌ستیه‌كان.دواتر تا ده‌گاته‌ ڕووخانی سه‌دام و دروستكردنی (عێراقێكی فیدراڵی په‌له‌مانی...!!) .كه‌ به‌پێی ده‌ستوور!! دان به‌مافی هه‌موواندا نراوه‌.له‌م عێراقه‌ هه‌موو سیسته‌مه‌كان و ده‌موچاوه‌كان هاتن و رۆیشتن.هه‌موو شت گۆڕا ته‌نها ئه‌شكه‌نجه‌دان دژ به‌تاكی عێراقی نه‌بێت.له‌ "دیوانییه‌" شه‌قامێك هه‌یه‌ ناوی شه‌قامی (الشهید السعید ێباح عبدالجبار الێیاح) ه‌، چیرۆكێكی سه‌یرو تراژیدی له‌پاڵ ناوی ئه‌م كابرایه‌وه‌ خۆی مه‌ڵاسداوه‌، له‌ناوه‌ڕاستی هه‌شتاكانه‌وه‌، كه‌سێك كه‌له‌ئه‌هواری خوارووه‌ له‌نوسینگه‌ی "باقرسه‌در"ه‌وه‌ نامه‌یه‌كی پێده‌بێت بۆ كوده‌تاچییه‌كانی به‌غدا.دوای ئه‌وه‌ی ده‌یگرن له‌ژێر ئه‌شكه‌نجه‌ی داموده‌زگا ئاسایشیه‌كانی به‌عسدا دانی پیاداده‌نێت كه‌ بۆكه‌سێكی هێناوه‌ ناوی "ێباح" ه‌و ناوی باوكی نازانێت، سه‌ره‌نجام بۆیان ده‌رده‌كه‌وێت له‌وته‌كانیدا ڕاست ده‌كات، دوای ئه‌وه‌ی ده‌زگای هه‌واڵگری عێراقی ناگاته‌ ئه‌و ئه‌نجامه‌ی كه‌ كه‌سه‌ سه‌ره‌كیه‌كه‌ بدۆزێته‌وه‌، له‌هه‌موو زانكۆ و زانینگه‌گانی عێراقدا ده‌كه‌ونه‌ گرتنی سه‌باح ناوه‌كان، هه‌موویان ده‌گرن وده‌یانكه‌ن به‌قه‌ناره‌و ده‌یانكوژن.یه‌كێك له‌و كه‌سانه‌ی كه‌كاری مردوو ناشتن (دفانه‌) ده‌كات، له‌دوای رووخانی سه‌دام ئه‌مه‌ی گێڕایه‌وه‌.كه‌هه‌موو شه‌وێك ده‌ كه‌سیان ده‌هێناو له‌سه‌ری نوسرابوو (سه‌باح ناوی باوكی نه‌زانراوه‌) له‌گه‌ڵ ئه‌م ناماقووڵیه‌و حوكمه‌ قه‌ره‌قووشیه‌و، له‌دواجاردا دواجار له‌كاتی كوشتنی (10) سه‌باحدا (سه‌باحه‌ ئه‌ێڵیه‌كه‌) به‌رده‌كه‌وێت.بۆیه‌ ئێستا شه‌قامێكی گه‌وره‌ی به‌ناوه‌وه‌ نراوه‌.ئایا له‌وه‌ها ژینگه‌یه‌كدا، ده‌كرێت نه‌وت و سامانی وڵات، بۆ خزمه‌تی تاك و خاكی عێراقی به‌كاربهێندرێت..؟.

به‌درێژایی سیسته‌می فه‌رمانڕه‌وایی له‌عێراقدا، چه‌مكی "ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی" یان نیشتمانی.ته‌نها به‌شێوه‌یه‌كی ته‌قلیدی وێناكراوه‌، به‌و مانایه‌ی ته‌نها به‌مانای خۆپڕچه‌ككردن و به‌هێزكردنی ده‌مه‌زراوه‌ ئه‌منی و داپڵۆسێنه‌ره‌كان به‌كارهێنراوه‌.پاره‌ی وڵات بۆ تۆقاندن و به‌كوشتدانی تاكی عێراقی سه‌رف كراوه‌.هه‌روه‌ك له‌سه‌رده‌می نوێدا مه‌یلێك بۆ به‌كۆیله‌كردنی تاكی كوردی و عه‌ره‌بی هه‌یه‌ له‌ڕێگه‌ی نه‌وته‌وه‌."ئیبراهیم نه‌به‌وی" ده‌ڵێت: نه‌وت.ڕه‌شه‌.پیسه‌.بۆگه‌نه‌.خوێنه‌ری به‌ڕێز ته‌ماشا بكه‌:ڕیكخراوی ئۆپیك له‌سه‌ره‌تاوه‌ له‌شه‌ش وڵات پێكهات له‌ساڵی (1960) له‌به‌غدا هه‌موویان وڵاته‌ زلهێزه‌ ئیسلامیه‌كان بوون له‌بواری نه‌وتدا، ئێستا له‌ (12) وڵات پێكهاتووه‌ له‌جیهاندا كه‌دوو دانه‌ی نه‌بێت گشتی عه‌ره‌بی و شه‌رقیه‌.ئی ئه‌مڕۆ هه‌ژارترین و لاوازترین وڵات ئه‌م ولاتانه‌ن كه‌نه‌وتیان هه‌یه‌.داهات و ئاسایشی تاك تیایاندا نزم و لاوازه‌.تاك كاتێك هه‌ست به‌ئاسایش ده‌كات كه‌ تێبگات ترس و هه‌ڕه‌شه‌ له‌سه‌رژیانی نییه‌ له‌ڕووی (به‌دخۆراكی و برسێتی، لێدان و ئه‌شكه‌نجه‌وكوشتن، ته‌قینه‌وه‌، جاسووسی به‌سه‌ره‌وه‌ كردن، شه‌ڕ و ڕووبه‌روبونه‌وه‌، ته‌مه‌ڵی و بێكاری و نه‌زانی و ماده‌ی هۆشبه‌رو ماده‌ی به‌سه‌رچوو و، ، ، هتد) .كاتێك نرخی نه‌وت به‌ (3) دۆلار بوو هه‌موو هاوڕێ بوون، كه‌بوو به‌ (10) دۆلار شۆرش و كوشتن ده‌ستی پێكرد، كه‌بوو به‌ (20) دۆلار جه‌نگی گه‌وره‌ و كۆمه‌ڵكوژمان بینی.كه‌بوو به‌ (100) دۆلار پۆستاڵ له‌پێكان خه‌ڵكیان شێلاو ده‌رگای چوونه‌ده‌ره‌وه‌یان لێ داخستین.خه‌ڵك هه‌ژارتر و كۆمه‌ڵگه‌ داخراوتر بوو.تاهه‌نووكه‌ش تاكی عێراقی چاوی له‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌سه‌ڵات چ شێوازێك بۆچه‌وساندنه‌وه‌ به‌كاردێنێت.بۆئێستاش ئه‌گه‌ر نه‌وت نه‌بێت به‌های چاككردنه‌وه‌ی نوسینگه‌و خانووه‌كه‌ی نوجێفی له‌به‌غدا (دوو ملیارو دووێه‌دو بیست و حه‌وت ملێۆن) دۆلاری تێناچێت..!!.

له‌ئێستادا.وه‌زاره‌تی نه‌وتی عێراق ڕایده‌گه‌یه‌نێت هه‌نارده‌ی نه‌وتی خاوله‌مانگی ئابی (2012) ه‌دا، گه‌شتۆته‌ به‌رزترین ئاست له‌سێ ده‌یه‌ی ڕابردوودا.به‌جۆرێك ڕۆژانه‌ (2، 565) ملیۆن له‌ڕۆژێكدا.ئه‌مه‌ش به‌رزترین ئاستی به‌رهه‌مهێنانه‌، له‌كاتێكدا نرخی یه‌ك به‌رمیل نه‌وت ڕۆژانه‌ به‌ (106$) ی ئه‌مریكیه‌، كه‌عێراق خاوه‌نی چواره‌مین سه‌رچاوه‌ی یه‌ده‌گی نه‌وته‌ له‌جیهاندا.له‌م پاینه‌شه‌وه‌ سه‌رچاوه‌كان ئه‌وه‌ دووپات ده‌كه‌نه‌وه‌ هه‌رێمی كوردستان به‌شێكی زۆری غازی سروشتی و نه‌وتی عێراق و رۆژهه‌ڵات پێكده‌هێنێت، له‌كاتێكدا نه‌وت گه‌وره‌ترین زیانه‌كانی ئه‌وه‌بوو گه‌نده‌ڵی چه‌ندین قات زیادی كرد، ئابورییه‌كی قۆرخكراوی بۆ به‌رجه‌سته‌كردین، له‌هه‌مووی ترسناكتر تاكی بێ ئینتیما كرد، كۆمه‌ڵی كورد له‌ئێستادا نیوه‌ی (نزیك نیوه‌ڕۆ له‌خه‌وهه‌ڵده‌ستن...!!) .زانكۆ و كایه‌كانی په‌روه‌رده‌ی نه‌ك به‌ره‌و پێش نه‌برد به‌ڵكو سووك و ڕیسوای كرد، به‌كه‌یفی خۆشمان نییه‌ ئێمه‌ تائێستا به‌شێكین له‌حكومه‌تی عێراقی فیدراڵ كه‌ "مالكی" تیایدا ئه‌وپه‌ری هه‌ست به‌به‌هێزی ده‌كات.بۆیه‌ ئاسایش و داهات و ئاینده‌ی تاكی عێراقی ترسی له‌سه‌ره‌ تا ئه‌كاته‌ی كه‌نه‌وت هه‌یه‌و كه‌رته‌كانی تر فه‌رامۆشده‌كرێن، ئه‌گه‌ر نه‌وتیش نه‌ماو وڵاتیش هه‌ر وێرانه‌بوو ئه‌وا زۆر ئه‌ولاتر له‌مه‌ی ڕوویداوه‌.بۆیه‌ ئه‌گه‌ر ستراتیجیست و پیاوه‌كانی ده‌سه‌ڵات ژیر بن ئه‌بێت بیرێك له‌ئاسایشی نه‌وه‌كانی ئاینده‌ش بكه‌نه‌وه‌، له‌گشت ئاسته‌كاندا.ئێمه‌ كه‌ ده‌توانین هه‌موو خۆشبه‌ختیه‌ك بۆ تاكی كوردی بهێنبن بۆ نه‌یكه‌ین..!!؟.

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

مه‌راسیمی پرسه‌ی کۆچکردوو کاک نه‌وزاد مه‌حمود عارف(نه‌وزادی ده‌لاک) له‌ هۆڵی تازه‌ی یانه‌ی کوردی"میدیــــا" لە ئه‌مستردام PDF Print Write e-mail
Sunday, 30 September 2012 11:06 پرسه‌

به‌ناوى کۆچبه‌رانی کورد و ڕێکخراوه‌ کوردیه‌کانی‌ هۆڵه‌نده‌وه‌‌، پرسه‌ و هاوخه‌مى خۆمان ئاڕاسته‌ى به‌ڕێزان خانه‌واده‌ی براو هاوڕێی خۆشه‌ویستمان کاک نه‌وزاد مه‌حمود عارف ناسراو به‌ (نه‌وزادی ده‌لاک) ده‌که‌ین،  نیشته‌جیی شاری ئه‌مستردام، که‌ ده‌کاته‌ برای خوالێخۆش بوو کاک به‌ختیاری ده‌لاک به‌ڕێز کاک ئازاد مه‌حمود عارف، خوالێخۆش بوو کاک نه‌وزاد له‌دایک بووی شاری سلێمانی ساڵی 1965ه‌، به‌داخه‌وه‌ ڕۆژی 29-09-2012 له‌ کاتی پێشوازی خوالێخۆشبووان هه‌ڤاڵان (کاک نه‌به‌ز ئه‌حمه‌د کورده‌ و کاک رێبوار)دا، له‌ ڕێگه‌ی فڕۆکه‌خانه‌ی مه‌غریب له‌ ڕووداوێکی دڵته‌زێندا گیانی پاکیان به‌خشی، هاوبه‌شی خه‌م و په‌ژاره‌یانین، سه‌رخۆشى له‌ تێکرای خانه‌واده‌ و براو خوشکه‌کانیان ده‌که‌ین، ئاواته‌خوازین ئه‌مه‌ دوا کۆست کاره‌ساتی دڵته‌زێنی له‌م جۆره‌ بێت و هه‌مووان به‌ دووربن له‌ کۆچى به‌ سوێ و ڕووداوی ناخۆش، دووباره‌ خۆمان به‌ خاوه‌نی پرسه‌ و هاوبه‌شی خه‌م و که‌سه‌ریان ده‌زانین.

ئه‌مڕۆ یەکشەممە‌ له‌ شاری ئه‌مستردام‌ ڕێکه‌وتی 30-09-2012 لە سەعات چوار تا حه‌وتی ئێواره‌ لە سبه‌ینێ سه‌عات چواری عه‌سر بۆ حه‌وتی ئێواره‌، براده‌رانی نه‌وزادی جوانه‌مه‌رگ له‌ هۆڵی تازه‌ی یانه‌ی کوردی"میدیــــا" لە ئه‌مستردام پرسه‌ی ماته‌مینی بۆ داده‌نێن له‌م ئه‌درێسه‌ی خواره‌وه‌:


Adres: Baliestraat 48a, 1094 JN Amsterdam (Buurthuis de Meevaart)

بۆ پەیوەندی به‌ ژمارە تەلەفۆنی براده‌رانیه‌وه‌ پەیوەندی بکەن:

 0620024424 کاک ئالان چالاک، کاک شێخ ڕزگار 0646203430، کاک ئامانج: 0645404440

یان ئیمه‌یڵ ئه‌درێسی:

prsanama@gmail.com

 

براده‌رانى خانه‌واده‌ى خوالێخۆشبووان

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE


Saturday 29 September 2012

KCK: لە ئێستادا ھیچ دیدارێکمان لەگەڵ دەوڵەتی تورکدا نییە PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 12:50 پارت و ڕێکخراوه‌کان

کۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی کۆماجڤاکێن کوردستان بەسەرۆکایەتی موراد قەرەیلان وەڵامێکی توندی ئەردۆگانی دایەوە ئەوەش دەقی وەڵامەکەیە سەرۆکایەتی کۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی KCK لێدوانەکانی حکومەتی تورکی سەبارەت بە ئۆجالان و دیدارەکانی ئۆسڵۆ وەکو "ھەڵمەتێکی تەکتیکی" بەناو کرد و رایگەیاند:" لەکاتێکی وەھا دا تەڤگەڕەکەمان لەگەڵ دەوڵەتی تورک ھیچ دیالۆگ و دیدارێکی نییە." KCK دەستنیشانی کرد کە دەوڵەتی ھیچ نیازی چارەسەری نییە و نیاز و ئامانجی خڵەفاندنی کوردانە رایگەیاند کە بۆ ئەوەی ئۆجالان رۆڵی خۆی بگێڕێت، پێویستە :"ھەنگاوی بەر چاو" بنرێت.

 

سەرۆکایەتی کۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی کۆما جڤاکێن کوردستان KCK سەبارەت بە گۆڕانکاری و رۆژەڤی ئێستا و بەتایبەتیش لێدوانەکانی کاربەدەستانی تورک سەبارەت بە رەوشی ئۆجالان و دیدارەکانی ئۆسڵۆ، لێدوانێکی گرنگی دا.KCK لێدوانەکانی ئەردۆغان و وەزیری دادی تورک، سەعدوڵڵا ئەرگینی بەدرۆخستەوە و دەستنیشانی کرد کە ئۆجالان لە بەرخۆدانێکی گەورەدایە.

 

KCK ڕادەگەیەنێت کە ئەگەر حکومەتی تورک نیازی چارەسەری ھەیە، لەدوای ئەوەی ھەنگاوی بوێر و بەباوەڕ بنێت ئەو کات ھەڵوێستی پێویستی کوردیش لەبەرامبەر خۆی دەبینێت و دەستنیشانی کرد کە بۆ ئەوەی ئۆجالان رۆڵی خۆی ببێنێ دەبێ ھەنگاوی بەرچاو و کرداری بنرێ.

 

حکومەتی تورک لێدوانی نادروست و بێ بنەما دەدەن 

 

KCK رایگەیاند:"لەپاڵ ئەو شەڕە سەرتاسەرییەی حکومەتی تورکیا دژ بە خەڵکی کورد و بزوتنەوەکەمان دەستی پێکردوە، سەرۆک وەزیران و وەزیری دادی تورک لێدوانی نادروست لەسەر ڕەوشی ڕێبەر ئاپۆ و دانوسانەکانی ئۆسلۆ دەدەن.ئەو لێدوانانە وێرای ئەوەی کە لە زاری جیاوازەوە دێنە دەرەوە بەڵام لە گەوھەر و ناوەرۆکدا گوزارە لە ھیچ شتێک ناکەن." 

 

ھەروەھا وتیشی:"ئەو لێداونانەی کە AKP دەیکات گەمە کردن و ئاوەژوو کردنەوەی راستیەکانە، لە جێی ئەوەی کە ھەنگاوی چارەسەری بنێ ھەڵمەتیکی تەکتیکی دەکات."

 

ھیچ دیدارێکمان لەگەڵ حکومەتی تورکدا نییە 

 

KCK لەسەر گۆشەگیری ئیمراڵی ئاماژە بەوە دەکات کە سیستەمی ئەشکەنجەی فیزیکی و دەرونی ئیمراڵی بەردەوامە بەڵام ڕاستیەکان پێچەوان دەکرێنەوە و لێدوانی نادروست دەدرێت و وتیشی:"مەدیاکانی تورکیش ئەو ڕاستیانە چەواشە دەکەن و زانیاری ھەڵە و نادروست دەدەنە کۆمەڵگا." 

 

KCK دەستنیشانی کرد کە لە حاڵی ئێستادا ھیچ دیدار و دانوسانێکمان لەگەڵ حکومەتی تورکیادا نیە، ھەموو ئەو ھەواڵانەشی لەو بارەیەوە بڵاو دەبێتەوە بەتەواوی درۆیە و دوور لە ڕاستیە.ئاماژە بەوەش دەکەن کەلە دیدارەکانی ساڵانی ڕابردووی ئۆسلۆ و ئیمراڵیدا ئەو پڕۆتۆکۆڵە گرنگانەی بۆ چارەسەری پێشکەش کران قبوڵ نەکران و لەجێی چارەسەری دیموکراتیک سیاسەتی پاکتاو و نکۆڵیان پێشت خست لەو بارەیەشەوە KCK دەڵێت: " لەبەرامبەر بزوتنەوەی ئازادی کورد حکومەتی AKP دەستی بە قۆناغیکی نوێی پاکتاوکاری ھەرێمی و نێونەتەوەیی کردوە، ئەوەش لەپاش ئەوەی کەلە ٢٧تەموزی ساڵی ٢٠١١ ڕێبەری ئاپۆ سیاسەتی سەرقاڵ و دوو ڕووی AKP ی ئاشکرا کرد و خۆی کشایەوە، ڕێبەر ئاپۆ گەمەکانی حکومەتی AKPی بینی کە بە نەخشەی ھەرێمی و نێو نەتەوەیی دەیویست بزوتنەوەی ئازادی گەلی کورد پاکتاو بکات، بە کشانەوەی خۆی لە ٢٧ ی تەموزی ساڵی ٢٠١١دا ھەڵوێستی خۆی لە دژی ئەو گەمە و دووڕوویانە نیشاندا." 

 

ئۆجالان دیداری بێ واتا و کۆنترۆڵکراو ئەنجام نادات

 

KCK ڕایگەیاند کە لە بەرامبەر ئەوە حکومەتی AKP حقوق و یاساکانی خۆیشی پێشێلکرد، دوور لە ھەموو پرەنسیپێکی ئەخلاق و ویژدان و بە رێبازی نامرۆیی و قیزەونی و شکاندنی ئیرادەی مرۆڤ ویستی ئەنجام بگرێ و دەڵێت:" لە دژی ئەو رێبازە نامرۆیی و ناحقوقیانە ڕێبەر ئاپۆ ھەلویستی نیشان دا و دەستنیشانی کرد کە ئەو مل کەچ ناکات و، بەرخۆدانی دەکات، دیدارێک لەگەڵ بنەماڵە و پاریزەرانی ئەنجام نادات کە لەلایەن حکومەتی تورکەوە بێ واتا کراوە و لە ژێر کۆنترۆڵدا بەرێوەبچێ.بۆ ئەوەشێ دیدارەکانی ئەنجام بددات داوای کرد کە ھەندێ ھەنگاو بنرێن."

 

لە لێدونەکەیدا KCK جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە ئۆجالان لە دژی ئەو ریبازە چەپەڵ و کەرامەتشکێنە و توند وتیژیانەی کە گەلی کورد ڕووبەڕووی دەبێتەوە لە نێو بەرخۆدانێکی دایە و وتیشی:"بەڵام سەرۆک وەزیر و وەزیری داد بەتایبەتی بۆ ئەوەی کە ئەو بەرخۆدانە گەورە و بە واتایەی ڕێبەری گەل کورد لە ئیمراڵی بشارنەوە درۆ دەکەن." 

 

ھەڵماڵدرانی پەردە لەسەر دیدارەکانی ئۆسڵۆ ئەنجامی شەڕی ناوخۆی دەوڵەت بوو 

 

KCK وەڵامی ئەو بانگەشەیەی ئەردۆغانیشی دایەوە کە دەیوت لایەنی KCK پابەند نەبوون بە خاڵە سەرەکییەکانی دیدارەکانی ئۆسڵۆ و نھێنی ھێشتنەوەی دیدارەکان و KCK رایگەیاند:"دزەکردنی دیدارکانی ئۆسلۆ ئەنجامی شەڕی دەسەڵاتی نێو دەوڵەتە." وتیشی:"سەرۆک وەزیری دەوڵەتی تورک لە مەسەلەیدا و زۆر بابەتی تردا ئاوەژوو کردنەوەی وەک شێوازێک پەیڕوە دەکات، لێدوانەکەی سەرۆک وەزیری دەوڵەتی تورک کە دەڵێ دیدیارەکانی ئۆسلۆ گوایە ئێمە دزەی دەرەوەمان کردووە بەتەواوی درۆ و گوزارە لە راستی ناکات، خۆبەخۆ ئەو دۆخە دەستنیشانکرابوو کێ کردویەتی." 

 

شەڕ سەرتاسەری باکوری کوردستانی گرتۆتەوە 

 

KCK ڕاشیگەیاند کە تاکتیکی سەروەری "گەریلاکانی ئازادی کوردستان" بە شێوەیەکی ئەنجامگیر فراوان بووە و سەرنجیشی بۆ سەر ئەوە ڕاکێشا کە لە نزیکەی سەرتاسەری کوردستان شەڕ بەردەوامە و دۆخێکی شەڕی سەرتاسەری لە ئارادایە و دەڵێت:"بەڵام ئەو ژمارە و زانیاریانەی کە سەرۆک وەزیر داویەوتی دوورن لە راستیەوە، دەبێ زانیاری راست بدرێتە رای گشتی تورکیا و بە ھەڵەدا نەبرێن." 

 

سەرۆک وەزیری تورک لە وتنی چارەسەرییشدا نادروستە 

 

لە ھەمان لێداون دا KCK لەسەر تەگەرەکانی گەیشتنی دەنگی رێبەری گەلی کورد عەبدولڵا ئۆجالان بە گەل و ھەوڵەکانی سەرۆک وەزیر بۆ پارچەکردنی رای گشتی کورد وتی:" ئەردۆغان کاتێ دەڵێ دەکرێ لە ئیمراڵی و ئۆسلۆ دیدار ئەنجام بدەین بەڵام لەگەڵ BDPییەکان کە لە ژێر ھەمان چەتردان دیدار ئەنجام نادەین، ئەمەش دەیسەلەمێنێت کە ئەردۆغان چەند لەمەسەلەی چارسەری پرسەکەدا نادروستە." 

 

گەلی کورد یەک موخاتەبی ھەیە ئەویش ئۆجالانە 

 

سەرۆکایەتی کۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی KCK لە بەردەوامی لێدوانەکەیدا سەرنج بۆ یەکپارچەیی گەلی کورد رادەکێشێت و دەڵێت:" لایەنی کرد یەکە و یەک جەستەیە، گەلی کورد و تەڤگەڕی ئازادی کورد، بە سەرجەم دام و دەزگا فەرمی و نافەرمییەکانییەوە لە یەک چوارچێوەدا ھەڵوێست نیشان دەدات و بۆ دیالۆگ تەنیا رێبەر ئاپۆی بە موخاتەبی خۆی پەسەند کردووە.ئەگەرچی ھەر دەستە و کۆمەڵەیەکی لە چوارچێوەیەکی جیاوازیشدا بێت، بەڵام لە ھەموو ھەل و مەرجێکدا بە نیشاندانی ھەڵوێستی یەکێتیگەرایی، لەناو بریارمەندی، ئەزموون و ئیرادەدایە." 

 

لە لێدوانەکەی KCK دا لەبارەی لێدوان و روونکردنەوەکانی حکومەتی تورک و سەرۆک وەزیری تورک ئەردۆغانەوە ھاتووە:" لێدوانەکانی سەرۆک وەزیری تورک لەمەڕ دەست کردن بەقۆناخێکی نوێ، لێدوان و روونکردنەوەیەکە کە قسە لەسەر پابەندی و جدییەتی بکرێت." 

 

لابردنی مافی حەسانە بەواتای توندترکردنی شەڕە 

 

سەرۆکایەتی کۆنسەی بەڕێوەبەری KCK ھەوڵەکانی حکومەتی تورکی سەبارەت بە لابردنی مافی حەسانەی نوێنەرانی سیاسەتی کورد ھەڵسەنگاند، KCK رایگەیاند کە ھەر ھەوڵێکی بەو شێوەیە گوڕترکردنی شەڕە و دەڵێت:" لابردنی مافی حەسانەی پەرلەمانتاران و زیندانیکردنیان، بێ گومان بەواتای بەرفراوانتر و قوڵترکردنەوەی شەڕ دەبێت.سەرەڕای ئەو راستینەیە گەر بڵێی (ھەم ئەوانە دەخەمە زیندانەوە کە باوەش بۆ گەریلا دەکەنەوە و ھەم سازش لەگەڵ گەریلا دەکەم) کاری ئاقڵانە نییە.ھەموو ئەمانە نیشانی دەدات کە بەھیچ شێوەیەک ناشێ باس لە دروست بوونی پێکھاتەیەکی ھزری لەمژاری چارەسەریدا بکرێت.دیارە کە ئەو ھەڵمەتە بەتەواوی وەکو پارچەیەکە لەو تەکتیکە زانراو و کلاسیکەی AKP کە ھەوڵی بەڵێنی پووچ و خڵافاندنی گەل دەدات.نەک چارەسەرکردنی پرسی کورد، بەڵکو بە دروستکردنی ھیوایەکی بێ ئەنجام لەدڵی گەل دا و ھەوڵدان بۆ جیاوازی خستنە ناو یەکپارچەگیرییەکەیی و لاوازکردنی تەڤگەڕی کورد، ھەوڵی شیتەڵکردن و پەرش و بڵاوکردنی تەڤگەڕی ئازادی کورد لە پیلانی سەرەکیدایە." 

 

پێویستە ھەنگاوی کرداری سەمیمی ــ باوەڕمەندانە بنرێت 

 

KCK لە لێدوانەکەیدا بانگەوازی لەسەرۆک وەزیری تورک و حکومەتی AKP کرد کە ئەگەر بەڕاستیش ھەوڵی گۆڕانکاری دەدرێت ئەوا پێویستە ھەنگاوی کرداری ــ سەمیمی و جێی متمانە بنرێت و وتی:"پێویستە بەر لە ھەموو ھەنگاوێک، ھەلومەرجی تەندروستی، پاراستن و جموجۆڵی ئازادانە بۆ رێبەری گەلی کورد عەبدولڵا ئۆجالان دەستەبەر بکرێت".

 

KCK وتیشی:"تا ھەنگاوی بەرچاو و کردارییانە نەنرێت بەپشتبەستن بە لێدوان و روونکردنەوە پڕ ناکۆکی، نارێک و نایەکانگیرەکانی سەرۆک وەزیری تورک بیرکردنەوە لە ھاتنە کایەی قۆناخێکی نوێ، دەبێتە ھەڵەیەکی زۆر مەزن.تەڤگەڕەکەمان لایەنگری چارەسەرییەکی سەمیمیە، چارەسەرییەک کە خەڵەتاندنی لەناودا نەبێت، چارەسەرییەکی دیموکراتی ــ ئاشتیانە و دادپەروەرانەیە، تەنیا لەو چوارچێوەیەدا ھەڵوێستی دەبێت، تەماشای گۆڕانکاریی و پێشکەوتنەکان دەکات، بەتایبەتیش لە ھەنگاوە کردارییەکانی حکومەت دەڕوانێت و بەو پێیە لەکاتی پێویستدا ھەڵوێستی پێویستی دەبێت."

 

بانگەوازییەک بۆ گەلی کورد و ھەموو لایەنێکی ئاشتیخواز و ھۆشمەند 

 

سەرۆکایەتی کۆنسەی KCK لە کۆتایی لێدوانەکەیدا بانگەوازی لە گەلی کورد و سەرجەم لایەنە ئاشتیخواز و دیموکراتەکان کرد، KCK دەڵێت:" ئەو تەکتیکەی حکومەتی AKP ئاشکرایە و دەزانرێت کە لە رابردوودا بێ پشتبەستن بە ھیچ پرۆژەیەک و تەنیا لە چوارچێوەی شەڕی دەروونیدا جەماوەر دەخڵافێنێت، پێویستە بزانرێت کە ئامانجێکی ئەو جۆرە ھەوڵانە لاوازکردنی زەمینەی تێکۆشانی جەماوەرە و شکاندنی ھەنگاوەکانی تەڤگەڕی شۆڕشگێڕییە.لەسەر ئەو بناخەیە بانگەوازی لە گەلەکەمان دەکەین کە زیاتر بەشداری لە تێکۆشانی ئازادی بکات و تێکۆشانی کۆمەڵایەتی خۆی بڵندتر بکاتەوە." 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

التعامل مع الرموز ...بيننا و بينهم ...آمانج ناجي نقشبندي PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 12:48 کاتب

منذ الاف السنين تعيش على وجه البسيطة مئات ومئات الشعوب التي مرت بمراحل شتى من من المد والجزر وتجارب قاسية وحروب وصراعات، ولكل شعب من تلك الشعوب الف حكاية وحكاية ...ومع تطور العقل البشري تطوت ادوات إدارة الشعوب والمجتمعات، ومن هنا نشأت فكرة القيادات والزعامات التي تقود تلك الشعوب الى بر الأمان فأصبحت للكثير من الشعوب أناس يتولون القيادة فيتحولون الى رموز وشخصيات يتمتعون بكاريزما القيادة يشار اليهم بالبنان، وليست بالضرورة أن تكون هذه الرموز في داخل الشعوب والمجتمعات حكراً على شخصيات سياسية أو ثورية على غرار المهاتما غاندي في الهند أو شخصية دينية وسياسية مثل الزعيم الروحي للتبت الديلاي لاما أو نلسون مانديلا الذي تحول الى اسطورة حية بالنسبة للملايين في جميع أنحاء العالم وقائمة طويلة من الرموز والقيادات التي تعتز بها شعوب العالم المختلفة .بل نستطيع من خلال القراءة للتأريخ أن نرى أسماء شخصيات فنية و رياضية و كتابا وشعراء وموسيقيين ساهموا بإبداعاتهم في إثراء التأريخ البشري على مر العصور ..ومن الملفت للنظر أن نرى بعضا من هذه الشعوب لاتزال تعتز بقيادات يوصفون بالدكتاتوريين أو كانوا في حقبة ما من الزمن في سفك دماء الآلاف بل الملايين من البشر ومع ذلك تقام لهم نصب وتماثيل ومزارات كما هو الحال بالنسبة ل (لينين وستالين) في الأتحاد السوفييتي السابق التي تحولت الآن الى روسيا الإتحادية، وعلى سبيل المثال لا الحصر نرى بأن قائدا مثل (جنكيز خان1155-1227م) يوصف بأحد أقسى الغزاة الذين أبتليت بهم البشرية وكان سببا في إراقة دماء الملايين من الأبرياء، مع ذلك لايزال يعتبر في آسيا الوسطى وتحديدا في منغوليا رمزاً يحتذى به ...وبعيداً عن آسيا الوسطى ففي القارة العجوز وبريطانيا بالتحديد نجد بأن البيت الذي كان يقيم فيه القائد العسكري ورجل الدولة البريطاني (اوليفر كرومويل 1599-1658م) قد حول الى متحف ونجد أيضاً شارعا ومستشفى مرموقاً في العاصمة لندن سميتا بإسمه بالرغم من أن كرومويل قد قاد الإنقلاب الوحيد على الحكم الملكي في بريطانيا وأصدر حكم الإعدام بحق (الملك تشالز الاول) وتم تعيينه عام 1653م رئيساً للمجلس الجمهوري البريطاني، وإن لم يدم حكم الجمهوريين سوى ثلاث سنوات ونتيجة لعدم الإستقرار والمآسي التي مرت بها بريطانيا في تلك الفترة وتحت الضغط الشعبي المطالب بعودة العائلة المالكة الى الحكم، تنحى الجمهوريين ورجعت بريطانيا الى النظام الملكي مرة أخرى وحكم على كرومويل بالإعدام شنقاً ويصف كثير من الكتاب والمؤرخين تلك الفترة بأكثر الفترات ظلاما في تأريخ بريطانيا، ومع ذلك كله يوصف كرومويل بأنه صانع تأريخ ويعامل إسمه معاملة الفاتحين العظماء .                      

راودتني فكرة الكتابة عن هذا الموضوع وأنا أطالع عن طريق الصدفة بعض المقالات التي نشرت في الآونة الأخيرة في إحدى المواقع الألكترونية الكوردية، والتي تتهم في الكثير من الأحيان بالإفتقار الى المصداقية والمهنية وتتسم جل المقالات المنشورة فيها بالتجريح والسب والقذف والتشهير، والمقالات كانت تتناول مذكرات عميل سابق لجهاز الإستخبارات التابع لنظام شاه ايران المقبور المدعو (عيسى ثذمان) بالإضافة الى الحديث عن مقابلة حصرية إجريت من قبل المشرفين على الموقع مع العميل المذكور، ومن سخرية القدر أن يتفاخر شخص ما بالعمل لصالح أعداء شعبه ويصف عمله لصالح الإستخبارات في تلك الدولة بالواجب المقدس ومن سخرية القدر أيضاً بأن الذين أجروا المقابلة يعترفون بأنهم يشعرون بالإشمئزاز في قرارة أنفسهم عند الإستماع الى مذكرات الشخص المذكور وقد أشاروا الى عدم إرتياحهم لمجرد الجلوس معه وتلك المذكرات لايمكن لنا إلا أن نصفها بمجموعة من الأكاذيب الملفقة حول الدور المزعوم الذي أسند اليه من قبل (شاه إيران) ودوره البطولي المزعوم ؟!! في إندلاع ثورة أيلول في بداية الستينيات من القرن الماضي بقيادة المرحوم (مصطفى البارزاني) والذي شاء من شاء وأبى من أبى يعتبر بطلاً قومياً في أعين الكثيرين من أبناء الشعب الكوردي وزعيماً لتلك الثورة ورمزاً من رموز الحركة التحررية الكوردية، وكذلك دورالعميل المزعوم أيضاً في إفشال الثورة بعد ذلك بسنوات، وهنا ينبغي علينا القول بأنه مهما حاول عملاء وخونة مثل عيسى ثذمان ومن هم على شاكلته النيل من إسم وسمعة زعيم مثل المرحوم مصطفى البارزاني فإن كل محاولاتهم تذهب أدراج الرياح، ولكن من حق أي كان أن يسأل اوليس من المعيب لبعض المواقع الالكترونية أن يتم الإعتماد على تصريحات إنسان يفتخربخدمته لأعداء شعبه لرسم خارطة تأريخية لحقبة مهمة من تأريخ الشعب الكوردي وهي حقبة إندلاع ثورة أيلول التحررية الم يدرك الذين شاركوا في نشر مذكرات إنسان خائن وكتابة مقالات عن اكاذيبه أن توجيه الإهانة الى الثورة وزعيمها تعد إهانة لكل أنسان شارك في تلك الثورة ..كل شهيد ضحى بحياته من أجل تحقيق أهدافها، فحملة الاقلام لماذا يكتبون ..أليس من واجب كل صاحب قلم أن يعرِف الخائن بأنه خائن، ولكن ..بدل فضح الخونة نأتي بهم ونجعلهم شهداء على ذاك العصر أو تلك الحقبة ؟!!ولكن الهدف الحقيقي وراء ما قام به الموقع الألكتروني (ولا أريد أن أسميه بإسمه) ليس الوصول الى الحقيقة، الهدف الحقيقي ليس كتابة التأريخ أو محاولة إعادة كتابته كما ينبغي فكل الأكاذيب الملفقة وسرد البطولات الوهميةللعميل عيسى ثذمان، يكمن في أن الذين يشرفون على هذا الموقع والذين يقفون خلف ما ينشر فيه على مدى سنوات مضت لم ولن يتفقوا مع التوجهات والفكر السياسي للمرحوم البارزاني والحزب الديمقراطي الكوردستاني و هذا يتجلى بوضوح في كل كلمة وكل سطر وكل مقال يتم نشره في الموقع ...فأين المصداقية وأين المهنية في ذلك كله ...تخدشون أسماعنا بأكاذيب جاسوس خائن يفتخر حتى هذه اللحظة بعد أن جاوز الثمانين بخدمته لأعداء الكورد ...لمصلحة من تقومون بإهانة زعماء ورموز قدموا أجمل سني عمرهم في خدمة قضية شعبهم، والأسوأ من ذلك أن التخوين لم يقف عند هذا الزعيم الرمز بل ذهبوا أكثر من ذلك فرأينا مقالات تتحدث عن الشهيد المرحوم (عبدالرحمن قاسملو) زعيم الحزب الديمقراطي الكوردستاني في ايران الذي لم ينجو هو الآخر عن دائرة الإتهام بالتخوين والعمالة فنرى هذا الزعيم أيضا قد حول الى خائن ويحاول الموقع المذكور الإساءة الى التأريخ النضالي لشخص يعد في نظر الملايين من الكورد في شرقي كوردستان زعيماً خالداً تم إغتياله على أيدي المخابرات الايرانية بأبشع صورة...الا يجرحون بذلك شعور الآلاف من مؤيديه وأنصاره ويرون فيه زعيما لشعب بأكمله قبل أن يكون زعيم حزب، ومن يدري ماذا سيكتبون غدا عن الزعماء والرموز الآخرين أمثال الشيخ محمود الحفيد و الشهيد القاضي محمد و الشيخ سعيد وثورته .وبالمقابل نرى شعوبا أخرى تصنع لنفسها رموزاً و زعامات من لاشيئ ..فتزور التأريخ وتعظم وتضخم ..وتصنع شيئا من لاشيئ .أوليس من حقنا أن نسأل ؟ اهكذا نعيد كتابة تأريخنا ..بأقلام الخونة والمأجورين والحاقدين ...أم أن إنصاف الرموز والزعماء يحتاج ال قلم لايعرف غير الصدق والأمانة منهجاً وأخلاق ومهنية في نقل أحداث التأريخ للأجيال القادمة .

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

پانتورکیزم و هه‌وڵی داتاشینی پانزارەوەیەکی ستاندەری کوردی، کامیان سەردەگرێ؟ ..دید و بۆچونی دەروونناسی کۆمەڵگە لەمەڕ زمانی ستاندەر ..ئاسۆ بیارەیی، ماجستێر لە دەروونناسی کۆمەڵگە PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 12:45 ئاسۆ بیاره‌یی

هەر هه‌وڵێک بۆ پێکخستن و نزیکردنەوەی شێوەزمانەکانی کوردی، کارێکی پیرۆز و شایەنی بەرزڕاگرتنە.ئێمە دەبێ خۆمان ساغ بکەینەوە، یان بە خۆمان بلێین نەتەوەکوردەکان یان شێوەزمان یان زاراوەی یەکدی نەکەینە زاراوەی سێبەر و ئەوانەی کە پێی دەئاخەفن و دەدوێینن پەراوێزیان بکەین.بەراوێزکردنی یەکدی لەسەر ئاستی ماکرۆیی( ئاستی پێوەندی نێوان گروپەکان) و میکرۆ(نێوان کەسەکان) تێکدانی یەکبونی نەتەوایەتی و سیستەمی هەمەلایەنی کۆمەڵایەتی کوردییە و لەڕوی سیاسیشەوە گەورەترین خزمەت بە داگیرکەرانی کوردستان دەکات، لەوانە بە پانتۆرانیزم کە بە چەند کەناڵێک و میتودێ هەوڵی توانەی کورد دەکات، لەوانە زمانە.

زمان یەکێکە لەو پێویستیانەی کە مرۆڤ بۆ سەلماندی خود و کەسێتی و ئامرازی دەربڕینە..هتد.کە ئەو ئامرازەمان لەدەست دا، ئیدی ناتوانین بە فەرهه‌نگێکی دی چێژ لە دابو نەریت و کەلتور و فەرهه‌نگی خۆمان وەرگرین.من لە شاری سلیمانی لەدایک بووم و هێندە بەسەر زاراوەی سۆرانیدا زاڵم و چێژ دەبینم لە گەڵ زاراوەکانی دی، ئەو پیوەندییە گیانیەم نیە، هەرچەندە هەورامی زمانم.زمانی ستاندارت وەک کۆمەڵێک پێیان وایە، بەبڕیارێکی سیاسی دروست نابێ، ئەوە پرۆسەیەکی هه‌مەلایەنەی مێژووییە، دەسەلات دەتوانێ تەنها یاردەدەربێ، ئەویش بەشیوەیەکی زانستی، ئەگینا زیانبەخش دەبێ و کاردانەوەیەکی نەرێنی دەبێ لەسەر ڕایەڵ و کۆڵەکەی یەکگرتنی نەتەوایەتی.با دوور نەڕۆین داگیرکەرانی کوردستان سەدان سالە دەیانەوێت زمانی خۆیان بسەپێنن، بەڵام ئایا تاچئاستێک توانیویانە، هه‌ر بۆیەش دروستکردنی تەلارەکانی پانکرمانجیزم یان سۆرانیزم و هه‌ر پانزاراوەیەکی دی، کورد پتر پەرتەوازە دەکا.با ئێمە ڕێزی بوجونی تاکی کوردی بگرێن و شانسی ئازادی هه‌ڵبژاردنی زمانی ستاندارد بدەینێ.

پرۆسەی لەدایک بوونی زمانی ستاندارد، پێش ئەوەی بەبڕیارێکی سیاسی چی ببێ، دەبێ زاراوەکان بە یەکدی ئاشنا بن و تاکی کورد ئەو مافەی لێ زەوت نەکرێ، ئێمە ئەزمونی وڵاتی نەروێژمان لەبەرد دەستدایە و زۆر سەرکەوتووشە و زمانحاڵانی هه‌ردوو زمانەکە خۆیان بەهاونیشتمانی نەرویژی دەزانن، ئەدی بۆ دەبێ کورد ماڵی خۆی خراپ بکا و لاسایی ئەجەندەی پانتۆرانیزم بکا و فەرهه‌نگێکی دەولەمەندی شیوەزمانە کوردییەکان بەدەستی خۆی بخاتە گۆڕەوە.زمان تەنها فاکتەر نیە بۆ یەکبوونی نەتەوایەتی و نیشتمانێکی سەربەخۆ، تەنها بەردێکی بناغەیە و ڕایەڵی کۆڵەکەکانی دی تەواو دەکا.حەفتا ساڵە پتر پانتورانیزم بەسەر گەلی کورد بە هه‌موو شێوەیەک داسەپاوە، ئەمرۆ کە دەبینرێ کورد و شێوەزمانەکانی خەریکە لەیەکدی، بەپرۆسەی نیزیکبوونەوەی نەتەوایەتیدا تێدەپەرێ، هه‌ڵگرانی بیری پانتۆرانیزم دەیانەوێ کۆڵەکەی ئەو پردە، کە لەنیوان باکور و باشووردا و پارچەکانی دیدا کە هه‌یە بیپسێنن، دوور نیە هێزێکی شاراوە وەک ئیخوانە کوردییەکان(یەکگرتوو بە نموونە) وەک پردێ بۆ ئەو مەبەستە کەوتبێتە کار بۆ ئەوەی نەتەوەی کورد لە ژێر پەردەی ئایندا لە خشتەبەرێ و هه‌ستی نەتەوایەتی پێ لاواز بکەن.من پیم ئاساییە کورد چەند ڕێنوسێکی هه‌بێ، با لە باشووری بەو پیتانە بێ و لە باکوریش لاتینی، زیانبەخشە ئەگەر ئێمە ئەزمونی رەگەزپەرستێکی وەک ئەتاتورک دووبارە بکەینەوە و تەلاری پانزاراوەیەک بە بڕیارێکی دەسەڵات پێکەوەبنێن.کورد پێش هه‌موو شتێک پێویستی بە یەکبوونی ئابوری و سیاسی هه‌یە، کە توانرا ئەوە بکرێ ئیدی پرۆسەی زمانیش لە ڕوی تێکەلاوی شیوەزمانە کوردییەکانەوە چی دەبێ.بەڕاستی کارەساتە من لە زمانی هاونیشتمانیەکم تێنەگەم پێی بڵێم دەبێ زمانی تۆ نەمێنێ چونکە بێ کەڵکە،  کرۆکی پانزاراوەیی ئەوە دەگەێنێ.

 پانتۆرانیزم زمانی کوردی بە شێوەیەک لە باکور سووک و ریسوا کرد کە تا ئەمڕۆش زۆر کوردی ئەو پارچەیە شەرم دەکەن لە ماڵیشەوە بە کوردی بدوێن.من نامەوێ ئەو ئەزمونە تاڵە لە کوردستان بەدەستی سەرانی پانزاراوەیەک دووبارە بێتەوە دەبێ تاکی کورد ئەو ئاساییشە دەروونی و کۆمەڵایەتییەی لا دروست بێ تاکو بروای بەیکدی بێت، ئایا هێشتا ئەوە دروست بووە؟ ئایا سۆرانییەک بە گشتی لە بادینیەک تێدەگا، دەتوانێ پردی بروا دروست بکا، یان لە هه‌ورامییەک، کە هەورامییەکە لە ئەفغانییەک(زاراوەی دەریی زۆر لە هه‌ورامییەوە نیزیکە) لە چاو سۆرانی و بادینی باشتر تێ دەگا.ئەگەر ئەو پردە دروست نەبێ، مەحالە تەلاری ستاندەری پانزاراوەیزم بە واژۆی چەند هه‌زار کەسێک هه‌ڵچنرێ.هه‌وڵێکی نەزۆکیش دەبێ و کاردانەوەیەکی ناوچەیی نەرێنی هه‌مەلایەنەی لێدەبێتەوە.ئەگەر پانتۆرانیزم سەری بگرتایە ئەوە دەمیک بوو زمانی کوردی لە باکور توابووەوە...بەڵکو پانتۆرانیزم پتر گەلی تورک و کوردی کرد بە دوژمنی یەکدی، هه‌مان پرۆسە لە گەڵ عەرەب و بگرە فارسیش.کەواتە یەکەم هه‌نگاوی دروستبوونی زمانی ستاندەر ئەوەیە کە شێوەزمانەکانی کوردی بە یەک ئاشنا بن سەکۆیەکی هاوبەش بۆ ووتاری یەکگرتوو بدۆزنەوە و تاکیش ئازادی هه‌ڵبژاردنی هه‌بێ.

سوێد ٢٤/٩/٢٠١٢

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

زانیاری گرینگ و سەرنج ڕاکێش لەسەر زیندانی کورد لەئێران ..راپۆرتێک لە سەر باروودۆخی زیندانیانی سیاسی PJAK لە ئێران و رۆژھەڵاتی کوردستان PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 12:40 پارت و ڕێکخراوه‌کان

کۆماری ئیسلامی ئێران وەکوو رژیمێکی تۆتالیتەر و دژی ئازادیەکانی مەدەنی، لە سەرەتای ھاتنە سەرکاریەوە ھەتا ئەمڕو ھەمیشە پێداگری کردووە لە سەر سەرکوت کردنی ئازادیخوازان و بنەبڕ کردنی رامانی ئازادانە ژیان کردن.ھەمیشە ھوڵدانی بۆ ئەوە کردووە کە بچووکترین خۆ راپساندن لە کوت و زنجیرەکانی بە نامرۆڤانەترین شێوە وڵام بداتەوە.چالاکی و خەباتی ئازادیخوازانەی گەلانی ئێران وەکوو ھەوڵدان لە دژی ئاسایشی نەتەوەیی و جووداخوازی نیشان دەدات و بە توندترین شێوە لە بەرامبەریدا کاردانەوە نیشان دەدات.لە کاتی سەرکەوتنی شۆرشی ئیسلامی ئێران بە لانیکەم ٤٥٠٠ کەسی کورد لە شارە جیاجیاکانی رۆژھەڵاتی کوردستان بە فەرمانی خومەینی و لە بن بەرپرسیارێتی خەڵخاڵی دا(سەرۆکی دادگای شۆڕشی ئیسلامی ئەوکاتە) بە بێ ھیچ دادگاھی و مەحکەمەیەکی فەرمی لەسێدارە دران.ئێستاش لە دوای سی و چوار ساڵ، زیندانەکانی ئێران پڕە لە کەسایەتی رۆژنامەوان، سیاسەتمەدار، ھونەرمند، خوێندەوانانی زانکۆ، چالاکانی مدەنی و کەسانی ئازادیخواز کە تەنیا تاوانیان ئازادانە ژیان کردن و تێکۆشان بۆ ھێمنی کۆمەڵگایە.ئێران کە ئەندامی ٥ پەیماننامە لە ٩ پەیماننامەی نێونەتەوەییە لە بواری مافی مرۆڤە، کە لە لایەنی حقوقییەوە مەجبوور بە لەبەرچاو گرتنی خاڵەکانییە.بەڵام سەرەڕای ئەوەش لە بواری پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لە جیھاندا یەکێک لە وەڵاتە پلەدارەکانەی سەرەوەی ریزبندییە.بە بەرچاو گرتنی ئەو رەفتارەی کۆماری ئیسلامی ئێران دەرحەق بە زیندانیانی سیاسی بەتایبەت و گشتی زیندانیانی دیکە، دەردەکەوێت کە کۆماری ئیسلامی ئێران ھیچ پایبەندیەکی ئەخلاقی و حقوقی بە جاڕنامەی مافی مرۆڤ و تەنانەت ھێندی لە خاڵەکانی یاسای بنەڕەتی خۆیشی دا نییە.وەکوو نموونە: خاڵی ٢٣ی یاسای ئێران دەڵێت: "لێپرسینی باوەری و عەقیدە لە ئێران قەدەخەیە و نابێ بە ھۆی باوەڕی جیاواز کەسێک تۆمەتبار یان تاوانبار بکرێ".بەڵام بە پێچەوانە ھەبوونی زیندانیگەلێک وەکوو زەینەب جەلالیان کە تەنیا بە ھۆی بیرو ڕایەکی جیاوازو بەھرەمەندی لە کەسایەتی ژنێکی ئازادی کورد کە پێچەوانەوەی عەقلییەتی دواکەوتوو و دژەدێمۆکراتیکی سیستەمی کۆماری ئیسلامی ئێرانە، لە لایەن ئەو رژیمەوە حوکمی سێدارەی بەسەردا سەپێندراوە.ئازادی رادەڕبڕین و باوەڕی لە ئێراندا یانی دووبارە کردنەوەی باوەرییەکانی رژیم و ھەڵگوتن و مەدحی زیاتریان.ھەروەھا دێمۆکراسی و مافی مرۆڤ بۆ کۆماری ئیسلامی ئێران بریتین لە جوڵانەوە لە چوارچێوەی جەبرێکی کە شەریعەت دیاری دەکا.رەخنە گرتن لە سیستەمی ئێران ھاوکاتە لە گەڵ گرتن، ئەشکەنجە، زیندان و سێدارە و حوکمی وەک، شەڕ لە ھەمبەری خوا و خستنە مەترسی ئاسایشی وڵات و ھەوڵدان بۆ لە رووخاندنی رژیم.

ھەروەھا خاڵی ٣٢ کە دەڵێ " ھیچ کەس نابێ بێ‌بەڵگە و بێ‌حوکم یاسایی بگیردرێت؛ لە ئەگەری گرتنیشی تاوانی ئەو کەسە چییە دەبێت بە شێوازی فەرمی بە تاوانباری رابگەیەنن و لە ٢٤ کاتژمێردا پەروەندەکەی بەڕێی دادگا بکەن و زووترین کاتدا بە کاروباری دۆسییەکەی رابگەن." ھەروەھا ئەسڵی ٣٥ دەڵێ " لە ھەموو دادگاکان ھەرکەس مافی ئەوەی ھەیە کە پارێزوانێک بۆ خۆی دیار بکات و تەنانەت لە ئەگەری دەسکورتی کەسی گیراو دەبێت دەولەت بۆ خۆی ئەو ئەرکە بگرێتە ئەستۆ." خاڵی ٣٨ ئاماژە دەکا بە ئەوەی کە" ھەر چەشنە ئەشکەنجە بۆ گرتنی ئیعتراف و ئاگاھی قەدەخەیە؛ مەجبوور کردنی زیندانی بۆ شایەتی دان، سوێند خواردن و ئیعتراف روا نیە و ئەگەر بەو جۆرە بەڵگەیەکیش وەدەست بخرێ بێ‌بایەخە." ئەسڵی ٣٩ دەڵێت کە بێ حۆرمەتی یا ھەر چەشنە تەھدید بە دەستدرێژی لە سەر زیندانی قەدەخەیە و ئەگەریش ھەبێت، تاوانی ھە یە." بەڵام بە خۆێندنەوەی نامەکانی شەھیدانی زیندان، مامۆستا فەرزاد کەمانگەر، شیرین عەلەم ھوولی و ھەروەھا ئەوانەی کە ئێستاکە لە زیندان دان وەک حەبیب اللە گوڵپەری پوور بۆمان دەردەکەوێت کە ھەموو ئەم خاڵانە جگە لە نووسراوەیەکی فۆڕماڵیتەی سەر پەل شتێکی دیکە نییە.ئەو زیندانیانە ھەر لە رۆژی دەستپێکەوە بێ ھەبوونی بەڵگە لە لایەن ھێزەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران دەسبەسەر کران، بۆ ماوەی چەندین مانگ لە ژێر ئەشکەنجەدا بوون.ھەموو پێوەندێکیان بە دوونیای دەرەوە پچڕاوە.بێ ھەبوونی پارێزەر و مافی خۆپاراستن لەخۆبەرگری کردن لە دادگایەکی چەند خولەکیدا بە سێدارە مەحکووم کران و بەبێ ئاگاداری بنەماڵە حوکمی ھێندی لەوان جێبەجێ کراوە و تا ئەمڕوکەش تەرمی ئەو کەسانە رادەستی بنەماڵەکانیان نەکراوەتەوە.ھەروەھا ئەمڕو زۆر لەو زیندانیانەی کە لە حەبسی ئێران دان بۆ گرتنی ئیعتراف تەھدید بە دەستدرێژی کراون و زۆر کەسیش بەتایبەت ژنان دەستدرێژی و بێ رێزییان پێ‌کراوە.لە گەڵ ئەوەش بە سەدان زیندانی بۆ گرتنی ئیعتراف لە ژێر ئەشکەنجە، یا گیانیان لە دەست داوە، یا تووشی نەخۆشی جیاوازی جەستەیی و دەروونی بوونەتەوە.کە ئەم شتانە بۆ خۆی شاھەدێکی بەرچاوە بۆ ئەوەی کە رادەی دژە مرۆڤ بوونی حوکمەتی ئێران نیشان بدا.

لەم چوارچێوەیەدا کۆماری ئیسلامی ئێران ھەمیشە ھەوڵی داوە کە بە ھەموو شێوازیک ھەر چەشنە ئازادی ڕادەربڕین و ئاسانکاریەکانی خەباتی مەدەنی بنبڕبکا تا ئەو جییەی کە مەودا دەدا کومەڵگا بێ‌رێبازی خۆپاراستن بھێڵێتەوە.لەم چوارچێوەدا زیندان ئامرازێکە بۆ بێ ئێرادە کردن، ڕاھێنان، ئامادە کردن و درووست کردنی مرۆڤێک بە پێ بەرژەوەندی سیاسەتی دەسەڵاتخوازان.ئەمەش لە پێناو بێ‌ئێرادە کردن و چاوترسێن کردنی کۆمەڵگا دایە.ھەڵبەت پەرەپێدان بە سیاسەتێکی کە لە تەک ئەخلاق و پێوانەکانی ئازادیدا ئاوێتەیە بووە، ھەروەھا پێشخستنی کلتووری رێزدانان بۆ مافی مرۆڤ و ژیانی کۆمەڵگا و ئازادی رادەربڕین و رێز لێنان لە دێمۆکراسی بۆ سەقامگیر کردنی ئەمنیەت و ئاشتێکی مایەندە لە ئێران و رۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا خاوەن گرینگییەکی بەرچاوە.ھاوکات بۆ ئامادە کردنی زەمینەێکی دێمۆکراسی لە ئێران و رۆژھەڵاتی کوردستان بە سەدان لاوی کورد ئەمڕو لە زیندانەکانی ئێران و شارەکانی رۆژھەڵاتی کوردستان وەکوو ئۆرمیە، سنە، مەھاباد، ماکۆ، کرماشان، ...ھێڵی خۆڕاگریان ھەڵبژاردووە و درێژە بە تێکۆشانی ئازادیخوازیان دەدەن.بە گەشە کردنی خەباتی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان(PJAK) زەخت و گوشاری لە سەر زیندانیانی سیاسی پەرەی سەندوە.ھەوڵدان بۆ شکاندنی ئیرادەی جەوانانی کورد کە لە کەسایەتی زیندانیانی سیاسی دا، ئامانجی سەرەکی کۆماری ئیسلامی ئێرانە، تا ئێستا بە خۆڕاگری بێ‌وێنەی رۆڵەکانی گەلەکەمان بێ‌ئاکام ماوەتەوە.

ــــ ئێستاکە چەندین ئەندام و وەڵاتپارێزی کورد کە لە سەر دۆزی PJAK بە تۆمەتی موحاربە(شەڕی دژی خودا) و تێکدانی ئاسایشی وڵات و ھەوڵدان بۆ لەناو بردنی حوکمەتی ئیسلامی ئێران بە ئیعدام مەحکووم کراون و ھەرکات ئەگەری جێبەجێ کردنی حۆکمی ئەوان لە ئارادایە.

١.حبیب اللە گوڵپەری پوور 

حبیب اللە گولپەریپوور لە دایک بووی ١٣٦٣ شاری سنە.لە بەرواری ٥ رەزبەری ساڵی ١٣٨٨ لە کاتی دەرکەوتن لە مەھابادوە بۆ ئۆرمیە (بە پێ بەڵگەنامەی تاوانباری ئیتلاعاتی ئێران) لەگەڵ ھێندێ کتێب و لە چاپدراوی گرێدراوی پژاک لە لایەن ھێزەکانی ئیتلاعاتی سوپای مەھابادەوە گیرا.چەند مانگ لە ژێر لێپرسینەوەو ئەشکەنجەی کاربەدەستانی ئیتلاعاتی شارەکانی مەھاباد، ئۆرمیە و سنە ماوەتەوە.

حەبیب لە نامەیەکی خۆی دا ئاماژە بە ئەشکەنجەی رۆحی و جەستەیی خۆی دەکات و ئەڵێ:"سەرەڕای لێپرسینەوەی درێژخایەن و ئەشکەنجەی جەستەی و رۆحی منیان ھەتا ئاستی مردن برد.شکایەتی ئەوەشم بەردەوام دەھەناردە داموو دەزگاکانی دەوڵەتی، بەڵام لەم وەڵاتەدا دەنگی ئێمە حۆجرەکانی زیندانیش تێناپەرێنێ، ھەتاکوو بیسەری ھەبێت." حبیب لە ٢٤ رەشەمەی ١٣٨٨ لە دادگای شۆرشی مەھاباد بە بەرپرسیارێتی قازی خۆدادادی لە ناو چەند خولەک بە تاوانی ئەندام بوون لە پارتی ژیانی ئازادی کوردستان مەحکوومی لەسێدارەدان بوو.حۆکمەشی لە لایەن دادگای باڵای وەڵاتەوە پەسەند کراوە و ئێستاش ھەر کات لە مەترسی لەسێدارەدان دایە.

حەبیب وەکوو زیندانیانی سیاسی دیکە لە زیندانی ئورمیە لە ناو ساڵانی رابردوودا بە چەندین جار لە لایەن رایەدارانی زیندان و ئیتلاعاتی شاری ئورمیەوە لە گەڵ چەند زیندانی سیاسی دیکە کەوتۆتە حوجرەی تاکەکەسی و بۆ وەرگرتنی دانپێدانان تەلەویزیونی زەختی زۆریان لە سەر داناوە و لە ئەگەری ھاوکاری نەکردن دا تەھدیدی پێک ھێنانی حوکمەکەیان کردووە.حەبیب لە ھاوینی ١٣٩١ لە ئورمیە راگوێزی سمنان کرا.

٢ـ حبیب اللە لەتیفی 

حبیب اللە لەتیفی لە دایک بووی ١ خاکەلێوەی ساڵی ١٣٦١(١٩٨٢) شاری سنە، خوێندکاری ئەندازیاری سەنایعی زانکۆی پەیام نووری ئیلام بووە.لە بەرواری ١ خەزەڵوەری ساڵی ١٣٨٦ لە شاری سنە لە لایەن ھێزەکانی ئیتلاعاتەوە گیرا.٤ مانگ لە حوجرەی لێپرسینی ئیتلاعاتی سنە ماوەتەوە و لەم ماوەیەشدا ئەشکەنجەی زۆر کراوە کە بۆتە ھۆی خوێنرێژی گورچیلە و شکانی سەری، لە دوای ئەوەش گۆازراوەتەوە زیندانی سنە.حبیب اللە لەتیفی لە بەرواری ١٠ پووشپەری ساڵی ١٣٨٧ لە دادگای سنە بە بەرپرسیارێتی قازی بابایی بە تاوانی موحاریبە و ئەندام بوون لە پارتی ژیانی ئازادی کوردستان دادگایی کراوە و سەرەرای پارێزوانی وەکێلی ئەو یانی نیکبەخت و نعمت ئەحمەدی لە ئاکام دا حۆکمی سێدارەی پێ درا.لە دوای ئەرێ کردنی لە لایەنی دادگای باڵای وەڵات، لە بەرواری ١٦ رەشەمەی ساڵی ١٣٨٨ ئەم حوکمە بە پارێزوانەکەی راگەێندرا.

حوکمی لەسێدارەدانی حەبیب کە بڕیار بوو لە ٥ بەفرانباری ١٣٨٩ لە زیندانی سنە پێکبێت، رووبەڕووی نارەزایەتی گەلی کورد و رێکخراوە مەدەنیەکان و چالاکانی مافی مرۆڤ لە ھەر چوار بەشی کوردستان بۆوە، بۆیەش بە فەرمانی دادستانی سنە بە شێوازێکی کاتی راوەستا.حەبیب ئێستا لە زیندانی سنەیە و بە ھۆی قەتعی بوون حوکمەکەی ھەر کات مەترسی پێک ھێنانی ھەیە.

٣.سیروان نژاوی

سیروان نژاوی خەڵکی شاری سەردەشت لە بەرواری ١٤ی پووشپەری ١٣٩١ لە لایەن ھێزەکانی ئیتلاعاتەوە لە شاری کەرەج دەستگیرکرا و بۆ لێپرسین گۆازرایەوە ئورمیە و بۆ ماوەی یەک مانگ و نیو لەوێ ماوە.لە دوای ئەوە دەربازی زیندانی مەھاباد کراوە و لە لایەن دادگای شۆڕشی مەھابادەوە بە تاوانی ھاوکاری کردنی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان حوکمی سێدارەی بەسەردا سەپێنرا.پاشانیش لە زیندانی مەھابادەوە بۆ زیندانی ئۆرمیە گۆازراوەتەوە.دۆسییەکەی بۆ پێداچوونەوەی دووبارە نێردراوەتە دادگا و ئێستاش چاوەڕوانی حۆکمی دواییە.

٤.ئیبراھیم عیسی‌پور

ئیبراھیم خەڵکی شاری سەردەشتە و لە ساڵی ١٣٩١ لە لایەن ئیتلاعاتەوە گیرا و بۆ لێپرسینەوە دەربازی شاری ئورمیە کرا.لە دوای یک مانگ و نیو مانەوە لە حوجرەی تاکەکەسیدا بەرێی زیندانی مەھاباد کرا.ئیبراھیم لە پەروەندەیەکی ھاوبەش لە گەڵ سیروان نژاوی لە بەرواری ٢٣ خاکەلێوەی ٩١ لە لایەن دادگای شۆرشی مەھابادەوە بە تاوانی ھاوکاری لە گەڵ پارتی ژیانی ئازادی کوردستان حوکمی سێدارەی بەسەردا سەپێنرا.ئێستا لە زیندانی ئورمیەیە و چاوەڕوانی بەرێوەچونی حوکمەکەی دەکا.

٥.رەزا ئیسماعیلی

رەزا ئیسماعیلی (مامەدی) ٣٤ ساڵە و خەڵکی شاری سەڵماس کە لە پاییزی ساڵی ١٣٩٠ لە لایەن ھێزەکانی ئیتلاعاتی سەڵماسەوە گیرا.ئەو لە دوای چەند مانگ کە لە ژێر لێپرسینەوەی ئیتلاعاتی شاری سەڵماسدا مایەوە و ئەشکەنجە کرا، لە لایەن دادگای شۆرشی شاری خۆی بە تاوانی ھاوکاری لە گەڵ پارتی ژیانی ئازادی کوردستان حوکمی سێدارەی پێدرا.ئەم بەرێزە ئێستا لە زیندانی سەڵماس دایە و لە دوای نارەزایەتی لە حوکمەکەی بۆ دووبارە پێداچوونەوە ناردراوەتە دادگای گشتی ئەیالەتی ئازەبایجانی رۆژئاوا.

ھاوکات دەرەوەی زیندانیانی سیاسی دۆزی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (PJAK)، ئەندامانی پارتێ کوردیەکانی دیکەش حوکمی سێدارەیان بەسەردا سەپێنراوە.کەسانی وەکوو لوقمان و زانیار مۆرادی و شێرکۆ مەعاریفی سەزای سێدارەیان ھەیە و مەترسی پێک ھێنانی سەزاکەیان ھەیە.

دیسان زۆر زیندانی سیاسی ھەن کە بە ھۆی ئەشکەنجەی لە رادە بەدەر و بێ بەرپرسیارێتی کاردارانی زیندان لە دەرمان کردنیان دا ئێستا باروودۆخی تەندرووستیان نالەبارە و مەترسی گیانیان لە سەرە.زەینەب جەلالیان یەک لەو کەسانەیە، کە ئێستا لە زیندانی دیزل ئابادی کرماشانە.زەینەب جەلالیان لە دایک بووی ساڵی ١٩٨٢ گۆندی دێم قشڵاقی سەر بە شاری ماکۆیە.کە لە ساڵی ٢٠٠٨ لە کاتی چوونی لە کامیارانەوە بۆ کرماشان گیرا و بە تاوانی ئەندامێتی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان و چالاکی چەکداری، کە ھیچ کات ئەم تاوانەی قەبووڵ نەکرد لە دادگایەکی چەند خۆلەکیدا بەبێ ھەبوونی پارێزەر حۆکمی ئیعدامی بە سەردا سەپێندرا.لە ماوەی لێپرسینەوەی لە ژێر ئەشکەنجەی رۆحی و جەستەیی ھێزەکانی ئیتلاعاتی ماوەتەوە و لە ئەنجامی ئەم ئەشکەنجانە زەربەی گران لە سەری دەکەوێ و خوێنرێژی زۆر دەکات بەڵام بەرپرسانی زیندان تەنیا دەرمانی سەرپێی دەکەن و بۆ چارەسەری و دەرمانی زیاتر ھەوڵدانێک ناکری.دیسان لە ئەنجامی ئەم ئەشکەنجانەدا لاشی تووشی عوفوونەتی جیدی بووە، بە تایبەت ریخۆڵەکانی برینی ھەڵگرتووە.ھەروەھا سۆمای چاوی کەم بۆتەوە.بەڵام ھەتا ئێستا بەرپرسانی زیندان ئامادە نەبوونە لە دەرەوەی دەرمانگای ناو زیندان چاەرسەری نەخۆشییەکانی بۆ بکەن.بۆیە مەترسی لە دەس چوونی بینایی ھەیە.زۆر جار لە بەر برین و عوفوونەتی دەروونی ناتوانێ خواردن بخوات و لە بەر ئازاری سەر ناتوانێ پشوو بدات.

زەینەب چەندین جار لە ژێر زەختی ئەوەدا بووە کە پێویستە لە بەر کامێرا دان بە تاوانەکانی کە قەت نەیکردووە دانێ، ھەتاکوو حۆکمەکەی بۆ کەمکەنەوە یان بیگۆرن.بۆ ئەوەی دان بە تاوانی سەپێنراو دا بنێ ئەشکەنجە کراوە و لە گەڵ بنەماڵەی بۆ رازی کردنی گفتوگۆ کراوە و...بەڵام زەینەب بە ھیچ شێوازێک ئەمە قەبووڵ ناکات.بە ھەوڵدانێکی نیونەتەوەیی لە لایەن دام و دەزگاکانی مافی مرۆڤ چالاکانی مەدەنی حوکمەکەی گۆرا، بەڵام سەرەڕای راوەستانی حۆکمی سێدارە دیسان رووبەڕووی مەترسی گیانیە.

دیسان رەمەزان موحەممەد موسلیم کە خەڵکی شاری کووبانێی رۆژئاوای کوردستانە، لە ساڵی ١٣٨٥ بە تاوانی ئەندامێتی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان گیرا.لە کاتی گرتنی دا بە ھۆی پێھەڵچوونی لە گەڵ ھێزەکانی سوپای پاسداران، دەستی بریندار دەبێت.ھاوکات لە گەڵ ئەوەش بە ھۆی ئەشکەنجەی ھێزەکانی ئیتلاعاتەوە برینەکەی چڵک دەکات و باروودۆخی تەندرووستی دەکەوێتە مەترسییەوە.بەڵام بە ھۆی بێ بەرپرسیاریەتی رایدارانی زیندان ھەتا ئێستا برینەکانی چارەسەر نەبووە و برینەکەی تەشەنەی کردووە و ئەگەری بڕینەوەی دەستی زۆرە.

بێھرووز ئاڵاخانی لە دایک بووی ١٣٦٤ شاری سەڵماسە کە لە رێبەندانی ساڵی ١٣٨٨ لە لایەن ھێزەکانی ئیتلاعاتی سەڵماسەوە گیرا و بۆ ماوەی ١٩ مانگ لە ژێر لێپرسینەوەدا بووە.لە ئیتلاعاتی شارەکانی خۆی و ئورمیەدا، لە ژێر ئەشکەنجەی جەستەیی و رۆحی دا ماوەتەوە.ئەم ئەشکەنجانە بۆتە ھۆی ئەوە کە ئێستا لە بواری رۆحی و دەروونی تووشی نەخۆشی ببێت و باروودۆخی تەندرووستی باش نیە.لە سەرەتا دا بە تاوانی ھاوکاری لە گەڵ پارتی ژیانی ئازادی کوردستان تاوانبار کرا بەڵام لە دوای چەند جار لێپرسین، بەشداری لە کۆشتنی دادستانی خۆی لە سەر پەروەندەکەی زیاد کرا.بەڵام ناوبراو ئەوتاوانە رەت دەکاتەوە.لە ٢٣ رەزبەری ساڵی ١٣٩٠ لە دادگای شاری ئورمیە بە بەرپرسیارێتی قازی چابوک حوکمی سێدارەی بە سەردا سەپێنرا.ھەروەھا بە تاوانی ھەڵگرتنی چەک کاتی دەستگیر کردنی، ١٠ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێنراوە.بێھرووز مافی چاوپێکەوتنی لە گەڵ بنەماڵەی تەنیا مانگێ جارێک، ئەویش بە ئامادە بوونی بەرپرسانی زیندان ھەیە.ئێستاکەش باروودۆخی بێھرووز باش نیە و لە بەر حەساسیەتی پەروەندەکەی بەرپرسانی زیندان ئامادە نیین لە نەخۆشخانەی دەرەوەی زیندان چارەسەری نەخۆشینەکەی بکەن.پەروەندەکەی لە پاش رادەست کردنی بۆ دادگای باڵای ئێران، ھاو کات لە گەڵ سەید سامی حۆسەینی و سەید جەماڵ مۆحەمەدی حۆکمەکەیان شکا و بوو بە زیندانی ھەتاھەتایی.

لە گەڵ ئەوەش بە سەدان زیندانی سیاسی لە زیندانەکانی ئێران بە ھۆی ھاوکاری یا ئەندامێتی لە گەڵ پژاک سەزای زیندانی درێژخایەنیان ھەیە یا چارەنووسیان نادیارە.

 

کۆمیتەی زیندانیانی سیاسی (PJAK)

٢٧، ٠٩، ٢٠١٢

 

 

 

Tel

07501176641

 

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

دیمانەی میدیا لەگەڵ گۆران هەڵەبجەیی PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 11:59 دیمانه‌

بەڕێز کاک هەڵۆ مەرگەیی رۆژنامەنووس، داوای لێکردم کە وەرامی چەند پرسیارێکی بدەمەوە بۆ ڕۆژنامەی میدیا. دەمێک پرسیارەکانی نارد بۆم منیش بەخۆشحاڵیەوە وەڵامەکانم ناردوە بۆ بەڕێزی.

بەڵام دەمێک لە ڕۆژنامەی میدیا خوێندمەوە هەندێک لە وەلامەکانیان بڵاو نەکردبوویەوە، وێرای ئەمەش بڕێک لە وەڵامەکانیان دەستکاری کردبوو، یانی کورتیان کردبوویەوە.

من لاریم لە کورتکردنەوە نیە، دیارە هەر ڕۆژنامەیەک سنووری دیاریکراوی هەیە بۆ هەر بابەتێك، بەڵام خۆزگە پرسیان بەخۆم بکردایە، یا خۆمیان سەرپشک بکردایە لە کورتکردنەوەیدا.

جا بە پێوستی دەزانم لێرەدا وەلامەکانم وەک خۆی بڵاو بکەمەوە.

سەرنج / ئەم دیدارە لە ڕۆژنامەی میدیا ژمارە 549 ڕێکەوتی25/9 دا بڵاو کراوەتەوە.

 

میدیا / دەگووترێ سەرکردایەتی سیاسی کورد بەردەوام گووتاری ڕابردووی دووبارە دەکاتەوە، ئەوە تا چەند ڕاستە؟

و/ ڕاستی تێدایە، سەرکردایەتی سیاسی کورد تا ئێستا نەیتوانیوە تەجاوازی گووتاری ڕابردوو بکات، چونکە لە رۆژی ئەمڕۆدا گووتارێکی ئەڵتەرناتیڤی پێ نیە کە بتوانێت شەقامی پێ ڕازی بکات . جاگەر لایەنێک حیزبێک نەیتوانی خیتابەکانی وەلام دەرەوەی خواستەکانی ئەمڕۆی خەڵک بن، ئەوە پەنا دەباتە بەر ڕابردوو، لە هەگبەی ڕابردوودا دەگەرێت بەدووی جۆرە گوتارێکدا  کە لە ئەمڕۆدا ڕەسیدی پی بەرزبکاتەوە .

سەرکردایەتی کورد لە دوای ڕاپەڕینەوە تا ئیستا بەجۆرێک وابەستەی گوتاری شاخ بووە کە زاڵ بووە بەسەر هەموو گووتارەکاندا.

هەر کەس و لایەنێک ڕەخنەیەک لە دەسەڵات و سیاسەتیان بگرێت ئەو دەمە دەست دەکەن بە سندووقە کۆنەکانداو خیتابە کۆنەکان دەردەهێنن و دەیفرۆشنەوە بەخەلک. ئیکاری ناکرێت تێکۆشاون تەزحیەیانداوە چەرمەسەریان چەشتووەو خەڵکی کوردستان بەمانە دەزانێت. بەڵام ناکرێت ئەمە ببێتە گووتارێکی نەگۆڕ .

ئەو سەرکرادەیەتە دەبێ بزانێت، هەر سەردەمێک گووتاری تایبەتی خۆی هەیە، ناکرێت بۆ هەتا هەتایە پەیوەست بن بەو جۆرە پاساوانەوە.

دەربازبوون لەو گووتارانە تەنهاو تەنها بەوە دەبێت کە جۆرێکی دیکە لە سیاسەت پەڕەو بکەن، سیاسەتێکی لۆژیکانە کە لە گەڵ ئەم سەردەمەدا بگونجێت و بەلانی کەم بڕێک لە خواستەکانی خەڵکی کوردستان لە خۆ بگرێت. جا بە بۆچوونی من ئەو دەربازبوونە لە ئێستا بەدوور دەزانم. چونکە بەکورتی و کوردی ئیرادە لە ئارادانیە بۆ گۆڕینی ئەوخیتابە.

میدیا / ڕەوشی میدیای کوردی لەم قۆناغەدا چۆن دەبینی؟

و / ڕەوشی میدیای کوردی لە ئێستادا بە خراپترین و دژوارترین دۆخدا تێدەپەڕێت.

من بەر لە [5] ساڵ وتارێکم لە سەر میدیای کوردی نوسی بەنیوی[ پتر بێدەسەڵاتکردنی دەسەڵاتی چوارەم] تێیدا ئاماژەم بەوە دابوو گەر بێت و سنوورێک بۆ ئەم تەجاوازەت و سوکایەتیە دانەرێت، ئەوە میدیای کوردی ئایندەیەکی ڕەش چاوەڕیی دەکات.

ئەمڕۆ میدیای کوردی لە ئاستێکدایە کەس حەسودی پی نابات، تابێت بەرو ڕۆچوون دەروات، میدیاکار ناتوانێت بە ئارەزووی خۆی کار بکات، لە کاتی کارکردندا دونیایەک ئاستەنگی دێتەڕیێەڕێ.

ئەمە لایەکی مەسەلەکەیە، لاکەی دیکەی پەیوەندی بەو جۆرە میدیایەوە هەیە کە پیێ دەوترێت میدیای دەسەڵات یا حیزب. ئەمانە بەردەوام خەریکی پۆشینی کەموکوڕیەکانی حیزبەکانیان و هەرچی ناشیرینیە لە سیمای سیاسەتیاندا میکیاجی دەکەن و بە جوانی دەیدەنە خەڵک و بەمەش ڕاستیەکان دەشێوێنن.

ئەم جۆرە میدیاکارانە زۆربەیان ڕێز لە پیشەکەیان ناگرن و دژ بە خواستی خۆیان کار دەکەن، ئەمەش تەنا بۆ ئەوەی حیزبەکەیان رازی بکەن و مووچەکەیان بپارێزن.

ئەمانە بە ئاگابێ یا بێ ئاگا ڕاگەیاندنی کوردئ ناشیرین و لاوازدەکەن.

میدیا / زۆر جار باس لەوەدەکرێ میدیای ئەهلی لەکوردستان بوونی نیە و سێبەری کەس و لایەن و حیزبی لەسەرە؟

و / من ناتوانم بڵێم میدیای ئەهلی بوونی نیە، چونکە ئەمە دەبێتە ناهەقیەکی گەورە، بەڵام گەر میدیای ئەهلی لای خۆمان لەگەڵ میدیای ئەهلی لە ولاتە دیموکراتی و پێشەتووەکاندا بەراورد بکەین ئەو دەمە دەتوانین بڵیین میدیای ئەهلی لای خۆمان کون و کەلەبەری تێدایە، دیارە ئەویش وەک بەشێک لە بواری میدیاکاری لە کوردستاندا کەم تا زۆر ئاستەنگی و کێشەی خۆی هەیە.

بەڵام دەبێ ئەوە بزانین ئەو میدیایەی ئیمرۆ بەناوی ئەهلیەوە بوونی هەیە، کاری باشی کردوە زۆر کەیسی جوڵاندوە، لەدەرگای زۆر بابەتی هەستیاری داوە، خەڵکی هۆشیار کردوەتەوە، عەقڵیەتێکی نوی هێناوەتە ئاراوە لە بواری کاری میدیدا.

هەر لەبەر ئەو ڕۆڵەی ئیمڕۆ میدیای ئەهلی دەیگێڕێت، لە لایەن دەسەڵاتدارانەوە بەردەوام ئاستەنگی بۆ درووستدەکرێت . تائێستا چەندین تەجاوەز کراوەتە سەر دەزگاکانی میدیای ئەهلی و کارمەندەکانیان. بەمەش دەیانەوێت ئەو دەنگانە نەهێڵن و تەنها خۆیان لە گۆڕەپانەکەدا بمیننەوە.

 

لە ئێستادا هەودارانی میدیای ئەهلی زۆرترن لە میدیا حیزبیەکان . ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی بڕیکی زۆر لە ڕاستیەکان لای ئەوان چنگ دەکەوێت. خۆم یەکێکم لەوانەی گەر بمەوێت هەواڵیێی راست و درووستم دەست کەوێت لە نیو میدیای ئەهلیدا بۆی دەگەڕیم.

زۆر گرنگە میدیای ئەهلی شتەکان وەک خۆی بگوێزیتەوە، بی لایەنانە مامەلە لەتەک هەواڵەکاندا بکات، نابێت بکەوێتە مەوقعی معارەزەوە، گەر وای کرد ئەو دەمە متمانە لەدەست دەدات. بەداخەوە هەندێک جار میدیای ئەهلی لە ئەرکە پیرۆزەکەی کە بێ لایەنیە لادەدات و وەک ئۆپۆزشیۆن ڕەفتاردەکات، کە نابێت ئەمە ڕووبات.

میدیای ئەهلی لە کوردستاندا وەک ئاماژەم پیدا لە ژێر فشاردایە، جا بۆ ئەوەی بتوانێت بەردەوام بێت و مهەنیەت لەدەستنەدات، لەوانیە سەرەداوێکی لەگەڵ کەسانی دەسترۆشتوو لەم لا ولا هەبێت. من ناتوانم بڵێم ئەمە سەد لەسەد وایە، بەڵام رەوشی ڕاگەیاندنی کوردی مادام بە قۆناغیکی ناسرووشتیدا تێدەپەڕێت پێدەچێت ئەو جۆرە پەیوەیەش هەبێت.

میدیا / هەندێک لە بەرپرسە حیزبیەکان لە کوردستان خاوەنی میدیای خۆیانن، هۆکار چیە؟

 و/ ڕاستە لە کوردستان جگە لەوەی زۆر بەی حیزبەکان خاوەنی چەندین دەزگای راگەیاندنن، هاوکات هەندێک لە بەرپرسەکانیش بەتایبەتی هی دوو حیزبە دەسەڵاتدارەکە، هەرکەسەیان بۆ خۆی دەزگایەکی راگەیاندنی هەیە، ئەمەش لە پێناوی خۆ دەرخستندایە، چونکە لەوانەیە ئەو بەرپرسە نەتوانێت لە رێگەی ڕاگەیاندنی حیزبەکەیەوە چی بوێت بیلێت، بەڵام لە دەزگایەکی وەهادا کە خۆی خاوەنیتی چی بوێت دەیڵێت.

هەر لە ڕێگەی ئەو دازگایانەوە باشترین پڕوپاگەندە بۆخۆیان دەکەن . هەروها ئەمە جۆرێکیشە لە چاولێکەری سیاسەتمەدارانی جیهانی، کە هەندێکیان خاوەنی ئیمراتۆریەتی میدیایین. بەڵام هەرچۆن بێت ئەوانەی ئەورپا وەک سەرچاوەیەک بۆ قازنج سەیری دەکەن، بەڵام لای خۆمان نەک قازانج بگرە زەرەریشی تێدا دەکەن، دیارە ئەو خەرجیەش لە پارەی میللەت دەردەجێت نەک لە گیرفانی خۆیان.

لە ئەنجامدا ئەم جۆرە راگەیاندنانە شتێکی ئەوتۆ ئیزافە ناکەنە سەر میدیای کوردی ، دەتوانم بڵیم درێژەدەری ئەو میدیایەن کە پیی دەوترێت حیزبی، بەڵام بە شیوەیەکی تا رادەیەک شاراوە .

میدیا / زۆرجار ڕۆڵی سەندیکای ڕۆژنامەنووسان بە نەرینی هەژمار دەکرێت، هۆکاری ئەوە چیە؟

و / لە ڕژێمە تۆتالیتارو دیکاتاتۆرەکاندا بۆ چاوبەستنی خەڵک و شێواندنی راستیەکان، ئەو دەسەڵاتانە جۆرەها دامەزراوەی پاشکۆ درووست دەکەن کە هەردەم لە ئامادە باشیدان بۆ پشتگیری لەو ڕژێمانە . ئەم جۆرە دامەزراوانە داکۆکیکاری سەرسەختن لە دەسەڵات و حیزبەکانی نیو دەسەڵات.

جا لە کوردستانیشدا ئەم شتە بەدی دەکەین، وەک ڕێکخراوەکانی، خوێندکاران، لاوان، ئافرەتان مامۆستایان و رۆژنامەنووسان و تاد، ، ، .

ئەم ڕیکخراوانە تا ئێستا نەیانتوانیوە ببنە جێگەی متمانەی ئەو توێژەی کە گوایە نوێنەرایەتی دەکەن، بەدووری دەزانم لە ئایندەشدا بتوانن ڕۆڵی راستەقینەی خۆیان ببینن.

جا سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستانیش نمونەیەکی بەرچاوە لەو ریکخراوانە.

تا ئەم رێکخراوە فەرمان لە حیزبەوە وەربگرێت، لەبری ئەوەی چاوی لە ڕۆژنامەنووسان بێت، بەردەوام چاوی لە حیزب بێت بێگومان ناتوانێت بەردێک بنێتە سەر بەردێک.

ئەم ڕێکخراوانە حیزب درووستی کردوون و بە فەرمانی حێزب دەجوڵینەوە، کەواتە ناکرێت ریکخراوێک یا دەزگایەک حیزبێک دروستی کردبێت و هەمان حیزب رێگەی پی بدات دژی سیاسەتی خۆی کار بکات .

بۆ ئەوەی پیشەی سەندیکایی پتر ناشیرین نەکەن باشترە بەرپرسانی ئەو سەندیکایە دەرگای سەندیکاکەیان دابخەن و بچنە مالەوە.

لەو دەمەی ئەم سەندیکایە هەیە کارێکی نەکردووە یا هەڵویستێکی نەنوواندوە کە خزمەت بە ڕۆژنامەنووسان بکات و بچیتە خانەی پشتگیری لە ڕۆژنامەنووسە ماف پێشێلکراوەکانەوە .

ڕاستە جگە لە ڕۆژنامەنووسانی سەربە دوو حیزبە باڵادەستەکە هەندێک رۆژنامەنووسی سەربە حیزبەکانی دیکەش ئەندامن تێیدا، بەڵام ئەوانە هیچ دەسەڵاتێکیان نیەو لە زۆر مەسەلەدا پرسیشیان پێناکرێت.

ئاخر ئەمە چ لۆژیکێکە ڕۆژنامەنووسێک لەلایەن بەرپرسیکی باڵای حیزبێکەوە بەتەلەفۆن چەندین جنێوی ناشیرینی پیدەدرێت و هەرەشەی لێ دەکرێت، ئا لەو کاتەدا شوان داوادی جێگری نەقیبی سەندیکا لەبڕی پشتگیری لە هاوپێشەکەی دێت پاساوی بێ ماناو لاوازدێنێتەوە و دەڵێت . ئەو گۆڤارەی ئەو ڕۆژنامەنووسە دەری دەکات مۆڵەتی نیە. گەر ئەمە هەڵوێستی جێگری ئەو سەندیکایەبێت ئیدی مرۆڤ چ ئومێدێکی بەو سەندیکایە دەبێت ؟گەرەک بوو کاک شوان سەرەتا ئەرکەکەی خۆی بەجێ بهێنایە و پشتگیری لە هاوپیشەکەی بکردایە، ئەوجا مەسەلەی مۆلەت کە کاری ئەو نیە جێی بهێشتایە بۆ دادگا.

هێندەی بزانم جگە لە رۆژمانەنووسانی دووحیزبەکە و بڕێکی کەم لە ڕۆژنامەنووسانی دیکە، هیچ رۆژنامەنووسێک ئەو سەندیکایە بە هی خۆی نازانێت و چاوەرێی کاری چاکەشی لێناکات.

سەندیکایەک گەر نەتوانێت وەک پێویست پشتگیری لە ئەندامەکانی یا هەر رۆژنامەنووسێک بکات ئیدی بوونی مایەی پێکە نینە.

کەم ڕۆژ هەیە لێدان، سوکایەی، زیندانی، هەڕەشە وقسەی ناشیرین بە ڕۆژنامەنووسان نەکرێت و نەدرێت. ئەی کوا هەڵوێستی سەندیکا؟نمونەی پێشێلکاریەکان هێندە زۆرن بوار نیە لێرەدا باسیان بکەم. دیارە جاروبار لە ژێر فشاردا سەندیکا بەیاننامەی شەرمنی دەرکردووە، بەڵام بێ ئەوەی لەلایەن پێشێلکارانەوە حسابی بۆکرابێت.

تەنها لایەنێک کە بە جددی دفاع لە ڕۆژنامە نووسان دەکات و دێتە دەنگ و بەدواچون بۆ پێشێلکاریەکان دەکات، سەنتەری میترۆیە. بەهۆی ئەوەی ئەم سەنتەرە دەسەلاتی جێبەجیکردنی نیە، دەبینین کارەکانی لە چوارچیوەی بەیاننامە و ئیدانەو داتاکردنی پێشێلکاریەکان و بلاوکردنەوەیی و ئاگادارکردنەوەی لایەنە نێودەوڵەتیەکان تەجاوز ناکات. لەگەل ئەوەشدا نابێت ئەم کارانە بەکەم تەماشا بکەین، چونکە لەدۆخێکی وەک کوردستاندا هەر ئەوە دەکرێت، مانەوەی ئەو سەنتەرە پێویستەو گرنگیشە، هەر بۆ هیچ نەبێت بۆخستنە رووی تەجاوازاتەکان.

میدیا / ئۆپۆزشێۆن لە کوردستان لە چ ئاستێکدایە و تا چەند خاوەنی گووتاری سەربەخۆی خۆیەتی؟

و / لە ناوەڕاستی سەدەی رابردوودا سەرۆک وەزیرانی یەکێک لە ولاتە ئەوروپیەکان[بەداخەوە ناوەکەیم کە یاد نیە]وتوویەتی، گەر لە ولاتەکەمدا ئۆپۆزشیۆن نەبێت ئەوە خۆم درووستی دەکەم.

ئەو سەرۆک وەزیرانە کەسێکی سیاسی ژیر بووە، دەرکی بە پێویستی بوونی موعارەزە کردوە وەک تەواوکەرێ سیستەمی حکومڕانی. چونکە گەر موعارەزە نەبوو پێشکەوتن ڕوونادات و کاری حکومەت وەک ڕۆتین و بی ئاستەنگی دەڕوات بەڕیوە.

کەواتە بوونی معارەزە بەرامبەر بە هەر حیزبێک یا چەند حیزبێکی دەسەلاتدار پیوستە. من نەبوونی موعارەزە بەوە دەشوبهێنم کە لە گۆرەپانی یاری تۆپی پیدا تەنها یەک تیپ وازی بکات.

موعارەزە جگە لەوەی ڕەقیبە بە سەر دەسەڵاتەوە هاوکات گەرم وگووڕی دەداتە دانیشتنەکانی پەرلەمان و لە کاتی گفتووگۆدا لەسەر هەر دۆسیەیەک بە ئاسانی تێناپەڕێنرێت، بەڵکو تارادەیەک بە تێروتەسەلی قسەی لە بارەوە دەکرێت. ئیدی لە کۆتایدا تیدەپەڕینرێت یا نا، ئەوە پەیوەندی بە ژمارەی کورسیەکانی لایەنەکانەوە هەیە.

کەواتە مادام لە کوردستانیش دووحیزب بە کوالیسێۆن حکومەت بەڕیوە دەبەن، ئیدی بوونی ئۆپۆزشیۆن پێداویستیەکی گرنگە.

گەر قسە لەسەر ئەوە بکەین کە ئەو معارەزەیە لە چ ئاستێکدایە، یا خاوەنی گوتاری سەربەخۆی خۆیەتی، ئەمەش جارێکی تر دەمانگەڕینێتەوە بۆ قسەکردن لە سەر ئەو هەوڵومەرجەی کوردستانی تیدا تیدەپەرێت کە وەک چۆن پێشتر سەبارەت بە میدیای ئەهلی ئاماژەم پێدا.

گەر خۆمان بەراورد بکەین لە گەڵ ولاتانی دەوروبەرو دونیادا دەبینین ئێمە لە بواری بەڕیوەبردنی دەوڵەتدا ئەزموونێکی دووروودرێژمان نیە . لە دوای راپەڕینەوە تا ئێستا پرۆسەی دەسەلاتی ئیداری و پەرلەمان بە کۆمەڵێک کەناڵی ناسرووشتیدا تێپەڕیوە، ململانێیەکی تووندووتیژو کارەساتدار لە نیوان ئەو دووحیزبەدا روویداوە، ئەوە تەنها چەند ساڵێکە کابینە گۆڕینەوە هەیە، بەڵام ئەمەش تژیە لە کەمووکووڕی، جا لە دۆخیکی وەها دا دەمێک ئۆپۆزشێۆن دێتە ئاراوە، بێگومان ئەو ئۆپۆزشێۆنەش دەرئەنجامی ئەو دۆخە دەبێت و لە ئاکامدا هەڵگری هەندێک خەسلەتی ئەو بارودۆخە دەبێت.

کەواتە ناکرێ بڵێین ئۆپۆزشێۆن لە ئاستێکدایە وەک ئاستی ئۆپۆزشیونەکانی ئەو وڵاتانەی ئەزموونێکی مێژووییان هەیە لە ژیانی حکومداری و ئۆپۆزشێۆنیدا.

دیارە سەرتا ئۆپۆزشیۆن بەم شیوەی ئێستا چالاک نەبوو بەڵام دەتوانم بڵێم دوای درووستبوونی بزووتنەوەی گۆران تەکانێکی مەزن بە ئۆپۆزسێۆن درا و جۆرە هاوهەڵوێستی و هاو خیتابی هاتە ئاراوە.

بەهۆی ئەوەی لایەنەکانی ئۆپۆزسێۆن سەر بە بیرباوەرو ئایدۆلۆجیای جۆراوجۆرن ، سرووشتیە گەر لە هەندێک حاڵەتدا خاوەنی خیتابێکی یەکگرتوونەبن . بەڵام هێندەی هەست پپێدەکرێت وەک پێشتر ئاماژەم پیدا هەمەئاهەنگیەک و کۆدەنگیەک سەبارەت بە مەسەلە چارەنووسساز و هەستیارەکان لەننیوانیاندا بەدی دەکرێت، جا بۆیە دەتوانم بڵێم تارادەیەک خاوەنی خیتابی سیاسی خۆیانن. بەلام ئەمە ئەوە ناسریتەوە کە لایەنێک لە لایەنەکانی ئۆپۆزشێۆن پەیوەندی بەم وڵات یا ئەو وڵاتی دەرەکی هەبێت وبڕێک لە ئەجنداکانی ئەوان لە هەندێک بۆچوونیدا رەنگ بداتەوە.

بێگومان هەر ئۆپۆزسێۆنێک کە دەبێتە ئۆپۆزسێۆن دەبی پرۆژەی تایبەت بەخۆی هەبێت، گەر ئەوە نەبێت دەنا بۆ ئۆپۆزشێۆنە . خۆ ئۆپۆزشێۆن هەر ئەوە نیە لە دژی حیزبەکانی حکومران تەنها دەست بەرز کاتەوە . بەڵکو دەبێ خاوەن تێروانین پڕۆژە و بەرنامەی خۆی بێت، و تاڕادەیەکی زۆر جیاوازبێت لە بەرنامەی حیزبەکانی نیو دەسەلات . هاوکات دەبێ ئەو بەرنامەیە هێندە نزیک بێت لە داخوازیەکانی خەڵکەوە کە بە بەرنامەی خۆیانی بزانن و قەناعەتی پێبهێنن .

لەگەل ئەو کەمووکوڕیانەی ئیمڕۆ لە ڕێزەکانی معارەزەدا هەن، بەڵام توانیویانە معارەزەیەکی چالاک بن.

گەر موعارەزە نەبوایە ئیمڕۆ بارودۆخی کوردستان لە پەنای یەکیەتی و پارتیدا زۆر لە ئیستا دژوارتر دەبوو، بە تیابەتی لەسەر ئاستی ژیان و گوزەرانی خەڵک.

میدیا / سەبارەت بە پرسی نەوت لە کوردستان قسەو باس زۆر دەکرێت، چۆن لەو پرسە دەڕوانیت؟

و / بۆ وەڵامی ئەم پرسیارە دەڵیم خۆزگە کوردستان نەوتی تیدانە بوایە، چونکە لە بری ئەوەی ئەو نەوتە بێتە خێر بۆ هاولاتیانی، بوەتە مایەی نەهامەتی بۆی.

ئەو خۆشگوزەرانیەی لە وڵاتانی کەنداودا بەدی دەکرێت بەهۆی نەوتەوەیە، ئەوان توانیویانە سود لەو ئاڵتوونە ڕەشە وەربگرن و خۆیان بگەیەنە ئاستیکی پێشکەوتوو.

بەڵام بەداخەوە نەوت لای ئێمە تەنها بۆ سوودی دوو حیزبەو بە تایبەتیش بۆچەند کەسێکی دیاری کراو.

هەرچی خەڵک و موعارەزە دەیڵێن لە بارەی ناشەفافیەتی داهاتی نەوت و دزینی داهاتەکەی و یا بەقاجاخ بردنی، هەمووی ڕاستە.

ئاخر ناکرێت سامانێکی وا گرنگ تاڵان فرۆش بکرێت و خەڵکیش تەنها سەیرکەر بن.

ناکرێت وەزارەتێک لە جانتاکەی ئاشتی هەورامیدابێت و هەرخۆیی و چەند کەسێکی دیکە بزانن پارەی داهاتەکەی چەندەو چی لێهاتووەو لەکوێیە.

ئەوتا تەنانەت زۆرێک لە یەکەیتیەکانیش لەو جۆرە مامەڵەیە ناڕازین و دوای شەفافیەت دەکەن لە هەموو بوارەکانی نەوتدا.

بیرم دێت کاتی خۆی ئاشتی هەورامی لەوڵامی پرسێارێکدا کە داهاتی نەوت چی لێدێت، ئەو وتی دەچێتە خەزێنەی حکومەتی هەرێمەوە، هەر زوو بایز تالەبان وەزیری دارایی وەڵامی دایەوە کە ڕاست نیەو یەک دیناری نەوت نەهاتوەتە خەزێنەوە. جارێکی تر وتی نەخێر لە سندوقێکی تایبەتدایە، ئەوەش بەدرۆ خرایەوە کە سندوقی وا بوونی نیە.

زۆر سەیرە وەزارەتێک وەزارەتی بەرهەم هێنان بێت و ساڵانە چەندین ملیار قازانجی گرێبەستەکانی بێت کەچی خەرخی وەزارەتەکی ٤٤ جار زیاتر بێت لەداهاتەکەی. ئەمە لەچ شوێنێکی دونیادا ڕوودەدات گەر لە کوردستان نەبێت.

دەمێک ئاشتی هەورامی بۆ پەرلەمانیش بانگ کرا زۆر موسەیتەرانە و بێ منەتانە هەندێک شتی وت کەشتی گشتی بوون و لە وەڵامی پرسیارە گرنگەکان خۆی دزیەوە. جا گەرپشتی قایم نەبێت، بێگومان بەو شیوە بی باکانە هەڵسوکەوت ناکات.

گەر یاسا سەروەربێت وشەفافیەت هەبێت و حیزب بینەقاقای دەزگاکانی دەولەت نەگرێت، ئێستا دەبوو ئاشتی هەورامی دادگایی بکرایە. بەلام تا حیزب وا باڵادەست بێت و حساب بۆ موعارەزەو خەڵکی بەشمەینەت نەکا، بێگومان مەسەلەی نەوت خراپتر دەبێت باشتر نابیت.

میدیا / چۆن دەڕوانیتە ڕێکەوتنە ستراتیجیەکەی نیوان یەکەیتی و پارتی؟

و / ڕێکەوتنە ستراتیژیەکەی نیوان یەکەیتی و پارتی تەنها بۆ دابەشکردنی سامان و داهاتی گەلەو هیچی تر، ئەسلەن زۆرێک لە ئەندامانی سەرکردایەتی هەردوو حیزبەکە لەبارەیەوە زۆر نازانن و خاڵەکانی لایان نامۆیە . دەمێک مۆرکرا تەنها بەڕیزان مام جەلال و کاک مەسعود واژۆیان کرد. جگە لەمە ئەم ڕیکەوتنە هەر لەسەرەوە ماوەتەوە و شۆڕ نەبوەتەوە بۆ ئاستی خوارەوە، زۆرێکیش لە ئەندامانی خوارەوەی هەردوو لا هەر بروایان پێی نیە.

تائێستا جگە لە وەستانی شەڕی نیوانیان و دابەشکردنی داهاتی میللەت لە نیوان خۆیان دا ئەو ڕێکەوتنە هیج بەر هەمێکی دیکەی نەبووە، خەڵکی کوردستانیش هەست بە بوونی ناکەن، چونکە ئەو ڕێکەوتنە بۆ ئەوان و لە پێناوی ئەواندا نەبووە و پەیوەست نیە بە ژیانیانەوە.

یانی بوونی یا نەبوونی هەر وەک یەکە بۆ خەڵکی کوردستان.

لە ئێستادا دەنگۆ هەیە کە داوای پێداچوونەوە یا هەموارکردنەوە یا هەڵوەشاندنەوەی دەکەن، بە تایبەتی لە تەرەفی بڕێک لە پلەدارەکانی یەکیەتیەوە، چونکە هەست دەکەن پارتی لەم ڕێکەوتنەدا بەشی شێری بۆخۆی بڕیوە و هەوڵی زیاتریش دەدات. بە بۆچوونی من هەر ڕیکەوتنێت ڕاستەوخۆ گاریگەری لە سەر ژیانی خەڵکی کوردستان نەبێت بە ڕوە ئیجابیەکەیدا ئەوە بۆ بەرژەوەندی ئەوان دروست نەبووەو لەریکەوتنێکی بەرژەوەندی دوولایەن بەولاوە هیچی تر نیە.

جا لەوانەیە هەر کێشەیەکی نەخوازراو یا لادانی لایەنێکیان لەو ڕێکەوتنە ستراتیژیە هەمووی هەڵبوەشێنێتەوە.

میدیا / ئایا پەرلەمان توانیەتی نوێنەرایەتی خەڵک بکات

و/ لەواقیعدا پەرلەمان یانی ئەو شوێنەی کە نوێنەرانی خەڵک کۆدەکاتەوە.

 لە حاڵەتە سروشتیەکەیدا وەک لە دونیای شارستانیدا باوە، پەرلەمان دەبی نوێنەرایەتی خەڵک بکات . مەگەر لەو چەشنە پەرلەمانانەدانەبێت کە حیزبێکی تاکڕەو یا دکتاتۆر بۆچابەستن درووستی دەکات و کۆمەڵێک خەڵکی لەهەست دابراو چەپڵە لیدەر تێیدا کۆدەبنەوە، وەک ئەوەی لە زەمەنی سەددام و حوسنی موبارەک و ئێستای سوریادا هەبوون و هەن.

سەبارەت بە پەرلەمانەکەی لە مەڕ خۆمان، سەرەتا لە کاتی شەڕی براکووژیدا بووبووە شوێنێک بۆ تەسفیەی حساب، پاشان ماوەیەک لە کار کەوت، لە دوای ئاشتبوونەوی دوو حیزبە سەرەکیە کە، گیانێکی کرا بەبەردا، بەڵام ئەوە نەبوو خەڵک چاوەڕێی دەکرد، چونکە زۆرینەی یەکەیتی و پارتی بالادەست بوون تیدا و موعارەزەش بوونی نەبوو، واتە پەرلەمانیکی شکلی بوو . بڕیارەکان دەخوێنرانەوە بە کۆ دەنگیان بۆ دەداو ئاو بێنەو دست بشۆ.

لەم دوایەدا لە پاش درووستبوونی معارەزە جمو جوڵێک کەوتە نێو پەرلەمانەوە و موناقەشەی گەرم و بگرەوبەردە هاتە گۆڕێ.

هەندێک جار دەنگەندەنگ و تۆمەتبارکردنی ئەم ئەندام یائەو ئەندام و بێ دەنگ کردنی فلان ئەندام ڕویاندەدا .

ئەمانە هەمووی ئاماژەن بۆ ئەوەی کە پەرلەمان لە قاڵبە ساردو سست و کۆنەکەی دەرچوو، وە بەرگێکی نویی کراوە بەبەردا.

یانی بەگشتی گۆرانکاریەکی چلۆنایەتی بەسەر پەرلەماندا هاتووە، بەتایبەت لە هەمبەر مەسەلە هەستیارەکان وە چۆنیەتی گفتوگۆ لە بارەیانەوە.

 بەڵام بەهۆی ئەوەی کە زۆرینە بۆ یەکەیتی و پارتیە شتێکی چاوەڕوانکراوە کە ئاکامی هەر بابەتێک بەو جۆرە دەشکێتەوە کە ئەون دەیخوازن. ئەو دوو حیزبە چیان بوێت تێدەپەڕینن و چیشیان نەوێت شکستی پی دێنن.

من قسەم لەسەر پەرلەمانتارکانی ئۆپۆزسێۆن نیە بەڵام پەرلەمانتارانی سەر بە یەکەیتی و پارتی دەتونم بلێم نوێنەرایەتی حیزبەکانیانن نەک خەڵک.

لەگەڵ ئەوەشدا بئ ئیرادە کراون و بۆیان نیە دژ بە بریاری سەرەوە کار بکەن، ئاشکرایە زۆربەی مەسەلەکان بەر لەوەی بگاتە پەرلەمان لە لایەن مەکەتەبی سیاسی هەردوو حیزبەکەوە پێشتر بریاریان لەسەر دراوە، ئەوان تەنها دەست بەرزکردنەوەیان لەسەرە و هیچی تر.

 

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

دیمانەی میدیا لەگەڵ گۆران هەڵەبجەیی PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 11:59 هه‌مه‌ڕه‌نگ

بەڕێز کاک هەڵۆ مەرگەیی رۆژنامەنووس، داوای لێکردم کە وەرامی چەند پرسیارێکی بدەمەوە بۆ ڕۆژنامەی میدیا. دەمێک پرسیارەکانی نارد بۆم منیش بەخۆشحاڵیەوە وەڵامەکانم ناردوە بۆ بەڕێزی.

بەڵام دەمێک لە ڕۆژنامەی میدیا خوێندمەوە هەندێک لە وەلامەکانیان بڵاو نەکردبوویەوە، وێرای ئەمەش بڕێک لە وەڵامەکانیان دەستکاری کردبوو، یانی کورتیان کردبوویەوە.

من لاریم لە کورتکردنەوە نیە، دیارە هەر ڕۆژنامەیەک سنووری دیاریکراوی هەیە بۆ هەر بابەتێك، بەڵام خۆزگە پرسیان بەخۆم بکردایە، یا خۆمیان سەرپشک بکردایە لە کورتکردنەوەیدا.

جا بە پێوستی دەزانم لێرەدا وەلامەکانم وەک خۆی بڵاو بکەمەوە.

سەرنج / ئەم دیدارە لە ڕۆژنامەی میدیا ژمارە 549 ڕێکەوتی25/9 دا بڵاو کراوەتەوە.

 

میدیا / دەگووترێ سەرکردایەتی سیاسی کورد بەردەوام گووتاری ڕابردووی دووبارە دەکاتەوە، ئەوە تا چەند ڕاستە؟

و/ ڕاستی تێدایە، سەرکردایەتی سیاسی کورد تا ئێستا نەیتوانیوە تەجاوازی گووتاری ڕابردوو بکات، چونکە لە رۆژی ئەمڕۆدا گووتارێکی ئەڵتەرناتیڤی پێ نیە کە بتوانێت شەقامی پێ ڕازی بکات . جاگەر لایەنێک حیزبێک نەیتوانی خیتابەکانی وەلام دەرەوەی خواستەکانی ئەمڕۆی خەڵک بن، ئەوە پەنا دەباتە بەر ڕابردوو، لە هەگبەی ڕابردوودا دەگەرێت بەدووی جۆرە گوتارێکدا  کە لە ئەمڕۆدا ڕەسیدی پی بەرزبکاتەوە .

سەرکردایەتی کورد لە دوای ڕاپەڕینەوە تا ئیستا بەجۆرێک وابەستەی گوتاری شاخ بووە کە زاڵ بووە بەسەر هەموو گووتارەکاندا.

هەر کەس و لایەنێک ڕەخنەیەک لە دەسەڵات و سیاسەتیان بگرێت ئەو دەمە دەست دەکەن بە سندووقە کۆنەکانداو خیتابە کۆنەکان دەردەهێنن و دەیفرۆشنەوە بەخەلک. ئیکاری ناکرێت تێکۆشاون تەزحیەیانداوە چەرمەسەریان چەشتووەو خەڵکی کوردستان بەمانە دەزانێت. بەڵام ناکرێت ئەمە ببێتە گووتارێکی نەگۆڕ .

ئەو سەرکرادەیەتە دەبێ بزانێت، هەر سەردەمێک گووتاری تایبەتی خۆی هەیە، ناکرێت بۆ هەتا هەتایە پەیوەست بن بەو جۆرە پاساوانەوە.

دەربازبوون لەو گووتارانە تەنهاو تەنها بەوە دەبێت کە جۆرێکی دیکە لە سیاسەت پەڕەو بکەن، سیاسەتێکی لۆژیکانە کە لە گەڵ ئەم سەردەمەدا بگونجێت و بەلانی کەم بڕێک لە خواستەکانی خەڵکی کوردستان لە خۆ بگرێت. جا بە بۆچوونی من ئەو دەربازبوونە لە ئێستا بەدوور دەزانم. چونکە بەکورتی و کوردی ئیرادە لە ئارادانیە بۆ گۆڕینی ئەوخیتابە.

میدیا / ڕەوشی میدیای کوردی لەم قۆناغەدا چۆن دەبینی؟

و / ڕەوشی میدیای کوردی لە ئێستادا بە خراپترین و دژوارترین دۆخدا تێدەپەڕێت.

من بەر لە [5] ساڵ وتارێکم لە سەر میدیای کوردی نوسی بەنیوی[ پتر بێدەسەڵاتکردنی دەسەڵاتی چوارەم] تێیدا ئاماژەم بەوە دابوو گەر بێت و سنوورێک بۆ ئەم تەجاوازەت و سوکایەتیە دانەرێت، ئەوە میدیای کوردی ئایندەیەکی ڕەش چاوەڕیی دەکات.

ئەمڕۆ میدیای کوردی لە ئاستێکدایە کەس حەسودی پی نابات، تابێت بەرو ڕۆچوون دەروات، میدیاکار ناتوانێت بە ئارەزووی خۆی کار بکات، لە کاتی کارکردندا دونیایەک ئاستەنگی دێتەڕیێەڕێ.

ئەمە لایەکی مەسەلەکەیە، لاکەی دیکەی پەیوەندی بەو جۆرە میدیایەوە هەیە کە پیێ دەوترێت میدیای دەسەڵات یا حیزب. ئەمانە بەردەوام خەریکی پۆشینی کەموکوڕیەکانی حیزبەکانیان و هەرچی ناشیرینیە لە سیمای سیاسەتیاندا میکیاجی دەکەن و بە جوانی دەیدەنە خەڵک و بەمەش ڕاستیەکان دەشێوێنن.

ئەم جۆرە میدیاکارانە زۆربەیان ڕێز لە پیشەکەیان ناگرن و دژ بە خواستی خۆیان کار دەکەن، ئەمەش تەنا بۆ ئەوەی حیزبەکەیان رازی بکەن و مووچەکەیان بپارێزن.

ئەمانە بە ئاگابێ یا بێ ئاگا ڕاگەیاندنی کوردئ ناشیرین و لاوازدەکەن.

میدیا / زۆر جار باس لەوەدەکرێ میدیای ئەهلی لەکوردستان بوونی نیە و سێبەری کەس و لایەن و حیزبی لەسەرە؟

و / من ناتوانم بڵێم میدیای ئەهلی بوونی نیە، چونکە ئەمە دەبێتە ناهەقیەکی گەورە، بەڵام گەر میدیای ئەهلی لای خۆمان لەگەڵ میدیای ئەهلی لە ولاتە دیموکراتی و پێشەتووەکاندا بەراورد بکەین ئەو دەمە دەتوانین بڵیین میدیای ئەهلی لای خۆمان کون و کەلەبەری تێدایە، دیارە ئەویش وەک بەشێک لە بواری میدیاکاری لە کوردستاندا کەم تا زۆر ئاستەنگی و کێشەی خۆی هەیە.

بەڵام دەبێ ئەوە بزانین ئەو میدیایەی ئیمرۆ بەناوی ئەهلیەوە بوونی هەیە، کاری باشی کردوە زۆر کەیسی جوڵاندوە، لەدەرگای زۆر بابەتی هەستیاری داوە، خەڵکی هۆشیار کردوەتەوە، عەقڵیەتێکی نوی هێناوەتە ئاراوە لە بواری کاری میدیدا.

هەر لەبەر ئەو ڕۆڵەی ئیمڕۆ میدیای ئەهلی دەیگێڕێت، لە لایەن دەسەڵاتدارانەوە بەردەوام ئاستەنگی بۆ درووستدەکرێت . تائێستا چەندین تەجاوەز کراوەتە سەر دەزگاکانی میدیای ئەهلی و کارمەندەکانیان. بەمەش دەیانەوێت ئەو دەنگانە نەهێڵن و تەنها خۆیان لە گۆڕەپانەکەدا بمیننەوە.

 

لە ئێستادا هەودارانی میدیای ئەهلی زۆرترن لە میدیا حیزبیەکان . ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی بڕیکی زۆر لە ڕاستیەکان لای ئەوان چنگ دەکەوێت. خۆم یەکێکم لەوانەی گەر بمەوێت هەواڵیێی راست و درووستم دەست کەوێت لە نیو میدیای ئەهلیدا بۆی دەگەڕیم.

زۆر گرنگە میدیای ئەهلی شتەکان وەک خۆی بگوێزیتەوە، بی لایەنانە مامەلە لەتەک هەواڵەکاندا بکات، نابێت بکەوێتە مەوقعی معارەزەوە، گەر وای کرد ئەو دەمە متمانە لەدەست دەدات. بەداخەوە هەندێک جار میدیای ئەهلی لە ئەرکە پیرۆزەکەی کە بێ لایەنیە لادەدات و وەک ئۆپۆزشیۆن ڕەفتاردەکات، کە نابێت ئەمە ڕووبات.

میدیای ئەهلی لە کوردستاندا وەک ئاماژەم پیدا لە ژێر فشاردایە، جا بۆ ئەوەی بتوانێت بەردەوام بێت و مهەنیەت لەدەستنەدات، لەوانیە سەرەداوێکی لەگەڵ کەسانی دەسترۆشتوو لەم لا ولا هەبێت. من ناتوانم بڵێم ئەمە سەد لەسەد وایە، بەڵام رەوشی ڕاگەیاندنی کوردی مادام بە قۆناغیکی ناسرووشتیدا تێدەپەڕێت پێدەچێت ئەو جۆرە پەیوەیەش هەبێت.

میدیا / هەندێک لە بەرپرسە حیزبیەکان لە کوردستان خاوەنی میدیای خۆیانن، هۆکار چیە؟

 و/ ڕاستە لە کوردستان جگە لەوەی زۆر بەی حیزبەکان خاوەنی چەندین دەزگای راگەیاندنن، هاوکات هەندێک لە بەرپرسەکانیش بەتایبەتی هی دوو حیزبە دەسەڵاتدارەکە، هەرکەسەیان بۆ خۆی دەزگایەکی راگەیاندنی هەیە، ئەمەش لە پێناوی خۆ دەرخستندایە، چونکە لەوانەیە ئەو بەرپرسە نەتوانێت لە رێگەی ڕاگەیاندنی حیزبەکەیەوە چی بوێت بیلێت، بەڵام لە دەزگایەکی وەهادا کە خۆی خاوەنیتی چی بوێت دەیڵێت.

هەر لە ڕێگەی ئەو دازگایانەوە باشترین پڕوپاگەندە بۆخۆیان دەکەن . هەروها ئەمە جۆرێکیشە لە چاولێکەری سیاسەتمەدارانی جیهانی، کە هەندێکیان خاوەنی ئیمراتۆریەتی میدیایین. بەڵام هەرچۆن بێت ئەوانەی ئەورپا وەک سەرچاوەیەک بۆ قازنج سەیری دەکەن، بەڵام لای خۆمان نەک قازانج بگرە زەرەریشی تێدا دەکەن، دیارە ئەو خەرجیەش لە پارەی میللەت دەردەجێت نەک لە گیرفانی خۆیان.

لە ئەنجامدا ئەم جۆرە راگەیاندنانە شتێکی ئەوتۆ ئیزافە ناکەنە سەر میدیای کوردی ، دەتوانم بڵیم درێژەدەری ئەو میدیایەن کە پیی دەوترێت حیزبی، بەڵام بە شیوەیەکی تا رادەیەک شاراوە .

میدیا / زۆرجار ڕۆڵی سەندیکای ڕۆژنامەنووسان بە نەرینی هەژمار دەکرێت، هۆکاری ئەوە چیە؟

و / لە ڕژێمە تۆتالیتارو دیکاتاتۆرەکاندا بۆ چاوبەستنی خەڵک و شێواندنی راستیەکان، ئەو دەسەڵاتانە جۆرەها دامەزراوەی پاشکۆ درووست دەکەن کە هەردەم لە ئامادە باشیدان بۆ پشتگیری لەو ڕژێمانە . ئەم جۆرە دامەزراوانە داکۆکیکاری سەرسەختن لە دەسەڵات و حیزبەکانی نیو دەسەڵات.

جا لە کوردستانیشدا ئەم شتە بەدی دەکەین، وەک ڕێکخراوەکانی، خوێندکاران، لاوان، ئافرەتان مامۆستایان و رۆژنامەنووسان و تاد، ، ، .

ئەم ڕیکخراوانە تا ئێستا نەیانتوانیوە ببنە جێگەی متمانەی ئەو توێژەی کە گوایە نوێنەرایەتی دەکەن، بەدووری دەزانم لە ئایندەشدا بتوانن ڕۆڵی راستەقینەی خۆیان ببینن.

جا سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستانیش نمونەیەکی بەرچاوە لەو ریکخراوانە.

تا ئەم رێکخراوە فەرمان لە حیزبەوە وەربگرێت، لەبری ئەوەی چاوی لە ڕۆژنامەنووسان بێت، بەردەوام چاوی لە حیزب بێت بێگومان ناتوانێت بەردێک بنێتە سەر بەردێک.

ئەم ڕێکخراوانە حیزب درووستی کردوون و بە فەرمانی حێزب دەجوڵینەوە، کەواتە ناکرێت ریکخراوێک یا دەزگایەک حیزبێک دروستی کردبێت و هەمان حیزب رێگەی پی بدات دژی سیاسەتی خۆی کار بکات .

بۆ ئەوەی پیشەی سەندیکایی پتر ناشیرین نەکەن باشترە بەرپرسانی ئەو سەندیکایە دەرگای سەندیکاکەیان دابخەن و بچنە مالەوە.

لەو دەمەی ئەم سەندیکایە هەیە کارێکی نەکردووە یا هەڵویستێکی نەنوواندوە کە خزمەت بە ڕۆژنامەنووسان بکات و بچیتە خانەی پشتگیری لە ڕۆژنامەنووسە ماف پێشێلکراوەکانەوە .

ڕاستە جگە لە ڕۆژنامەنووسانی سەربە دوو حیزبە باڵادەستەکە هەندێک رۆژنامەنووسی سەربە حیزبەکانی دیکەش ئەندامن تێیدا، بەڵام ئەوانە هیچ دەسەڵاتێکیان نیەو لە زۆر مەسەلەدا پرسیشیان پێناکرێت.

ئاخر ئەمە چ لۆژیکێکە ڕۆژنامەنووسێک لەلایەن بەرپرسیکی باڵای حیزبێکەوە بەتەلەفۆن چەندین جنێوی ناشیرینی پیدەدرێت و هەرەشەی لێ دەکرێت، ئا لەو کاتەدا شوان داوادی جێگری نەقیبی سەندیکا لەبڕی پشتگیری لە هاوپێشەکەی دێت پاساوی بێ ماناو لاوازدێنێتەوە و دەڵێت . ئەو گۆڤارەی ئەو ڕۆژنامەنووسە دەری دەکات مۆڵەتی نیە. گەر ئەمە هەڵوێستی جێگری ئەو سەندیکایەبێت ئیدی مرۆڤ چ ئومێدێکی بەو سەندیکایە دەبێت ؟گەرەک بوو کاک شوان سەرەتا ئەرکەکەی خۆی بەجێ بهێنایە و پشتگیری لە هاوپیشەکەی بکردایە، ئەوجا مەسەلەی مۆلەت کە کاری ئەو نیە جێی بهێشتایە بۆ دادگا.

هێندەی بزانم جگە لە رۆژمانەنووسانی دووحیزبەکە و بڕێکی کەم لە ڕۆژنامەنووسانی دیکە، هیچ رۆژنامەنووسێک ئەو سەندیکایە بە هی خۆی نازانێت و چاوەرێی کاری چاکەشی لێناکات.

سەندیکایەک گەر نەتوانێت وەک پێویست پشتگیری لە ئەندامەکانی یا هەر رۆژنامەنووسێک بکات ئیدی بوونی مایەی پێکە نینە.

کەم ڕۆژ هەیە لێدان، سوکایەی، زیندانی، هەڕەشە وقسەی ناشیرین بە ڕۆژنامەنووسان نەکرێت و نەدرێت. ئەی کوا هەڵوێستی سەندیکا؟نمونەی پێشێلکاریەکان هێندە زۆرن بوار نیە لێرەدا باسیان بکەم. دیارە جاروبار لە ژێر فشاردا سەندیکا بەیاننامەی شەرمنی دەرکردووە، بەڵام بێ ئەوەی لەلایەن پێشێلکارانەوە حسابی بۆکرابێت.

تەنها لایەنێک کە بە جددی دفاع لە ڕۆژنامە نووسان دەکات و دێتە دەنگ و بەدواچون بۆ پێشێلکاریەکان دەکات، سەنتەری میترۆیە. بەهۆی ئەوەی ئەم سەنتەرە دەسەلاتی جێبەجیکردنی نیە، دەبینین کارەکانی لە چوارچیوەی بەیاننامە و ئیدانەو داتاکردنی پێشێلکاریەکان و بلاوکردنەوەیی و ئاگادارکردنەوەی لایەنە نێودەوڵەتیەکان تەجاوز ناکات. لەگەل ئەوەشدا نابێت ئەم کارانە بەکەم تەماشا بکەین، چونکە لەدۆخێکی وەک کوردستاندا هەر ئەوە دەکرێت، مانەوەی ئەو سەنتەرە پێویستەو گرنگیشە، هەر بۆ هیچ نەبێت بۆخستنە رووی تەجاوازاتەکان.

میدیا / ئۆپۆزشێۆن لە کوردستان لە چ ئاستێکدایە و تا چەند خاوەنی گووتاری سەربەخۆی خۆیەتی؟

و / لە ناوەڕاستی سەدەی رابردوودا سەرۆک وەزیرانی یەکێک لە ولاتە ئەوروپیەکان[بەداخەوە ناوەکەیم کە یاد نیە]وتوویەتی، گەر لە ولاتەکەمدا ئۆپۆزشیۆن نەبێت ئەوە خۆم درووستی دەکەم.

ئەو سەرۆک وەزیرانە کەسێکی سیاسی ژیر بووە، دەرکی بە پێویستی بوونی موعارەزە کردوە وەک تەواوکەرێ سیستەمی حکومڕانی. چونکە گەر موعارەزە نەبوو پێشکەوتن ڕوونادات و کاری حکومەت وەک ڕۆتین و بی ئاستەنگی دەڕوات بەڕیوە.

کەواتە بوونی معارەزە بەرامبەر بە هەر حیزبێک یا چەند حیزبێکی دەسەلاتدار پیوستە. من نەبوونی موعارەزە بەوە دەشوبهێنم کە لە گۆرەپانی یاری تۆپی پیدا تەنها یەک تیپ وازی بکات.

موعارەزە جگە لەوەی ڕەقیبە بە سەر دەسەڵاتەوە هاوکات گەرم وگووڕی دەداتە دانیشتنەکانی پەرلەمان و لە کاتی گفتووگۆدا لەسەر هەر دۆسیەیەک بە ئاسانی تێناپەڕێنرێت، بەڵکو تارادەیەک بە تێروتەسەلی قسەی لە بارەوە دەکرێت. ئیدی لە کۆتایدا تیدەپەڕینرێت یا نا، ئەوە پەیوەندی بە ژمارەی کورسیەکانی لایەنەکانەوە هەیە.

کەواتە مادام لە کوردستانیش دووحیزب بە کوالیسێۆن حکومەت بەڕیوە دەبەن، ئیدی بوونی ئۆپۆزشیۆن پێداویستیەکی گرنگە.

گەر قسە لەسەر ئەوە بکەین کە ئەو معارەزەیە لە چ ئاستێکدایە، یا خاوەنی گوتاری سەربەخۆی خۆیەتی، ئەمەش جارێکی تر دەمانگەڕینێتەوە بۆ قسەکردن لە سەر ئەو هەوڵومەرجەی کوردستانی تیدا تیدەپەرێت کە وەک چۆن پێشتر سەبارەت بە میدیای ئەهلی ئاماژەم پێدا.

گەر خۆمان بەراورد بکەین لە گەڵ ولاتانی دەوروبەرو دونیادا دەبینین ئێمە لە بواری بەڕیوەبردنی دەوڵەتدا ئەزموونێکی دووروودرێژمان نیە . لە دوای راپەڕینەوە تا ئێستا پرۆسەی دەسەلاتی ئیداری و پەرلەمان بە کۆمەڵێک کەناڵی ناسرووشتیدا تێپەڕیوە، ململانێیەکی تووندووتیژو کارەساتدار لە نیوان ئەو دووحیزبەدا روویداوە، ئەوە تەنها چەند ساڵێکە کابینە گۆڕینەوە هەیە، بەڵام ئەمەش تژیە لە کەمووکووڕی، جا لە دۆخیکی وەها دا دەمێک ئۆپۆزشێۆن دێتە ئاراوە، بێگومان ئەو ئۆپۆزشێۆنەش دەرئەنجامی ئەو دۆخە دەبێت و لە ئاکامدا هەڵگری هەندێک خەسلەتی ئەو بارودۆخە دەبێت.

کەواتە ناکرێ بڵێین ئۆپۆزشێۆن لە ئاستێکدایە وەک ئاستی ئۆپۆزشیونەکانی ئەو وڵاتانەی ئەزموونێکی مێژووییان هەیە لە ژیانی حکومداری و ئۆپۆزشێۆنیدا.

دیارە سەرتا ئۆپۆزشیۆن بەم شیوەی ئێستا چالاک نەبوو بەڵام دەتوانم بڵێم دوای درووستبوونی بزووتنەوەی گۆران تەکانێکی مەزن بە ئۆپۆزسێۆن درا و جۆرە هاوهەڵوێستی و هاو خیتابی هاتە ئاراوە.

بەهۆی ئەوەی لایەنەکانی ئۆپۆزسێۆن سەر بە بیرباوەرو ئایدۆلۆجیای جۆراوجۆرن ، سرووشتیە گەر لە هەندێک حاڵەتدا خاوەنی خیتابێکی یەکگرتوونەبن . بەڵام هێندەی هەست پپێدەکرێت وەک پێشتر ئاماژەم پیدا هەمەئاهەنگیەک و کۆدەنگیەک سەبارەت بە مەسەلە چارەنووسساز و هەستیارەکان لەننیوانیاندا بەدی دەکرێت، جا بۆیە دەتوانم بڵێم تارادەیەک خاوەنی خیتابی سیاسی خۆیانن. بەلام ئەمە ئەوە ناسریتەوە کە لایەنێک لە لایەنەکانی ئۆپۆزشێۆن پەیوەندی بەم وڵات یا ئەو وڵاتی دەرەکی هەبێت وبڕێک لە ئەجنداکانی ئەوان لە هەندێک بۆچوونیدا رەنگ بداتەوە.

بێگومان هەر ئۆپۆزسێۆنێک کە دەبێتە ئۆپۆزسێۆن دەبی پرۆژەی تایبەت بەخۆی هەبێت، گەر ئەوە نەبێت دەنا بۆ ئۆپۆزشێۆنە . خۆ ئۆپۆزشێۆن هەر ئەوە نیە لە دژی حیزبەکانی حکومران تەنها دەست بەرز کاتەوە . بەڵکو دەبێ خاوەن تێروانین پڕۆژە و بەرنامەی خۆی بێت، و تاڕادەیەکی زۆر جیاوازبێت لە بەرنامەی حیزبەکانی نیو دەسەلات . هاوکات دەبێ ئەو بەرنامەیە هێندە نزیک بێت لە داخوازیەکانی خەڵکەوە کە بە بەرنامەی خۆیانی بزانن و قەناعەتی پێبهێنن .

لەگەل ئەو کەمووکوڕیانەی ئیمڕۆ لە ڕێزەکانی معارەزەدا هەن، بەڵام توانیویانە معارەزەیەکی چالاک بن.

گەر موعارەزە نەبوایە ئیمڕۆ بارودۆخی کوردستان لە پەنای یەکیەتی و پارتیدا زۆر لە ئیستا دژوارتر دەبوو، بە تیابەتی لەسەر ئاستی ژیان و گوزەرانی خەڵک.

میدیا / سەبارەت بە پرسی نەوت لە کوردستان قسەو باس زۆر دەکرێت، چۆن لەو پرسە دەڕوانیت؟

و / بۆ وەڵامی ئەم پرسیارە دەڵیم خۆزگە کوردستان نەوتی تیدانە بوایە، چونکە لە بری ئەوەی ئەو نەوتە بێتە خێر بۆ هاولاتیانی، بوەتە مایەی نەهامەتی بۆی.

ئەو خۆشگوزەرانیەی لە وڵاتانی کەنداودا بەدی دەکرێت بەهۆی نەوتەوەیە، ئەوان توانیویانە سود لەو ئاڵتوونە ڕەشە وەربگرن و خۆیان بگەیەنە ئاستیکی پێشکەوتوو.

بەڵام بەداخەوە نەوت لای ئێمە تەنها بۆ سوودی دوو حیزبەو بە تایبەتیش بۆچەند کەسێکی دیاری کراو.

هەرچی خەڵک و موعارەزە دەیڵێن لە بارەی ناشەفافیەتی داهاتی نەوت و دزینی داهاتەکەی و یا بەقاجاخ بردنی، هەمووی ڕاستە.

ئاخر ناکرێت سامانێکی وا گرنگ تاڵان فرۆش بکرێت و خەڵکیش تەنها سەیرکەر بن.

ناکرێت وەزارەتێک لە جانتاکەی ئاشتی هەورامیدابێت و هەرخۆیی و چەند کەسێکی دیکە بزانن پارەی داهاتەکەی چەندەو چی لێهاتووەو لەکوێیە.

ئەوتا تەنانەت زۆرێک لە یەکەیتیەکانیش لەو جۆرە مامەڵەیە ناڕازین و دوای شەفافیەت دەکەن لە هەموو بوارەکانی نەوتدا.

بیرم دێت کاتی خۆی ئاشتی هەورامی لەوڵامی پرسێارێکدا کە داهاتی نەوت چی لێدێت، ئەو وتی دەچێتە خەزێنەی حکومەتی هەرێمەوە، هەر زوو بایز تالەبان وەزیری دارایی وەڵامی دایەوە کە ڕاست نیەو یەک دیناری نەوت نەهاتوەتە خەزێنەوە. جارێکی تر وتی نەخێر لە سندوقێکی تایبەتدایە، ئەوەش بەدرۆ خرایەوە کە سندوقی وا بوونی نیە.

زۆر سەیرە وەزارەتێک وەزارەتی بەرهەم هێنان بێت و ساڵانە چەندین ملیار قازانجی گرێبەستەکانی بێت کەچی خەرخی وەزارەتەکی ٤٤ جار زیاتر بێت لەداهاتەکەی. ئەمە لەچ شوێنێکی دونیادا ڕوودەدات گەر لە کوردستان نەبێت.

دەمێک ئاشتی هەورامی بۆ پەرلەمانیش بانگ کرا زۆر موسەیتەرانە و بێ منەتانە هەندێک شتی وت کەشتی گشتی بوون و لە وەڵامی پرسیارە گرنگەکان خۆی دزیەوە. جا گەرپشتی قایم نەبێت، بێگومان بەو شیوە بی باکانە هەڵسوکەوت ناکات.

گەر یاسا سەروەربێت وشەفافیەت هەبێت و حیزب بینەقاقای دەزگاکانی دەولەت نەگرێت، ئێستا دەبوو ئاشتی هەورامی دادگایی بکرایە. بەلام تا حیزب وا باڵادەست بێت و حساب بۆ موعارەزەو خەڵکی بەشمەینەت نەکا، بێگومان مەسەلەی نەوت خراپتر دەبێت باشتر نابیت.

میدیا / چۆن دەڕوانیتە ڕێکەوتنە ستراتیجیەکەی نیوان یەکەیتی و پارتی؟

و / ڕێکەوتنە ستراتیژیەکەی نیوان یەکەیتی و پارتی تەنها بۆ دابەشکردنی سامان و داهاتی گەلەو هیچی تر، ئەسلەن زۆرێک لە ئەندامانی سەرکردایەتی هەردوو حیزبەکە لەبارەیەوە زۆر نازانن و خاڵەکانی لایان نامۆیە . دەمێک مۆرکرا تەنها بەڕیزان مام جەلال و کاک مەسعود واژۆیان کرد. جگە لەمە ئەم ڕیکەوتنە هەر لەسەرەوە ماوەتەوە و شۆڕ نەبوەتەوە بۆ ئاستی خوارەوە، زۆرێکیش لە ئەندامانی خوارەوەی هەردوو لا هەر بروایان پێی نیە.

تائێستا جگە لە وەستانی شەڕی نیوانیان و دابەشکردنی داهاتی میللەت لە نیوان خۆیان دا ئەو ڕێکەوتنە هیج بەر هەمێکی دیکەی نەبووە، خەڵکی کوردستانیش هەست بە بوونی ناکەن، چونکە ئەو ڕێکەوتنە بۆ ئەوان و لە پێناوی ئەواندا نەبووە و پەیوەست نیە بە ژیانیانەوە.

یانی بوونی یا نەبوونی هەر وەک یەکە بۆ خەڵکی کوردستان.

لە ئێستادا دەنگۆ هەیە کە داوای پێداچوونەوە یا هەموارکردنەوە یا هەڵوەشاندنەوەی دەکەن، بە تایبەتی لە تەرەفی بڕێک لە پلەدارەکانی یەکیەتیەوە، چونکە هەست دەکەن پارتی لەم ڕێکەوتنەدا بەشی شێری بۆخۆی بڕیوە و هەوڵی زیاتریش دەدات. بە بۆچوونی من هەر ڕیکەوتنێت ڕاستەوخۆ گاریگەری لە سەر ژیانی خەڵکی کوردستان نەبێت بە ڕوە ئیجابیەکەیدا ئەوە بۆ بەرژەوەندی ئەوان دروست نەبووەو لەریکەوتنێکی بەرژەوەندی دوولایەن بەولاوە هیچی تر نیە.

جا لەوانەیە هەر کێشەیەکی نەخوازراو یا لادانی لایەنێکیان لەو ڕێکەوتنە ستراتیژیە هەمووی هەڵبوەشێنێتەوە.

میدیا / ئایا پەرلەمان توانیەتی نوێنەرایەتی خەڵک بکات

و/ لەواقیعدا پەرلەمان یانی ئەو شوێنەی کە نوێنەرانی خەڵک کۆدەکاتەوە.

 لە حاڵەتە سروشتیەکەیدا وەک لە دونیای شارستانیدا باوە، پەرلەمان دەبی نوێنەرایەتی خەڵک بکات . مەگەر لەو چەشنە پەرلەمانانەدانەبێت کە حیزبێکی تاکڕەو یا دکتاتۆر بۆچابەستن درووستی دەکات و کۆمەڵێک خەڵکی لەهەست دابراو چەپڵە لیدەر تێیدا کۆدەبنەوە، وەک ئەوەی لە زەمەنی سەددام و حوسنی موبارەک و ئێستای سوریادا هەبوون و هەن.

سەبارەت بە پەرلەمانەکەی لە مەڕ خۆمان، سەرەتا لە کاتی شەڕی براکووژیدا بووبووە شوێنێک بۆ تەسفیەی حساب، پاشان ماوەیەک لە کار کەوت، لە دوای ئاشتبوونەوی دوو حیزبە سەرەکیە کە، گیانێکی کرا بەبەردا، بەڵام ئەوە نەبوو خەڵک چاوەڕێی دەکرد، چونکە زۆرینەی یەکەیتی و پارتی بالادەست بوون تیدا و موعارەزەش بوونی نەبوو، واتە پەرلەمانیکی شکلی بوو . بڕیارەکان دەخوێنرانەوە بە کۆ دەنگیان بۆ دەداو ئاو بێنەو دست بشۆ.

لەم دوایەدا لە پاش درووستبوونی معارەزە جمو جوڵێک کەوتە نێو پەرلەمانەوە و موناقەشەی گەرم و بگرەوبەردە هاتە گۆڕێ.

هەندێک جار دەنگەندەنگ و تۆمەتبارکردنی ئەم ئەندام یائەو ئەندام و بێ دەنگ کردنی فلان ئەندام ڕویاندەدا .

ئەمانە هەمووی ئاماژەن بۆ ئەوەی کە پەرلەمان لە قاڵبە ساردو سست و کۆنەکەی دەرچوو، وە بەرگێکی نویی کراوە بەبەردا.

یانی بەگشتی گۆرانکاریەکی چلۆنایەتی بەسەر پەرلەماندا هاتووە، بەتایبەت لە هەمبەر مەسەلە هەستیارەکان وە چۆنیەتی گفتوگۆ لە بارەیانەوە.

 بەڵام بەهۆی ئەوەی کە زۆرینە بۆ یەکەیتی و پارتیە شتێکی چاوەڕوانکراوە کە ئاکامی هەر بابەتێک بەو جۆرە دەشکێتەوە کە ئەون دەیخوازن. ئەو دوو حیزبە چیان بوێت تێدەپەڕینن و چیشیان نەوێت شکستی پی دێنن.

من قسەم لەسەر پەرلەمانتارکانی ئۆپۆزسێۆن نیە بەڵام پەرلەمانتارانی سەر بە یەکەیتی و پارتی دەتونم بلێم نوێنەرایەتی حیزبەکانیانن نەک خەڵک.

لەگەڵ ئەوەشدا بئ ئیرادە کراون و بۆیان نیە دژ بە بریاری سەرەوە کار بکەن، ئاشکرایە زۆربەی مەسەلەکان بەر لەوەی بگاتە پەرلەمان لە لایەن مەکەتەبی سیاسی هەردوو حیزبەکەوە پێشتر بریاریان لەسەر دراوە، ئەوان تەنها دەست بەرزکردنەوەیان لەسەرە و هیچی تر.

 

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

ئێمه‌و نمایش و وه‌همی شانۆكاری كورد ... حه‌مه‌سوار عه‌زیز PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 11:55 حه‌مه‌سوار عه‌زیز

له‌م ده‌ڤه‌ره‌ی ئێمه‌ بۆته‌ كارێكی باو هه‌میشه‌ هه‌ندێك شانۆكار به‌هانه‌ بۆ فه‌شه‌ڵ و سه‌رنه‌كه‌وتنی خۆیان بێننه‌وه‌، له‌وه‌ش ئاسانتر نییه‌ هه‌ركه‌سێك ووشه‌یه‌كی ده‌رباره‌ی نمایشێكی ئه‌و به‌ڕێزانه‌ دركاند و له‌گه‌ڵ میزاجی ئیبداعی ئه‌وان یه‌كنه‌گرێته‌وه‌، كۆمه‌ڵێك توهمه‌و ناوو ناتۆره‌ی بۆ دروستبكه‌ن، ته‌نها بۆ ئه‌وه‌ی بۆ خه‌ڵكی بسه‌ڵمێنن كه‌ ئه‌وان داری زۆر به‌رزو به‌ردارن و خه‌ڵك وه‌ك ناحه‌زێك هه‌میشه‌ به‌ردیان تێده‌گرێت.

دوای گه‌ڕانه‌وه‌م له‌ ڤیستیڤاڵی شانۆی ئامه‌د له‌ پاشكۆی ئه‌ده‌ب و هونه‌ری كوردستانی نوی وتارێكم بڵاوكرده‌وه‌ له‌ژێر ناوی " سێ نمایش له‌ ڤیستیڤاڵ شانۆی ئامه‌ددا"، كه‌ تیاییدا به‌ كورتی باسی سێ نمایشی شانۆیی ئه‌و ڤیستیڤاڵه‌م كرد، دواتریش له‌به‌رنامه‌ی "په‌یڤ" له‌ته‌وه‌رێكی ئه‌و به‌رنامه‌یه‌ باسی هه‌ندێك نمایشه‌كانی ڤیستیڤاڵم كرد له‌نێویاندا ئه‌و نمایشانه‌ش كه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌ بۆ ئه‌و ڤیستیڤاڵه‌ بانگهێشتكرابوون.

پاش ئه‌وه‌ی زیاتر له‌ سێ مانگ به‌سه‌ر ئه‌مانه‌ تێپه‌ڕی سه‌رسه‌مام بووم كه‌ بینیم برای به‌ڕێزو هاوڕێی ئازیزم (گۆران عه‌لی كه‌رێم) كه‌ ده‌رهێنه‌ری یه‌كێك له‌و نمایشانه‌ بوو له‌ وتارێكدا له‌ ژێر ناوی (نمایش و ئه‌ویتر) زۆر به‌تووندی هێرشده‌كاته‌ سه‌ر من و كۆمه‌ڵێك توهمه‌و تانه‌ی ناڕه‌وا ده‌خاته‌ پاڵم كه‌ دڵنیام خۆی به‌ر له‌ هه‌موو كه‌سێك بڕوای پێیان نییه‌.

من سه‌ره‌تا ده‌بێ سوپاسی بكه‌م چونكه‌ ئه‌و ئه‌گه‌رچی له‌ وتاره‌كه‌ی كۆمه‌ڵێك ووشه‌و ده‌سته‌واژه‌ی نه‌گونجاوی به‌كارهێناوه‌ كه‌ دڵنیام له‌ ئاستی ئه‌ده‌ب و هزری ئه‌م هاوڕِێیه‌م زۆر نزمتره‌، به‌ڵام زۆر سوپاسی ده‌كه‌م كه‌ ده‌رفه‌تی پێدامه‌وه‌ جارێكی تر قسه‌ له‌سه‌ر ئه‌و وه‌همه‌ بكه‌م كه‌ هه‌ندێك شانۆكاری كورد تێیكه‌وتوون و خۆیان لێ گۆڕاوه‌و واده‌زانن ئه‌وان (ساموێڵ بێكیت) ی په‌نجاكانی سه‌ده‌ی ڕابردوون، به‌ڵام بینه‌ری ئێمه‌ ئه‌وه‌نده‌ نه‌خوێنده‌وارو جاهیلن له‌ نمایشه‌ ئیبداعییه‌كانی ئه‌وان سه‌ر ده‌رناكه‌ن، بۆیه‌ ڕه‌نگه‌ پاش ده‌یان ساڵی تر ئینجا ئێمه‌ی بینه‌ره‌ نه‌خوێنده‌واره‌كان به‌هاو قه‌دری ئه‌و داهێنه‌ره‌ مه‌زنانه‌ بزانین و په‌نجه‌ی په‌شیمانی بگه‌زین.

سه‌ره‌تا كاكه‌ گۆران من به‌وه‌ تاوانبار ده‌كات كه‌ ڕه‌خنه‌م نه‌گرتووه‌و هێرشم كردۆته‌ سه‌ری، منیش ده‌ڵێم بۆ ڕاست و دروستی ئه‌و قسه‌یه‌ بابه‌ته‌كه‌ ماوه‌ له‌ كوردستانی نوی و چه‌ند سایتێك بڵاوكراوه‌ته‌وه‌و خوێنه‌رانی به‌ڕێز ده‌توانن بۆی بگه‌ڕێنه‌وه‌، ئینجا ده‌رده‌كه‌وی ئه‌وه‌ منم هێرشم كردووه‌ یا كاكی ده‌رهێنه‌ر خۆی لێگۆڕاه‌وه‌و پێیوایه‌ ئه‌و كه‌سێكه‌ له‌سه‌رووی ڕه‌خنه‌وه‌یه‌و به‌و چه‌ند دیره‌ كه‌ ستایشی و پیاهه‌ڵدانی جه‌نابیانی تیادا نییه‌، ئاسمانی له‌به‌رچاو تاریك ده‌بێت و به‌ ئسلۆبێكی زۆر نزم تۆمه‌ت ده‌به‌خشێته‌وه‌ كه‌ هه‌رگیز بڕوا ناكه‌یت ئه‌مه‌ ئاستی بیركردنه‌وه‌ی مامۆستایه‌كی په‌یمانگای هونه‌ره‌جوانه‌كان بێت و ساڵانه‌ سه‌دان خوێندكار په‌روه‌رده‌ بكات.

له‌ شوێنێكی تردا ده‌ڵی "كه‌سی ڕه‌خنه‌گر شاشه‌ی ئۆپۆزسیۆن تووشی حه‌ماسی ناكات" یا ده‌ڵێ "ئه‌مجۆره‌ كه‌ناڵانه‌ی ئۆپۆزسیۆن وێنه‌یه‌كی تری كه‌ناڵی ده‌سه‌ڵاتن"، بۆ یه‌كه‌میان ده‌ڵێم كاك گۆران وتاره‌كه‌ی من له‌ كوردستانی نوێ ماوه‌یه‌كی زۆر پێش دیداره‌كه‌ی كه‌ناڵی (knn) بڵاوكرایه‌وه‌، له‌ به‌رنامه‌كه‌ش هه‌مان بۆچوونه‌كانی نووسینه‌كه‌ی كوردستانی نوێم دووباره‌كردۆته‌وه‌و شاشه‌كه‌ حه‌ماسی زیاد نه‌كردووم، بۆ بڕگه‌ی دووه‌میش كه‌ جه‌نابت ئه‌وه‌نده‌ ڕقت له‌ كه‌ناڵه‌كانی ده‌سه‌ڵاته‌و كه‌ناڵه‌كانی ئۆپۆزسیۆنی پێده‌چوێنیت، خێره‌ براكه‌م ماوه‌ی چه‌ندین ساڵه‌ له‌ كه‌ناڵی گه‌لی كوردستان به‌رنامه‌ ئاماده‌و پێشكه‌شده‌كه‌یت و پاره‌ وه‌رده‌گرێت، كه‌به‌ڕێزت تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ كه‌ناڵه‌كانی ده‌سه‌ڵات و پۆپۆزسیۆن به‌ قێزه‌ون ده‌بینیت، باشتر نه‌ده‌بوو ئه‌م قسه‌یه‌ت به‌كردار بسه‌ڵماندبایه‌و كارت له‌و جۆره‌ كه‌ناڵانه‌ نه‌كردبایه‌، به‌ڕێزت ئه‌وه‌ به‌ دووفاقی و ئیزدیواجیه‌ت نابینی له‌ كاره‌كته‌ری خۆت كه‌ بڕوات به‌ كه‌ناڵێك نییه‌ كه‌چی كاری بۆ ده‌كه‌یت و پاره‌ی لێوه‌ وه‌رده‌گریت.

له‌بڕگه‌یه‌كی تردا كاك گۆران زۆر به‌وه‌ سه‌خڵته‌ كه‌ من ووشه‌ی (لاواز) م بۆ ئاستی هه‌ر سێ نمایشه‌كه‌ی باشوور به‌كارهێناوه‌، منیش پێموایه‌ ڕاست ده‌كه‌ی چونكه‌ ووشه‌ی دروست ئه‌وه‌یه‌ كه‌ بڵێم (ئاست نزم) بوون، به‌ڵام من هه‌ندێجار له‌نێوان چه‌ند زاراوه‌و ده‌سته‌واژه‌یه‌كدا كه‌ هه‌مان تێگه‌یشتن ببه‌خشن هه‌وڵده‌ده‌م ئه‌وه‌ هه‌ڵبژێرم كه‌ ده‌زانم ئازاری به‌رامبه‌ره‌كه‌م نادات، بۆ ئه‌وه‌ش كه‌ هۆكاره‌كانی ئه‌و لاوازییه‌م روون نه‌كرده‌وه‌ له‌م به‌رنامه‌یه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌بوو كه‌ من له‌ رۆژنامه‌ی كوردستانی نوێ به‌دیدگای خۆم باسی هه‌ندی له‌ هۆكاره‌كانم كردبوو نه‌مویست دووباره‌یان بكه‌مه‌وه‌ له‌ به‌رنامه‌یه‌كی (25) ده‌قه‌یی كه‌ زیاتر له‌ حه‌وت ته‌وه‌ری تیادا باسكرا.

له‌شوێنێكی تردا ڕه‌خنه‌ له‌وه‌ ده‌گرێت كه‌ من گوتومه‌ كه‌ نه‌ده‌بووایه‌ ئه‌م نمایشه‌ لاوازانه‌ (ئاستنزمانه‌) بۆ ڤیستیڤاڵه‌ كه‌ به‌رین و پرسیار ده‌كات ئه‌مه‌ كه‌ی په‌یوه‌نده‌ به‌منه‌وه‌ هه‌بووه‌و من چی بووم له‌و ڤیستیڤاڵه‌؟ بۆ وه‌ڵامی ئه‌مه‌ش ده‌ڵێم ئازیزم كاك گۆران ئه‌وه‌ من بووم كه‌ به‌ڕێزت و شانۆگه‌رییه‌كه‌تم پاڵاوت بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ك نوێنه‌ری باشوور له‌م ڤیستیڤاڵه‌ به‌شداری بكه‌یت، بۆ ڕاستی و دروستی ئه‌مه‌ش ده‌توانی په‌یوه‌ندی به‌ (موحسین عوسمان) ه‌وه‌ بكه‌یت، ئه‌مه‌ش هه‌موو ئه‌و گوتاره‌ دوورودرێژه‌ی جه‌نابت ڕه‌تده‌كاته‌وه‌ گوایه‌ ئێمه‌ پێش ئه‌وه‌ی بچینه‌ نێو هۆڵی نمایش بڕیاری پێشوه‌خته‌ له‌سه‌ر نمایشه‌كان ده‌ده‌ین، من ئه‌گه‌ر جگه‌ له‌ڕێزوخۆشه‌ویستی شتێكی ترم به‌رامبه‌ر به‌ڕێزت هه‌بووایه‌، پێشنیازی بردنی ئه‌و نمایشه‌ی جه‌نابتم نه‌ده‌كرد، زۆریشم پێخۆشه‌ له‌داهاتوودا به‌هیچ سه‌رنجێك فشاری خوێنت به‌رز نه‌بیته‌وه‌و توهمه‌ بۆ خه‌ڵك نه‌چنیته‌وه‌، چونكه‌ من بینه‌رێكی ئه‌و نمایشه‌م و مافی خۆمه‌ گوزارشت له‌ سه‌رنجه‌كانی خۆم بكه‌م و هیچیش به‌لامه‌وه‌ گرنگ نییه‌ تۆ چاوه‌ڕێی چیت له‌من ده‌كرد، چونكه‌ هاوڕێیه‌تی من و تۆ شتێكه‌و قسه‌كردن له‌سه‌ر كاری هونه‌ری شتێكی تره‌، من ناشزانم ئه‌گه‌ر من ئه‌وه‌نده‌ جاهیل و بێ مه‌عریفه‌تم بۆ دوای نمایشه‌كه‌ داوات لێكردم كه‌ سه‌رنجه‌كانی خۆمت پێبڵێم.

ئه‌ی باشه‌ هه‌موو خه‌ڵكی سلێمانی و هه‌موو ئه‌وانه‌ی دیاربه‌كریش جاهیلن و له‌شانۆ ناگه‌ن، بۆ ناوی چوار كه‌سم پێناڵێی كه‌ چێژی له‌ نمایشه‌كه‌ت وه‌رگرتبێت و به‌كارێكی جوان و سه‌ركه‌تووی له‌ قه‌ڵه‌مدابێت، ئه‌وه‌تا هه‌موو میدیاكانی ئه‌م وڵاته‌، ئه‌گه‌ر نمایشه‌كه‌ی به‌ڕێزت ئه‌وه‌نده‌ نمایشێكی په‌سه‌ندو چێژبه‌خش بوو، بۆ هه‌ر بۆ نمونه‌ چوار ووشه‌ی چه‌ند شانۆكارێك ناخه‌یته‌ سه‌ر كاغه‌ز كه‌ نمایشه‌كه‌ی تۆیان لا په‌سه‌ندو داهێنه‌ر بووه‌.

له‌جێگایه‌كی تر گۆران ڕه‌خنه‌ ده‌گرێت كه‌ وتوومه‌ "ئاماده‌نه‌بوونی كاره‌كته‌ری دراماتۆرگ

وایكردووه‌ كه‌ڵێنێك له‌نێوان ده‌رهێنه‌رو تێكستدا ببینرێت"، بێئه‌وه‌ی باس كاری دراماتۆرگ بكه‌م، من پێموایه‌ ئه‌و مامۆستای په‌یمانگایه‌و زۆر له‌ من باشتر ده‌زانێت كاری دراماتۆرگ له‌ شانۆدا له‌ هه‌موو قۆناغه‌كانی دروستكردنی كاری شانۆیی چییه‌، بۆیه‌ من باسی ئه‌وه‌شم نه‌كرد چونكه‌ له‌ كۆتاییدا گوتاری ڕه‌خنه‌ رووبه‌رووی شانۆكاران و توێژێكی بژارده‌ ده‌كرێته‌وه‌، بۆیه‌ كارێكی نۆرماڵه‌ كه‌ شانۆكار له‌ پێناسه‌و ئه‌ركه‌كانی دراماتۆرگ باش تێبگات، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێگه‌ی داخه‌ له‌م وڵاته‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌رهێنه‌ر خۆی لێ ده‌بێته‌ خودای نمایش و ئاماده‌نییه‌ هیچ جۆره‌ به‌رچاوڕوونیه‌ك له‌كه‌س وه‌ربگرێت، به‌ڕاستی ئه‌و وه‌زیفه‌یه‌ی ده‌رهێنه‌ر له‌م وڵاته‌دا هه‌یه‌تی له‌ هیچ فه‌رهه‌نگێكی شانۆكانی دونیا جێگه‌ی نابێته‌وه‌، من پێموایه‌ شانۆ له‌ كۆتاییدا كارێكی به‌كۆمه‌ڵه‌و ده‌رهێنه‌ریش وه‌ك سه‌ركرده‌ی كه‌شتی هه‌موو ئه‌و دیگاو تێڕوانینه‌ جیاوازانه‌ی كاره‌كته‌رانی نمایش (نووسه‌ر، ئه‌كته‌ر، دراماتۆرگ، سینۆگرافه‌ر، ئه‌ندازیاری ڕوناكی، موزیسیان، جل وبه‌رگ، ...تاد) كۆده‌كاته‌وه‌و له‌نێو تێكستی تایبه‌تی خۆی جێگه‌یان بۆ ده‌كاته‌وه‌ یا به‌پێی فه‌لسه‌فه‌ی كاركردنی له‌ نمایشه‌كه‌ی ته‌وزیفیان ده‌كات.

له‌ شوێنێكی تر باس له‌وه‌ ده‌كات كه‌ من چۆن جورئه‌ت ده‌كه‌م بڵێم " بینه‌ر له‌م جۆره‌ نمایشه‌ كه‌ سه‌راپای دیالۆگی دورو درێژه‌ هه‌ست به‌وه‌ڕسبون ده‌كات ئه‌گه‌ر ده‌رهێنه‌ر دیدگایه‌كی رونی نه‌بێت له‌ بیناكردنی نمایشه‌كه‌ی و بكه‌وێته‌ نێو ته‌لبه‌ندی تێكستی نوسه‌ره‌وه‌"، ده‌شلێت نه‌خوێنده‌وارترین كه‌س ئه‌م قسه‌یه‌ ناكات، منیش ده‌ڵێم ئازیزه‌كه‌م كاك گۆران ئێمه‌ی بینه‌ر بۆ ئه‌وه‌ ناچینه‌ نێو هۆڵی شانۆ تا ئه‌كته‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌ تا كۆتایی نمایش خه‌ریك بێت تێكستی شانۆییه‌كه‌مان بۆ بخوێنێته‌وه‌، ئێمه‌ هه‌رچه‌نده‌ نه‌خوێنده‌وارین به‌ڵام ئه‌وه‌نده‌ ووشه‌و پیته‌كان لیك جیاده‌كه‌ینه‌وه‌ كه‌ بتوانین تێكسته‌كه‌ له‌ ماڵه‌وه‌ش بخوێنینه‌وه‌، به‌ڵام كاتێ ده‌رهێنه‌رێكی وه‌ك به‌ڕێزت كۆمه‌ڵێك ئه‌كته‌ری گوناح و به‌سته‌زمان ده‌خاته‌ سه‌رشانۆو وه‌ك به‌به‌غا بۆ ماوه‌ی یه‌ك سه‌عات و نیو ووشه‌و ڕِسته‌و ده‌سته‌واژه‌ فڕێده‌ده‌ن، بێئه‌وه‌ی ده‌رهێنه‌ر بتوانێت ئه‌م ووشانه‌ له‌نێو پێكهاته‌ی نمایشه‌كه‌ ته‌وزیف بكات و به‌چه‌ند جووله‌یه‌كی سه‌رلێشێواوی دووباره‌ بێ ئه‌وه‌ی هیچ مه‌غزایه‌كی مه‌نتیقی و جوانكارییان هه‌بێت نمایشه‌كه‌ی ته‌ژیبكات له‌ هاتوهاواری به‌رده‌وام و جووله‌ی بێ بنه‌ماو سینۆگرافیایه‌كی ته‌وزیف نه‌كراو كه‌ هه‌میشه‌ بارستایی و بارگرانی بێت به‌سه‌ر نمایشه‌وه‌، پێمبڵێ بینه‌ر چۆن وه‌ڕس نابێت.

باشه‌ من حوكمی پێشوه‌خته‌م له‌سه‌ر نمایشه‌كه‌ی به‌ڕێزت هه‌بووه‌و هه‌ر ویستوومه‌ نمایشه‌كه‌ت بشكێنم، باشه‌ ئازیزم خۆ شانۆكارانی ئامه‌د حوكمی پێشوه‌خته‌یان نه‌بووه‌، بۆ ناپرسی بۆ كۆمه‌ڵه‌ شانۆكارێكی ئه‌وی ده‌ڵێن "ئه‌گه‌ر ئێوه‌ میوان نه‌بووان له‌ نیو سه‌عاتی یه‌كه‌م هۆڵه‌كه‌مان به‌جێده‌هێشت"، من له‌ هه‌ولێر شانۆم بینیووه‌ كه‌ ماوه‌كه‌ی دوو سه‌عات بووه‌و مه‌نه‌لۆگی تیادابوو كه‌ ماوه‌كه‌ی زیاتر له‌ 15 ده‌قیقه‌ بوو، نمایشه‌كه‌ش له‌ ناوه‌ڕاستی مانگی شه‌ش له‌ هه‌ولێر به‌ ئاماده‌بوونی ته‌نها 15 بۆ 20 بینه‌ر نمایشكراوه‌، كه‌ خۆت ده‌زانی ئه‌و كاته‌ چه‌ند گه‌رمه‌ و هۆڵه‌كانی لای خۆشمان له‌ڕووی خزمه‌تگوزاری ساردو گه‌رمه‌وه‌ چه‌ند هه‌ژارن، كه‌چی دوای ئه‌وه‌ له‌ من بابه‌تێكی دوورودرێژدا باسی جوانیه‌كانی ئه‌و نمایشه‌و ئه‌دای ئه‌كته‌ره‌كانیم كردووه‌و هه‌رگیز باسی وه‌ڕسبوونم نه‌كردووه‌ به‌هۆی درێژی دیالۆگ، ئێمه‌ نمایش و دیالۆگ به‌ بست و مه‌ترو ده‌قیقه‌ ناپێوین، ئێمه‌ نمایش به‌ پێوه‌ری جوانكارییه‌كانی بینین و بیستن ده‌پێوین و ئه‌و نمایشانه‌ش په‌سه‌ند ده‌كه‌ین كه‌ هه‌موو هه‌سته‌وه‌ره‌كانمان پڕده‌كه‌ن له‌ چێژو ئاوێته‌بوون و تێربوون.

به‌داخه‌وه‌ لای ئێمه‌ نشوست هێنان له‌ ئه‌زموونێكدا كوفرێكی گه‌وره‌یه‌و هیچ كه‌س نییه‌ بچێته‌ ژێرباڵییه‌وه‌، ده‌نا زۆر ئاساییه‌ كه‌ ده‌رهێنه‌رێك كارێكی وه‌ك پێویست نه‌بێت و هیچ كاریگه‌رییه‌ك لای بینه‌ر به‌جێنه‌هێلێت وه‌ك نمایشی (كالیگۆڵا) ی كاك گۆران، به‌ڵام كاره‌ساته‌كه‌ له‌وه‌دایه‌ كه‌ ئه‌و به‌ڕێزه‌ پێیوابێت ئه‌و داهێنانی كردووه‌ به‌ڵام ناحه‌زانی وه‌ك ئێمه‌ چاومان پێی هه‌ڵنایه‌ت، بۆیه‌ كاكی ده‌رهێنه‌ر له‌ كۆتایی وه‌ڵامه‌كه‌ی كۆمه‌ڵێك ووشه‌ی بریقه‌دار فڕێده‌دات گوایه‌ ئه‌و ویستویه‌تی ده‌قه‌كه‌ به‌شێوه‌یه‌ك داڕێژیته‌وه‌ كه‌ خۆی ووته‌نی "هه‌ر ده‌رهێنه‌رێك ده‌قێك هه‌ڵده‌بژێرێت بۆ نمایشكردن بێگومان له‌ دیدگاو پرسیاری خۆیه‌وه‌ نزیكه‌ یاخود وا ده‌كات كه‌ ده‌ق بكات به‌ پرسیاری سه‌رده‌می خۆی، یه‌كێك له‌ئه‌ركی ئێمه‌ وه‌ك نمایشكار ئه‌وه‌بوو كه‌ ده‌ق له‌ دونیای كۆمه‌ڵگای كوردی نزیك بكه‌ینه‌وه‌ واتا پرسیارمان پرسیاری مرۆڤی كوردبێت گه‌ر كه‌سێك به‌ گوێی داخراو چاوی نوقاوه‌وه‌ هاتبێته‌ ناو نمایشه‌كه‌وه‌ ئه‌وا بێگومان هیچ تێنه‌گه‌یشتوه‌"، جاری من نازانم له‌كوێی ئه‌م نمایشه‌ی كاك گۆران پرسیاره‌كان پرسیاری مرۆڤی كورد بوون، ئایا پێویست ده‌كات هه‌موو نمایشه‌ شانۆییه‌كان هه‌ڵگری پرسیاری مرۆڤی كورد بن؟ شانۆ هه‌ڵگری په‌یامێكی مرۆڤایه‌تی گشتگیره‌، شانۆكاره‌كانی وه‌ك شكسپیرو برێخت و مایرهۆڵدو بیكێت و كامۆو بڕۆك هه‌وڵیان نه‌داوه‌ كه‌ پرسی شانۆكه‌یان تایبه‌ت بكه‌ن به‌ نه‌ته‌وه‌كانیان تا به‌ڕێزت ئه‌و كاره‌ بكه‌یت، دواتر شانۆكار ئه‌وه‌ نییه‌ كه‌سێكی زیره‌ك و رۆشنبیرو ووشه‌ڕێزكه‌ر بێت، به‌ڵكو ئه‌گه‌ر شه‌ش دكتۆراشی له‌سه‌ر شانۆ هه‌بێت و له‌ گه‌وره‌ترین زانكۆكانی دونیا وانه‌ی شانۆ بڵێته‌وه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌و مه‌عریفه‌یه‌ی هه‌یه‌تی ته‌نها ووشه‌ ڕێزكردن بێت و له‌ به‌رهه‌م و كاره‌كانی ڕه‌نگ نه‌داته‌وه‌، چ جیاوازی هه‌یه‌.

 به‌ڕێزت باس له‌ بیناكردنی تێكستی ده‌رهێنه‌ر ده‌كه‌یت له‌سه‌ر تێكستی نووسه‌ر ئه‌مه‌ قسه‌یه‌كه‌ من نامه‌وی له‌ رۆژنامه‌و گۆڤارێكدا له‌تۆی ببیستم و بیخوێنمه‌وه‌، من ده‌مه‌وی له‌ خودی نمایشه‌كه‌ت ئه‌وه‌ ببینم، چونكه‌ ئه‌ركی تۆ وه‌ك ده‌رهێنه‌ر ئه‌وه‌ نییه‌ بڵیی من ئه‌وه‌م كردووه‌، ده‌بێ نمایشه‌كه‌ت ئه‌وه‌ بڵێت و بینه‌رو وه‌رگر حوكم له‌سه‌ر ئه‌و حه‌قیقه‌ته‌ بده‌ن، هه‌رچه‌نده‌ لای به‌ڕێزت هه‌موو بینه‌ری كورد نه‌خوێنده‌واره‌و هه‌مووشی حوكمی پێشوه‌خته‌ له‌سه‌ر ئیشی تۆ ده‌ده‌ن بۆیه‌ بڕوام به‌وه‌ نییه‌ تۆ بایه‌خ به‌دیدگاكانی بینه‌ر بده‌یت، ئه‌وه‌تا هه‌رخۆت ده‌ڵێی "دوو بۆچوون بۆمن وه‌ك و یه‌ك وان، ئه‌وه‌ی كه‌سێك پێمبڵێت ده‌ستت خۆشبێت ئه‌وه‌ی كه‌سێك پێمبڵێت ده‌ستت بشكیێت".

 له‌شوێنێكی تردا تۆمه‌تبارم د ه‌كات كه‌ من قسه‌ له‌سه‌ر زه‌وی كشتوكاڵی ده‌كه‌م ده‌نا چۆن ووشه‌ی (ڕه‌ق و وشك) بۆ ئه‌دای ئه‌كته‌ره‌كانی نمایشه‌كه‌ی گۆران به‌كاردێنم، لێره‌دا ببوره‌ من خه‌ڵكی هه‌ولێرم له‌ هه‌ولێریش ئه‌گه‌ر كه‌سێك له‌ جووله‌كرنا نه‌رم ونیان نه‌بێت بۆیه‌ پێیده‌ڵیین (جه‌سته‌ی ڕه‌ق بووه‌) ، پێشموانییه‌ له‌ سلێمانی ئه‌مه‌ ئه‌وه‌نده‌ نامۆ بێت، یا ووشه‌ی "ووشك" كه‌ گوزارشتێكه‌ بۆ ڕوخسارو شێوازی قسه‌كردنی مرۆڤه‌كان به‌كاردێت، بۆیه‌ من تێناگه‌م كاك گۆرانی هاوڕێم بۆ له‌م دوو ووشه‌یه‌ ئه‌وه‌نده‌ قه‌ڵس بووه‌، نالی شاعیریش ده‌مێكه‌ وتوویه‌تی "كه‌س به‌ ئه‌لفازم نه‌ڵی خۆ كوردییه‌ خۆكردییه‌...هه‌ركه‌سێ نادان نه‌بێ خۆی تالیبی مه‌عنا ده‌كا"، هه‌رچه‌نده‌ من دڵنیام ئه‌كته‌ره‌كان له‌ژێر پاڵه‌په‌ستۆی ئه‌و دیدگا شێواوه‌ی ده‌رهێنه‌ر تووشی ئه‌م حاڵه‌ته‌ بوون كه‌ وایكردبوو ئه‌كته‌ره‌كان هه‌موویان له‌یه‌ك بچن و له‌جیاتی ئه‌وه‌ی ڕه‌گه‌زی كاریگه‌ری نمایش بن، وه‌ك بووكه‌ڵه‌ كرابوون به‌ پاشكۆی خه‌یاڵه‌ به‌رباده‌كانی ده‌رهێنه‌رو هه‌ستمان ده‌كرد ده‌رهێنه‌ر به‌ په‌تێكی زۆر ئه‌ستووره‌وه‌ هه‌مووانی كۆت و به‌ند كردووه‌و له‌سه‌ر شانۆ به‌دوای سێبه‌ره‌ تاریكه‌كه‌ی خۆی ڕایانده‌كێشَێت.

 براده‌رێكم ووتی به‌درێژایی مێژووی شانۆ له‌ كوردستان، زۆرینه‌ی ئه‌وانه‌ی كه‌ قسه‌یان له‌سه‌ر نمایشه‌كان كردووه‌ جا بینه‌ربن یا ڕه‌خنه‌گر له‌ هه‌ولێر سه‌ریان هه‌ڵداوه‌، من نامه‌وێ وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره‌ ببه‌ستمه‌وه‌ به‌م وتاره‌ پڕ ده‌مارگرژییه‌ی گۆرانی هاوڕێم، چونكه‌ پێموایه‌ وه‌ك چۆن خه‌ڵكێك له‌ هه‌ولێر كار ده‌كات و ئاماده‌گی قه‌بوڵكردنی ڕه‌خنه‌ی تیایه‌، به‌ هه‌مان شێوه‌ش له‌ سلێمانی شانۆكارانی ئه‌وی كه‌ ئیش ده‌كه‌ن ئاساییه‌ ئیشه‌كه‌یان ببێته‌ مایه‌ی قسه‌و باس و مه‌رجیش نییه‌ هه‌موو دیدگاو تێڕوانینه‌كان له‌به‌رژه‌وه‌ندی نمایشه‌كه‌ی ئه‌وان بشكێته‌وه‌، به‌ڵام له‌ كۆتاییدا ئه‌وه‌ قسه‌ی بینه‌ره‌و له‌به‌رژه‌وه‌ندی شانۆكار و ڕه‌وشی شانۆ ده‌شكێته‌وه‌.

له‌كۆتاییشدا حه‌ز ده‌كه‌م ئه‌وه‌ بڵێم من هه‌رگیز خۆم به‌ ڕه‌خنه‌گر ناوزه‌د نه‌كردووه‌، چونكه‌ ئه‌وه‌ ئیشی ئه‌وانی تره‌ ئه‌و سیفه‌ته‌ یا هه‌ر سیفه‌تێكی تر به‌كه‌سه‌كان ببه‌خشن، بۆ نه‌خوێنده‌واریش زۆر ڕاسته‌ من تا سه‌ر ئێسقان خۆم پێ نه‌خوێنده‌واره‌، چونكه‌ ئه‌گه‌ر نه‌خوێنده‌وار نه‌بم هه‌وڵی فێربوون ناده‌م و هه‌رگیز ناتوانم زیاتر بزانم، سوقراتیش زۆر ده‌مێكه‌ وتوویه‌تی "جیاوازی من له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی ئه‌سینا ئه‌وه‌یه‌ من ده‌زانم كه‌ هیچ نازانم، به‌ڵام ئه‌وان نازانن هیچ نازانن".

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

ئه‌یوب عه‌لی و حه‌مه‌ ره‌وف و ئاڤان جه‌مال و عه‌زیز شارۆخی یادی تایه‌ر تۆفیق ده‌كه‌نه‌وه‌ ...زانا دڵشاد دزه‌یی PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 11:53 زانا دڵشآد دزه‌یی

رۆژی 20/10 فیستیڤاڵی تایه‌ر تۆفیق له‌ كۆیه‌ ده‌ستپێده‌كات، كه‌ هه‌ریه‌ك له‌ هونه‌رمه‌ندان ئه‌یوب عه‌لی و حه‌مه‌ره‌وف كه‌ركووكی و ئاڤان جه‌مال و عه‌زیز شارۆخی به‌شداری تێدا ده‌كه‌ن.

پشتیوان كاكل، به‌رپرسی راگه‌یاندنی تیپی باواجی كۆیه‌ له‌ لێدوانێكیدا به‌ (سڤیل) ـی گوت "رۆژی 20/10 كه‌ ده‌كاته‌ رۆژی هونه‌ر له‌ كۆیه‌ فیستیڤاڵی تایه‌ر تۆفیق له‌ هۆڵی زانكۆ ساز ده‌كه‌ن، كه‌ دوو رۆژ ده‌خایه‌نێت".پشتیوان ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا ئه‌م فیستیڤاڵه‌ تیپی باواجی كۆیه‌ به‌هاوكاری وه‌زاره‌تی رۆشنبیری ئه‌نجامی ده‌دات.

به‌رپرسی راگه‌یاندنی تیپی باواجی كۆیه‌ ناوی ئه‌و هونه‌رمه‌ندانه‌شی ئاشكرا كرد، كه‌ به‌شداری فیستیڤاڵه‌كه‌ ده‌كه‌ن و گۆرانی و مه‌قامه‌كانی تایه‌ر تۆفیق ده‌ڵێنه‌وه‌ و گوتی "ئه‌یوب عه‌لی، حه‌مه‌ره‌وف كه‌ركووكی، ئاڤان جه‌مال، عه‌زیز شارۆخی به‌شدارن".

سه‌رچاوه‌: سڤیل

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

له‌باره‌ی هونه‌رمه‌ند سه‌عدون یونس...زانا دڵشاد دزه‌یی PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 11:48 زانا دڵشآد دزه‌یی

هیچ ئه‌كته‌رێكی كورد ئه‌وه‌نده‌ی نواندنی سه‌عدون یونس سه‌رانجی رانه‌كێشاوم، من نیوه‌ڕۆی رۆژی 25/9/2012 سه‌عاتێك به‌دیار وێنه‌گرتنی درامای "كه‌ونه‌ ده‌ركه‌" بووم، له‌ پاركی شانده‌ر له‌ هه‌ولێر، كه‌ له‌ سیناریۆ و ده‌رهێنانی هونه‌رمه‌ند سه‌عدون یونسه‌، هه‌روه‌ها خۆیشی رۆڵی جه‌لیل خه‌ریته‌جی تێدا ده‌بینی، كه‌ ته‌واوكه‌ری ته‌مسیلی "كه‌ونه‌ ده‌ركه‌"ـیه‌..هه‌مان توانای نواندن و جوانییه‌كه‌ی ساڵانی حه‌فتا و هه‌شتاكانی تێدا ماوه‌، نازانم نهێنی ئه‌وه‌ چییه‌ كاتێك سه‌عدون ته‌مسیل ده‌كات من هه‌ست ناكه‌م ته‌مسیل ده‌كات..حیوار ورد ده‌كاته‌وه‌، زمان راسته‌قینه‌كه‌ی هه‌ولێر ده‌خاته‌وه‌ ناو خه‌ڵك، وشه‌ و رسته‌ی كۆمیدیای جوانمان نیشان ده‌دات، ئه‌گه‌ر له‌ هه‌ولێر چه‌ند ئه‌كته‌رێكی دیكه‌ی هاوشێوه‌ی ئه‌و هه‌بوایه‌ باوه‌ڕناكه‌م دراما و شانۆی هه‌ولێر تووشی ئه‌م قه‌یرانه‌ی ئێستا بووایه‌...

بێگومان سه‌عدون یونس یه‌كێكه‌ له‌كه‌سایه‌تییه‌ جوانییه‌كانی شاری هه‌ولێر، له‌سه‌ر ده‌ستی ئه‌و و هونه‌رمه‌ند سه‌باح عه‌بدولره‌حمان و ته‌ڵعه‌ت سامان سه‌رده‌می زێڕینی شانۆ و درامای هه‌ولێریان تۆمار كرد، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ هه‌ریه‌ك له‌وانه‌ دنیایه‌ك گله‌یی و گازانده‌یان له‌حكومه‌ت و كاربه‌ده‌ستانی ئێستای هونه‌ر هه‌یه‌ و جۆرێك له‌دووركه‌وتنه‌وه‌ و وازهێنانیان پێوه‌ دیاره‌، ته‌ڵعه‌ت سامان چه‌ندین ساڵه‌ وازی هێناوه‌ و سه‌باح عه‌بدولره‌حمان چه‌ند ساڵێكه‌ دووركه‌وتۆته‌وه‌، سه‌عدون یونس تازه‌ ده‌یه‌وی ده‌ست پێبكاته‌وه‌.

حه‌یف ئه‌گه‌ر سه‌رۆكی حكومه‌ت و وه‌زیری رۆشنبیری ئه‌و گه‌وره‌ هونه‌رمه‌ندانه‌ ئاشت نه‌كاته‌وه‌ و بۆئه‌وه‌ی دووباره‌ كاره‌ جوانییه‌كانیان ده‌ست پێ بكه‌ینه‌وه‌، چونكه‌ توڕه‌بوونی ئه‌وان توڕه‌بوونێكی ئاسایی نابێت.

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

بێ دڵ ...شێروان بێ دڵ PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 11:46 شێروان بێ دڵ

به‌ڵێ خه‌م ده‌خۆم چۆن ئێوه‌ وانه‌

منتان خۆش ناوێ و بۆم بێ وه‌فانه‌

چۆن گوڵ له‌ شوێنی دڕک ده‌چێنی و

ئه‌ستێره‌ی ڕوناک چاوی نابینی

که‌ست بینیوه له‌گه‌ڵ شیرینی

مه‌ینه‌تی دونیا هه‌موی ببینی

شه‌وه‌ هاوسه‌ری فرمێسکه‌کانم

مه‌حاڵه‌ بێتان بژیم بتوانم

چاوم هه‌ڵنایه‌ت گه‌لێک دژواره‌

له‌ ناو سه‌رابام ئێۆه‌م لێدیاره‌

موچڕکی پێهات کزه‌ی گیانم

له‌هیچ شوێنێکا نيه‌ ده‌رمانم

کام ڕێگا سه‌خته‌ یه‌کجار دژواره‌

هیچ نایبڕم و هه‌ناسه‌م سواره‌

ڕۆژانی شادیم من له‌ ده‌ست داوه‌

چۆن تاریک نه بم ڕۆژم دزراوه‌

بڕۆ تۆ مه‌ژی له‌گه‌ڵ ئازارم

با ونت نه‌کات سه‌ختی ڕۆژگارم

من له‌گشت لایه‌ک ڕێگه‌م نادياره‌

لاشه‌م مردوه‌ و سێبه‌رم دیاره‌

تۆ له‌گه‌ڵ منا هه‌رگیز ناتوانی

ساتێک نه‌ ژیاوم به‌شادومانی

که‌ست دیوه -‌ هۆنراوه‌ی- لێ دابڕن

ڕۆژی ڕونی به‌ تاریکی داگرن

وانه‌زانی دونیایی من پڕ خۆشیه

‌غه‌ریب ده‌ژیم دڵم پڕ نه‌خۆشیه‌

دڵ مردومه ‌و چاوم له‌ژین پۆشیه‌

 

‌ هۆنراوه‌ی : ڕێبواری ماندوی ڕێی دورم

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

پەیکەری نێلسون ماندیلا لە لاهای پەردەی لەسەر لابرا... PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 11:41 هه‌مه‌ڕه‌نگ

پاش 7 ساڵ لە دامەزراندنی دەزگای مۆنومێنتی نێلسون مەندێلا لە لاهای، رۆژی 25-09-2012 بە ئامادەبونی چەندەها کەسایەتی سیاسی و کولتوری جیهانی و هۆڵەندی پەردە لە سەر پەیکەری مەندیلا لابرا.

کە ئەکەویتە حەوشەی هۆتێلیک و مۆزخانەی لاهای.ئەم دەزگایە بە دەستپێشخەری چەند ئەندام ئەنجومەنی شارەوانی لاهای دەستی بە کار کردبوو.پیرۆز بایی لە دەزگای ناوبراو دەکەین بۆ سەرکەوتنیان لە کارەکانیدا، شایانی باسە شاری لاهای ٠دێنهاخ- پەیەکەری گاندی یشی ڵێیە، وە ئەو شوێنەی کە دەستنیشانمان کردووە بۆ مۆنومینتی هەڵەبجە ڕێک روبەروی پەیکەرەکەی نێلسون ماندیلایە، ئەگەر بتوانرێت دەزگاکەی مۆنونومێنتی هەلەبجە تا ٧ ساڵی تر بەرگەی مانەوە و بەرهەڵستی بگرێت، بۆ دروستکردنی مۆنومێنتی ژینۆسایدی کورد بە ناوی هەڵەبجە!!! ئەوان بەو هەموو پشتیوانییە دوای ٧ ساڵ توانیان پەیکەرێک بۆ کەسایەتییەکی ئاشتی جیهانی دروست بکەن، ئەی ئێمە چەند ساڵمان ئەوێت؟؟؟

 

دانا هەڵەبجەیی

 سەرۆکی دەزگای مۆنومینتی هەڵەبجە

 

www.halabja.eu

 

 

0031-646144439

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

واپێده‌چێت شه‌ڕێكی ناوخۆ مابێت ...عمر امین علی- ڕانیه‌ PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 10:16 عومه‌ر ئه‌مین عه‌لی

[ ئه‌گه‌ر عه‌قڵیه‌تی ته‌وافقی سیاسی زاڵبێت، به‌دڵنیاییه‌وه‌ په‌رله‌مان و حكومه‌تی كوردی به‌رو سڕبوون ده‌چن، ده‌رئه‌نجامه‌كه‌شی كوردستانی باشوور پارچه‌پارچه‌ ده‌كات].

كورد كه‌بیه‌وێت ببێت به‌ ده‌وڵه‌ت ده‌بێت له‌پێش هه‌مووشتێكدا خاوه‌نی ده‌ستووری خۆیبێت، لێره‌وه‌ بناغه‌ی ده‌وڵه‌ته‌ كوردیه‌كه‌ داده‌ڕێژرێت، جا ئه‌گه‌ر هاتوو داڕشتنی ده‌ستووره‌كه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای ڕازیكردنی لایه‌نه‌ سیاسیه‌كان بێت، ئه‌وا ئێمه‌ش ده‌كه‌وینه‌ هه‌مان ئه‌و قه‌یرانه‌وه‌ كه‌ چه‌ند ساڵه‌ حكومه‌تی فیدراڵی ناوه‌ند پێوه‌ی ده‌ناڵێنێت، بۆنمونه‌ مادده‌ی (140) مادده‌یه‌كی بنه‌ڕه‌تی ده‌ستووری عێراقه‌ بۆ ڕه‌زامه‌ندی كورده‌كان دانراوه‌، تاكو ببێته‌ هۆی مانه‌وه‌ی عێراق به‌یه‌ك پارچه‌یی، بینیمان حكومه‌تی سوننه‌كان و دوا به‌دواش حكومه‌ته‌ شیعیه‌كه‌ی مالكی هیچ گرنگییه‌كیان به‌و مادده‌ ده‌ستووریه‌ نه‌دا، كار گه‌یشته‌ ئه‌وه‌ی ئه‌و قه‌یرانه‌ی ئێستای عێراق دروست بكات، كه‌ به‌دڵنیاییه‌وه‌ عێراق به‌ره‌و پارچه‌پارچه‌بوون ده‌بات، كه‌واته‌ بۆ كورد كاره‌ساتێكی زۆر گه‌وره‌ به‌دوای خۆیدا دێنێت ئه‌گه‌ر هاتوو ده‌ستووره‌كه‌ی له‌سه‌ر بنه‌مای ڕه‌زامه‌ندی حیزبه‌كان داڕێژێت، واچاكه‌ حیزبه‌كان ئه‌م ئه‌ركه‌ بۆ خه‌ڵكانی شاره‌زای بواره‌كه‌ لێگه‌ڕێن و حكومه‌تیش داوای یارمه‌تی شاره‌زایانی ده‌ره‌كی بكات بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌، ماوه‌ی سی ساڵی ڕابردووی هه‌رێم به‌ئاشكرا ئه‌وه‌ ده‌سه‌لمێنێت كه‌ حیزبه‌ كوردیه‌كان تاكو ئێستاش به‌عه‌قڵییه‌تی شاخه‌وه‌ ده‌یانه‌وێت پشتی یه‌كتری بشكێنن، ئه‌گه‌ر پاروی دیموكراتییه‌تیان بۆ قوت نادرێت با پشتی یه‌كتری بشكێنن، به‌ڵام گرنگ ئه‌وه‌یه‌ له‌و نێوانه‌دا نه‌ته‌وه‌كه‌ زه‌ره‌رمه‌ند نه‌بێت، با ئێمه‌ نمونه‌یه‌ك بهێنینه‌وه‌ بیری خۆمان، له‌ ڕۆژگارێكدا كه‌ پێشمه‌رگه‌ ڕووبه‌ڕووی سوپای عێراق ده‌بۆوه‌و قاره‌مانیه‌تی تۆمارده‌كرد، كه‌ تینی بۆده‌هات خۆی ده‌كوتایه‌ ناو گونده‌كانه‌وه‌، كه‌ ده‌رئه‌نجامه‌كه‌ی ئه‌وه‌بوو گونده‌كان كاول بكرێن و بگوازرێنه‌وه‌، ئایا ئه‌گه‌ر ئه‌م هه‌ڵانه‌ نه‌كرابان، میلله‌ته‌كه‌ به‌م ده‌رده‌ ده‌چوو؟ ئێستا هه‌موو خاوه‌ن ژیرییه‌ك هه‌ست به‌وه‌ ده‌كات كه‌ به‌رژه‌وه‌ندی ته‌سكی حیزبه‌كانه‌ ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌ته‌كه‌ی له‌هه‌ندێك شوێن ئیفلیج كردووه‌، ده‌ستوریش وه‌زاره‌تێك نییه‌ قۆرغ بكرێت یان تایبه‌ت بكرێت به‌ حیزبێكه‌وه‌، یان به‌ش به‌ش بكرێت هه‌ربه‌شه‌ی بۆلایه‌نێك، بۆیه‌ ئه‌ركی حیزبه‌كان ته‌نها به‌گه‌رخستنی ئامێره‌كانی دارشتنی بڕۆژه‌ یاسای ده‌ستووره‌ نه‌ك به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی ته‌وافقی سیاسی، ئه‌گه‌ر سه‌رنج بده‌ینه‌ دروستبوونی ئۆپۆزیۆن و جیابوونه‌وه‌ی گۆڕان له‌یه‌كیه‌تی و ڕووداوه‌كانی بادینان و (17) ی شوباتی سلێمانی، هیچیان بۆ نه‌ته‌وه‌كه‌ زیاد نه‌كرد، ته‌نانه‌ت حیزبه‌كانیش هه‌ستیان به‌وه‌كردووه‌ كه‌ ئه‌م كارانه‌ فایرۆسێكی كوشنده‌بوون بۆ خودی به‌رنامه‌كانی خۆشیان نه‌ك ته‌نها هه‌ر بۆ به‌رژه‌وه‌ندییه‌ ستراتجیه‌كانی نه‌ته‌وه‌، بۆیه‌ واده‌بینرێت حیزبه‌ ئیسلامیه‌كان له‌ناو ئۆپۆزسیۆندا زوو دركیان به‌م فایرۆسه‌ كردوو ژیرانه‌ خۆیان لێپاراست، به‌ڕای من حیزبه‌ ئیسلامیه‌كان نه‌چووبانه‌ ناو ئۆپۆزسیۆنه‌وه‌، به‌ڵكو له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دابان كه‌یه‌كتر بگرن و ده‌سه‌ڵاتی سێیه‌م پێك بهێنن له‌ كوردستاندا، چونكه‌ پێكهاته‌كانی ئه‌وان كه‌ره‌سه‌كانیان جیاوازن له‌ كه‌ره‌سه‌ی حیزبه‌ عیلمانیه‌كان، به‌ڵام كاتێك كه‌ گۆڕان له‌یه‌كیه‌تی جیابۆوه‌ به‌وهیوایه‌ی ببێته‌ ده‌سه‌ڵاتی دووه‌م له‌دوای پارتی، له‌به‌رئه‌وه‌ی كه‌ره‌سه‌ خاوه‌كه‌ی هه‌مان كه‌ره‌سه‌ خاوه‌كانی یه‌كیه‌تی نیشتیمانی بوو، بۆیه‌ ئه‌و سه‌ركه‌وتنه‌ی به‌ده‌ست نه‌هێنا كه‌ زۆرینه‌ی میلله‌ت چاوه‌ڕێی ده‌كرد، هه‌تا زووش تێكه‌ڵ به‌یه‌كتری ببنه‌وه‌ خۆشیان و نه‌ته‌وه‌كه‌ش زیاتر قازانج ده‌كه‌ن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر تێكه‌ڵ نه‌بنه‌وه‌ یان تێكه‌ڵ ببنه‌وه‌و پابه‌ندبوون نه‌بێت به‌ڕێككه‌وتنی ستراتیجییه‌وه‌، ئه‌وه‌ به‌دڵنیاییه‌وه‌ كوردستان شه‌ڕێكی تری ناوخۆ به‌خۆیه‌وه‌ ده‌بینێت، له‌به‌ر ده‌یان هۆ، دراما كۆریه‌كانیش پشتگیری له‌م بۆچوونه‌ ده‌كه‌ن، به‌وه‌ی كه‌ جومونگ ده‌یه‌وێت هه‌مووپارچه‌كان یه‌كخاته‌وه‌، جا ئه‌گه‌ر لایه‌نێك ڕازی نه‌بێت، ئه‌وا ڕووبه‌ڕووی شه‌ڕده‌بێته‌وه‌، یه‌كێك له‌م هۆكارانه‌ش دابه‌شكردنی پۆسته‌ سه‌رۆكایه‌تیه‌كانن، ئێستا كه‌ یه‌كیه‌تی ڕازییه‌ به‌وه‌ی مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێم بێت له‌به‌رانبه‌ر ئه‌وه‌دایه‌ كه‌ تاڵه‌بانی سه‌ركۆماری عێراق بێت، جا ئه‌گه‌ر هاتوو له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی داهاتوودا عه‌ره‌به‌كان ڕازی نه‌بوون به‌وه‌ی به‌ڕێز تاڵه‌بانی دابنرێته‌وه‌ بۆ سه‌رۆك كۆمار، ئایا ئه‌وسا یه‌كیه‌تی نیشتیمانی ڕازی ده‌بێت به‌وه‌ی پۆستی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم له‌ده‌ست مه‌سعود بارزانیدا بمێنێته‌وه‌، یان بدرێت به‌كه‌سی دووه‌می حیزبه‌كه‌ی؟ ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا كه‌ گۆڕان هه‌رله‌بنه‌ڕه‌تدا كه‌مال میراوده‌لی پی باشتر بووه‌ له‌ مه‌سعود بارزانی، له‌ئێستاوه‌ ئه‌و ئه‌گه‌رانه‌ به‌هه‌ند وه‌رده‌گیرێن، ئه‌وه‌تا سه‌دریه‌كان له‌ئێستاوه‌ داوای ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ پۆسته‌ سه‌رۆكایه‌تیه‌كانی عێراق له‌دووخول زیاتر درێژه‌ نه‌كێشێت، یان ئایا پارتی ڕازییه‌ به‌وه‌ی كه‌ تاڵه‌بانی له‌سه‌رۆكایه‌تی عێراقدا نه‌ما، ئه‌ویش ئۆتۆماتیكی واز له‌پۆستی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم بێنێت؟ یان تا ئه‌وكاته‌ ئیتیفاقیه‌ ستراتیجیه‌كه‌ش ئێكسپایه‌ر ده‌بێت و ده‌گه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ چوارگۆشه‌ی یه‌كه‌م؟ به‌دڵنیاییه‌وه‌ یه‌كیه‌تی و پارتی دوو پێكهاته‌ی سه‌ره‌كی ناو نه‌ته‌وه‌كه‌ن، به‌ڵام ئاراسته‌و پێكهاته‌و بیركردنه‌وه‌یان جیاوازه‌، له‌سه‌ر هه‌موو پرس و پێشهاته‌كان یه‌كێكیان ئاوه‌و ئه‌وه‌ی تریان ئاگره‌، زۆر زه‌حمه‌ته‌ به‌یه‌كه‌وه‌ هه‌ڵكه‌ن، به‌دڵنیاییه‌وه‌ به‌پێی پێوه‌ری ئه‌م عه‌قڵیه‌ته‌ی ئێستایان هه‌رده‌بێت ئاوه‌كه‌ ئاگره‌كه‌ بكوژێنێته‌وه‌ یان ئاگره‌كه‌ ئاوه‌كه‌ بكات به‌ هه‌ڵم و به‌بادا بیبات، ئه‌وه‌ی كه‌ ئێستاش كۆی كردوونه‌وه‌ به‌رژه‌وه‌ندی ماددیه‌، هه‌ركاتێك ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندییه‌ ماددیانه‌ به‌ره‌و ته‌سك بوونه‌وه‌ چوون، شه‌ڕه‌ قسه‌و یه‌كتر تۆمه‌تباركردن ده‌ست پێده‌كاته‌وه‌، نا ته‌بایی پارتی و یه‌كیه‌تیش له‌ ئاست ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی فایرۆسه‌كانی مالكیدا ئه‌م ڕاستیه‌ ده‌سه‌لمێنن، چه‌ندین هۆكاری ئیقلیمی و ده‌ره‌كیش كاریگه‌رییان هه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌م ڕه‌وشه‌، جا ئه‌گه‌ر سیاسه‌ت نه‌یتوانی كێشه‌كان یه‌كلا بكاته‌وه‌، ئه‌وا ده‌بێت چاوه‌نواڕی ڕووداوی به‌ئاخ وئۆف بكه‌ین كه‌ ئاسانترینیان شه‌ڕێكی كورتخایه‌نی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ی ناوخۆیه‌، ده‌نا كوردیش بۆ ماوه‌یه‌كی دوورودرێژ تووشی هه‌مان ده‌ردی گه‌لی یه‌مه‌ن ده‌بێت.

25/9/2012

Omer_raniya@yahoo.com


ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE

ژینگە، یان مردنگە؟ ...حەمەرەشید هەرەس PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 10:14 نووسه‌ری دیکه‌

رۆبەرت بسیت، بەڕێوەبەری پرۆگرامەکانی ژینگە لە نەتەوە ئەکگرتووەکان لە عیراقدا، لە عەمانی پایتەختی ئوردون، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا و لە مانگی مایسی ٢٠٠٥ وتی: هیزەکانی بەریتانیا ١، ٩ ملیۆن تەن کەرەسەی تیشکداریان لە عیراقدا رۆ کردووە.

ئەوە دانپیانانێکی ئاسایی نیە و نابێت سەرپێیی بەسەریدا تێپەڕین.ئەمڕۆ زەبەلاحترین کێشەی دەوڵەتە ئەتۆمییەکان، هەوڵ و تەقەلای رزگار بوونیانە لەو پاشەرۆکانەی لە کارگە ئەتۆمییەکانیانەوە فڕێ دەدرێن، ئەو پاشەرۆکانە لەهەر کوێیەك فڕێ بدرێن دەبێتە سەرچاوەیەکی لە گومان بەدەری نەخۆشی شێرپەنجە و لە دایك بوونی کۆرپەی ناتەواو و ئاسەوار جێهێشتنی هەمیشەیی لە ناو جیناتی ئەو مرۆڤانەی بە سەدەها کیلۆمەتر لێوەی نزیکن و سەرەڕای جۆرەها نەخۆشی هەناوی و دەروونی و ئینجا کاریگەرییەکی راستەوخۆ لەسەر روەك و ئاو خاکی هەمان دووری لەو شوێنەوە لێی رۆ کراوە.لەبەر ئەوە لە وڵاتە پێشکەوتووە ئەتۆمیەکاندا رێکخراوی مافی مرۆڤ و ئەو کۆمەڵانەی بەتەنگ ژینگەی ولاتەکەوەیانن زوو زوو هاواریان لێ هەڵدەستێت و پڕۆسێسی شاردنەوەی ئەو پاشەرۆکە ئەتۆمیانە لەقاو دەدەن و، دەرفەتی کۆمپانیاو دەسەڵاتەکانیان نادەن بە ئاسانی ئەو کارە بکەن.

زانایانی ژینگەی بێلایەنی وەك هاری شارمای کەنەدی و سیگفرت هۆرست گۆنتەری ئەڵمانی و کریس باسی بەریتانی و دۆج رۆکی ئامریکایی و زۆری تریش خۆ بەخشانە و مرۆڤدۆستانە سەردانی عیراقیان کردووە و لە نزیکەوە توێژینەوەی قووڵیان بۆ ئەو مەبەستە کردووە، بە ئاشکرا دانی پیا دەنێن پاشەرۆکی چەکی کیمیاوی و یۆڕانیومی پیتێنراوی ئەو جەنگانەی نێوان عێراق و ئێران و هەردوو جەنگی ئامریکا و بەریتانیا دژ بە عیراق کارێکی وای کردووە ئەم وڵاتە ژیانی ئاسایی تیا ناکرێت، هەوا و خاك و ئاوی رێژەیەکی زۆر تەنە ژەهراوییەکانی گرتۆتە خۆی.لە هەندێك شار و ناوچەدا ئاو و هەوا و خاکەکەی ٣٠ هەزار جار زیاتر لە بارستایی ئاسایی هەڵکشاوە و بە شێوەیەکی ترسناك تیشکی ئەتۆمی، سیانید، زەرنیخ، قورقوشم، جیوە، کرۆم و زۆری تر لە تەنە ژەهراوییەکانی لەخۆ گرتووە.

رٶژنامەی گاردیانی بەریتانی لە تەموزی ساڵی ٢٠١٠ نووسیویەتی: بەڕێوەبەری کۆمپانیای ئۆکتیلی بەریتانی پۆڵ گینیس و یاریدەدەرەرەکەی ئەدرێن بە وڵاتە یکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ دادگایی کردن، بە تاوانی ئەوەی ملیۆنەها دۆلار بەرتیلیان داوە بە دەسەڵاتدارەکانی عیراق بە كڕینی هەزارەها تەن کەرەسەی ژەهراوی بۆ بەرهەم هێنانی بەنزینی ئۆتۆمۆبیل و چاوپۆشیان لەوەی کە قوڕقوشمێکی زۆر ئەچێتە هەواو، مرۆڤەکان تووشی شێرپەنجە ئەکات و رێژەیەکی زۆر مناڵ ئەکوژێت.ئەو کۆمپانیایە دواتر ناوەکەی لە ئۆکتیلەوە گۆڕڕا بۆ ئینۆسبیك دانی بەوەدا ناوە کاربەدەستەکانیان بە ملیۆنەها دۆڵار بەرتیلیان داوە بە دەسەڵاتدارە عیراقییەکان بۆ ئەوەی قازانجێکی زۆر لە فرۆشتنی ئەو کەرەسە ژەهراوییانە بکەن، کە لە لایەنی نێونەتەوەییەوە بەکارهێنانی قەدەغە کراوە.

لێرەدا پرسیار گەلێك دێنە پێشەوە، ئەی باشە، ئەوانەش کە ژەهرەکەیان کڕێوە وەک ئەوان تاوانبار نین؟ ئەی ئەوانە بۆ نادرێن بە دادگا؟ ئەی ئەم دادگایی کردنە بۆ لە بەریتانیا خۆی ئەنجام نادرێت؟ ئەی دەسەڵاتدارانی عیراق بۆ تا ئێستا قڕوقەپیان لەم تاوانە کردووە؟ ئەوا ئەوانیش کردیان خۆ ئەو بەنزینە بەشێکی لە کوردستان بەکاردەهێنرێت، ئەی لەوێ بۆ هیچ کاردانەوەیەك نەهاتە ئاراوە؟

لە کاتێکدا ئەم تاوانانە بە ئاشکرا دژ بە کۆمەڵگا دەکرێت، کەچی پەیتا پەیتا هەردوو وەزارەتی ژینگەی عیراق و هەرێم، زایاری ئەوە بڵاو دەکەنەوە کەوا ژینگە چاکسازی بەرچاوی بەخۆیەوە دیوە.

زاناکانی بواری ژینگە روونیان کردۆتەوە کە گەورەترین کارەسات و کوێرەوەری کێشەی ژینگە هەر ئەوە نیە تووشی نەخۆشییەکانی شێرپەنجەی سییەکان و مێشک و هەناومان ئەکات، کارەسات لەوەدایە بێ ئەوەی ئاگامان لەخۆمان بێت، کاتێك دەزانین تووشی جۆرەها کێشەی دەروونی و خەمۆکیمان ئەکات، کۆمەڵگایەکی تەمەڵ و تووڕە ئەخاتەوە.گیانی داهێنان و بیرکردنەوەی درووست ئیفلیج ئەکات، زۆربەی ئەو تاوانانەی رۆژانە روو دەدەن و تاکەکانی ناو کۆمەڵگا یەکدیان قوبوڵ نیە هەر هەمووی ئەگەڕێتەوە بۆ ژینگە و شوێنەوار و دەوروبەری مرۆڤەکە و پەنگخواردنەوەی ئەو هەموو ژەهراوەی دەوروبەری و چ هۆکارێك لە ناویا رەنگ ئەداتەوە.ئەمڕۆ لە کوردستاندا خەڵکەکەی رۆژانە ژەهر هەڵدەمژن، ژەهر دەخۆنەوە، ژەهر دەخۆن، هەموو هەستەکانیان ژەهراوی بوون.ئاخر ئەو قوڕقوشم و جیوە و یۆڕانیۆمە جێگای خۆی لە لەناو سییەکاندا کردۆتەوە و چۆتە ناو خوێنەوە، ئەمڕۆ لە کوردستاندا سەدەها ژن هەمووی هاواریانە لە دەست شێرپەنجەی مەمك و خوێن و ئەندامە ناسکەکانی جەستەیان و لەبارچوونی کۆرپەکانیان.

ئاماره‌کانی نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ مه‌ترسیدارن
ئامارەکان ئەوه‌ دەخەنەڕوو کە ساڵی ٢٠١١ له‌کۆی ئه‌و ٢٤٣٤ کەسەی کە تووشی شێرپەنجەو کەمخوێنی بوون، ١٤٧٣ شێرپەنجەیانە کە ٧٠٥یان پیاون کە بە پلەی یەکەم شێرپەنجەی سییەکانیان هەیەو ژمارەیان ١٤١ کەسە، بەپلەی دووەم له‌پیاواندا ئەوانەن کە شێرپەنجەی گەدەیان هەیەو ٦٩ کەسن، بە پلەی سێیەم شێرپەنجەی مێشکە کە ٦٧ توشبووە.

له‌بەرامبەردا توشبووانی ژنان له‌پیاوان کەمترەو ژمارەیان ٦١١ ژنە کە بە پلەی یەکەم ئەو ژنانەن کە شێرپەنجەی مەمکیان هەیەو ژمارەیان ٣٢١ کەسە، ژنانی توشبوو بە شێرپەنجەی میزەڵدان ژمارەیان ٧٣ کەسە، توشبووانی شێرپەنجەی هێلکەدانیش ژمارەیان ٣٩ کەسە.

ئەو ژمارانە سەرەوە بەشێکە لەو ئامارانەی سارا قادر لە سایتی ئاوێنە بڵاوی کردۆتەوە.ئەمە ئاماری یەك تاکە خەستەخانەیە بە ناوی خەستخانەی هیوا.

ئەمە کارەساتە، رەوشێکی ئاسایی نیەو، ئەبێت لایەکی دڵسۆزانەی لێ بکرێتەوە، ئەمە مردنگەیەکە تاکەکانی ئەبێت هەموو چرکەساتێك، لە چاوەڕوانی مەرگێکی کتوپڕدابن، هیچ گەلێکی پێشکەوتووش بەو رەوشە قایل نابێت.

ئەبێت چەند دەسەڵات چاودێر بێت بەسەر کۆمەڵگاوە ژینگە پیس نەکەن، هەزار ئەوەندە کۆمەڵگاش چاودێر بێت بەسەر دەسەڵاتەوە، ئەگەر چاوپۆشیان لەوە پێ بکرێت لەسەر حسابی هەژاریی خەڵك کۆمەڵێك بوونەتە ملیاردێر، بەڵام چاوپۆشی لەوە ناکرێت لەسەر حسابی تەندرووستی خەڵك، خۆیان دەوڵەمەند بکەن، ئەمەیان بڤەیە.

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

نا بۆ خوێندنی كه‌رتی تایبه‌تی، به‌ڵێ بۆ خوێندنی حكومی PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 10:07 پارت و ڕێکخراوه‌کان

كابینه‌ یه‌ك له‌ دوای یه‌كه‌كانی حكومه‌ت له‌ هه‌رێمی كوردستان له‌ ساڵی 2003 به‌ دواوه‌، بوَ زه‌مینه‌ خۆشكردن بۆ وه‌به‌رهێنان له‌ كه‌رتی په‌روه‌رده‌ و ته‌ندروستی كه‌رتی تایبه‌تی، هه‌ردوو كه‌رتی په‌روه‌رده‌ و ته‌ندروستی گشتییان له‌ كوردستان وێران كرد، ئه‌مڕۆ له‌ كوردستان منداڵانی ده‌وڵتمه‌داران و سیاسه‌تمه‌داران و سه‌رمایه‌داران و په‌رله‌مانتاران نزیك به‌ هه‌موویان له‌ خوێندنگا تایبه‌تییه‌كان ده‌خوێنن، قوتابخانه‌ گشتیه‌ حكومییه‌كان بونه‌ته‌ شوێنی خوێندنی قوتابیانی هه‌ژار و كه‌م ده‌رامه‌ت، به‌مه‌ش درزێكی گه‌وره‌ له‌ نێوان منداڵانی هه‌ژار

ی 99%ی كۆمه‌ڵگاو سیاسیه‌كان و سه‌رمایه‌دارانی 1%ی كۆمه‌ڵگا درووست بووه‌.

ئێمه‌ ئه‌وانه‌ی له‌ خواره‌وه‌ ناومان هاتووه‌، به‌ بۆنه‌ی ده‌ست پێكردنی ساڵی نوێی خوێندنی 2012 -2013 ه‌وه‌ ئه‌م داواكارییانه‌ ده‌خه‌ینه‌ به‌ر ده‌م رای گشتی و حكوومی و لیسته‌كانی مامۆستایان و قوتابیان و خوێندكاران بۆ پشتیوانیكردن لێی:

-         داواكارین منداڵانی پله‌ باڵاكانی ده‌زگا حكومییه‌كان به‌ سه‌رۆكی هه‌رێم و سه‌رۆكی حكومه‌ت و سه‌رۆكایه‌تی پارله‌مان و وه‌زیره‌كان و سه‌ركرده‌ی پارته‌ سیاسییه‌كان و په‌رله‌مانتاران ئه‌وانی تا ئێستا منداڵه‌كانیان بۆیان رێك نه‌كه‌وتووه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات بخوێنن و له‌ خوێندنگا تایبه‌تییه‌كانن، بگه‌ڕێنرێنه‌وه‌ بۆ قوتابخانه‌ گشتییه‌كان وه‌ك پشتیوانییه‌ك بۆ كه‌رتی په‌روه‌رده‌ی گشتی. 

-          له‌ دامه‌زراندنی ده‌رچوان و پرۆژه‌كانی تواناسازی و وه‌رگرتن له‌ خوێندنی باڵا ئیمتیاز بۆ قوتابیانی قوتابخانه‌ و په‌یمانگا و زانكۆ حكومییه‌كان بێت.

-         حكومه‌ت قوتابخانه‌ی حكومی زیاتر بۆ قوتابیان و خوێندكارانی زیره‌ك و به‌هره‌دار بكاته‌وه‌، وه‌رگرتن تیایاندا ته‌نها له‌سه‌ر بنچینه‌ی زیره‌كی بێت نه‌ك مه‌حسوبیه‌ت.

-         به‌هیچ جۆرێك له‌ سه‌ر بودجه‌ی حكومه‌ت مانگانه‌ و موچه‌ بۆ فه‌رمانبه‌ر و به‌رده‌ست و مامۆستایانی دایانگه‌ و قوتابخانه‌ و په‌یمانگا و زانكۆ تایبه‌تییه‌كان دابین نه‌كرێت و هیچ پشتیوانیه‌كیان له‌ سامانی گشتی لێ نه‌كرێت.

-         له‌ بودجه‌ی ساڵی داهاتوو 2013 ه‌دا، رێژه‌ی بودجه‌ی زیاتر بۆ كه‌رتی په‌روه‌رده‌ دابین بكرێت، به‌ تایبه‌ت بۆ هاوكاری مندالانی هه‌ژار و بێسه‌رپه‌رشتیار.

بۆ په‌یوه‌ندی زیاتر:

07503714620

Alimahmud2001@yahoo.com

1-                  حه‌مه‌ عه‌لی خه‌لیفه‌       بنه‌ماڵه‌ی قوربانیانی ئه‌نفال     هۆڵه‌ندا

2-                  ئیبراهیم مه‌لا زاده‌  مامۆستای زانكۆ                            هه‌ولێر

3-                  قادر نادر             نوسه‌ر و چالاكڤان                         سوئید

4-                  سه‌لام محه‌مه‌د             چالاكڤانی مه‌ده‌نی                        دانمارك

5-                  محه‌مه‌د چۆمانی           مامۆستا                           هه‌ولێر

6-                  محه‌مه‌د سه‌عید زه‌نگه‌نه‌  نوسه‌ر                             كه‌ركوك

7-                  محه‌مه‌د عه‌بدولا (محه‌مه‌د بێبه‌ش) چالاكی سیاسی      سوئید

8-                  رێدار محه‌مه‌د مسته‌فا      یه‌كێتی گشتی قوتابیانی كوردستان

9-                  كۆچه‌ر كۆچه‌ر                          یه‌كێتی گشتی قوتابیانی كوردستان

10-              هێمن میرانی                         خوێندكاری دكتۆرا                 به‌ریتانیا

11-              به‌ختیار مسته‌فا قادر                  رۆژنامه‌نوس                       سلێمانی

12-              زه‌مان عه‌بده‌                          چالاكڤانی مه‌ده‌نی              هه‌ولێر

13-              رێبین فه‌تاح                   رۆژنامه‌نوس                        هه‌ولێر

14-              هاوژین غه‌ریب                        رۆژنامه‌نوس                        سلێمانی

15-              پێشڕه‌و حه‌مید                        نوسه‌ر و رۆژنامه‌نوس   فینله‌ندا

16-              ده‌رسیم دیبه‌گه‌یی          نووسه‌ر                            دانمارك

17-              سمكۆ ره‌شید                         چالاكی مه‌ده‌نی                  كوردستان

18-              ئه‌یاد كاكه‌یی                          پارێزه‌ر                     هه‌لێر

19-              حه‌یده‌ر حه‌مه‌ كه‌ریم                 كارمه‌ند

20-              عه‌فان ئه‌حمه‌د                       رۆژنامه‌نوس                        هه‌ولێر

21-              كارزان حه‌مید                          رۆژنامه‌نوس                        هه‌ولێر

22-              هێمن زێڕه‌                    چالاكڤان                           به‌ریتانیا

23-              شاهۆ شاملو

24-              كه‌ژاڵ نوری                            چالاكی بواری مافی ژنان        هۆڵه‌ندا

25-              روناك ئه‌حمه‌د                         چالاكی بواری مافی ژنان        ئاڵمانیا

26-              ئه‌كۆپی كوردستان Ocuupy kurdistann

27-              یاسین بانیخێڵانی              نوسه‌ر و شاعیر                   سویسرا

28-              عه‌بدوڵا سلێمان                شاعیر و وه‌رگێڕ          كه‌نه‌دا

29-              هیوا ناسیح                               نوسه‌ر و وه‌رگێڕ                   سویسرا

30-              سه‌باح مورادی كه‌لاتی     چالاكی سیاسی                   هۆڵه‌ندا

31-              فه‌رهاد چۆمانی                رۆژنامه‌نوس                        هه‌ولێر

32-              ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب                نوسه‌ر و پ.دێرین                 سوئید

33-              سه‌باح تاهیر                           كۆلێجی یاسا            كوردستان

34-              عه‌باس نادر                            مامۆستا                           هه‌ولێر

35-              محه‌مه‌د گۆران                        مامۆستا                           هه‌ولێر

36-              زانا گه‌لاڵی                    رۆژنامه‌نوس                        نه‌رویج

37-              زاهیر ئه‌مین                            مامۆستا                           ئاغجه‌له‌ر

38-              حه‌مزه‌ قاسم                 كارمه‌ند و زیندانی سیاسی     كه‌ركوك

39-              ره‌نج حه‌مید مه‌جید                  مامۆستا                           هه‌ولێر

40-              پشتیوان جه‌ماڵ سمایل    مامۆستا                           هه‌ولێر

41-              شوان محه‌مه‌د عبدالره‌حیم         فه‌رمانبه‌ر                          هه‌ولێر

42-              دڵدار ره‌زا ئۆمه‌ر              فه‌رمانبه‌ر                          هه‌ولێر

43-              دانا ته‌ها سلێمان            خوێندكار                           هه‌ولێر

44-              زیاد كه‌ریم پیرداود            مامۆستا                           هه‌ولێر

45-              میهره‌بان ئه‌حمه‌د ئیسماعیل رۆژنامه‌نوس           هه‌ولێر

46-              راستی ره‌نج مه‌جید                  رۆژنامه‌نوس                       هه‌ولێر

47-              كه‌یوان كه‌ریم باپیر           مامۆستا                           هه‌ولێر

48-              ره‌وه‌ند سه‌باح عوسمان    مامۆستا                           هه‌ولێر

49-              هه‌ڤاڵ حوسین عومه‌ر               رۆژنامه‌نوس                       هه‌ولێر

50-              نیاز جه‌عه‌ر یونس            وێنه‌گر                    هه‌ولێر

51-              سیامه‌ند حازم سه‌ید ئه‌نوه‌ر        رۆژنامه‌نوس                       هه‌ولێر

52-              هیمداد عاره‌ب سادق                عه‌سكه‌ری               كوردستان

53-              ئارام سابیر عه‌بدوڵا                   زێره‌ڤانی                  كوردستان

54-              سه‌رباز محه‌مه‌د عه‌لی     قوتابی په‌یمانگا هه‌ولێر

55-              خه‌لیل غه‌زالی                        نووسه‌ر                   هۆڵه‌ندا

56-              كاوه‌ كافرۆشی               هونه‌رمه‌ند شێوه‌كار     نه‌مسا

57-              هاوڕێ ئه‌حمه‌د              بنه‌ماڵه‌ی قوربانیانی ئه‌نفال     كه‌لار

58-              كاروان شێخ عوسمان       رۆژنامه‌نوس                        كوردستان

59-              هاوڕێ به‌ختیار                چالاكی سیاسی                 كوردستان

60-              لوقمانی زیندانی   رۆژنامه‌نووس             سلێمانی

61-              هه‌ڤاڵ نه‌ژاد                  قوتابی زانكۆ              هه‌ولێر

62-              به‌رزان ئه‌حمه‌د عه‌زیز       به‌شی جۆلۆجی        سلێمانی

63-              پێشڕه‌و به‌رزنجی   پ.دێرین                            سوئید

64-              عه‌لی ئیلامی                چالاكی سیاسی                 برۆكسل

65-              هێمن مه‌لا زاده‌              رۆژنامه‌نوس                        هه‌ولێر

66-              ئارێز ئه‌نداریاری      رۆژنامه‌نوس                        سوئید

67-              دلێر كه‌ریم محه‌مه‌د         مامۆستا                           كوردستان

68-              ئه‌میر فه‌خره‌دین سلێمان   كۆلێجی ئه‌ندازیاری      به‌غدا

69-              زانا خالید             رۆژنامه‌نوس                        هه‌ولێر

70-              به‌همه‌ن عومه‌ر              رۆژنامه‌نوس                        هه‌ولێر

71-              سیروان عه‌لی ره‌زا چالاك                     كوردستان

72-              عوبێد ئاپۆ            چالاك                     ئه‌ڵمانیا

73-              هێمن مام ره‌ش              قوتابی و رۆژنامه‌نوس   ئه‌مه‌ریكا

74-              رێبوار كه‌ریم                                                        سلێمانی

75-              رێبین سه‌باح                 پارێزه‌ر                     هه‌ولێر

76-              ئاراس فه‌تاح                  كۆلێجی یاسا            هه‌ولێر

77-              نه‌هرۆ عه‌ڵایی               رۆژنامه‌نوس                       هه‌ولێر

78-              سه‌عدولا برایم خان         نووسه‌ر                            هه‌ولێر

79-              ناسیح هه‌ڵه‌بجه‌   رۆژنامه‌نوس                       هه‌ڵه‌بجه‌

80-              ئارام كوێخا عوسمان        مامۆستا                           هه‌ولێر

81-              حه‌مه‌ ره‌ش ئه‌حمه‌د        نوسه‌ر                             كوردستان

82-              رێكار ئه‌حمه‌د                 رۆژنامه‌نوس و سیاسی          هه‌ولێر

83-              به‌كر عوسمان                چالاكوان                           به‌ریتانیا

84-              شێرزاد عومه‌ر                رۆژنامه‌نوس                        هه‌ولێر

85-              دێرین هه‌ڵه‌بجه‌یی كاسبكار                            هۆڵه‌ندا

86-              ده‌روێش عوبێد                قوتابی زانكۆ              ئێرله‌ندا

87-              مه‌جید دڵنیا                   رۆشنبیر                            ئه‌ڵمانیا

88-              هۆشه‌نگ عه‌لی            په‌یمانگای هونه‌ری هه‌ولێر

89-              ئارام مام بۆره‌                 رۆژنامه‌نوس                        هه‌ولێر

90-              ره‌زا شوان                    نووسه‌ر                            نه‌رویج

91-              بڕوا ره‌سول                   مامۆستای زانكۆ                  كۆیه‌

92-              میقداد هادی                 مامۆستا                           نه‌رویج

93-              به‌ختیار مسته‌فا عارف      چالاكوانی سیاسی

94-              شاخه‌وان شۆرش  لێكۆله‌ر                    دانمارك

95-              دلسۆز ده‌ربه‌ندی                                         نه‌مسا

96-              سه‌لمان كوردی              رۆژنامه‌نوس

97-              جه‌لال چوارتایی    نووسه‌ر و رۆژنامه‌نوس  هۆڵه‌ندا

98-              شێرزاد عومه‌ر                رۆژنامه‌نوس                        كوردستان

99-              جه‌لال هۆرێنی               نوسه‌ر و چالاكوان                ده‌ربه‌ندیخان

100-          نه‌جمه‌دین ئه‌حمه‌د شوان نووسه‌ر                   نه‌رویج

101-          هۆشه‌نگ كه‌ریم   رۆژنامه‌نوس                        هه‌ولێر

102-          شوان م عومه‌ر     پزیشك                    ئه‌ڵمانیا

103-          عومه‌ر فارس                 رۆژنامه‌نوس     هۆڵه‌ندا

104-          ماڵپه‌ڕی كوردستان نێت

105-          به‌كر عه‌لی عه‌بدوڵا         شاعیر                    رانیه‌

106-          بڕیار عه‌بدالڕه‌حمان          رۆژنامه‌نووس    ره‌واندز

107-          جه‌بار عه‌زیز                   رۆژنامه‌نوس              حاجیاوه‌

108-          ئازاد غه‌ریب ئه‌حمه‌د        رۆژنامه‌نووس    كه‌ركووك

109-          ئاكۆ محه‌مه‌د كه‌ریم         فه‌رمانبه‌ر                 سلێمانی

110-          هێمن حه‌سیب              رۆژنامه‌نوس              كه‌ركووك

111-          ئه‌یاد عه‌لی                   فه‌رمانبه‌ر                 كوردستان

112-          حه‌سه‌ن كه‌ركووكی                  چالاكی سیاسی       كه‌ركووك

113-          سه‌ربه‌ست مه‌ولود                   كارمه‌ند          به‌ریتانیا

114-          شوان ئه‌حمه‌د ره‌سول     شۆفێر                     سوئید

115-          حه‌سه‌ن مه‌جید سدیق    مامۆستا                  هۆڵه‌ندا

116-          گۆران ئیببراهیم              كارمه‌ند          هه‌ولێر

117-          عه‌بدالقادر حه‌سه‌ن         چالاكوانی مه‌ده‌نی     هه‌ولێر

118-          ماڵپه‌ڕی هه‌وڵوێست

119-          ستاره‌ عارف                            رۆژنامه‌نوس              سلێمانی

120-          هۆشه‌نگ بابا عه‌لی پزیشكی شۆڕش و پی.دێرین          هه‌ولێر

121-          سه‌لام عه‌بدوڵا     مامۆستا و نووسه‌ر               خانه‌قین

122-          عه‌لی مه‌حمود     چالاكی مه‌ده‌نی                  هه‌ولێر

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی ماوه‌ی پێشكه‌ش كردن بۆ خوێندنی ماسته‌ر درێژ ده‌كاته‌وه‌ PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 10:04 پارت و ڕێکخراوه‌کان

 به‌ئامانجی ره‌خساندنی ده‌رفه‌تی زیاتر خوازیارانی خوێندنی باڵا له‌ هه‌رێمی كوردستان و له‌به‌ر رۆشنایی دواین كۆبونه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی كه‌ دوێنی سی شه‌ممه‌ رێكه‌وتی (25/9/2012) به‌سه‌رپه‌رشتی د.عه‌لی سه‌عید وه‌زیری خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی له‌ دیوانی وه‌زاره‌ت به‌ڕێوه‌چوو، بڕیار درا به‌درێژكردنه‌وه‌ی ماوه‌ی پێشكه‌ش كردن بۆ خوێندنی باڵا/ ماسته‌ر تا رێكه‌وتی (7/10/2012) ، هه‌روه‌ك ئه‌زمونی توانستی زانستی له‌ (14/10/2012) ئه‌نجام ده‌درێت، به‌ مه‌رجێك هیچ كه‌موكورتیه‌ك له‌ مه‌رجه‌ پێویستیه‌كانی پێشكه‌شكردن له‌ دۆسیه‌ی خوازیاردا نه‌بێت.

 بۆیه‌ هه‌ر خوازیارێك تا رێكه‌وتی (7/10/2012) هه‌موو مه‌رجه‌كانی پێشكه‌شكردنی تیادا نه‌بێت ناتوانێت له‌ رێكه‌وتی (14/10/2012) به‌شداری تاقیكردنه‌وه‌كانی توانستی زانستی بكات.

 پێشترو له‌ رێكه‌وتی (١٤/٨/٢٠١٢) ، وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی بڕیاریدا له‌سه‌ر په‌سه‌ندكردنی پلانی خوێندنی ماسته‌ر بۆ ساڵی خوێندنی (٢٠١٢-٢٠١٣) ، له‌ زانكۆكانی هه‌رێمی كوردستان، كه‌ تیادا ماوه‌ی پێشكه‌ش كردن له‌ ڕێكه‌وتی (28/8/2012 تاكو 27/9/2012) دیاریكردبوو، هه‌روه‌ك رۆژی تاقیكردنه‌وه‌ی توانستی زانستی له‌ ڕێكه‌وتی (10/10/2012) دیاری كردبوو.

 

* راگه‌یاندنی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE

هۆڵندا: رێکخراوێکی نوێ راگه‌یانراو قوتابخانه‌ی کورستانی بنه‌ره‌تیش کرایه‌وه‌ PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 10:02 پارت و ڕێکخراوه‌کان

کۆمه‌ڵه‌ی کوردی له‌ولاتی هۆلندا راگه‌یه‌ندرا که‌ ناوی (Koerdische Vereniging) وه‌ رێکخراوه‌که‌ش قوتابخانه‌ی کوردستانی بنه‌ره‌تی کرده‌وه‌ بۆ منداڵان و گه‌نجانی ره‌وه‌ندی کوردی له‌ هه‌رێمی خێڵدرلاندی شاری نایمیخن، به ‌ئاماده‌بونی مزاحم عبدالکریم موفتی قونسوڵی عێراق له ‌هۆلندا و کۆمیته‌ی هۆلندا و وه‌فدی یاوه‌ری و نوێنه‌ری حیزب و لایه‌نه‌سیاسیه‌کان و میوانانی ئاماده‌بوان .
سه‌ره‌تا سکرتیری کۆمه‌له‌که‌ شاخه‌وان ئه‌کره‌م دوکانی رایگه‌یاند که‌ ئێمه‌ شان به‌شانی نه‌ته‌وه‌ی گه‌لان تێده‌کۆشین بۆ ئه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌ی کورد زیاتربناسێنین به‌دنیاو هاوکارو خزمه‌ت گوزاری ره‌وه‌ندی کوردی ده‌بین بێ جیاوازی وه‌ سوپاسی په‌رله‌مانی کوردستانی کرد که‌ ‌له‌ لایه‌ن‌‌ د.عومه‌ر سه‌رۆکی لیژنه‌ی په‌روه‌رده ‌و فێرکردن که‌ کتێبی قوتابخانه‌که‌یان بۆ دابین کردوین، شایانی وتتنه‌ ناوه‌ندنی ده‌ره‌وه‌ی رێکخراوه‌کان پشتیوانی ئه‌م رێکخراوه‌ نوایییه‌ به‌ قوتابخانه‌که‌شه‌وه‌.


 
راگه‌یاندنی کوردیشه ‌فه‌ره‌نیخن‌

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

بۆتان مه‌حمود عوسمان پیاوه‌ بێکه‌ڵکه‌که‌! ...هێمن حوسێن PDF Print Write e-mail
Saturday, 29 September 2012 09:46 هێمن حوسێن

بۆتان..غه‌رقی بێ که‌ڵکیه‌ بۆ کوردستان..ئه‌وکه‌ڵکی زۆرشتی نیه‌، که‌ له‌سه‌ر بنه‌مایان به‌رپرسیارێتی پێوه‌رده‌گیرێت و نهۆم، نهۆم پێی به‌رزده‌کرێیته‌وه‌!

ئاخر چله‌ی بێ که‌ڵکیه‌ بۆ کوردستان..به‌رپرس بیت و پاسه‌وانی به‌رگ عه‌سکه‌ری و ئۆتۆمبێلی جامڕه‌شی گوله‌نه‌بڕی بی ژماره‌ی له‌ ترافیک لایت نه‌وه‌ستاوت نه‌بێت! بێکه‌ڵکتر له‌مه‌..پڕۆژه‌یه‌کی پشک داپچڕاوی به‌رپرسێکی حزبی موافه‌قه‌ له‌سه‌ر نه‌که‌یت و شه‌وه‌که‌شی داوه‌تی شیڤاس و ماسی برژاونه‌بیت!

 بێڕێزی بۆتان گه‌یشتبووه‌ ئه‌و حه‌ده‌ی، هه‌ر له‌ خۆیه‌وه‌ بێت و باسی پڕۆفیشناڵی و به‌ دامه‌زراوه‌ی و ئه‌لکترۆنیککردنی ده‌زگاکانی حکومه‌ت بکات!!! به‌بێ ڕه‌چاوکردن و رێزگرتن له‌وه‌ی که‌ ده‌یان به‌رپرسی کۆڵنه‌ده‌ری، قه‌رزنه‌ده‌ری، پاره‌خۆری، جه‌رده‌ی، زه‌وی به‌خشی باڵای حکومیمان هه‌یه‌ نازانێت ئیمه‌یلیش به‌کاربهێنێت نه‌ک سیسته‌می ئایتی نیتییۆرک!

ده‌ریانکه‌ن، فه‌زیحیانکه‌ن، ده‌ستکه‌نه‌ تێهه‌ڵدان و ئابڕووبردنی هه‌موو بۆتانه‌کان!..ئه‌وان له‌ چله‌ی گێلیه‌وه‌...هاتوون هه‌وڵی به‌ سه‌رده‌میکردنی حکومه‌ت و وڵات ده‌ده‌ن..تێناگه‌ن له‌وه‌ی که‌ ئێمه‌ میله‌تێکی کۆنی شۆڕشگێڕی ڕابردوو پیرۆزی خه‌باتگێڕین!..بۆتانه‌کان له‌ ده‌ره‌وه‌ هاتوون و ده‌یانه‌وێت ئه‌و هه‌موو فایله‌ جوانانه‌مان له‌سه‌ر ڕه‌فه‌ تۆز‌ له‌سه‌ر نیشتووه‌ عه‌ریقه‌کانمان لاده‌ن و له‌ جیاتیان، کۆمپیوته‌رێکی خوێڕی دابنێن، که‌ ته‌نانه‌ن پیاو ناتوانێت بیخاته‌ بنهه‌نگڵی و چوار دائیره‌شی پێوه‌بکات!

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE


Wednesday 26 September 2012

پارت و لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان به‌رده‌وامن له‌ سه‌ردانی خێمه‌ی كۆمه‌كی رۆژئاوای كوردستان له‌ شاری هه‌ولێر PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:52 پارت و ڕێکخراوه‌کان

پاش سه‌ردانی هه‌ردوو پارتی زه‌حمه‌تكێشان و ئاینده‌ی كوردستان بۆ خێمه‌ی كۆمه‌كی رۆژئاوای كوردستان له‌ پاركی شاری شاری هه‌ولێر، دوێنێ یه‌ شه‌مه‌ 23ی سه‌پته‌مبه‌ر هه‌ردوولایه‌نی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و حیزبی شیوعیش سه‌ردانی خێمه‌كه‌یان كردوو و پشتیوانی خۆیان بۆ هه‌ڵمه‌ته‌كه‌ ده‌ربرشی، له‌ لای خۆیه‌وه‌ حیزبی شیوعی 2 ملیۆن دیناری به‌خشییه‌ سندوقی كۆمه‌كی رۆژئاوای كوردستان.

رۆژی هه‌ینیش په‌رله‌مانتاری عێراقی دكتۆر محه‌مه‌د كیانی سه‌ردانی خێمه‌كه‌ی كردو 400000 دیناری كۆمه‌كی به‌خشییه‌ سندوقه‌كه‌.

ئه‌و شایانی باسه‌ رۆژانه‌ گرروپێك له‌ حیزبی زه‌حمه‌تكێشان به‌رده‌وام سه‌ردانی خیمه‌كه‌ ده‌كه‌ن بۆ پشتیوانیكردن له‌ هه‌ڵمه‌تی كۆكردنه‌وه‌ی كۆمه‌ك بۆ رۆژئاوای كوردستان مایه‌ی ستایشكردنه‌.

رۆژانه‌ كاتژمێر 3 تا 6 ی ئێواره‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی پشتیوانی له‌ رۆژئاوای كوردستان له‌ خێمه‌ی كۆمه‌ك پێشوازی له‌ خێر خوازانی شاری هه‌ولێر پارت و لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان و كه‌سایه‌تییه‌كان ده‌كه‌ن.

بۆ ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێت له‌ رێگای بانكه‌وه‌ كۆمه‌ك بكه‌ن:

كۆمه‌ڵه‌ی هاوكاری بۆ هاووڵاتیانی رۆژئاوای كوردستان (بانكی فیدراڵ) ژماره‌ی ئه‌ژمار (160) .

ده‌سته‌ی پشتیوانی له‌ رۆژئاوای كوردستان

پارێزگای هه‌ولێر

24-9-2012

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE

ره‌خنه‌ گرتن له‌ حكومه‌ت مانای نه‌بوونی ئینتما و هاووڵاتی نه‌بوون ناگه‌یه‌نێت ...سوهه‌یل تاهیر عه‌بدولڵا PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:51 سوهه‌یل تاهیر عه‌بدوڵڵا

زۆر جار هاووڵاتیانی كوردستان و هه‌ندێ له‌ نووسه‌رو چالاكوانانی كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی و رۆشنبیران و رۆژنامه‌نووسان، له‌ نووسینه‌كانیان و كۆبوونه‌وه‌و كۆنگره‌ رۆژنامه‌وانیه‌كانیان، ره‌خنه‌ له‌ ئه‌دای حكومه‌ت ده‌گرن، له‌ هه‌مان كات دوای سه‌رنج و ره‌خنه‌كانیان پێشنیاری زۆر جوان و رێك و پێك پێشكه‌ش به‌ به‌رپرسان و لێپرسراوانی دامو ده‌زگاكانی حكومه‌تی هه‌رێم ده‌كه‌ن، كه‌ به‌شێكیان ره‌خنه‌ی بنیادنه‌رن پێویسته‌ به‌هه‌ند وه‌ربگیرێن و كاریان له‌ سه‌ر بكرێت، هاوولاتیانی كوردستان و حكومه‌تی هه‌رێم یه‌ك یه‌كتر ته‌واو ده‌كات، ئه‌م حكومه‌ته‌ش له‌ هاوولاتیانی ئه‌م هه‌رێمه‌ پێك دێن و كه‌سی بیانی تیا نییه‌ و رۆڵه‌ی ئه‌م خاكه‌ن ئه‌مڕۆ ئه‌ركی خزمه‌تكردنیان خراوه‌ته‌ ئه‌ستۆ.كه‌ ئه‌م ئه‌ركه‌ پێویسته‌ پیرۆز رابگیرێت.پێویستیشه‌ هاوولاتیان و كه‌سانی رۆشنبیر و نووسه‌رو رۆژنامه‌نووسانیش زۆر به‌ ویژدانه‌وه‌ ره‌خنه‌كانیان و پێشنیاره‌كانیان ئاراسته‌ی حكومه‌ت بكه‌ن.لێره‌دا دێمه‌ سه‌ر سه‌رنج و ره‌خنه‌ و پێشنیاره‌كانم كه‌ وێڕای ئه‌م هه‌موو كارو چالاكیانه‌ی حكومه‌ت ئه‌مڕۆ له‌ هه‌رێمی كوردستان هه‌ندێ دیارده‌ تێبینی ده‌كرێت پێویسته‌ له‌ سه‌ری بوه‌ستین، یه‌كه‌میان سستی له‌ به‌ڕێوه‌به‌ردن و سیسته‌می كارگێڕی له‌ فه‌رمانگه‌كان، ئه‌گه‌ر له‌ وڵاتێكی ده‌وروبه‌ر هاووڵاتییه‌ك مامه‌له‌یه‌كی هه‌بێت به‌ رۆژێك ته‌واوی بكات لای ئێمه‌ به‌ هه‌فته‌یه‌ك یان زیاتر ده‌خایه‌نێت، ئه‌ویش دوای زه‌حمه‌تیه‌كی زۆر و زۆر جاریش رایی كردنی كاره‌كانی ناو فه‌رمانگه‌كان پێویستی به‌ ناسین و واسته‌و واسته‌كاری هه‌یه‌ كه‌ پێویست ناكات وا بێت.دووه‌م تێبینی كه‌ له‌م نووسینه‌مدا ده‌یخه‌مه‌ روو ئه‌وه‌یه‌ كه‌ حكومه‌ت كاتێك كارێك بۆ هاوولاتیان ئه‌نجام ده‌دات پێویسته‌ وا له‌ هه‌ندێ ده‌زگا راگه‌یاندنه‌كان زه‌ق نه‌كرێته‌وه‌، چونكه‌ ئه‌مه‌ ئه‌ركی حكومه‌ته‌، ئه‌ی حكومه‌ت چی بكات ئه‌گه‌ر كار نه‌كات؟

یاخود هه‌ندێ جار به‌شێك له‌ به‌رپرسان هه‌ر كارێك یان چالاكییه‌ك ئه‌نجام ده‌ده‌ن، وته‌یه‌ك پێشكه‌ش ده‌كه‌ن و ئه‌م كاره‌یان به‌ وه‌چه‌رخانێكی مێژوویی ناوده‌به‌ن وای لێهاتووه‌ ساڵ دوازده‌ مانگ هه‌موو رۆژێكمان بۆته‌ رۆژێكی مێژوویی و وه‌چه‌رخانێكی مێژوویی، كه‌ ئه‌م ده‌سته‌واژانه‌ بۆ بۆنه‌ی تایبه‌ت به‌كار دێت وای لێهاتووه‌ كه‌ خه‌ڵك بۆنه‌ گرنگه‌كانیان له‌ بیر چۆته‌وه‌ و چۆن ده‌بێت هه‌موو رۆژێك وه‌چه‌رخان بێت و رۆژێكی مێژوویی بێت؟؟

24/9/2012

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE

کاریکاتێر ... سەردار PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:38 کاریکاتێر

 

READ_MORE

نیو سەدە هاورێیەتی ...بەشدار خالید PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:38 نووسه‌ری دیکه‌

سەردانی ئەمجارەی نەوشیروان مستەفا بۆلای تاڵەبانی لەرووی سیاسی یەوە گرنگی زۆری هەیە هەروەک چۆنیش لەرووی سەنگی سیاسی و پێگەی یەکێتی نیشتیمانی لە حکومرانی دا بایەخەکەی شاراوە نیە بەتایبەتی ئەوەی ئەو یەکتر بینینە لە دانیشتن ویەکتر بینینەکانی تر جیادەکاتەوە ئەوەیە ئەمجارە جگە لە هەواڵ پرسی وەک دووهاورێی دێرین کۆبونەوەی سیاسیش ئەنجام دەدەن کە دەکرێ بە پێشهاتێکی گرنگ و پربایەخ لە بارودۆخی سیاسی هەرێم تەماشا بکرێت هەمووحاڵێک لێک نزیک بوونەوەی گۆران و یەکێتی جێی ئومێدی زۆری هەواداران و لایەنگرانی هەر دوولایە چونکە بەم نزیک بوونەوەیە لانی کەم ئەتوانرێ پێش لە تاکرەوی حکومکردن بگیرێ و هۆکارێکیش دەبێت بۆ کەمکردنەوەی هەژموونی پارتی بەسەرکۆی کایەسیاسی وئابووریەکانی هەرێمەوە، ، بەم جۆرەش ئەگەر گۆران ویەکێتی هەنگاوی گەورەو ئیجابی تر هەڵێنن بۆ لێک نزیکبوونەوە سەرەنجام باڵانسی هێز ئاڵوگۆری ئەرێنی بەسەردادێ و مەودای قۆرخکاری سیاسی و مۆنۆپۆل کردنی هەموو جومگەهەستیارەکانی سیاسەت لەلایەن یەک بنەماڵەی دیاری کراو کورت وتەسکتر دەبێتەوە، چونکە ماوەیەکە پارتی دیموکراتی کوردستان توشی غرووری سیاسی بووە ئەمەش بەروونی بەلێدوانی بەرپرسانیانەوە دیارە بەنمونە هەڵۆ ئەحمەد کوردەی بەرپرسی لقی چواری سلێمانی لەتازەترین لێدوانیدا لە کەناڵی ئێن ئارتی ‌ووتی : ئەگەر یەکێتی و گۆران یەکیش بگرن هێشتا پارتی هێزی یەکەمە لەکاتیکدا لەرووی یاساییەوە پارتی خاوەنی سی کورسی یە گۆران خاوەنی بیستوپێنج کورسیە یەکێتی تەنها یەک کورسی لەپارتی کەمترە کەواتە بەهەمووپێوەرێک لەحاڵی گۆرانکاری سیاسی و لەئەگەری دایک بوونی هاوپەیمانی نوێ لەنێوان ئەو دوو هێزە پارتی تووشی گەورەترین شکست و شۆکی سیاسی دەبێت، ، کە پارتی بەهۆی پەراوێز خستنی هاوپەیمانە ستراتیژیەکەی و دەستگرتن بەسەر دەستەڵاتی سیاسیدا هۆکارو فاکتەری سەرەکی دەبێت بۆ رێگەخۆشکردنی دۆستایەتی وهاوپەیمانێتی نوێ هەروەها دەکرێ بەهۆی لێک نزیک بوونەوە و هەماهەنگی یاخود رێککەوتنی سیاسی لەنێوان یەکێتی وگۆران کار بۆ پلان و بەرنامەیەکی تۆکمە بکرێت لانی کەم لەسنوری هەرێمی سلێمانی بۆ خزمەتی زیاتر و لالێکردنەوەی خەڵکی دڵسۆز، ، جیا لەوەش هاوئاهەنگی لەنێوان ئەودوو هێزە کە لە یەک منداڵدانی سیاسین و مێژوو وخەبات و سەروەری و رابردوویان یەکە دەکرێت ببێتە هۆکارگەلێک بۆ بەرگرتن لە تەشەنەی زیاتری مشەخۆری و لەکار خستنی کەسانی پاوانخواز چونکە لەغیابی پەیوەندی ئەو دوو لایەنە سیاسیە خاوەن جەماوەرە کە قاعیدەی جەماوەریان بەرادەیەک لەیەکەوە نزیکە جیاوازیەکی ئەوتۆ لەدید وبۆچونیان بەدی ناکرێت خەڵکانێکی گەندەڵ تەراتێن دەکەن و دەمامکی سیاسیان پەستووە وبەپاساوی بیروبۆچونی جیاواز لە کایەکانی حکومەتدا مۆڵ دراون وەدەشێت پێچەوانەی ئەو تێروانینەش وەراست گەرێت و سەردان ودیداری ئەوجارەی ئەو دووهاورێ دێرینە تەنها نیشاندانی کارتی فشاربێ بۆسەرپارتی و هەنگاوی تری بەدوادا نەیەت بەڵام گرنگی نەبوونی گرژی وئاڵۆزی وە هەروەهادەستپێکردنەوەو ئاسایی بوونەوەی پەیوەندی گۆران ویەکێتی خاڵی وەرچەرخان دەبێت بۆ باشتر بوونی دۆخەکە لەوەی ئێستا کە هەیە، ، هەموولایەکیش دەزانین کە هەردوو هاورێ خاوەن پێگەو بریاری خۆیانن ولەتوانایاندایە کە ئەگەر بیانەوی چاکسازی ریشەیی ئەنجام بدەن و هەموو ئەو دەستە چەپەڵانەش ببرن کە دەستیان لەدەستەگەری وتەکەتول داهەیە و بارەکە بەئاراستەی راستەقینەی خۆی بەرن، لەپێناوی بەرژەوەندی گشتی نیشتیمانی بەرەوپێشەوەبردنی دیموکراسی و خزمەتی خەڵک دواجار چنینەوەی بەرهەمی نزیک لە نیو سەدە هاورییەتی دوو سەرکردەی کورد ئومێدی زۆریکمانە لەپێناو یەک ریزی وتەبایی 

 

 

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

وه‌رزی پایز ... ئه‌حمه‌د ده‌شتی PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:36 ئه‌حمه‌د ده‌شتی

 هه‌موو سالێك لە کاتی خۆیدا وه‌رزی پایزی دلگیرو جوان  بە ڕەنگی زەردی خەزانی تایبەت بە خۆیەوە دەگەڕێتەوە کوردستانە شیرینەکەمان و هەرچی دەرو دەشت و چیا سەرکەشەکانی نیشتمانە هەمووی بە گشتی بەرگی پایزی لە بەر دەکات و بەرەو پیری زستانەوە هێواش هێواش هەنگاو داوێت و دەڕوات، دیارە کە لە وەرزی پایزیشدا گۆڕانکاریەکان بە سەر سروشتی خاک و وەڵات کوردەواریش دادێت، درەختی سەوزو ڕەنگین هەمووی بە تەواوی زەرد هەڵدەگەڕێت، ئارام ئارام گەلای درەختان دەوەرێت و بە چپەچپەوە بەر دەبنەوە سەر زەوی، ئەوسا بە شنەبای شەمال و سروەوە، بە خشپە خشپەوە بن پنچک و دارو دەوەن ‌و پەرژینەکان و سەر ڕێگاو بانەکان تەژی لە گەلای وەریوی زەردی پایزی دەبن، کە هەموو دەرو دەشت و گشت جێگایەک زەرد هەڵدەگەڕێت، ئای کە چەندە جوان و شیرینە لەو دەمەی کە مرۆ بە ڕێگادا دەڕوات ئەو هەموو دیمەنە ڕەنگینانە وەدی دەکات و بە خشە خشپی ژێر پییانەوە بە سەرگەلای وەریوی خەزان دا دەڕوات، تا چاویشت هەتەر دەکات ئەوا جوانی وەدی دەکەیت.ئەم وەرزە دلیگرەش وەک هەموو کەژەکانی تری سال گەلێ هیواو ئاواتی گەلی کورد لە خۆ دەگرێت، دیارە کە وەرزی پایزی ئەمساڵمان وەکو پایزی ساڵانی ڕابوردو نیە، چونکە زۆر هیواو ئاواتی مەزن و تازەی گەلی کوردی تیادا جێگای باسە، هەموو کوردێکی خاکپەروەر لەم وەرزەی ئیمسالماندا بە چاوێکی تەژی لە هیوای ئازادی و سەربەخۆیی کوردستان دەڕوانێتە سبەی ڕۆژ و بەو ئاواتەوە کە ڕۆژێک بێت، گەلی کوردیش وەک هەموو گەلانی ئازادو سەربەخۆ لە زێدی باوانی خۆی دا رزگارو سەربەخۆ ببێت کوردیش ببێ بە خاوەن قەوارەیەکی دیاری نەتەوایەتی خۆیەوە، کە لە لایەن هەموو وەلاتانی دونیاوە دان بە بوونی کوردستانێکی سەربەخۆ و ڕەها و ڕزگار لە چنگ داگیرکەرانەوە بهێندرێت، لەم پایزە دا وەڵاتێکی سەربەخۆی کوردەواری وەدی بێت، کە تەواوی جیهانیان دان بەو قەوارە تازەو نوێیەی کوردستان بهێنن، دیارە کە گەلی کورد لەوەتی هەیە لە سەر خاکی خۆی دا بێبەش کراوە لە هەموو مافێکی نەتەوەیی خۆیەوە، کە سالەهایە لەلایەن تازی و ڕۆمی و عەجەمەکان دەچەوسێندرێتەوە و هەموو مافێکی نەتەوەیی لێ زەوت و بە زۆری زۆرداری خاکی لێ داگیرکراوە، ئەوان داگیر کەرانە بە درێژایی مێژوو بە هەزاران ڕۆلەی ژیان نەدیوی میللی کوردیان‌ شەهیدو بە هەزاران کوردیان ئەنفال و لە ژێر بوردومانی کیمیایی و هەموو جۆرە چەکێکی کوشەندەو لە ناو زیندانەکان و لە ژێر سێدارەکانیان دا بە کۆمەل شەهیدو ون کردووە، خاکی کوردستانیان داگیرو خاپور کردووە، هەتا ئەمرۆکەش نەیاران و داگیرکەرانی کوردستان دان بە هەموو مافە ڕەواکانی گەلی کورد دا ناهێنن، واهەزاران پایز و وەرزی تری ساڵ هاتن و ڕۆیشتن، بەڵام گەلی کورد هەروا ژێر دەستە ماوەتەوە، تا ئەمڕۆ بە مافی چارەنوسی خۆی هەر شاد نەبووە، تا ئەمڕۆکەش گەلی کورد هەر لە ژێرچنگی دژمنانەوە دەناڵێنێت و ڕزگار و سەربەخۆ و ئازاد نەبووە، ئەمسالیش وادیسان وەرزی پایزی ساڵ گەڕایەوە، دیسانەکە کویستان چیان بەرەو هەواری نوێیان وا دەچنەوە، زۆزانان بەجی دێلن و پڕ لە هیوای ژیانێکی نوێوە دەچنە‌وە هەواری گەرمێنی تازەیانەوە، ئێمەی کوردیش پڕ لە هیواین و بە تێکڕایی چاومان بڕێوەتەوە ئەو ڕۆژەوە کە خاک و نەتەوەکەمان سەربەخۆ و ڕەها ببێت، هەواری شیرینی نیشتمانمان لە چنگ داگیرکەرانەوە ڕزگارببێت و گەلی کوردیش وەک هەموو گەلان ببێ بە خاوەن قەوارەیەکی نەتەوایەتی خۆیەوە، هەموو جیهان بە تێکڕایی دان بەو قەوارە تازەو نوێیەی گەلی کورد دابنێن، گەلی کوردیش لە سەر خاکی خۆیدا بەرەو پیشەوە هەنگاو باوێت، تەواوی کوردستان ئاوەدان و پڕ لە ژیانی شادی و تەکنیک و تەکنەلۆژیای تازەو نوێی کورد بێتە ئاراوە.هەروەک کە ئەمڕۆ وا ڕەوەندو کوێستانچیانی کورد، ئارام ئارام بەرەو گەرمێنی هەواری تازەیان دەچنەوە، سروەی پایزیش لە ناو دۆل و چیا سەرکەشەکانەوە هەڵدکاتێ و موژدەی هاتنی ساردو سڕی کوێستانان دەدا بە دۆل و دەشت و شوێنە گەرمێنەکانەوە، وا قازو قورینگ و مراویەکانیش لەو ئاسمانانەوە بە دڵنیاییەوە پەرواز دەکەن، لەو بەرزاییەوە ڕێز دەبەستن و تێدەپەڕن، ئەوانیش بەرەو هەواری گەرمێنیان دەچنەوە و هەواری تازە و نوێیان سەر لە نوێ پیرۆز دەکەن، سوارانی ڕاوچیش لە شیوەسور و دەورو بەری دەشتی قەراج و کەندیناوەوە هەموو ئەو شوێنانەی کە جێگای ڕاون بە تەواوی تەی دەکەن و کۆ دەبنەوەو جارو بارە‌ش تاژیەکانی خۆیان لە ڕاو بەردەدەن و نێچیرێ دەگرن، ئەوسا دەگەڕێنەوە ئاواییەکانی خۆیانەوە، دیمەنێکی چەندە جوانە کە ستران بێژانیش لەو ئاقارو دەرو دەشتانە دا دەست دەکەن بە حەیران و بەستە ولاوکە دلگیرەکانیان و گۆرانی دەوەرە سوارۆ بە ئاوازە دلگیرەکانیان دەچرن، کە دبێژن و دەڵێن: دەوەرە گولێ، گولە جوانێ، سۆرەگولێ لێو قەیتانی، سینەمێ سینەمە خانێ مەمک قیتێ لیو مەرجانی........هەتا دوایی، لەو دەشت و دٶل و چیایانە ‌وە دەنگ دەداتەوە، ئەوسا خۆشەویستی و جوانی زیاتری کەژی پایز دەردەکەوێت و جوانتر لە ناو دڵ و دەروونی هەر خاوەن هەستێکەوە دەڕازێتەوە، خۆشەویستی کوردستانیش زیاتر دەبێت وسیمای کەژی پایز جوانتر دەردەکەوێت، ئاواتی ڕۆژانی سەربەخۆیی کوردستان و ڕزگاری لە چنگ داگیرکەرە دڕندەکان بە تەواوی دێنێتەوە ناو خانەی خەیاڵی هەر نیشتمانپەروەرێکەوە، کە بە دڵێکی پڕ لە هیواو خۆشەویستی کوردستانەوە دەلێت:خۆزیا کوریش خاوەنی کیانی میللی خۆی دەبوو، وەڵاتێکی سەربەخۆی کوردەواری لە سەر خاکی دڵگیری کوردستان ئەمڕۆکە بەرپا دەبوو، بۆیەکە پڕ بە دڵ بە خێرهاتنی وەرزی پایز دەکات و دەڵێت: یاخوا بە خێر بییت ئەی وەرزی جوانی خەزانی ڕەنگین، لە کوردستانی کورد پیرۆزبێت.پایزی ٢٠١٢ هەولێر - پیرمام


 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

به‌رگه‌ ناگرم ...به‌ندی عه‌لی ..2012 PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:34 به‌ندی عه‌لی

به‌رگه‌ی هه‌موو ده‌ردێ ده‌گرم
ته‌نیا فیراقی تۆ نه‌بێ
ئاخر ژیان
چ حیکمه‌تێکی تیا ده‌بێ
ئه‌گه‌ر تۆ به‌قامکی میهر
سازی ڕازی دڵ نه‌ژه‌نی
ئاخر به‌یان
چ ڕه‌ونه‌قێکی وای ده‌بێ
که‌تۆ له‌گه‌ڵ
هه‌موو به‌یانی باشێکا
به‌کامی دڵ ..پێنه‌که‌نی

به‌رگه‌ی هه‌موو خه‌مێ ده‌گرم
خه‌می لانه‌و ..خه‌می نان و
خه‌می شوناسی ئینسان و
خه‌می ماندوبوونی دڵ و
خه‌می هه‌ڵوه‌رینی گوڵ و
خه‌می دۆستی بێ په‌یمان و
خه‌می کۆستی نیشتمان و
خه‌می کۆچ و خه‌می دووری
خه‌می بێده‌نگیی مه‌جبووری
خه‌می سه‌خت و خه‌می سان و

خه‌می ده‌هری بێ ئامان و
هه‌موو جۆره‌ خه‌مێکی تر
ته‌نیا هه‌ر ئه‌و خه‌مه‌ نه‌بێ
گوڵم، تۆ خه‌مێکت هه‌بێ

به‌رگه‌ی هه‌موو ژانێ ده‌گرم
ژانی زه‌مه‌ کوێره‌کانی
مرۆڤه‌ بێ مروه‌ته‌کان
ژانی غه‌دری هاوڕێی سه‌فه‌ر
له‌پاییزی متمانه‌یاو ژانی دیه‌م
به‌بینینی قه‌باحه‌ته‌کانی ژیان
ژانی دوپشکی نه‌داری
له‌جه‌نگه‌ڵی ئاژه‌ڵه‌ دڕنده‌کانا

ژانی به‌با چوونی هه‌موو

پووشی ڕه‌نجم
به‌هه‌ڵدانی پێکه‌ژه‌هری په‌شیمانی
وه‌ ژانی پێم
له‌ڕۆینما به‌سه‌ر دڕکی ناجاریا
له‌گه‌ڵ ژانی له‌ده‌ستدانی هه‌ردوو چاوم
به‌رگه‌ی هه‌موو ژانێ ده‌گرم
ته‌نیا هه‌ر ئه‌و ژانه‌ نه‌بێ
که‌ڕۆژێ بێ و
ئیتر تۆ ..نه‌هێنی ناوم

به‌رگه‌ی هه‌موو غه‌درێ ده‌گرم
غه‌دری به‌ختی هه‌رده‌م نه‌یار
غه‌دری ته‌ختی والیی زۆردار
غه‌دری ویژانه‌ مردووه‌کان
غه‌دری هزره‌ بابردووه‌کان
غه‌دری دڕکی دامه‌نی گوڵ
غه‌دری ماڵی کردنی ناخ
به‌عورفی سڵ
غه‌دری ئه‌و ڕه‌شه‌بایانه‌ی
په‌پوله‌ له‌خشته‌ ده‌به‌ن

غه‌دری ڕۆژگار ..غه‌دری ته‌مه‌ن
به‌رگه‌ی هه‌موو غه‌درێ ده‌گرم
ته‌نیا هه‌ر ئه‌و غه‌دره‌ نه‌بێ
تۆی لێ نه‌بی
ئه‌و ساته‌ وه‌خته‌ی که‌ده‌مرم

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

دوو باڵه‌كه‌ی ناو پارتی دیموكراتی كوردستان ..نامه‌یه‌ك بۆ سه‌رۆك بارزانی ...سووره‌ مه‌رگه‌یی PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:32 سوره‌ مه‌رگه‌یی

پارتی دیموكراتی كوردستان هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای دامه‌زراندنیه‌وه‌ ناوه‌ ناوه‌ باڵی ناكۆك و به‌گژ یه‌كدا چوو له‌ ناویدا ده‌ركه‌وتوون، ده‌ركه‌وتنی ئه‌و باڵه‌ به‌گژ یه‌كدا چووانه‌ش وایكردووه‌ هێزو بیرو كاری نه‌ته‌وه‌یی باڵكراو بكه‌ن و به‌رده‌وام زیانی گه‌وره‌یان به‌ بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد گه‌یاندوه‌، تاكه‌ لایه‌نی سوودمه‌ند له‌و ناوه‌دا دوژمنانی كوردو داگیركارانی كوردستان بوون، ئه‌گه‌ر به‌ پێی ڕووداوه‌ مێژوویه‌كان و گۆڕانكاریه‌ سیاسیه‌كان قۆناغ به‌ندیه‌ك بۆ باڵه‌كانی ناو پارتی بكه‌ین، تێده‌گه‌ین كه‌ له‌ گشت قۆناغه‌كاندا هزرو بیری بارزانی نه‌مرو په‌رۆشی بۆ داهاتووی نه‌ته‌وه‌یی و داهێنانه‌ نیشتیمانیه‌كانی باڵه‌ سه‌ركه‌وتووه‌كه‌ بووه‌، باڵه‌كه‌ی تر كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی خواست و ئامانجه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كان هه‌ڵگری حه‌زو خولیای سیاسی بووه‌، به‌ ناسنامه‌ی جیاوازو هه‌ر جاره‌و به‌ناوێك خۆی نمایش كردووه‌، جارێك به‌ناوی پله‌و پایه‌و پۆست، جارێك به‌ناوی ئایدۆلۆژی، جارێك به‌ناوی ڕاكردن له‌ به‌رپرسیارێتی نه‌ته‌وه‌یی شمشێری به‌رژه‌وه‌ند خوازیان له‌ جه‌سته‌ی كوردایه‌تی وه‌شاندووه‌، وه‌ك له‌م قۆناغ به‌ندیه‌دا هه‌وڵ ده‌ده‌ین ڕاستی باڵباڵێنكه‌و هۆكاری سه‌رهه‌ڵدان و دۆڕاوو براوه‌یان وه‌ك خۆی بخه‌ینه‌ ڕوو.

قۆناغی یه‌كه‌م: سه‌ره‌تای ده‌ركه‌وتنی دوو باڵی بۆ یه‌كه‌مین جار له‌ناو پارتیدا وه‌ك ده‌رهاویشته‌ی كۆنگره‌ی سێیه‌م ده‌ركه‌وت كه‌ له‌ ساڵی 1953 به‌سرترا، ئه‌و دوو باڵه‌ كه‌ له‌ مێژوودا به‌ باڵی برایم ئه‌حمه‌دو هه‌مزه‌ عه‌بدوڵا نارسراون، له‌ناو مێژوونوسان و شاره‌زایانی سیاسیدا له‌سه‌ر هۆكاری ده‌ركه‌وتن و ڕكابه‌ری نێوانیان ڕای جیاواز هه‌یه‌، به‌ڵام له‌ ڕاستیدا دوو په‌روه‌رده‌ی سیاسی جیاواز بوون كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی په‌روه‌رده‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كه‌ ململانێ و پێشبڕكێیان له‌سه‌ر زه‌وت كردنی پله‌و پایه‌و پۆست ده‌كرد، هه‌ر دوو لایان خواست و ئامانجه‌ نیشتیمانیه‌كانی كوردیان پشت گوێ خستبوو كه‌ پارتی له‌ پێناو به‌دیهێنانیان دامه‌زرێنرا بوو، ئه‌م دوو باڵیه‌ تا شۆڕشی 14ی ته‌موزی ساڵی 1958و گه‌ڕانه‌وه‌ی بارزانی نه‌مر له‌ یه‌كێتی سۆڤیه‌تی جاران درێژه‌ی كێشا، به‌گه‌ڕانه‌وه‌ی بارزانی نه‌مر پارتی هێزو سرووشتی نه‌ته‌وه‌یی بوونی خۆی وه‌رگرته‌وه‌ كه‌ تا ئه‌و كات له‌ نێوان دوو باڵه‌كه‌دا موزایه‌ده‌ی سیاسی پێوه‌ ده‌كرا، ئه‌وه‌ بوو له‌ كۆنگره‌ی چواره‌م له‌ ساڵی 1960 به‌ پێداگری بارزانی نه‌مر په‌ڕی ئه‌و دوو باڵه‌ كێشران و له‌ نوێ گیانی نه‌ته‌وه‌یی به‌ به‌ر پارتیدا كرایه‌وه‌و ئه‌و هێزو ئامانجه‌ی بۆ گێڕدرایه‌وه‌ كه‌ له‌ پبَناوی دامه‌زرا بوو.

قۆناغی دووه‌م: ساڵی 1963 بۆ جاری دووه‌م دوو باڵی له‌ناو پارتیدا به‌ ده‌مارگیری ئایدۆلۆژی و بانگه‌شه‌ی (ماوی) و ده‌ست له‌ پشتدانی داگیركارانی كوردستان ده‌ركه‌وته‌وه‌، به‌ڵام له‌ ڕاستیدا هه‌ر باڵه‌ په‌ڕ كێشراوه‌كه‌ی ساڵانی په‌نجاكان بوو، بارزانی نه‌مر زۆر هه‌وڵیدا ئه‌م باڵه‌ له‌ خه‌ت ده‌رنه‌چێ و پێچه‌وانه‌ی ئامانجه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كان ڕانه‌وه‌شێنرێ و گوتارو هه‌ڵوێستی كوردو خه‌باتی ڕزگاری نیشتیمانی به‌ ئاراسته‌ی كه‌رت بووندا نه‌بات، به‌ڵام ڕێنمایی و په‌رۆشی و ئامۆژگاریه‌كانی به‌ هه‌ند وه‌رنه‌گیران و ئه‌وه‌ی پێویست بوو ڕوونه‌دا ڕوویدا، گه‌رچی باڵه‌ ئایدۆلۆژیه‌كه‌ به‌ به‌راوردی باڵه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كه‌ی بارزانی نه‌مر زۆر لاوازو به‌ ڕه‌وشت و ئاكارو داب و نه‌ریتی كورده‌واری نامۆو به‌رامبه‌ر هه‌ڵوێستی شۆڕشگێڕی و نیشتیمان پارێزی له‌ گه‌مه‌یه‌كی سیاسی دۆڕاو دابوو، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شادا كاری خۆی كردو له‌ قۆناغێكی زۆر هه‌ستیارو مێژووییدا بووه‌ به‌ربه‌ست له‌به‌رده‌م هه‌نگاوه‌كانی شۆڕش و بووژانه‌وه‌ی زیاتری بیری نه‌ته‌وه‌یی و ڕاهێنانی شۆڕشگێڕی، ئه‌م دوو باڵیه‌ش تا ڕێككه‌وتنی 11ی ئازاری ساڵی 1970 به‌رده‌وام بوو، یه‌كێك له‌ ده‌ستكه‌وته‌ گرنگه‌كانی ئه‌و ڕێككه‌وتنه‌ جیا له‌ به‌ چۆكدا هێنانی ڕژێمی به‌عس، هێنانه‌وه‌ی باڵه‌ دابڕاوه‌كه‌ بوو به‌ جۆرێك كه‌ بارزانی نه‌مر به‌ لێبورده‌یی نه‌ته‌وه‌یی توانی ئه‌و پیلانه‌ موخابه‌راتیه‌ی به‌عسیه‌كان پوچه‌ڵ بكاته‌وه‌ كه‌ بۆ دوای ڕێككه‌وتنه‌كه‌ نه‌خشه‌یان بۆ كێشا بوو

 قۆناغی سێیه‌م: دوای ڕێككه‌وتنه‌ پیلان گێڕیه‌كه‌ی جه‌زائیر كه‌ له‌ مانگی ئازاری ساڵی 1975 له‌ دژی پارتی و شۆڕشی ئه‌لول به‌ ڕێوه‌ چوو، هه‌ندێ كه‌سی كه‌م ئه‌زموون و به‌دبین كه‌ هه‌مه‌كاره‌و ده‌ست ڕۆیشتووی ناو پارتی بوون، بۆ ڕاكردن له‌ به‌رپرسیارێتی نه‌ته‌وه‌یی دژی بارزانی نه‌مر كه‌وتنه‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی نامیلكه‌و بۆ چه‌واشه‌كاری ڕای گشتی باڵی تایبه‌ت به‌ خۆیان درووست كرد، پێیان وابوو به‌و جۆره‌ ده‌توانن ئۆباڵی ئه‌و شكسته‌ له‌ ئه‌ستۆی خۆیان داڕنن كه‌ گه‌له‌كۆمه‌یه‌كی نێوده‌وڵه‌تی به‌سه‌ر جووڵانه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كوردی هێنابوو، به‌ڵام بیریان چووبوو ئه‌گه‌ر له‌ شكسته‌كه‌ ته‌ریك بن له‌ هه‌موو ئه‌و سه‌روه‌ری و ده‌ستكه‌وتانه‌ش شه‌ریك نین كه‌ پارتی به‌ ڕابه‌رایه‌تی بارزانی نه‌مر له‌ناو جووڵانه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد به‌ ده‌ستی هێناون، هه‌رچه‌نده‌ كورد له‌و سه‌رده‌مه‌دا له‌ بێ ئومێدیدا ده‌ژیا، به‌ڵام بارزانی نه‌مر به‌و هێزه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ی له‌ ڕابردوودا بنیاتی نابوو ئه‌و قۆناغه‌ی تێپه‌ڕاندو محاڵه‌كانی گۆڕین، ئه‌وه‌بوو له‌ ڕابوونێكی نوێدا قه‌ره‌بووی ئه‌و غه‌دره‌ی كرده‌وه‌ كه‌ پیلانه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌كه‌ی جه‌زائیر به‌سه‌ر كوردی هێنابوو، ئه‌و باڵه‌شی له‌ پارتی دوورخسته‌وه‌ كه‌ له‌ ته‌نگانه‌و كۆچی دووردا هێزی فڕینی نه‌بوو.

قۆناغی چواره‌م: ئه‌م دوو باڵیه‌ له‌ كۆنگره‌ی نۆیه‌م و دوای كۆچی دوایی بارزانی نه‌مر ڕوویدا، زۆر كه‌س پێی وابوو له‌مه‌ودوا پارتی بێ بارزانی پێوه‌ دیار ده‌بێ و ئیتر ناتوانی كورد به‌ كه‌ناری ئارامی بگه‌یه‌نێ، به‌ڵام ئه‌و بۆچوونه‌ له‌وه‌ بێئاگا بوو كه‌ بارزانی نه‌مر له‌ دوای خۆی پارتی وه‌ك ڕێبازێكی نه‌ته‌وه‌یی بۆ كورد جێهێشتووه‌و به‌ پشت به‌ستن به‌و رێبازه‌ ده‌توانێ له‌مپه‌رو ئاسته‌نگه‌كانی به‌رده‌م بزاڤی ڕزگاری نیشتیمانی ببڕێ، مێژووش ئه‌و ڕاستیه‌ ده‌رده‌خات كه‌ پارتی له‌ هه‌ر قۆناغێك پابه‌ند بووبێ به‌ ڕێبازی بارزانی نه‌مر گره‌وی نه‌ته‌وه‌یی بردۆته‌وه‌و كوردی له‌ مه‌ترسیه‌كان پاراستووه‌.

قۆناغی پێنجه‌م: زۆر جاران له‌و ده‌زگاو كه‌ناڵانه‌ی خۆیان ناو ناوه‌ میدیای ئازاد، گوێ بیستی ئه‌وه‌ ده‌بین كه‌ پارتی به‌سه‌ر دوو باڵی نێچیرڤان بارزانی و مه‌سرور بارزانی دابه‌ش بووه‌، نه‌یارو ناحه‌زانی پارتیش یان ڕاستتر بڵێین نه‌یارو ناحه‌زانی كوردایه‌تی خه‌ونی حزبی و سه‌ركه‌وتنی خۆیان له‌و دوو باڵیه‌دا ده‌بینن، ئه‌وه‌ی له‌و ده‌زگاو كه‌ناڵانه‌وه‌ له‌سه‌ر دوو باڵی ناو پارتی ده‌گوترێ تا ئه‌و شوێنه‌ ڕاسته‌ كه‌ باس له‌ بوونی دوو باڵیه‌كه‌ ده‌كات، به‌ڵام له‌و شوێنه‌ی كه‌ پێیان وایه‌ باڵی نێچیرڤان بارزانی و مه‌سرور بارزانین به‌ هه‌ڵه‌ چوون و به‌ ئه‌نقه‌ست و به‌ مه‌به‌ستی سیاسی و نائومێد كردنی ده‌نگه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كان و شێواندنی ڕێبازی بارزانی نه‌مر ئه‌و هه‌ڵه‌یه‌ ده‌كه‌ن، نه‌یارو ناحه‌زانی كوردایه‌تیش ئه‌گه‌ر كارنامه‌ی سیاسی و حزبی خۆیان له‌ژێر په‌ستانی ئه‌وه‌ خه‌ونه‌ دابرَێژن، وه‌ك ئه‌وه‌ وایه‌ له‌ تاریكه‌ شه‌ودا به‌دوای دۆزینه‌وه‌ی سێبه‌ری خۆیاندا بگه‌ڕێن.

ڕاسته‌ له‌ناو پارتیدا دوو باڵی هه‌یه‌و كه‌سیش ناتوانێ ئینكاری له‌و ڕاستیه‌ حاشا هه‌ڵنه‌گره‌ بكات، به‌ڵام ناڕاستیه‌كه‌ له‌وه‌دایه‌ كه‌ به‌ باڵی نێچیرڤان بارزانی و مه‌سرور بارزانی ناو ببرێن، لێره‌دا ده‌مه‌وێ ئه‌و هه‌ڵه‌یه‌ بۆ میدیای سێبه‌ر ڕاست بكه‌مه‌وه‌و به‌ نه‌یارو ناحه‌زانی پارتیش بڵێم: چیتر له‌گه‌ڵ خه‌ون و خه‌یاڵ مه‌ژین و ڕاستی بوونی دوو باڵیه‌كه‌ش وه‌ك ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ بخه‌مه‌ پێش چاوی سه‌رۆك بارزانی.

باڵی یه‌كه‌م: ئه‌و باڵه‌یه‌ كه‌ به‌ درێژایی مێژوو ده‌ستیان به‌ ئه‌ڵقه‌ی ڕێبازی بارزانی نه‌مر گرتووه‌، ترس و تۆقاندن نه‌یبه‌زاندوون، برسێتی و نه‌بوونی و ئاواره‌یی لاوازی نه‌كردوون، ڕۆژ ژمێری مێژووی به‌رگری و ئاوێنه‌ی دوا ڕۆژی سه‌رفرازی بوون، له‌ نه‌هامه‌تی و كاره‌سات و شكستدا به‌ ئومێده‌وه‌ له‌ سه‌ركه‌وتنیان ڕوانیوه‌.

باڵی دووه‌م: ئه‌وانه‌ن كه‌ به‌ دوای سه‌روه‌ت و ساماندا ده‌گه‌ڕێن، كورد گوته‌نی (له‌ كوێ بای بێ له‌وێ شه‌ن ده‌كه‌ن) له‌ بچوكترین ته‌نگانه‌دا شوێن گۆڕكێ ده‌كه‌ن و ڕه‌نگی ئه‌و شوێنه‌ وه‌رده‌گرن كه‌ به‌رژه‌وه‌ندیان بۆ دابین ده‌كات، نه‌ دوێنێیان له‌به‌ر چاوه‌و نه‌ بۆ سبه‌ی ده‌ڕوانن، ئه‌وه‌ی به‌ لایانه‌وه‌ گرنگه‌ ئه‌و كاته‌یه‌ كه‌ تیایدا ده‌ژین، ئێستا ئه‌وانه‌ باڵێكی شاراوه‌ی ناو پارتین، جیا له‌ كۆ كردنه‌وه‌ی سه‌روه‌ت و سامان و ڤێلاو كۆشك و ته‌لاری به‌رز، زۆر جومگه‌ی گرنگی حزبی و حكومیشیان داگیر كردووه‌، بۆ كوردو شوێنكه‌وتوانی ڕێبازی بارزانی نه‌مر بوونه‌ مایه‌ی نیگه‌رانی، بۆیه‌ ڕوو له‌ سه‌رۆك بارزانی ده‌كه‌م و به‌ ڕاشكاوی ده‌ڵێم: ته‌واوی ده‌زگاو دامه‌زراوه‌كانی پارتی له‌ سه‌ره‌وه‌ تا خوارێ پێویسته‌ له‌ تاقیگه‌ی ڕێبازی بارزانی نه‌مردا پشكنینیان بۆ بكرێ، داهاتووی كوردو مێژووی ڕزگاریخوازی نیشتیمانی، سیاسه‌تی نه‌ته‌وه‌ بینی بارزانی نه‌مرو نزای وه‌فادارو دڵسۆزانی ڕێبازه‌كه‌ی، ئه‌و هه‌ڵوێست و ڕه‌وشت و ئاكاره‌ی له‌وه‌وه‌ بۆت به‌جێماوه‌ لێت ده‌خوازن: دژ به‌و باڵه‌ ده‌مامك به‌سه‌رو ڕۆژ به‌ڕێكه‌ره‌ی ناو پارتی وه‌ك (مه‌لا مسته‌فا) هه‌نگاو هه‌ڵگری.

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE

ئه‌گه‌ر گۆڕان و یه‌كێتی یه‌كبگرنه‌وه‌ به‌ره‌ی ململانێكان فراوانتر ده‌بن ... سووره‌ مه‌رگه‌یی PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:28 سوره‌ مه‌رگه‌یی

له‌كه‌س شاراوه‌ نییه‌ كه‌ بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌رهاویشته‌ی ئه‌و ململانێ سیاسیه‌ بوو كه‌ زه‌مه‌نێك بوو له‌ناو یه‌كێتیدا په‌نگی خواردبۆوه‌، به‌ڵام ئه‌ویش هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای دروست بوونیه‌وه‌ به‌ فه‌رهه‌نگی كوتله‌بازی و به‌و ده‌رد بۆماوه‌ییه‌ هاته‌ ناو گۆڕه‌پانی سیاسی كه‌ یه‌كێتی دوو له‌ت كرد، ململانێی نێوان ئه‌و سه‌ركرده‌و ئه‌ندام مه‌كته‌ب سیاسیانه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ یه‌كێتی دابڕین له‌گه‌ڵ ئه‌و گه‌نجه‌ تووڕه‌و تازه‌ پێگه‌یشتوانه‌ی كه‌ دواتر بوونه‌ به‌شێكی بزێو و هه‌ڵسووڕاوی ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان بووه‌ گرفتێكی سیاسی چاره‌سه‌ر نه‌كراو، ئه‌و ململانێیه‌ی ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌ وه‌ك دیارده‌یه‌كی سیاسی به‌ ئاشكرا هه‌ستی پێده‌كرا و ڕۆژ له‌ دوای ڕۆژ له‌ نێوان باڵه‌ پیرو كۆنه‌ یه‌كێتیه‌كان و گه‌نج و تازه‌ پێگه‌یشتوه‌كاندا قوڵتر ده‌بووه‌وه‌، باشترین به‌ڵگه‌ش نه‌وشیروان مسته‌فا بۆ داپۆشینی ململانێكان و گونجاندنی ئه‌و دوو باڵه‌ به‌ گه‌مه‌ی سیاسی دڵی هه‌مووان خۆشده‌كاو كورد گوته‌نی به‌ هه‌رای (قوربانی كوڕی سێو له‌ باخه‌ڵ بم) وه‌خته‌كه‌ به‌ڕێده‌كات، جگه‌ له‌ محمه‌د تۆفیق ڕه‌حیمی زاوای كه‌ وه‌ك جێگری خۆی و هه‌مه‌كاره‌ی ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌رده‌كه‌وێ، له‌ناو ئه‌وانی تردا بۆ خاو كردنه‌وه‌ی گرژیه‌كان و ئیداره‌دانی كێشه‌كان و ڕازیكردنی ناڕازیه‌كان ڕۆژانه‌ پله‌و پایه‌و پۆست دیاری ده‌كات.

دوای ئه‌وه‌ی له‌ چاره‌سه‌ر كردنی كێشه‌و ململانێ سیاسیه‌كانی ناو بزووتنه‌وه‌كه‌ی ده‌ستی له‌ بنی هه‌نبانه‌ی سێحری گه‌وجاندن ده‌رچوو له‌گه‌ل مام جه‌لال كۆده‌بێته‌وه‌، لێره‌دا پرسیارێك درووست ده‌بێ، ئایا نه‌وشیروان مسته‌فا به‌م كۆبوونه‌وه‌یه‌ مه‌به‌ستیه‌تی په‌یامێك بداته‌ گه‌نجه‌كان و پێیان بلێ: ئه‌گه‌ر هه‌روا سه‌ركێش بن و به‌و به‌شه‌ ڕازی نه‌بن كه‌ بۆتان دیاری ده‌كه‌م، ئه‌وا ده‌چمه‌وه‌ ناو پێخه‌فه‌ كۆنه‌كه‌و له‌ سه‌رماو سۆڵه‌ی سیاسیدا بێ سه‌ربه‌رگ و ڕێ نیشانده‌ر جێتان دێڵم، یان به‌ڕاست مه‌به‌ستیه‌تی بچێته‌وه‌ ناو یه‌كێتی و ئه‌مجاره‌ش له‌به‌ر خاتری مام جه‌لال كارێك بكات كه‌ وه‌ك سكرتێریه‌كه‌ی كۆمه‌ڵه‌ بڕوای پێی نییه‌؟

ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستی په‌یام و ترساندن و به‌خۆدا چوونه‌وه‌ی گه‌نجه‌كان بێ، ئه‌وا چاره‌سه‌رێكی كاتیه‌و هه‌نگاوه‌كانی ته‌قینه‌وه‌ سیاسیه‌ چاوه‌ڕانكراوه‌كه‌ی ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان خێراتر ده‌كات، خۆ ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستیشی بێ بچێته‌وه‌ ناو یه‌كێتی ته‌نها سێ شت له‌گه‌ڵ خۆی ده‌باته‌وه‌، یه‌كه‌میان گرده‌كه‌و دووه‌میان كێشه‌و فه‌رهه‌نگی كوتله‌بازی و سێیه‌میشیان ئه‌و سه‌ركرده‌و كادرانه‌ن له‌گه‌ڵ خۆی هێنابوونیه‌ ده‌رێ.جا ئه‌گه‌ر بردنه‌وه‌ی گرده‌كه‌و سه‌ركرده‌و كادره‌كان بۆ یه‌كێتی سوودی هه‌بێ، ئه‌وا له‌ بردنه‌وه‌ی كێشه‌كان بۆ ناو یه‌كێتی قازانج سه‌ری مایه‌ ده‌خواو جارێكیتر یه‌كێتی به‌ مشتومڕی سیاسی ناوخۆوه‌ خه‌ریك ده‌كاو مه‌له‌فی كۆنه‌ قین به‌ڕووی نه‌یاره‌ دێرینه‌كانیدا ده‌كاته‌وه‌.

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE

لێدوانەکەی " کاک خالید عەزیزی " چی دەگەیەنێت ؟ بەشی دووەم - "ڕاستی" و "هیوا"دا :- ...جەلال چوارتایی PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:23 نووسه‌ری دیکه‌

ناشیرینترین کردەوە ئەوەیە کە بە بێ بوونی هیچ بەڵگەیەک دیرۆکی ژیانی مرۆڤێک "چ بە باش و چ بە خراپ" بگۆڕیت کە ئەو مرۆڤە لە ژیاندا نەمابێت، پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق یەک لەو لایەنانە بووە کە هەمیشە هەوڵی شێواندنی کردەوە و ڕاستینەی ئەو مرۆڤانەی داوە کە لە ژیاندا نەماون، بۆ نموونە بە لای پارتی‌یەوە زۆر ئاسایی بووە کە هەوڵی شێواندنی دیرۆکی پڕشنگداری شەهید کاک ئارام بدات و پەیکەرەکەشی بڕوخێنێت، لە بەرامبەریشدا هیچ پێی شەرم نەبووە کە هەرچی ئەنفالکەر و مستەشار و خیانەتکارە لەخۆی کۆبکاتەوە و بەو شێوەیەی مەبەستیانە وەک کەسانی شۆڕشگێڕ ناویان بهێنن .

هەڵبەت شێواندنی ڕاستیەکان و دیرۆک داتاشین بۆ مرۆڤەکان تەنها پیشەی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق نەبووە بەڵکو ئەوەی لەم کردەوە قێزەونەدا سەرقافڵە بووە و بۆڕی ماڵی بارزانیشی داوەتەوە حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێرانە کە "ڕاستی"یان بە "هیوا" پێناسە کردووە .

بۆ نموونە کاتێک پرسیاری یەکگرتنەوەی دیموکراتەکان دێتە گۆڕێ، خالد عەزیزیش دەڵێت :-

[سیاسەتی ئێمە سەرکەوت، عەقڵییەت و قسەی ئێمە بۆ یەكگرتوویی، چووە ناو كۆمەڵانی خەڵك لە ناوخۆی وڵات.]

ئاشکرایە کە حیزبی دیموکرات سیاسەتی "گرەوکردن لەسەر ئەسپی تۆپیو" پیادە دەکات و ئەم سیاسەتەش نەک هەر سەرکەوتوو نابێت بەڵکو هیواخواستنە بۆ سەرکەوتن .

 واتە ڕاستی و هیوا دوو وشەی جیاوازن، "ڕاستی" ئەو دیاردەیەیە کە ڕوو دەدات بەڵام "هیوا" دیاردەیەکە مەرج نییە ڕوو بدات .حیزبی دیموکراتیش تەکە حیزبە کە زۆرترین هیوای خواستووە بەڵام هیچ یەک لە هیواکانی نەبۆتە ڕاستی .ئەنجامی بەڕاستی نەبوونی هیواکان پەیوەستە بە سیاسەتی چەواشەکاری و فریودەرانەی حیزبی دیموکرات کە "هیوا و ڕاستیان" لە یەکدی جیانەکردۆتەوە، واتە هەمیشە هیوای بە ڕاستی پێناسە کردووە .

 بۆ نموونە تەسلیمبوونی پێشەوا قازی محەمەد "ڕاستیە" و ئەگەر پێشەوا بیزانییایە ئیعدام دەکرێت ئەو ڕێگەیەی هەڵنەدەبژارد، بەڵام "هیوای" حیزبی دیموکرات ئەوەیە بڵێت تەسلیمبوون ڕووی نەداوە و پێشەواش بۆ ئیعدامکردن ئەو ڕێگەیەی هەڵبژارد .

 دانیشتنی نهێنی دکتۆر قاسملو و چەند وردە پاسدارێک "ڕاستییە" و ئەگەر قاسملو بیزانیبایە تیرۆر دەکرێت نەک هەر دانیشتنی ئەنجام نەدەدا بەڵکو وەسیەتەکەی بابی لەبەر چاو دەگرت کە گوتبووی "بەبینینی عەجەم هەڵبێ"، بەڵام "هیوای" حیزبی دیموکرات ئەوەیە بڵێت دکتۆر قاسملو دەیزانی تیرۆر دەکرێت بەڵام لە پێناو ئاشتیدا تیرۆرکردنی پەسەند کردووە .

هەڵهاتن و ئۆردوگانشینی حیزبی دیموکرات لە لایەک و فەرامۆشکردنی میلەت و سپاردنیان بە چارەنووس لە لایەکی دیکەوە "ڕاستی"یە، بەڵام "هیوا"ی حیزبی دیموکرات ئەوەیە بڵێت هەمیشە لە مەیدانداین و ئەزمون و دەسکەوت دەپارێزین و شەو و ڕۆژ خەریکی حەماسە خوڵقێنین .

ئێستاش کاک خالد عەزیزی هەمان "هیوا" دەخوازێت و دەڵێت {قسەی ئێمە سەرکەوت و چووە ناو کۆمەڵانی خەڵک لە ناوخۆی وڵات}، بەڵام "ڕاستی"ەکەی ئەوەیە کە هەڵهاتنەکەی خالید عەزیزی هیچی وای لە هەڵهاتنەکەی مەلا عەبدوڵای حەسەنزادە کەمتر نییە و زۆربەی هەرە زۆری ژیانی لە ئۆردوگا و دوورە وڵاتی بەسەر بردووە و لە دوور و نزیکەوە ئاگاداری ناوخۆی وڵات نییە، کە ئەم فەرمایشتە بە ناوی هەموو خەڵکی ناوخۆی وڵاتەوە دەدات .

بە باوەڕی من سیاسەتەکانی کاک خالید و حیزبەکەی لە دوو بواردا سەرکەوتو بوون:-

١- سەرکەوتن لە لێکترازان و لەتوپەت کردنی حیزبی دیموکرات .ئەندازیاری ئەم بوارە مەلا عەبدوڵای حەسەنزادەیە .

٢- سەرکەوتن لە خۆنواندن و تۆمەت هۆنینەوەی ناڕەوا و برەودان بە ڕاگەیاندنی داگیرکەری تورک .خالد عەزیزی ئەندازیار بووە لەم بوارەدا .

پاشان پرسیار لە کاک خالید دەکرێت :- پێت وا نییە ڕێككەوتننامەكە ببیتە بەربەست لە بەردەم دروستبوونی بەرەیەكی فراوان؟
خالد عەزیزی:- [ئەوان لە ڕێككەوتنەكەدا گوتوویانە دوو حزبی سەرەكی، بە ڕاستی سەرەكی نین].

بریا خالد عەزیزی وەکو ددانی بەو ڕاستیەدا ناوە کە ئەو دوو حیزبە سەرەکی نین، کەمێکیش باسی لە حیزبی سەرەکی بکردایە تاکو بمانزانیایە چ حیزبێک سەرەکییە، چونکە هێندەی من بزانم حیزبەکەی کاک خالدیش نەک هەر سەرەکی نییە بەڵکو لە دیدی حیزبی دیموکراتەوە هێشتا (برادەرانی دابڕاون و شەرعیەتیان نییە و ناسنامەی حیزبیشیان وەرنەگرتووە و تەنها بۆ شێواندنی ناوی حیزبی دیموکرات سود لە هەمان ناو وەردەگرن)، کە ئەم گوتانەش لە هەموو کۆبونەوەکانی حیزبی دیموکراتدا باسی لێ دەکرێت .

ئەو دوو حیزبە لەم ڕێکەوتنەدا باسیان لە حیزبی سەرەکی کردووە و کاک خالیدیش زۆر بە ڕاشکاوی ددان بەو ڕاستیەدا دەنێت کە حیزبی سەرەکی نین .بریا کاک خالد یەک ڕاستی دیکەشی ئاشکرا بکردایە ئەویش بانگەشاکەنی هەر دوو لایەنی ناوبراوە بۆ ڕەسەن بوون، چونکە وەک بانگەشەی ڕەسەن بوونیان کرد پێناسەی ڕەسن بوونیان لە بیر کرد، کە بە باوەڕی من جوانترین پێناسە بۆ ئەو بانگەشەیە "ئۆردوگانشینی ڕەسەنە" .

درێژەی هەیە ...

جەلال چوارتایی

 

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

بۆ به‌ڕێز/ نێچیرڤان بارزانی – سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:20 هه‌مه‌ڕه‌نگ

به‌ناوی خوای گه‌وره‌

به‌ڕێز سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێم، له‌گه‌ڵ دروستبوونی كابینه‌ی نوێی حكوومه‌ت چاوه‌ڕی بووین شكۆ و هه‌یبه‌تی زانكۆكان بگه‌ڕێته‌وه‌ شوێنی خۆی و هه‌موو پیرۆزیه‌كان بۆ زانكۆكان بگه‌ڕێنه‌وه‌، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ نه‌ك هه‌ر چاوه‌ڕوانیه‌كانمان نه‌هاتنه‌ دی، به‌ڵكۆ جارێكی تر ده‌ستدرێژی كرایه‌ سه‌ر زانكۆ و جارێكی دی بێڕێزی گه‌وره‌ به‌رامبه‌ر به‌ زانكۆ كرایه‌وه‌، ئه‌وه‌تا به‌به‌رچاوی جه‌نابتانه‌وه‌ (قادر محمد نجمالدین) قوتابی قۆناغی شه‌شه‌می كۆلێژی پزیشكی هه‌ولێر له‌ ڕۆژی (3 / 9 / 2012) وه‌ ده‌ڕفێندرێت و كه‌س چاره‌نووسی نازانێت، تا هه‌فته‌یه‌ك هێزه‌ ئه‌منیه‌كانی هه‌ولێر بێئاگایی خۆیان ده‌رده‌بڕی له‌م ڕووداوه‌، به‌ڵام دوای دروستبوونی فشارێكی ڕاگه‌یاندن دواجار ئاسایش ڕایگه‌یاند كه‌ ئه‌و قوتابیه‌ی زانكۆیان به‌ تۆمه‌تی تیرۆر ده‌سگیر كردووه‌.بڵاوبوونه‌وه‌ی هه‌واڵی ناچاركردنی ئه‌م قوتابیه‌ش بۆ ئیمزاكردنی دانپیانانی ئاماده‌كراو هه‌موانی تووشی نیگه‌رانی و دڵه‌ڕاوكێییه‌كی زۆر كردووه‌.

به‌ڕێز سه‌رۆكی حكوومه‌ت، ئێمه‌ به‌گومانین ئه‌م ڕفاندن و بێڕێزیه‌ به‌ زانكۆ و قوتابیان به‌ ئاگاداری و فرمانی جه‌نابتانه‌وه‌ ئه‌نجام درابێت، بۆیه‌ داوای ئازادكردنی ئه‌م قوتابیه‌ هاوڕێیه‌مان له‌ جه‌نابتان ناكه‌ین، به‌ڵكو تاكه‌ داوای ئێمه‌ له‌ جه‌نابت شكاندنی ئه‌م بێده‌نگیه‌ته‌ و داوات لی ده‌كه‌ین سنوورێك بۆ ئه‌م مافیاگه‌راییه‌ دابنێی و ڕێگه‌ بگری له‌ به‌تیرۆریست ناساندنی قوتابیانی زانكۆ و دووباره‌بوونه‌وه‌ی سیناریۆكه‌ی (سه‌رده‌شت عوسمان) چونكه‌ سه‌رده‌شت دڵ و دوروونی پڕكردووین و به‌رگه‌ی (قادر محمد) یش ناگرین.

قوتابیانی

كۆلێژی پزیشكی – زانكۆی هه‌ولێری پزیشكی

24/ 9 / 2012

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: پێم خۆشه‌ له‌ درامای داهاتوودا رۆڵی كه‌سێكی نه‌رێنی ببینم ...دیمانه‌: ستیڤان شه‌مزینانی PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:17 دیمانه‌

* مه‌رج نییه‌ كه‌سایه‌تی ئه‌كته‌ر له‌ كاراكته‌ره‌وه‌ نزیك بێت

*ئه‌گه‌ر گوێ له‌ زۆر ره‌خنه‌ بگیرێت، نابێت پێ بخه‌یته‌ ناو هونه‌ره‌وه‌

*لاوازترین درامای كوردیی زۆر سوودبه‌خشتره‌ له‌ دراما بیانییه‌كان

*له‌ كاتێكدا رۆڵی یاقوبم بینیوه‌، كه‌ پێشتر رۆڵی قه‌مووره‌كه‌ی میرات و بێفه‌ڕیشم بینیوه‌

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س، هونه‌رمه‌ندی شانۆكار، له‌م دیمانه‌ تایبه‌ته‌دا باس له‌ درامای "دوا بڕیاری یه‌عقووب" ده‌كات كه‌ خۆی به‌ رۆڵی "یه‌عقوب" وه‌ك پاڵه‌وانی دراماكه‌ به‌شداریی كردووه‌.ئێستاش دراماكه‌ له‌سه‌ر شاشه‌ی كۆڕه‌ك تیڤی نمایش ده‌كرێت.

شه‌پۆل: له‌ درامای دوا بڕیاری یه‌عقووب، تۆ رۆڵی سه‌ره‌كیت هه‌بوو، ده‌توانیت پێمان بڵێیت تا چه‌نده‌ ئه‌و به‌رهه‌مه‌ له‌ ئاستی هونه‌رییه‌وه‌ سه‌ركه‌وتنی به‌ده‌ستهێناوه‌؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: به‌ رای من و وه‌ك تێبینیم كرد له‌ كاتی ئیشكردندا، هه‌وڵێكی باش درا بۆ ئه‌وه‌ی كاره‌كه‌ سه‌ركه‌وتن به‌ ده‌ست بهێنێت، ئه‌وه‌نده‌ی من ئێستا ته‌ماشای ده‌كه‌م له‌سه‌ر ته‌ختی تیڤی، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هه‌ندێك تێبینی بچووكم هه‌یه‌، به‌ڵام به‌ به‌راوورد به‌ به‌رهه‌مه‌كانی پێشووتره‌وه‌، ده‌توانم بڵێم له‌ زۆر رووه‌وه‌ وه‌ك وێنه‌گرتن و نواندن و به‌رزبوونه‌وه‌ درامییه‌كه‌ و ده‌ربڕینی ئه‌كته‌ره‌كان له‌و هه‌ڵكشانه‌دا به‌رهه‌مه‌كانی پێش خۆی جێهێشتووه‌، به‌ مانایه‌كی تر ئه‌و ره‌خنانه‌ی له‌و باره‌یه‌وه‌ له‌ دراماكانی پێش ئه‌م گیراوه‌، ئێستا ئه‌و بواره‌ بۆ ره‌خنه‌ی له‌و بابه‌ته‌ بۆ ئه‌م به‌رهه‌مه‌ نه‌ڕه‌خساوه‌ و ئه‌و درز و كه‌لێنانه‌ تا بارستاییه‌كی باش پڕ كراوه‌ته‌وه‌، كه‌ ره‌خنه‌ی نه‌رێنی لێوه‌ی بێته‌ ژووره‌وه‌.كه‌ ده‌ڵێم هه‌ندێك تێبینی بچووكم هه‌یه‌، دیاره‌ ده‌كرا هه‌ندێك ورده‌ هه‌ڵه‌ روو نه‌ده‌ن، هه‌موو كارێكی هونه‌ریش ئه‌گه‌ر له‌وپه‌ڕی سه‌ركه‌وتنیشدا بێت، به‌شی ئه‌وه‌ی تیا ده‌مێنێته‌وه‌ ورده‌ گله‌ییه‌كیشی لێ بكرێت.به‌ڵام له‌ كۆی هه‌موو ئه‌رێنی و نه‌رێنی به‌رهه‌مه‌كه‌ من به‌ كارێكی سه‌ركه‌وتووی ده‌زانم.

شه‌پۆل: هه‌ندێك له‌ ره‌خنه‌گران ده‌ڵێن دوا بڕیاری یه‌عقوب وێنه‌یه‌كی خه‌یاڵی نه‌ك واقیعی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردییه‌.ئێوه‌ وه‌ك پاڵه‌وانی دراماكه‌ راتان له‌سه‌ر ئه‌م ره‌خنه‌یه‌ چییه‌؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: دیاره‌ پێش ئه‌وه‌ی من رۆڵه‌كه‌ی خۆمم قبوڵ بێت چاك چاكم خوێندۆته‌وه‌، ئینجا ملم بۆ ئیشكردن ناوه‌.ئه‌وه‌ی گوایه‌ له‌ واقیعی كوردییه‌وه‌ دوور بێت، دیاره‌ ئه‌و ره‌خنه‌گره‌ زۆر بێ ئاگایه‌ له‌ واقیعه‌كه‌، ئه‌ی واقیعه‌كه‌ چۆنه‌؟ واقیعێك له‌به‌ر چاوه‌ و كه‌س ناتوانێت نكووڵی لێ بكات ئه‌ی رۆژانه‌ له‌ كرداری سه‌یر هه‌زاره‌ها ده‌م ناكاته‌وه‌: ئه‌رێ ئه‌مه‌ چۆن روویدا؟ ئه‌ی هاوار ئه‌مه‌ كه‌ی مرۆڤایه‌تییه‌؟ من نامه‌وێت بچمه‌ ناو پانتایی مه‌سه‌له‌یه‌كه‌وه‌ كه‌ له‌ رۆڵه‌كه‌مدا به‌رجه‌سته‌م كردووه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌و به‌رهه‌مه‌دا پیاده‌ كراوه‌ هێشتا هێلكه‌وڕۆنه‌، به‌ به‌راوورد به‌وه‌ی رۆژانه‌ له‌ كوردستاندا روو ده‌ده‌ن.كامه‌یه‌ دوور له‌ واقیعه‌كه‌یه‌؟ قاچاخچێتی و ده‌رخواردانی خواردنی ئێكسپایه‌ر به‌و كۆمه‌ڵگایه‌؟ بازرگانی كردن به‌ ده‌رمانی هۆشبه‌ره‌وه‌؟ پاشقول گرتن و پلانداڕشتنی مافیاكان دژ به‌ یه‌كتر؟ لێدان و چاوترساندنی مرۆڤی خاوێن و له‌ رێ لابردنی؟ خه‌رافیات و تۆقاندنی كۆمه‌ڵگا بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی ته‌سكی وشكه‌سۆفی درۆزن و تێرۆركردنی باری ده‌روونی هه‌زاره‌ها له‌ تاكی كۆمه‌ڵگا؟ ئه‌ی كامه‌یه‌ واقیعه‌ راسته‌كه‌ی ئێمه‌ زیاده‌ڕۆییمان پێوه‌ كردووه‌؟.

شه‌پۆل: ماوه‌یه‌كی درێژبوو كه‌متر له‌ بواری دراما ده‌بینرایت، چۆن بوو له‌ دوا بڕیاری یه‌عقووب گه‌ڕایته‌وه‌ بۆ دراما و رۆڵی سه‌ره‌كیشیت ئه‌دا كرد؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: ساڵێك پێش ئێستا له‌ درامایه‌كی تردا رۆڵی سه‌ره‌كیم بینی، به‌ ناوی خێزانێك له‌ گریان.ئینجا له‌ درامای رێحانه‌ش وه‌ك میوانی به‌رهه‌م به‌ دوو سێ بینراو به‌شداریم كرد، هه‌روه‌ها پانتۆمیمێكیشم بۆ كۆمه‌ڵه‌ی هونه‌ره‌ جوانه‌كان خسته‌ سه‌ر شانۆ ئه‌ویش له‌به‌ر كه‌میی ئه‌و ماوه‌یه‌ی له‌ كوردستان مامه‌وه‌، نه‌متوانی له‌وه‌ زیاتر به‌شداریی بكه‌م، به‌ڵام ئه‌مجاره‌یان ده‌رفه‌تێكی باشم هه‌بوو، بۆ ئه‌وه‌ی پاروویه‌كی گه‌وره‌تر بۆ هونه‌ره‌كه‌م بپێچمه‌وه‌، ئاخر خۆشم حه‌زم كرد پانتاییه‌كی باش له‌و درامایه‌دا كۆنترۆڵ بكه‌م ئیتر ئه‌وه‌ش بینه‌ر ده‌زانێت ئایا ئه‌و ده‌ڤه‌ره‌ی تیایدا لیستم هیچی جوانم دا به‌ ده‌سته‌وه‌؟ یان خشتێكم خسته‌ سه‌ر ته‌لاری هونه‌ری نه‌ته‌وه‌كه‌م؟ یان هه‌ر وه‌ك هه‌ر كاراكته‌رێكی ئاسایی ته‌نیا ژماره‌یه‌ك بووم؟ چیم بۆ ئه‌ژمار ده‌كه‌ن به‌زیاد بێت.

شه‌پۆل: تۆ وه‌ك یه‌عقووب بۆچی هه‌وڵت نه‌دا وه‌ك سه‌رجه‌م پیاوه‌كانی تر دڵی نێرگز به‌ده‌ستبهێنیت؟.پێتوایه‌ له‌ دونیای واقیعدا كاره‌كته‌ری وه‌ك یه‌عقوب ئیمكانی بوونی هه‌یه‌؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: یاقوب كاراكته‌رێكه‌ مرۆڤبوون به‌ پڕاوپڕ ده‌یگرێته‌وه‌، دیاره‌ من چیرۆكه‌كه‌م و رۆڵه‌كه‌ی خۆمم چاك شیته‌ڵ كردووه‌، ده‌شزانم یاقوب نێرگزی زۆر خۆش ده‌وێت و ته‌مایه‌تی هاوسه‌ری بێت، به‌ڵام یه‌ك هێمای یاقوبی پێشكات بۆ خۆشه‌ویستی، له‌ كه‌سایه‌تی ده‌هێنایه‌ خواره‌وه‌ و یاقوب ده‌بووه‌ كه‌سێكی ئاسایی كه‌ ئه‌وه‌ وێنه‌ی من نه‌بوو بۆ یاقوب، ئه‌ی هونه‌ری نواندن مانای چی؟.ئه‌و جۆره‌ كه‌سایه‌تیانه‌ ده‌بێت خۆشه‌ویستییه‌كه‌شیان نموونه‌یی بێت، له‌وانه‌یه‌ خۆشم ئه‌وه‌م به‌سه‌ر هاتبێت، به‌ هه‌ر حاڵ ئه‌وه‌ ئه‌و جۆره‌ خۆشه‌ویستییه‌ بوو كه‌ من به‌رجه‌سته‌م كرد، دیاره‌ به‌رامبه‌ریش كاریگه‌ریی زۆره‌ بۆ سه‌ركه‌وتن، به‌ڵام لێره‌دا من هیچ ناڵێم و بۆ بینه‌ری جێ دێڵم، چوونكه‌ مه‌سه‌له‌ی ده‌روونی بۆ هونه‌رمه‌ند زۆر هه‌ستیاره‌. 

بۆ پرسیاری ئه‌وه‌ی ئایا له‌ دنیای واقیعدا كاراكته‌ری وه‌ك یاقوب بوونی هه‌یه‌؟.ئه‌مه‌ش پرسیارێكی زۆر جوانه‌، من له‌ كاتی پشووی دراماكه‌دا هه‌موویم لای یاقوبێكی ناو كۆمه‌ڵگا ده‌برده‌ سه‌ر، ده‌توانم بڵێم ئه‌گه‌ر سه‌ركه‌وتنم به‌ده‌ست هێنابێت، پشكێكی زۆری به‌ر ئه‌و مرۆڤه‌ ده‌كه‌وێت كه‌ ناوی جه‌لالی سام ئاغایه‌، ئه‌م پیاوه‌ له‌ تافی گه‌نجیمه‌وه‌ یه‌كێك بووه‌ له‌ نموونه‌ به‌رزه‌كانی ژیانم زۆر ئاكاری جوانی لێوه‌ فێربووم، ئه‌و كاتێك له‌ دائیره‌ی به‌رید لای باوكی ره‌وانشادم بوو، من گه‌نجێك بووم له‌ قۆناغه‌كانی ئاماده‌یی له‌و كاته‌وه‌ تێبینی هه‌ڵسوكه‌وتی ده‌كه‌م حه‌زم كردووه‌ كۆپییه‌كی ئه‌وبم له‌ ژیانمدا، به‌ڵێ ئه‌و پیاوه‌ یه‌كێكه‌ له‌و یاقوبه‌ كه‌مانه‌ی هه‌تا ماوم ده‌یكه‌م به‌ نموونه‌ به‌رزه‌كانی ژیانم، یاقوبی تریش هه‌ن ئه‌گه‌ر عه‌داله‌ت و ره‌زا بهێڵن.كاتێكیش رۆڵی ئیاگۆم له‌ ئۆتێلۆدا به‌رجه‌سته‌ كرد به‌ ئیاگۆیه‌كی ناو كۆمه‌ڵگام وت: ده‌ق كاراكته‌ره‌ ده‌غه‌زاره‌كه‌ی تۆم پیاده‌ كرد، بۆیه‌ سه‌ركه‌وتنم به‌ ده‌ستهێنا.هه‌ر ئه‌وه‌نده‌م زانی فی گرتی و ببڕای ببڕ قسه‌ی له‌گه‌ڵ نه‌كردمه‌وه‌ تا ئه‌مری خوای كرد، یادی به‌ خێر.

شه‌پۆل: هه‌ست ده‌كه‌یت كه‌سایه‌تی یه‌عقووب له‌گه‌ڵ كه‌سایه‌تی خۆت نزیكه‌؟.ئایا پێتوایه‌ ده‌بێت كه‌سایه‌تی ئه‌كته‌ر له‌و كاره‌كته‌ره‌وه‌ نزیك بێت كه‌ ئه‌دای ده‌كات؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: نزیك بێت یان دوور گرنگ نییه‌، گرنگ ئه‌وه‌یه‌ تاچه‌ند چوومه‌ته‌ ناو ده‌روونی ئه‌و كاراكته‌ره‌وه‌ و ره‌هه‌نده‌كانیم ناسیوه‌ته‌وه‌، ئه‌وه‌ گرنگه‌، ئایا كه‌سایه‌تی من له‌ یاقوبه‌وه‌ نزیك بێت؟ ئه‌وه‌ كۆمه‌ڵگا و ده‌وروپشته‌كه‌م ده‌توانن ئه‌و داده‌ بده‌ن.بێگومان هه‌موو تاكێك به‌ ئاسانی ده‌بێت به‌ عه‌داله‌ت و ره‌زا، به‌ڵام به‌ یاقوب بوون قوربانی گه‌ره‌كه‌ ره‌سه‌نایه‌تی و هه‌ڵگوشینی ناخ و هه‌ناو و مژ و بیری گه‌ره‌كه‌، ئه‌وه‌ی گه‌ره‌كه‌ بیرت به‌ هه‌موو هه‌نگاوه‌كانته‌وه‌ بێت هه‌ڵه‌ی پشتشكێن له‌ ژیانتدا نه‌كه‌یت، ده‌بێت ده‌روێشی فه‌لسه‌فه‌یه‌كی خاوێن بیت، ئه‌مه‌ به‌وانه‌ نایه‌ته‌ دی كه‌ هیچ نین و ده‌یانه‌وێت شتیش بن، جا كه‌ شتی باشیان پێ نه‌كرێت ئه‌وا شتی خراپ ئاسانه‌ و هه‌موو كه‌س پێی ده‌وێرێت.

مه‌رج نییه‌ كه‌سایه‌تی ئه‌كته‌ر له‌ كاراكته‌ره‌وه‌ نزیك بێت، ئه‌ی ئه‌كته‌ر مانای چی؟.من كه‌ ئێستا رۆڵی یاقوبم بینیوه‌ له‌ كاتێكدا رۆڵی ئیاگۆی ئۆتێلۆشم بینیوه‌، قه‌مووره‌كه‌ی میراتیش، رۆڵی بێفه‌ڕیش، هه‌روه‌ها پشكۆی شانۆگه‌ری گوڵاڵه‌ی سه‌ر شانۆش، ئه‌مانه‌ هه‌مووی كه‌سایه‌تی زۆر دڕنده‌ بوون زۆر رۆڵی دڕنده‌ی تریشم بینیوه‌، هه‌ر وه‌ك رۆڵی قایقامه‌كه‌ی ته‌نه‌كه‌، رۆڵی ره‌فیقی لانه‌وازان، عه‌زه‌ی پایسكلچی له‌ سه‌له‌ی نانكه‌ر، زۆر رۆڵی تریش كه‌ ئه‌مانه‌ش رۆڵی كه‌سایه‌تی خێربه‌خش بوون، ئه‌كته‌ری شێوه‌یی (نمگی) ئه‌كته‌ر نییه‌ و هونه‌رمه‌ندیش نییه‌، زۆرم پێ خۆشه‌ له‌ درامای داهاتوودا رۆڵی كه‌سێكی نه‌رێنی ببینم هه‌ر واش ده‌كه‌م چوونكه‌ ژیانیش هه‌ر وایه‌، حه‌ز ده‌كه‌م له‌ هونه‌ردا به‌ دوو باڵ بفڕم سارد و گه‌رم، رووناكیش هه‌ر وا دروست ده‌بێت، ئه‌كته‌ریش به‌ كاراكته‌ری سارد و گه‌رم پێش ده‌كه‌وێت و هونه‌ره‌كه‌ی نوێ ده‌كاته‌وه‌.

شه‌پۆل: یه‌عقووب رووبه‌ڕووی ته‌نگوچه‌ڵه‌مه‌ی زۆر ده‌بێته‌وه‌، پێتوانییه‌ ئه‌مه‌ش له‌پێناوی جۆرێك له‌ خۆشه‌ویستییه‌؟.ئایا چی پاڵ به‌ یه‌عقووبه‌وه‌ ده‌نێت خۆی ته‌رخان بكات بۆ ده‌رخستنی راستییه‌كان؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: یاقوب خۆی ده‌ڵێت له‌به‌ر خۆشه‌ویستی خۆم بۆ ئیشه‌كه‌م وه‌ك پارێزه‌رێك ئه‌مه‌م كردووه‌، مانای ئه‌گه‌ر نێرگزیشی خۆش نه‌ویستایه‌ ئه‌و كاره‌ی هه‌ر به‌و شێوه‌یه‌ ده‌كرد، به‌ڵام من له‌و رۆڵه‌دا هه‌ر هه‌موو مافه‌كه‌م نه‌دا به‌و قسه‌یه‌، هه‌رچه‌ند ئه‌وه‌شم به‌ هه‌ند وه‌رگرت، به‌ڵام خۆشه‌ویستیش ده‌بێت هه‌ڵوه‌سته‌یه‌كی بۆ بكرێت، ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ناگه‌یه‌نێ نێرگز خاوه‌ن هه‌ق نه‌بووه‌ و ته‌نیا له‌به‌ر خۆشه‌ویستی كه‌یسه‌كه‌ی سه‌رخستووه‌، نه‌خێر یاقوب خۆی ده‌ڵێت: ئه‌و ژنه‌ خاوه‌ن هه‌قه‌، ئه‌گه‌ر منیش پارێزه‌ریی بۆ نه‌كه‌م یه‌كێكی تریش بۆی بكات هه‌ر مافی خۆی وه‌رده‌گرێت، جا هه‌موو پارێزه‌رێكی به‌ ویژدان پێش ئه‌وه‌ی ده‌ست بكات به‌و پیشه‌یه‌ ده‌بێت هه‌موو ئه‌گه‌ره‌كانی ره‌چاو كردبێت و سڵه‌مینه‌وه‌ و په‌شیمانی رووی تێ نه‌كات، زۆربه‌ی كاره‌كان له‌ مه‌ترسی به‌ده‌ر نییه‌، منیش به‌و شێوه‌یه‌ رۆڵه‌كه‌مم پیاده‌ كرد، كه‌ له‌ روخسارما كاریگه‌ریی ترس و سڵه‌مینه‌وه‌ جێی نه‌بێته‌وه‌ و تۆنی ده‌نگیشم هه‌مووی پێداگرتن و ویسته‌ پیرۆزه‌ مرۆڤایه‌تییه‌كه‌ بێت، ئیتر تا چه‌ند گه‌یاندوومه‌ ئه‌ویش هه‌ر به‌ زیاد بێت.

شه‌پۆل: هه‌ندێك له‌ ره‌خنه‌گران پێیانوایه‌ ئاستی نواندن و سیناریۆی خودی دراماكه‌ لاواز بووه‌؟ ئێوه‌ خۆتان له‌مباره‌وه‌ راتان چییه‌؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: ئه‌مڕۆ له‌ كوردستاندا به‌ داخه‌وه‌ ئه‌گه‌ر گوێ له‌ زۆر ره‌خنه‌ بگیرێت، ئه‌وا نابێت پێ بخه‌یته‌ ناو هونه‌ره‌وه‌، ره‌خنه‌ وه‌ك له‌ كوردستاندا هه‌ستم پێ كرد و ده‌یخوێنمه‌وه‌ له‌چه‌ند جۆرێك پێكهاتووه‌، بۆ نموونه‌: ره‌خنه‌ی ئه‌وانه‌ی خۆشیان خه‌ریكی داڕمان و پاڵه‌په‌ستۆ له‌ یه‌كتر ده‌كه‌ن و ئیره‌یی به‌ یه‌كتر ده‌به‌ن، چوونكه‌ هونه‌ره‌كه‌یان كردووه‌ به‌ بازرگانی و هه‌ر كه‌سه‌ و خوا خوایه‌تی ملی ئه‌ویتر بشكێنێت، ئه‌وه‌ به‌ هه‌ق و ناهه‌ق ده‌یداته‌ به‌ری مه‌سه‌له‌ش شینی حه‌سه‌ن نییه‌ و ته‌ماعی هه‌ریسه‌كه‌یه‌، ئه‌وه‌ زۆر په‌یوه‌ندیی به‌ هونه‌رمه‌نده‌كانه‌وه‌ نییه‌، زیاتر خاوه‌ن به‌رهه‌م ده‌گرێته‌وه‌.

هه‌یه‌ مێشكی له‌ هونه‌ر و سیناریۆ و دراما و ره‌وت و ره‌وشه‌كه‌ ته‌قه‌ی دێت، هه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی بڵێن ئه‌میش شته‌ و شتی لێ ده‌زانێت، ئه‌وا چه‌مه‌لغ سوار بووه‌ و سه‌ر له‌ شۆفێره‌كه‌ ده‌شێوێنێت، ئه‌میش به‌ هه‌وه‌سی خۆی ده‌یداته‌ به‌ری.له‌ چایخانه‌ی شه‌عب باسی درامایه‌ك كرا یه‌كێك له‌م بابه‌ته‌م به‌گیر هێنا تا وای لێ هات ئیعترافی كرد دراماكه‌ی نه‌دیوه‌ و براده‌رێكی بۆی باس كردووه‌.هه‌شه‌ هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ی قینی له‌ تاكه‌ ئه‌كته‌رێكی ناو دراماكه‌یه‌، شه‌لم كوێرم به‌ هه‌وه‌سی خۆی داركاریی هه‌موو به‌رهه‌مه‌كه‌ ده‌كات.هی واش هه‌یه‌ لۆجیكانه‌ درێژیی و پانی به‌رهه‌مه‌كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی لۆجیكانه‌ هه‌ڵده‌سه‌نگێنێت هه‌ر حه‌ز ده‌كه‌یت گوێی لێ بگریت و بۆ به‌رهه‌مێكی تر سوودی لێ وه‌رگریت.

به‌ رای من ره‌خنه‌ گرتن له‌ هه‌ر به‌رهه‌مێك ده‌بێت ئاكادیمیانه‌ و له‌سه‌ر بناغه‌ی پته‌وی هه‌ڵسه‌نگاندنێكی قووڵی بێ مه‌به‌ست بێته‌ دی و پێش هه‌موو شتێك حساب بۆ رای بینه‌ر به‌ گشتیی بكرێت، ئینجا رای هه‌ڵبژارده‌یه‌كی رۆشنبیر، به‌ مه‌رجێك یان كه‌سانێك نه‌بن كه‌ خۆشیان خه‌ریكی ئه‌و كاره‌ن، یان ئه‌گه‌ر واش بن ئه‌وا كه‌سانێكی راستگۆ و خه‌مخۆر بن و خۆی له‌وان باشتر بێنێته‌ دی كه‌ ره‌خنه‌یان لێ ده‌گرێت.له‌ هه‌مان كاتیشدا ره‌خنه‌كانی لا كۆڵان نه‌بێت و به‌ نووسین بینووسێت و ئاماده‌ی به‌رگریكردنیش بێت له‌ خۆی.یان له‌ كه‌ناڵێكی ته‌له‌فیزیۆنی مێزگردێك بكرێت له‌ نێوان كه‌سه‌ كاراكانی دراماكه‌ و ره‌خنه‌گرانی دا، با بینه‌ر له‌و مشتومڕه‌دا شتی بۆ روون ببێته‌وه‌ و به‌رچاوی رووناك بێته‌وه‌.

ئاستی نواندن دیاره‌ هه‌موو چوونییه‌ك نین، جیاوازیی تاك منیش به‌ زه‌قی وه‌ك هه‌موو كه‌سێك و له‌ هه‌موو كارێكی وا فراواندا به‌ ئاشكرا دیاره‌ و ده‌یبینم، ناكرێت هه‌ر هه‌موویان پسپۆر و خاوه‌ن ئه‌زموون بن.به‌ڵێ لاوازیی به‌ هه‌ندێك كاراكته‌ره‌وه‌ ده‌بینرێت.ئه‌مه‌ش به‌ده‌ست كه‌س نییه‌ و له‌هه‌موو به‌رهه‌مێكدا جا كوردیی بێت یان بیانی، روو ده‌ده‌ن.

شه‌پۆل: هه‌ست ناكه‌یت درامای كوردیی پاشه‌كشه‌ی كردووه‌ له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و دراما كۆریی و توركییه‌ دۆبلاجكراوه‌كانی له‌ زۆرێك له‌ كه‌ناڵه‌ كوردییه‌كانه‌وه‌ په‌خش ده‌كرێت؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: ئه‌وه‌ ئازایه‌تی كه‌ناڵه‌ كوردییه‌ خۆماڵییه‌كانه‌، كه‌ گرنگی به‌ به‌رهه‌می بیانی ده‌ده‌ن و كه‌ڵچه‌رێكی بێگانه‌ به‌ كورد به‌ زۆر ده‌سه‌پێنن به‌سه‌ر كوردی به‌شمه‌ینه‌تدا، ئه‌وه‌نده‌ی خۆیان به‌و به‌رهه‌مانه‌وه‌ ماندوو ده‌كه‌ن و پاره‌ی بۆ ته‌رخان ئه‌كه‌ن، با بیر له‌ رێگاچاره‌یه‌ك بكه‌نه‌وه‌ و گرنگی به‌ به‌رهه‌مه‌ كوردییه‌كان بدرێت ره‌واتر نییه‌؟ من وه‌ك بینه‌رێك ئه‌و شتانه‌ به‌ تاوان ده‌زانم، به‌و چڕییه‌ ده‌رخواردی كۆمه‌ڵگایه‌ك بدرێت كه‌ هێشتا به‌ ته‌واوی تامی ئازادیی نه‌كردووه‌، شاره‌زای كه‌ڵچه‌ر و مێژووی خۆی نیه‌ی، كه‌چی ئه‌م هه‌موو زیاده‌ڕۆییه‌ی ئه‌و دراما بیانیانه‌ی پێ ئاشنا بكرێت و له‌ یه‌كێك له‌ پرسیاره‌كانتدا ده‌ڵێیت هه‌ندێك درامای دوا بڕیاری یاقوب به‌ خه‌یاڵ ده‌زانن.ئه‌ی ئه‌و درامایانه‌ كامه‌تانێ واقیعبوونیان له‌ زیاده‌ڕۆیی و خه‌رافیات و كوشتن و بڕین به‌ولاوه‌.

به‌لای منه‌وه‌ لاوازترین درامای كوردیی زۆر سوودبه‌خشتره‌ له‌و دراما بیانیانه‌، قسه‌م له‌سه‌ر هیچ لایه‌نێكی هونه‌ریی و به‌ هێزیی نییه‌.به‌ڵكو قسه‌م له‌سه‌ر هاندانی به‌رهه‌می كوردییه‌.نه‌ك هه‌ر هونه‌ر هه‌رچی كاڵا و به‌رهه‌می بیانی هه‌یه‌ ده‌بێت له‌ ئاست كاڵای كوردیدا، هه‌میشه‌ له‌ كورتی بدات و هه‌ر هه‌موو هانده‌ری شتی خۆمان بین، هه‌موو وڵاتێك ئاوا پێشكه‌وتنی به‌ ده‌ستهێنا.هه‌رچی به‌رهه‌مێكی خۆماڵی ئه‌گه‌ر هاندانی له‌ ته‌كدا نه‌بێت ده‌پووكێته‌وه‌ به‌ هونه‌ریشه‌وه‌.ئه‌م باسه‌ مشتومڕێكی زۆری گه‌ره‌كه‌ هه‌روا ئاسان نییه‌، خۆزگه‌ ده‌هاتمه‌وه‌ كوردستان و مێزگردێكی تێر و ته‌سه‌ل بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ و زۆریتریش ئه‌نجام ده‌درا.

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: پێم خۆشه‌ له‌ درامای داهاتوودا رۆڵی كه‌سێكی نه‌رێنی ببینم ...دیمانه‌: ستیڤان شه‌مزینانی PDF Print Write e-mail
Wednesday, 26 September 2012 01:17 ستیڤان شه‌مزینانی

* مه‌رج نییه‌ كه‌سایه‌تی ئه‌كته‌ر له‌ كاراكته‌ره‌وه‌ نزیك بێت

*ئه‌گه‌ر گوێ له‌ زۆر ره‌خنه‌ بگیرێت، نابێت پێ بخه‌یته‌ ناو هونه‌ره‌وه‌

*لاوازترین درامای كوردیی زۆر سوودبه‌خشتره‌ له‌ دراما بیانییه‌كان

*له‌ كاتێكدا رۆڵی یاقوبم بینیوه‌، كه‌ پێشتر رۆڵی قه‌مووره‌كه‌ی میرات و بێفه‌ڕیشم بینیوه‌

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س، هونه‌رمه‌ندی شانۆكار، له‌م دیمانه‌ تایبه‌ته‌دا باس له‌ درامای "دوا بڕیاری یه‌عقووب" ده‌كات كه‌ خۆی به‌ رۆڵی "یه‌عقوب" وه‌ك پاڵه‌وانی دراماكه‌ به‌شداریی كردووه‌.ئێستاش دراماكه‌ له‌سه‌ر شاشه‌ی كۆڕه‌ك تیڤی نمایش ده‌كرێت.

شه‌پۆل: له‌ درامای دوا بڕیاری یه‌عقووب، تۆ رۆڵی سه‌ره‌كیت هه‌بوو، ده‌توانیت پێمان بڵێیت تا چه‌نده‌ ئه‌و به‌رهه‌مه‌ له‌ ئاستی هونه‌رییه‌وه‌ سه‌ركه‌وتنی به‌ده‌ستهێناوه‌؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: به‌ رای من و وه‌ك تێبینیم كرد له‌ كاتی ئیشكردندا، هه‌وڵێكی باش درا بۆ ئه‌وه‌ی كاره‌كه‌ سه‌ركه‌وتن به‌ ده‌ست بهێنێت، ئه‌وه‌نده‌ی من ئێستا ته‌ماشای ده‌كه‌م له‌سه‌ر ته‌ختی تیڤی، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هه‌ندێك تێبینی بچووكم هه‌یه‌، به‌ڵام به‌ به‌راوورد به‌ به‌رهه‌مه‌كانی پێشووتره‌وه‌، ده‌توانم بڵێم له‌ زۆر رووه‌وه‌ وه‌ك وێنه‌گرتن و نواندن و به‌رزبوونه‌وه‌ درامییه‌كه‌ و ده‌ربڕینی ئه‌كته‌ره‌كان له‌و هه‌ڵكشانه‌دا به‌رهه‌مه‌كانی پێش خۆی جێهێشتووه‌، به‌ مانایه‌كی تر ئه‌و ره‌خنانه‌ی له‌و باره‌یه‌وه‌ له‌ دراماكانی پێش ئه‌م گیراوه‌، ئێستا ئه‌و بواره‌ بۆ ره‌خنه‌ی له‌و بابه‌ته‌ بۆ ئه‌م به‌رهه‌مه‌ نه‌ڕه‌خساوه‌ و ئه‌و درز و كه‌لێنانه‌ تا بارستاییه‌كی باش پڕ كراوه‌ته‌وه‌، كه‌ ره‌خنه‌ی نه‌رێنی لێوه‌ی بێته‌ ژووره‌وه‌.كه‌ ده‌ڵێم هه‌ندێك تێبینی بچووكم هه‌یه‌، دیاره‌ ده‌كرا هه‌ندێك ورده‌ هه‌ڵه‌ روو نه‌ده‌ن، هه‌موو كارێكی هونه‌ریش ئه‌گه‌ر له‌وپه‌ڕی سه‌ركه‌وتنیشدا بێت، به‌شی ئه‌وه‌ی تیا ده‌مێنێته‌وه‌ ورده‌ گله‌ییه‌كیشی لێ بكرێت.به‌ڵام له‌ كۆی هه‌موو ئه‌رێنی و نه‌رێنی به‌رهه‌مه‌كه‌ من به‌ كارێكی سه‌ركه‌وتووی ده‌زانم.

شه‌پۆل: هه‌ندێك له‌ ره‌خنه‌گران ده‌ڵێن دوا بڕیاری یه‌عقوب وێنه‌یه‌كی خه‌یاڵی نه‌ك واقیعی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردییه‌.ئێوه‌ وه‌ك پاڵه‌وانی دراماكه‌ راتان له‌سه‌ر ئه‌م ره‌خنه‌یه‌ چییه‌؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: دیاره‌ پێش ئه‌وه‌ی من رۆڵه‌كه‌ی خۆمم قبوڵ بێت چاك چاكم خوێندۆته‌وه‌، ئینجا ملم بۆ ئیشكردن ناوه‌.ئه‌وه‌ی گوایه‌ له‌ واقیعی كوردییه‌وه‌ دوور بێت، دیاره‌ ئه‌و ره‌خنه‌گره‌ زۆر بێ ئاگایه‌ له‌ واقیعه‌كه‌، ئه‌ی واقیعه‌كه‌ چۆنه‌؟ واقیعێك له‌به‌ر چاوه‌ و كه‌س ناتوانێت نكووڵی لێ بكات ئه‌ی رۆژانه‌ له‌ كرداری سه‌یر هه‌زاره‌ها ده‌م ناكاته‌وه‌: ئه‌رێ ئه‌مه‌ چۆن روویدا؟ ئه‌ی هاوار ئه‌مه‌ كه‌ی مرۆڤایه‌تییه‌؟ من نامه‌وێت بچمه‌ ناو پانتایی مه‌سه‌له‌یه‌كه‌وه‌ كه‌ له‌ رۆڵه‌كه‌مدا به‌رجه‌سته‌م كردووه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌و به‌رهه‌مه‌دا پیاده‌ كراوه‌ هێشتا هێلكه‌وڕۆنه‌، به‌ به‌راوورد به‌وه‌ی رۆژانه‌ له‌ كوردستاندا روو ده‌ده‌ن.كامه‌یه‌ دوور له‌ واقیعه‌كه‌یه‌؟ قاچاخچێتی و ده‌رخواردانی خواردنی ئێكسپایه‌ر به‌و كۆمه‌ڵگایه‌؟ بازرگانی كردن به‌ ده‌رمانی هۆشبه‌ره‌وه‌؟ پاشقول گرتن و پلانداڕشتنی مافیاكان دژ به‌ یه‌كتر؟ لێدان و چاوترساندنی مرۆڤی خاوێن و له‌ رێ لابردنی؟ خه‌رافیات و تۆقاندنی كۆمه‌ڵگا بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی ته‌سكی وشكه‌سۆفی درۆزن و تێرۆركردنی باری ده‌روونی هه‌زاره‌ها له‌ تاكی كۆمه‌ڵگا؟ ئه‌ی كامه‌یه‌ واقیعه‌ راسته‌كه‌ی ئێمه‌ زیاده‌ڕۆییمان پێوه‌ كردووه‌؟.

شه‌پۆل: ماوه‌یه‌كی درێژبوو كه‌متر له‌ بواری دراما ده‌بینرایت، چۆن بوو له‌ دوا بڕیاری یه‌عقووب گه‌ڕایته‌وه‌ بۆ دراما و رۆڵی سه‌ره‌كیشیت ئه‌دا كرد؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: ساڵێك پێش ئێستا له‌ درامایه‌كی تردا رۆڵی سه‌ره‌كیم بینی، به‌ ناوی خێزانێك له‌ گریان.ئینجا له‌ درامای رێحانه‌ش وه‌ك میوانی به‌رهه‌م به‌ دوو سێ بینراو به‌شداریم كرد، هه‌روه‌ها پانتۆمیمێكیشم بۆ كۆمه‌ڵه‌ی هونه‌ره‌ جوانه‌كان خسته‌ سه‌ر شانۆ ئه‌ویش له‌به‌ر كه‌میی ئه‌و ماوه‌یه‌ی له‌ كوردستان مامه‌وه‌، نه‌متوانی له‌وه‌ زیاتر به‌شداریی بكه‌م، به‌ڵام ئه‌مجاره‌یان ده‌رفه‌تێكی باشم هه‌بوو، بۆ ئه‌وه‌ی پاروویه‌كی گه‌وره‌تر بۆ هونه‌ره‌كه‌م بپێچمه‌وه‌، ئاخر خۆشم حه‌زم كرد پانتاییه‌كی باش له‌و درامایه‌دا كۆنترۆڵ بكه‌م ئیتر ئه‌وه‌ش بینه‌ر ده‌زانێت ئایا ئه‌و ده‌ڤه‌ره‌ی تیایدا لیستم هیچی جوانم دا به‌ ده‌سته‌وه‌؟ یان خشتێكم خسته‌ سه‌ر ته‌لاری هونه‌ری نه‌ته‌وه‌كه‌م؟ یان هه‌ر وه‌ك هه‌ر كاراكته‌رێكی ئاسایی ته‌نیا ژماره‌یه‌ك بووم؟ چیم بۆ ئه‌ژمار ده‌كه‌ن به‌زیاد بێت.

شه‌پۆل: تۆ وه‌ك یه‌عقووب بۆچی هه‌وڵت نه‌دا وه‌ك سه‌رجه‌م پیاوه‌كانی تر دڵی نێرگز به‌ده‌ستبهێنیت؟.پێتوایه‌ له‌ دونیای واقیعدا كاره‌كته‌ری وه‌ك یه‌عقوب ئیمكانی بوونی هه‌یه‌؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: یاقوب كاراكته‌رێكه‌ مرۆڤبوون به‌ پڕاوپڕ ده‌یگرێته‌وه‌، دیاره‌ من چیرۆكه‌كه‌م و رۆڵه‌كه‌ی خۆمم چاك شیته‌ڵ كردووه‌، ده‌شزانم یاقوب نێرگزی زۆر خۆش ده‌وێت و ته‌مایه‌تی هاوسه‌ری بێت، به‌ڵام یه‌ك هێمای یاقوبی پێشكات بۆ خۆشه‌ویستی، له‌ كه‌سایه‌تی ده‌هێنایه‌ خواره‌وه‌ و یاقوب ده‌بووه‌ كه‌سێكی ئاسایی كه‌ ئه‌وه‌ وێنه‌ی من نه‌بوو بۆ یاقوب، ئه‌ی هونه‌ری نواندن مانای چی؟.ئه‌و جۆره‌ كه‌سایه‌تیانه‌ ده‌بێت خۆشه‌ویستییه‌كه‌شیان نموونه‌یی بێت، له‌وانه‌یه‌ خۆشم ئه‌وه‌م به‌سه‌ر هاتبێت، به‌ هه‌ر حاڵ ئه‌وه‌ ئه‌و جۆره‌ خۆشه‌ویستییه‌ بوو كه‌ من به‌رجه‌سته‌م كرد، دیاره‌ به‌رامبه‌ریش كاریگه‌ریی زۆره‌ بۆ سه‌ركه‌وتن، به‌ڵام لێره‌دا من هیچ ناڵێم و بۆ بینه‌ری جێ دێڵم، چوونكه‌ مه‌سه‌له‌ی ده‌روونی بۆ هونه‌رمه‌ند زۆر هه‌ستیاره‌. 

بۆ پرسیاری ئه‌وه‌ی ئایا له‌ دنیای واقیعدا كاراكته‌ری وه‌ك یاقوب بوونی هه‌یه‌؟.ئه‌مه‌ش پرسیارێكی زۆر جوانه‌، من له‌ كاتی پشووی دراماكه‌دا هه‌موویم لای یاقوبێكی ناو كۆمه‌ڵگا ده‌برده‌ سه‌ر، ده‌توانم بڵێم ئه‌گه‌ر سه‌ركه‌وتنم به‌ده‌ست هێنابێت، پشكێكی زۆری به‌ر ئه‌و مرۆڤه‌ ده‌كه‌وێت كه‌ ناوی جه‌لالی سام ئاغایه‌، ئه‌م پیاوه‌ له‌ تافی گه‌نجیمه‌وه‌ یه‌كێك بووه‌ له‌ نموونه‌ به‌رزه‌كانی ژیانم زۆر ئاكاری جوانی لێوه‌ فێربووم، ئه‌و كاتێك له‌ دائیره‌ی به‌رید لای باوكی ره‌وانشادم بوو، من گه‌نجێك بووم له‌ قۆناغه‌كانی ئاماده‌یی له‌و كاته‌وه‌ تێبینی هه‌ڵسوكه‌وتی ده‌كه‌م حه‌زم كردووه‌ كۆپییه‌كی ئه‌وبم له‌ ژیانمدا، به‌ڵێ ئه‌و پیاوه‌ یه‌كێكه‌ له‌و یاقوبه‌ كه‌مانه‌ی هه‌تا ماوم ده‌یكه‌م به‌ نموونه‌ به‌رزه‌كانی ژیانم، یاقوبی تریش هه‌ن ئه‌گه‌ر عه‌داله‌ت و ره‌زا بهێڵن.كاتێكیش رۆڵی ئیاگۆم له‌ ئۆتێلۆدا به‌رجه‌سته‌ كرد به‌ ئیاگۆیه‌كی ناو كۆمه‌ڵگام وت: ده‌ق كاراكته‌ره‌ ده‌غه‌زاره‌كه‌ی تۆم پیاده‌ كرد، بۆیه‌ سه‌ركه‌وتنم به‌ ده‌ستهێنا.هه‌ر ئه‌وه‌نده‌م زانی فی گرتی و ببڕای ببڕ قسه‌ی له‌گه‌ڵ نه‌كردمه‌وه‌ تا ئه‌مری خوای كرد، یادی به‌ خێر.

شه‌پۆل: هه‌ست ده‌كه‌یت كه‌سایه‌تی یه‌عقووب له‌گه‌ڵ كه‌سایه‌تی خۆت نزیكه‌؟.ئایا پێتوایه‌ ده‌بێت كه‌سایه‌تی ئه‌كته‌ر له‌و كاره‌كته‌ره‌وه‌ نزیك بێت كه‌ ئه‌دای ده‌كات؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: نزیك بێت یان دوور گرنگ نییه‌، گرنگ ئه‌وه‌یه‌ تاچه‌ند چوومه‌ته‌ ناو ده‌روونی ئه‌و كاراكته‌ره‌وه‌ و ره‌هه‌نده‌كانیم ناسیوه‌ته‌وه‌، ئه‌وه‌ گرنگه‌، ئایا كه‌سایه‌تی من له‌ یاقوبه‌وه‌ نزیك بێت؟ ئه‌وه‌ كۆمه‌ڵگا و ده‌وروپشته‌كه‌م ده‌توانن ئه‌و داده‌ بده‌ن.بێگومان هه‌موو تاكێك به‌ ئاسانی ده‌بێت به‌ عه‌داله‌ت و ره‌زا، به‌ڵام به‌ یاقوب بوون قوربانی گه‌ره‌كه‌ ره‌سه‌نایه‌تی و هه‌ڵگوشینی ناخ و هه‌ناو و مژ و بیری گه‌ره‌كه‌، ئه‌وه‌ی گه‌ره‌كه‌ بیرت به‌ هه‌موو هه‌نگاوه‌كانته‌وه‌ بێت هه‌ڵه‌ی پشتشكێن له‌ ژیانتدا نه‌كه‌یت، ده‌بێت ده‌روێشی فه‌لسه‌فه‌یه‌كی خاوێن بیت، ئه‌مه‌ به‌وانه‌ نایه‌ته‌ دی كه‌ هیچ نین و ده‌یانه‌وێت شتیش بن، جا كه‌ شتی باشیان پێ نه‌كرێت ئه‌وا شتی خراپ ئاسانه‌ و هه‌موو كه‌س پێی ده‌وێرێت.

مه‌رج نییه‌ كه‌سایه‌تی ئه‌كته‌ر له‌ كاراكته‌ره‌وه‌ نزیك بێت، ئه‌ی ئه‌كته‌ر مانای چی؟.من كه‌ ئێستا رۆڵی یاقوبم بینیوه‌ له‌ كاتێكدا رۆڵی ئیاگۆی ئۆتێلۆشم بینیوه‌، قه‌مووره‌كه‌ی میراتیش، رۆڵی بێفه‌ڕیش، هه‌روه‌ها پشكۆی شانۆگه‌ری گوڵاڵه‌ی سه‌ر شانۆش، ئه‌مانه‌ هه‌مووی كه‌سایه‌تی زۆر دڕنده‌ بوون زۆر رۆڵی دڕنده‌ی تریشم بینیوه‌، هه‌ر وه‌ك رۆڵی قایقامه‌كه‌ی ته‌نه‌كه‌، رۆڵی ره‌فیقی لانه‌وازان، عه‌زه‌ی پایسكلچی له‌ سه‌له‌ی نانكه‌ر، زۆر رۆڵی تریش كه‌ ئه‌مانه‌ش رۆڵی كه‌سایه‌تی خێربه‌خش بوون، ئه‌كته‌ری شێوه‌یی (نمگی) ئه‌كته‌ر نییه‌ و هونه‌رمه‌ندیش نییه‌، زۆرم پێ خۆشه‌ له‌ درامای داهاتوودا رۆڵی كه‌سێكی نه‌رێنی ببینم هه‌ر واش ده‌كه‌م چوونكه‌ ژیانیش هه‌ر وایه‌، حه‌ز ده‌كه‌م له‌ هونه‌ردا به‌ دوو باڵ بفڕم سارد و گه‌رم، رووناكیش هه‌ر وا دروست ده‌بێت، ئه‌كته‌ریش به‌ كاراكته‌ری سارد و گه‌رم پێش ده‌كه‌وێت و هونه‌ره‌كه‌ی نوێ ده‌كاته‌وه‌.

شه‌پۆل: یه‌عقووب رووبه‌ڕووی ته‌نگوچه‌ڵه‌مه‌ی زۆر ده‌بێته‌وه‌، پێتوانییه‌ ئه‌مه‌ش له‌پێناوی جۆرێك له‌ خۆشه‌ویستییه‌؟.ئایا چی پاڵ به‌ یه‌عقووبه‌وه‌ ده‌نێت خۆی ته‌رخان بكات بۆ ده‌رخستنی راستییه‌كان؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: یاقوب خۆی ده‌ڵێت له‌به‌ر خۆشه‌ویستی خۆم بۆ ئیشه‌كه‌م وه‌ك پارێزه‌رێك ئه‌مه‌م كردووه‌، مانای ئه‌گه‌ر نێرگزیشی خۆش نه‌ویستایه‌ ئه‌و كاره‌ی هه‌ر به‌و شێوه‌یه‌ ده‌كرد، به‌ڵام من له‌و رۆڵه‌دا هه‌ر هه‌موو مافه‌كه‌م نه‌دا به‌و قسه‌یه‌، هه‌رچه‌ند ئه‌وه‌شم به‌ هه‌ند وه‌رگرت، به‌ڵام خۆشه‌ویستیش ده‌بێت هه‌ڵوه‌سته‌یه‌كی بۆ بكرێت، ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ناگه‌یه‌نێ نێرگز خاوه‌ن هه‌ق نه‌بووه‌ و ته‌نیا له‌به‌ر خۆشه‌ویستی كه‌یسه‌كه‌ی سه‌رخستووه‌، نه‌خێر یاقوب خۆی ده‌ڵێت: ئه‌و ژنه‌ خاوه‌ن هه‌قه‌، ئه‌گه‌ر منیش پارێزه‌ریی بۆ نه‌كه‌م یه‌كێكی تریش بۆی بكات هه‌ر مافی خۆی وه‌رده‌گرێت، جا هه‌موو پارێزه‌رێكی به‌ ویژدان پێش ئه‌وه‌ی ده‌ست بكات به‌و پیشه‌یه‌ ده‌بێت هه‌موو ئه‌گه‌ره‌كانی ره‌چاو كردبێت و سڵه‌مینه‌وه‌ و په‌شیمانی رووی تێ نه‌كات، زۆربه‌ی كاره‌كان له‌ مه‌ترسی به‌ده‌ر نییه‌، منیش به‌و شێوه‌یه‌ رۆڵه‌كه‌مم پیاده‌ كرد، كه‌ له‌ روخسارما كاریگه‌ریی ترس و سڵه‌مینه‌وه‌ جێی نه‌بێته‌وه‌ و تۆنی ده‌نگیشم هه‌مووی پێداگرتن و ویسته‌ پیرۆزه‌ مرۆڤایه‌تییه‌كه‌ بێت، ئیتر تا چه‌ند گه‌یاندوومه‌ ئه‌ویش هه‌ر به‌ زیاد بێت.

شه‌پۆل: هه‌ندێك له‌ ره‌خنه‌گران پێیانوایه‌ ئاستی نواندن و سیناریۆی خودی دراماكه‌ لاواز بووه‌؟ ئێوه‌ خۆتان له‌مباره‌وه‌ راتان چییه‌؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: ئه‌مڕۆ له‌ كوردستاندا به‌ داخه‌وه‌ ئه‌گه‌ر گوێ له‌ زۆر ره‌خنه‌ بگیرێت، ئه‌وا نابێت پێ بخه‌یته‌ ناو هونه‌ره‌وه‌، ره‌خنه‌ وه‌ك له‌ كوردستاندا هه‌ستم پێ كرد و ده‌یخوێنمه‌وه‌ له‌چه‌ند جۆرێك پێكهاتووه‌، بۆ نموونه‌: ره‌خنه‌ی ئه‌وانه‌ی خۆشیان خه‌ریكی داڕمان و پاڵه‌په‌ستۆ له‌ یه‌كتر ده‌كه‌ن و ئیره‌یی به‌ یه‌كتر ده‌به‌ن، چوونكه‌ هونه‌ره‌كه‌یان كردووه‌ به‌ بازرگانی و هه‌ر كه‌سه‌ و خوا خوایه‌تی ملی ئه‌ویتر بشكێنێت، ئه‌وه‌ به‌ هه‌ق و ناهه‌ق ده‌یداته‌ به‌ری مه‌سه‌له‌ش شینی حه‌سه‌ن نییه‌ و ته‌ماعی هه‌ریسه‌كه‌یه‌، ئه‌وه‌ زۆر په‌یوه‌ندیی به‌ هونه‌رمه‌نده‌كانه‌وه‌ نییه‌، زیاتر خاوه‌ن به‌رهه‌م ده‌گرێته‌وه‌.

هه‌یه‌ مێشكی له‌ هونه‌ر و سیناریۆ و دراما و ره‌وت و ره‌وشه‌كه‌ ته‌قه‌ی دێت، هه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی بڵێن ئه‌میش شته‌ و شتی لێ ده‌زانێت، ئه‌وا چه‌مه‌لغ سوار بووه‌ و سه‌ر له‌ شۆفێره‌كه‌ ده‌شێوێنێت، ئه‌میش به‌ هه‌وه‌سی خۆی ده‌یداته‌ به‌ری.له‌ چایخانه‌ی شه‌عب باسی درامایه‌ك كرا یه‌كێك له‌م بابه‌ته‌م به‌گیر هێنا تا وای لێ هات ئیعترافی كرد دراماكه‌ی نه‌دیوه‌ و براده‌رێكی بۆی باس كردووه‌.هه‌شه‌ هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ی قینی له‌ تاكه‌ ئه‌كته‌رێكی ناو دراماكه‌یه‌، شه‌لم كوێرم به‌ هه‌وه‌سی خۆی داركاریی هه‌موو به‌رهه‌مه‌كه‌ ده‌كات.هی واش هه‌یه‌ لۆجیكانه‌ درێژیی و پانی به‌رهه‌مه‌كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی لۆجیكانه‌ هه‌ڵده‌سه‌نگێنێت هه‌ر حه‌ز ده‌كه‌یت گوێی لێ بگریت و بۆ به‌رهه‌مێكی تر سوودی لێ وه‌رگریت.

به‌ رای من ره‌خنه‌ گرتن له‌ هه‌ر به‌رهه‌مێك ده‌بێت ئاكادیمیانه‌ و له‌سه‌ر بناغه‌ی پته‌وی هه‌ڵسه‌نگاندنێكی قووڵی بێ مه‌به‌ست بێته‌ دی و پێش هه‌موو شتێك حساب بۆ رای بینه‌ر به‌ گشتیی بكرێت، ئینجا رای هه‌ڵبژارده‌یه‌كی رۆشنبیر، به‌ مه‌رجێك یان كه‌سانێك نه‌بن كه‌ خۆشیان خه‌ریكی ئه‌و كاره‌ن، یان ئه‌گه‌ر واش بن ئه‌وا كه‌سانێكی راستگۆ و خه‌مخۆر بن و خۆی له‌وان باشتر بێنێته‌ دی كه‌ ره‌خنه‌یان لێ ده‌گرێت.له‌ هه‌مان كاتیشدا ره‌خنه‌كانی لا كۆڵان نه‌بێت و به‌ نووسین بینووسێت و ئاماده‌ی به‌رگریكردنیش بێت له‌ خۆی.یان له‌ كه‌ناڵێكی ته‌له‌فیزیۆنی مێزگردێك بكرێت له‌ نێوان كه‌سه‌ كاراكانی دراماكه‌ و ره‌خنه‌گرانی دا، با بینه‌ر له‌و مشتومڕه‌دا شتی بۆ روون ببێته‌وه‌ و به‌رچاوی رووناك بێته‌وه‌.

ئاستی نواندن دیاره‌ هه‌موو چوونییه‌ك نین، جیاوازیی تاك منیش به‌ زه‌قی وه‌ك هه‌موو كه‌سێك و له‌ هه‌موو كارێكی وا فراواندا به‌ ئاشكرا دیاره‌ و ده‌یبینم، ناكرێت هه‌ر هه‌موویان پسپۆر و خاوه‌ن ئه‌زموون بن.به‌ڵێ لاوازیی به‌ هه‌ندێك كاراكته‌ره‌وه‌ ده‌بینرێت.ئه‌مه‌ش به‌ده‌ست كه‌س نییه‌ و له‌هه‌موو به‌رهه‌مێكدا جا كوردیی بێت یان بیانی، روو ده‌ده‌ن.

شه‌پۆل: هه‌ست ناكه‌یت درامای كوردیی پاشه‌كشه‌ی كردووه‌ له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و دراما كۆریی و توركییه‌ دۆبلاجكراوه‌كانی له‌ زۆرێك له‌ كه‌ناڵه‌ كوردییه‌كانه‌وه‌ په‌خش ده‌كرێت؟.

حه‌مه‌ڕه‌شید هه‌ره‌س: ئه‌وه‌ ئازایه‌تی كه‌ناڵه‌ كوردییه‌ خۆماڵییه‌كانه‌، كه‌ گرنگی به‌ به‌رهه‌می بیانی ده‌ده‌ن و كه‌ڵچه‌رێكی بێگانه‌ به‌ كورد به‌ زۆر ده‌سه‌پێنن به‌سه‌ر كوردی به‌شمه‌ینه‌تدا، ئه‌وه‌نده‌ی خۆیان به‌و به‌رهه‌مانه‌وه‌ ماندوو ده‌كه‌ن و پاره‌ی بۆ ته‌رخان ئه‌كه‌ن، با بیر له‌ رێگاچاره‌یه‌ك بكه‌نه‌وه‌ و گرنگی به‌ به‌رهه‌مه‌ كوردییه‌كان بدرێت ره‌واتر نییه‌؟ من وه‌ك بینه‌رێك ئه‌و شتانه‌ به‌ تاوان ده‌زانم، به‌و چڕییه‌ ده‌رخواردی كۆمه‌ڵگایه‌ك بدرێت كه‌ هێشتا به‌ ته‌واوی تامی ئازادیی نه‌كردووه‌، شاره‌زای كه‌ڵچه‌ر و مێژووی خۆی نیه‌ی، كه‌چی ئه‌م هه‌موو زیاده‌ڕۆییه‌ی ئه‌و دراما بیانیانه‌ی پێ ئاشنا بكرێت و له‌ یه‌كێك له‌ پرسیاره‌كانتدا ده‌ڵێیت هه‌ندێك درامای دوا بڕیاری یاقوب به‌ خه‌یاڵ ده‌زانن.ئه‌ی ئه‌و درامایانه‌ كامه‌تانێ واقیعبوونیان له‌ زیاده‌ڕۆیی و خه‌رافیات و كوشتن و بڕین به‌ولاوه‌.

به‌لای منه‌وه‌ لاوازترین درامای كوردیی زۆر سوودبه‌خشتره‌ له‌و دراما بیانیانه‌، قسه‌م له‌سه‌ر هیچ لایه‌نێكی هونه‌ریی و به‌ هێزیی نییه‌.به‌ڵكو قسه‌م له‌سه‌ر هاندانی به‌رهه‌می كوردییه‌.نه‌ك هه‌ر هونه‌ر هه‌رچی كاڵا و به‌رهه‌می بیانی هه‌یه‌ ده‌بێت له‌ ئاست كاڵای كوردیدا، هه‌میشه‌ له‌ كورتی بدات و هه‌ر هه‌موو هانده‌ری شتی خۆمان بین، هه‌موو وڵاتێك ئاوا پێشكه‌وتنی به‌ ده‌ستهێنا.هه‌رچی به‌رهه‌مێكی خۆماڵی ئه‌گه‌ر هاندانی له‌ ته‌كدا نه‌بێت ده‌پووكێته‌وه‌ به‌ هونه‌ریشه‌وه‌.ئه‌م باسه‌ مشتومڕێكی زۆری گه‌ره‌كه‌ هه‌روا ئاسان نییه‌، خۆزگه‌ ده‌هاتمه‌وه‌ كوردستان و مێزگردێكی تێر و ته‌سه‌ل بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ و زۆریتریش ئه‌نجام ده‌درا.

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE


Tuesday 25 September 2012

سوپاس ‌و پێ زانین PDF Print Write e-mail
Tuesday, 25 September 2012 23:55 پرسه‌

به‌ناوی سه‌رجه‌م خانه‌واده‌ی خوالێخۆشبوو (حاجی فه‌تاح ده‌روێش نادر)، سوپاسی هه‌موو ئه‌و پارت و لایه‌نه‌ سیاسیانه‌وهه‌موو ئه‌وکه‌سایه‌تیه‌ کوردانه‌ی هۆڵه‌ندا له‌خوشک و برایانمان ئه‌که‌ین به‌تایبه‌تی، پارتی دیموکراتی کوردستان و ڕێکخراوی ئه‌مستردام وه‌ هه‌روه‌ها هه‌موو برایانی کۆمیته‌ی ڕێکخستنی هۆڵه‌ندا و ناوه‌ندی ده‌ره‌وه‌ی یه‌کێتیی نیشتیمانیی کوردستان، که‌ هاوبه‌شی غه‌م و پرسه‌که‌مانیان کرد، هیوادارین نموونه‌یان له‌زیاد بووندا بێت بۆ هه‌میشه‌ ئه‌و ته‌بایی و برایه‌تیه‌مان پێوه‌ دیاربێت له‌ خۆشی و ناخۆشی یه‌کدا به‌شداربین.

دووباره‌ سوپاس بۆ هه‌موولایه‌کتان

ته‌ها ده‌روێش نادر

له‌بری خانه‌واده‌ی حاجی فه‌تاح ده‌روێش نادر

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

دوای داخستنی ئاكانیوز ...وشیار ئه‌سوه‌د PDF Print Write e-mail
Tuesday, 25 September 2012 23:52 نووسه‌ری دیکه‌

دوای داخستنی ئاژانسی كوردستان بۆ ده‌نگوباس (ئاكانیوز) كه‌ تاكه‌ ئاژانسی هه‌واڵی بوو له‌ كوردستاندا تا ئاستێكی باش پیشه‌ییانه‌ كاری ده‌كرد، نازانم هه‌نگاوه‌كان به‌ره‌و كوێم ده‌به‌ن و زۆریش گوێم به‌و لایه‌نه‌ نه‌داوه‌.ئێمه‌ رۆژنامه‌نووسین و به‌ر له‌ ئاكانیوزیش جێگه‌مان له‌و بواره‌دا دیار بووه‌، له‌ كاتی كاركردنیشم له‌و ئاژانسه‌دا چه‌ندان پڕۆژه‌ی كاركردنم له‌ شوێنانی تره‌وه‌ خراوه‌ته‌ به‌ر ده‌ست و به‌هۆی ئاكانیوز و راستیتان ده‌وێ به‌ڕێوه‌به‌ره‌كه‌شی (كاك به‌دران) ه‌وه‌ نه‌مكردوون، چونكه‌ دڵم به‌و شوێنه‌ خۆش بووه‌ كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی حزبه‌كانه‌وه‌ كاری رژدمان تێدا كرد و مه‌به‌ستیشمان بوو پێشی بخه‌ین..ئه‌مانه‌ زۆر جێگه‌ی داخ نین و له‌ كوردستاندا به‌هۆی نه‌بوونی یاسایه‌ك بۆ پاڵپشتیكردنی دارایی میدیاكان روودانی ئه‌م شتانه‌ به‌ئاسایی ده‌بینم.به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌م چه‌ند رۆژه‌دا خه‌می دنیای پێ هه‌ڵگرتووم، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ كوردستاندا شتێك به‌ناوی ئاژانسی هه‌واڵه‌وه‌ نامێنێ.زۆریش سه‌یره‌ له‌م هه‌رێمه‌ زه‌به‌لاحه‌دا ئاژانسێكی هه‌واڵ نه‌بێ!!!..به‌ڵی به‌هۆی ماندووبوونی به‌ڕێوه‌به‌ره‌كه‌م و هاوڕێ و هاوپیشه‌كانم گریانم بۆ ئاكانیوز دێ، به‌ڵام خه‌می داخستنی ئاكانیوز به‌هۆی پاره‌وه‌ كه‌ له‌ كوردستاندا گه‌لێك زۆره‌، هه‌رگیز گه‌وره‌تر نییه‌ له‌و خه‌مه‌ی ده‌بێ بۆ دیتنه‌وه‌ی ئاژانسێكی هه‌واڵ كه‌ پیشه‌ییانه‌ كار بكا، فانۆس هه‌ڵبگرین.

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE


Monday 24 September 2012

ڕۆمانی شەوی ئەستێرەکان لە نووسینی یاسین بانیخێڵانیی لەلایەن یەکێتی نووسەرانی کورد -لقی سلێمانییەوە بە چاپ گەیەندرا ...هاوڕێ زەنگەنە لە بارەی ئەم ڕٶمانەوە ئاوا دەنووسێت... PDF Print Write e-mail
Monday, 24 September 2012 11:33 هه‌مه‌ڕه‌نگ

 (سه‌ره‌تای خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م ڕۆمانه‌ وه‌کو چوونه‌ سه‌ر شاخی" گمۆ" وایه .شاخی گمۆ که‌وتۆ‌ته‌ لای ناوچه‌ی باسنێی شارباژێڕه‌وه‌.چوونه‌ سه‌ر ئه‌م شاخه‌ پێچاو پێچێکی زۆری تێدایه‌ و له‌هه‌ر پێچێكدا جیهانێكی تایبه‌ته‌ به‌خۆیه‌وه‌، چونکه‌ هه‌ر له‌کاتی سه‌رکه‌وتنیدا لایه‌کی خۆرێکی خۆشه‌ و ده‌ڕوانیته‌ ته‌واوی بناری سیوه‌یل و شاخه‌کانی تری هه‌زار به‌هه‌زاره‌ و پێچێکی تر ده‌ده‌یته‌وه‌ ده‌گه‌یته‌ لایه‌کی تری شاخه‌که‌‌ بارانێکی شه‌سته ده‌بارێت، که‌ خۆت له‌به‌ر بارانه‌که‌ پێناگیرێت، پێچێكی تر ده‌ده‌یته‌وه‌ ده‌بینی ته‌زره‌یه‌ و ته‌رزه‌یه‌کی نائاساییه‌ و پێچێکی تریش ده‌ده‌یته‌وه‌ ده‌بینی ته‌مو مژێکه‌ نازانی له‌کوێت و خه‌ریکه‌ خۆشت وون ده‌بیت و به‌دوای خۆتدا ده‌گه‌ڕێیت...واز له‌ چیرۆکی ناو ڕۆمانه‌که‌ ده‌هێنیت و به‌دوای چیرۆکه‌کانی خۆتدا ده‌گه‌ڕێیت.کاتێک له‌ته‌مه‌که‌ ده‌رچووی ده‌بینیت به‌ره‌و لوتکه‌ ده‌ڕۆیت.کاتێک گه‌یشتیته‌ لوتکه‌که‌ ئه‌مجار هه‌ناسەیه‌کی ئارامی زۆر دڵخۆش ده‌ده‌یت.به‌هه‌موولایه‌کدا ده‌ڕوانیت و کۆمه‌ڵێ پرسیار له‌لات دروست ده‌بێت...!)

 

-- 

 

 

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

گه‌له‌ری چوار چرا به‌ یه‌كه‌م پێشانگایه‌كی فرهاد پیرباڵ ده‌كرێته‌وه‌ PDF Print Write e-mail
Monday, 24 September 2012 11:27 هه‌مه‌ڕه‌نگ

بریار وایه‌ كاتژمێر 6 ئێواره‌ی رۆژی سێ شه‌مه‌ 25/9/2012، به‌ ئاماده‌بوونی رێزدار وه‌زیری روَشه‌نبیری حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان (د.كاوه‌ مه‌حمود) و هه‌روه‌ها به‌ ئاماده‌بوونی كوَمه‌ڵێك هونه‌رمه‌ندی تابلوَناس و كوَمه‌ڵێك كه‌سایه‌تیی، دكتۆر قفه‌رهاد پیرباڵ پێشانگای سێیه‌می خوَی بكاته‌وه‌ له‌ گه‌له‌ریی چوارچرا له‌ نێو هوتێلی چوار چرا كه‌ بوَ ماوه‌ی 5 روَژ به‌رده‌وام ده‌بی َ!

سه‌باره‌ت به‌ كردنه‌وه‌ی گه‌له‌ری چوار چرا (شایه‌ن عه‌بدولكه‌ریم) به‌رێوه‌به‌ری هوتێلی چوار چرا رای ده‌گه‌یه‌نێت: بۆ خزمه‌ت كردنی هونه‌ری شێوه‌كاری له‌ كوردستان هوتێل چوار چرا گه‌له‌ریكه‌ ده‌كاته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی چوار چرا ته‌نها بۆ هونه‌ر و موزیك و گۆرانی نه‌بێت به‌ڵكو بۆ هه‌موو بواره‌ جیا جیاكانی هونه‌ر بێت، بۆیه‌ به‌ باشمان زانی یه‌كه‌م پێشانگای گه‌له‌ری چوار چرا له‌ لایه‌ن دكتۆر فه‌رهاد پیرباڵه‌وه‌ ه‌ بكرێته‌وه‌

دواتر دكتۆر فه‌رهاد مه‌به‌تسی كردنه‌وه‌ی ئه‌م پێشانگایه‌ ده‌دركێنێت و ده‌ڵێ: ئه‌م پێشانگایه‌، پێشكه‌شه‌ به‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ده‌ڵێن: (د.فه‌رهاد، نرخی زۆر به‌رز، بوَیه‌ له‌سه‌ر تابلوَ داده‌نێ، تا مه‌سئووله‌كان لێی بكڕن!) .ئه‌م كه‌سانه‌ زوَر بێ ئه‌قلن، چونكه‌ نازانن هیچ مه‌سئوولێك _ به‌ داخه‌وه‌ _ له‌ كوردستاندا نیه‌، كه‌ له‌ هونه‌ر – چ جای له‌ هونه‌ری "من!" - تێبگات!!!

پیرباڵ زیاتر ده‌ڵێ: پێشانگاكه‌م بریتیه‌ ته‌نیا له‌ 7 تابلوَ، داوه‌تێك ده‌بێ بوَ تێگه‌یشتن له‌ به‌های هونه‌ر، هه‌روه‌ها بوَ تێگه‌یشتن له‌ جیاوازیی نێوان (هونه‌ر) و "هونه‌ری شێوه‌كاری! ".

جێگای ئاماژه‌ پێدانه‌ هوتێلی چوار چرا بۆ یه‌كه‌م جاره‌ گه‌له‌ری چوار چرا به‌ یه‌كه‌م پێشانگای دكتۆر فارهاد پیرباڵ ده‌كاته‌وه‌ و ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ یه‌كێك له‌ چالاكیه‌كانی

رێكه‌وت سه‌لام

به‌رپرسی راگه‌یاندنی هوتێلی چوار چرا

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

کاریکاتێر ... ڕێناس PDF Print Write e-mail
Monday, 24 September 2012 11:26 کاریکاتێر

READ_MORE

گەنجی کۆمەڵگای کورد ساویلکە و نەزانن یان کۆیلە وچەوسێنراون ...خەبات لاوباخ PDF Print Write e-mail
Monday, 24 September 2012 11:24 خه‌بات لاوباخ

‌لە دەرەنجامی لێکۆڵینەوەی زانستی و ئاماری گشتی لە سەرانسەری جیهان، زانایان و پسپۆڕان بۆیان دەرکەوتووە کە هیچ جیاوازییەکی ئەوتۆ نیە لە پێکهاتە و لێهاتووی و توانای مێشکی مرۆڤ لە سەر ڕووی زەوی، جگە لە هەندێ نەریتی بۆماوەیی لە باوانەوە بۆ نەوەکانیان ؛ واتە مرۆڤ ئەتوانێت زاناو زیرەك و پسپۆڕ بێت، یان نەزان و گەمژە بێت، بەڵام ئەبێت بپرسین بۆ لە ووڵاتانی دیموکراتخواز و پیشەسازییەکان، مرۆڤی داهێنەر و بە توانا هەیە، کەچی لە ووڵاتانی جیهانی سێهەم و خاوەن دەسەڵاتدارە دیکتاتۆرییەکان دەگمەنە، بە پێچەوانەوە نەزان و گەمژە زۆرتر بوونی هەیە.                       لە ڕاستیدا دابونەریتت و ئاستی تێگەیشتنی کۆمەڵگا ئەتوانێت سەرکردەیەکی نەتەوەیی و دیموکراتخواز بەرهەم بهێنێت یان دیکتاتۆر و ترسنۆك و دوژمن پەرست، شانبەشانی ئەوەش سەرکردەی بە توانا ئەتوانێت کۆمەڵگایەکی ڕۆشنبیر و داهێنەر یان ساویلکە و نەزان و ناڕۆشنبیر بەرهەم بهێنێت، کە هەردوولا تەواوکاری یەکترن، دەرەنجام بۆمان دەر ئەکەوێت کە هەندێك هۆکار هەیە بۆ دروستکردنی سەرکردە و کۆمەڵگا بۆ نمونە:
‌+ دابونەریتی کۆمەڵگا، هەندێ خووی بۆماوەیی و ڕافتاری باوباپیران و بەردەوام بوونی پشتاوپشت لە ناو کۆمەڵگادا.
‌+ جۆری سیستەم و دەسەڵاتی ئەو کۆمەڵگایە و ڕەنگدانەوەی لە سەر سیستەمی خوێندن و جۆری پەروەردەی خێزان و خوێندنگاکان، لە ئەنجامدا کاریگەری لە سەر تاکی مرۆڤی کۆمەڵگاکە .
‌+ بیرو باوەڕی ئایینی و لێکدانەوە و بەکارهێنانی بە هەڵە و ڕەنگدانەوەی لە سەر کۆمەڵگا و دروستکردنی جیاوازی نێوان ژنان و پیاوان و بەرتەسکردنەوەی ئازادی تاکی کۆمەڵگا و ڕێگرتن لە بەرەو پێشچون .
‌بەڵام ئەوەی من مەبەستمە کۆمەڵگای هەرێمی کوردستانە، گەر تەنها بە کورتی سەرنجێك لە گەنجی کۆمەڵگای هەرێمی خۆمان بدەین، لەگەڵ ئەوەی بۆ ماوەی ٢٠ ساڵە زۆرترە ئازادین و بەڕێوەبردنێکی خۆماڵیمان هەیە و ڕاستەوخۆ لە لایەن دوژمنەوە بەڕێوەنابرێین و تا ڕادەیەك سەربەخۆیین، زۆر لە جاران خێراتر باری ئابوریمان بەرەوپێش چووە و ئەتوانرا بەو بودجەی کە هەرێم هەیەتی، نەوەیەکی ڕۆشنبیر، بەتوانا و داهێنەرمان بەرهەم بهێنایە کە لە ماوەیەکی کەمدا بتوانرایە ئاستی ڕۆشنبیری و توانای گەنجان پێش بخرایە، کەچی بەداخەوە گەر ئاوڕێك لەم گەنجانەی دوای ئازاد بونی هەرێم بدەینەوە، تا بڵێیت زۆرینەی ڕوخاو و پشتگوێخراو و بێکار و ئاست نزمن، بێ هەستی نەتەوایەتی و کوردایەتی ، زۆربەشی بۆتە مشەخۆر نەك داهێنەر و پسپۆر و بەرهەمهێنەر ، باشترین نمونە وەك ئەیبینین، ‌ئەتوانرێت هەستی پێ بکرێت، بۆ نمونە لە بەرنامەکانی کەناڵە ئاسمانی یەکانی هەرێمدا وەك بەرنامەی ملیۆنەری جاران، یان ٣٠ چرکە و چەند بەرنامەیەکی تر کە پرسیار ئاڕاستەی بەشداربوان ئەکرێت، کە ئەبوایە منداڵانی قوتابخانە سەرەتاییەکان بیانزانیایە، کە بەشداربووەکان زۆربەشیان خوێندکاری زانکۆ و مامۆستا و فەرمانبەر بوون، کەچی کەمترین زانیاریان نیە لەسەر مێژوو، وێژە، ڕامیاری و هونەری کوردستان، ئەوە لە بارەی جیهانەوە هەر هیچ .
‌زۆرتر لە ملیۆن و نیوێك لە کۆی دانیشتوانی ٤ بۆ ٥ ملیۆنی دانیشتوانی هەرێم بریتیە لە فەرمانبەر، پۆلیس، پاسەوان، جاش ڕٶژنامەنوس، پێنوسفڕۆش یان چەکداری پارتەکانمان، کە لەهیچ شوێنێکی جیهاندا شتی وا نابینرێت ، تەنها لە هەرێمەکەی ئێمەدا ئەم مۆدێلە هەیە.
‌لەگەڵ ئەوەی بە لێشاو دەرچووی زانکۆکانمان هەیە، بەدەگمەن بیر لە داهێنان و دروستکردنی کۆمپانیا یەك ئەکەنەوە کە ژێرخانی ئابوری هەرێم بەرەوپێش بەرێت، تەنها چاوەڕێی دامەزراندنن لە لایەن دەسەڵاتەوە، لە بەر ئەوەی کاری فەرمانگاکان ئاسان و تەمەڵی یە، دەسەڵاتدارانیش هاندەری سەرەکین بۆ دروستکردنی نەوەیەکی تەمەڵ و نەزان و ساویلکە.
‌لەگەڵ ئەوەش ئیمڕۆ تەکنیك و دیگیتاڵ و ئامێری ئەلەکترۆنی پەیدا بوون، زۆربەی هەرە زۆریان کاتی خۆیان بە شتی بێهودە و بێسودەوە ئەبەنە سەر و شەڕە پەڕۆ و شەڕە ڕەنگیانە و خۆخۆری و براکوژییەکی مۆدێرن بە ئینتەرنێت و لاسایکردنەوەی کاری ناڕۆشنبیرییەوە، بۆ نمونە کوشتن، سەربڕین، کاری سێکسی، دزی، مناڵ فڕاندن، خۆ کوشتن، بەکارهێنان و بازرگانیکردن بە مادە بێهۆشەکانەوە، کاری سیخوڕیکردن ، بازرگانی و خۆدەوڵەمەند کردن بە خۆراکی بەسەرچوو، وەرگرتنی پۆشاکی داگیرکارانی کوردستان وەك دشداشە و پۆشاکی عەرەبی و تورکی و فارسی.
‌ئاسانترین کاریش ئیمڕۆ بۆ گەنجان چەك هەڵگرتنە، جا بە ناوی پاسەوان، پۆلیس، پێشمەرگەی پارتەکان، یان جاشایەتی، ئەمانە کارێکی ئاسان و پارەیەکی باش بۆ کەسانی بێ بڕوانامەی زانستی بە دەست ئەهێنرێت، دەسەڵاتیش پشتگیریان ئەکەن.
‌لەگەڵ ئەم هەموو بێ بەشی و نەهامەتی یەی بەسەر گەنجانی هەرێم هاتووە، کوێرانە پشتگیریکردنی بەرپرسان و سیاسەتمەداران و شەڕکردن لەسەریان و شەڕەپەڕۆ و جێ بە جێ کردنی داخوازی یەکانیان لە شەڕی برا کوژی و بەشداری کردنی شەڕ شان بە شانی دوژمن بۆ کورد کوشتن بە بێ هیچ مەرجێك، لەگەڵ ئەوەی هەڵە سیاسیەکانی بەرپرسان و دەسەڵاتداران بەردەوام دوبارە ئەکرێتەوە، بە بێ بیرکردنەوە لە دەرەنجامەکانی، بەردەوام بەرپرسەکان پیرۆز ئەکرێن تا ڕادەی پەرستنیان، گەر زیانیش بە کۆمەڵگای کوردی بگەیەنن وەك
‌هێنانی سوپاسی دوژمن بۆ داگیرکردنی کوردستان و کورد کوشتن، یان هاوکاری دوژمن و زیان گەیاندن بە بەرژەوەندی کورد، یان ‌بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ بەرژەوەندی تایبەتی و بنەماڵە،  ‌کوشتنی مێردمناڵ و هەرزەکار بۆ پاراستن و هێشتنەوەی دەسەڵاتەکەیان، ‌بە کارهێنانی مناڵی ڕەش و ڕووت بۆ خزمەتکاری، پاسەوانی، پیاوکوشتن، بە کارهێنانیان بۆ ئەشکەنجەدانی نەیارانیان ، بۆ براکوژی، بۆ پاراستنی گیان و ماڵیان، دروستکردن و کڕینی کۆشك وتەلار و ڤێللا گرانباهەکان، ‌خۆخۆری و دوژمن پەرستی و دڵ ڕاگرتنی دوژمن و دوژمنایەتی یەکتر، .
‌هەوڵ نەدان بۆ گەڕانەوەی ناوچە دابڕاوەکان .
‌سەرەڕایی ئەمانەش، گەنجان بەو ژیانە کویلەیە مل کەچن و ئامێزییان بۆ گرتۆتەوە، بێ ئەوەی خۆیان بیر بکەنەوە و بڕیارێکی ئازادیان هەبێت،  ‌ئایا خۆیان بۆ چەند ساتێك بیریان کردۆتەوە ؟ ئێمەی کورد، کە گەورەترین میللەتی سەر ڕووی زەمینین، بۆچی تا ئێستا خاوەنی دەوڵەتی نەتەوەیی خۆمان نین .
‌جا با پرسیارێک لە خۆمان بکەین، ئایا ئێمەی کورد ساویلکە و نەزانین یان ئەوەتی هەیین چەوساوە و داگیرکراوو کۆیلەین، بۆیە بەم ژیانی مل کەچی و بێ بەشی و ژێردەستی یەی خۆمان قایلین .
‌بێگومان تەنها خۆمان و باوپاپیرانمان تاوانبارن، کە بەم شێوەیە دابونەریتیان بۆ داڕشتوین، کە دڵساف و ساویلکە و خۆخۆر بین و بە ژیانی مل کەچی و کۆیلەیی و چەوسانەوەی دوژمن و سەرکردەکانمان قایل بین، بۆیە ئێمە میللەتێکی نەزان و دواکەوتوو و بیرتەسك و خۆش باوەڕین، زۆر کەمتەرخەم و خوێن ساردین و تەمەڵین، تامەزرۆی زانست و پێشکەوتوو نین، بەڵکو شەیدای دواکەووتوی و دوژمن پەرستی و خۆ بە کەمزانین و لەش قورسین.
‌ئەوەی ئیمڕۆ گەنجی هەرێمی کوردستان بەلایەوە گرنگ نەبێت، هەستی نەتەوایەتی و خۆشەویستی یە بۆ کورد و خاکی کوردستان، کە بێگومان بەرهەمهێنەری ئەم نەوەیەی کە گاڵتەی بە کوردایەتی دێت تەنها دەسەڵاتداران وسەرکردەکانی کوردن، چونکە تەنها ئەو کۆمەڵگای کوردی یە، کە سەرکردە و دەسەڵاتی هەرێمی کوردستانی بەرهەم هێناوە و ڕێی پێداوە بە بەرهەم هێنانی ئەم نەوەیە، شوێن پێشی کەوتووە و کڕنوشی بۆ ئەبات و دەستخۆشیشی لێ ئەکات و بە سیمبۆڵی نەتەوایەتی ناوی ئەبات و ئەشیپارێزێت، گیانی خۆشی بۆ بەخت ئەکات
‌بۆیە هەرگیز دوژمن و داگیرکارانی کوردستان تاوان بار نین، بەڵکو ئەو سەدان هەزار کوردە خزمەتکار و هاوکار و جاشانەی کە هەیە،  ( جاش هەر چەکدار نیە، بەڵکو ئەو بازرگانانەی کە دشداشە و نێرگەلەی عەرەب ، مادە بێهۆشکار و خۆراك و دەرمانە بەسەر چووەکانی ووڵاتانی دراوسێی داگیرکارانی کوردستان ئەهێننە کوردستانەوە، کە دەسەڵاتدارانیش هاوکاریانن ) هەر بۆیە هیچ میللەتێك هێندەی کورد خاوەن جاش و بەکرێگیراو و خۆخۆر و بێ ویژدان نیە ،  
‌جا با بەلامانەوە سەیر نەبێت بۆ تا ئێستا خاوەنی دەوڵەتی سەربەخۆ نین .

‌بۆیە ئەرکی سەرشانی ئێوەی گەنجانی هەرێمی کوردستانە کە:
‌+ چیتر هەوڵ مەدەن وەك مشەخۆر بژین و خۆتان پێ بگەیەنن و توانای خۆتان تاقی بکەنەوە و بیر لە داهێنان بکەنەوە بۆ خزمەتی خۆتان و دەوروپشتەکەتان نەك کاری خزمەتکاری و مشەخۆری و تەمەڵی.
‌+ چیتر مەبن بەسوتەمەنی شەڕی براکوژی و شان بە شانی دوژمن مەجەنگن بۆ کوشتنی کورد، خۆتان بە کوشتن مەدەن بۆ پاراستنی دەسەڵاتی چەند کەس و بنەماڵە، تەنها بۆ پاراستن و ڕزگارکردنی خاکی کوردستان گیان ببەخشن .
‌+ چیتر پەنا مەبن بۆ شەڕە پەڕۆ و ڕەنگ، ڕێزی بیروبڕوای یەکتر بگرن، هەستی یەکتر بریندار مەکەن بۆ ڕاگرتنی بەرپرسەکانتان و وەرگرتنی پاداشت لە گەورەکانتان .
‌+ چیتر بیر لە خزمەتکاری و پاسەوانی و خۆبەکوشتدان مەکەنەوە بۆ پارێزگاری لە دز و گەندەڵ وچاوچنۆکەکان، کە گاڵتەیان بە هەڵس وکەوتان دێت .
‌+ چیتر گاڵتەتان بە هەستی نەتەوایەتی و کوردایەتی نەیەت، با کردەوەی گەندەڵچی یەکان ساردتان نەکەنەوە و شانازی بە خۆتان و نەتەوەکەتانەوە بکەن.

+ واز بهێنن لە هێنانی دشداشە و پۆشاکی داگیرکاران، هەوڵ بدەن ویژدانتان هەبێت، بیر لە هێنانی خۆراك ودەرمانی بەسەرچوو مەکەنەوە بۆ دەرخوارد کردنی هاوونەتەوەکانتان بە ژەهری جۆراوجۆری دوژمن، ئەمە هیچ جیاوازی نیە لەگەڵ جاشایەتی کردن وچەك هەڵگرتن بۆ دوژمن.

+ هەوڵ بدەن خۆتان ڕۆشنبیر بکەن و بزانن ئەرکی نەتەوایەتیتان چی یە و مافەکانتان چی یە، بە بە ووشەی بریقەدار هەڵتان نەخەڵەتێنن و بە کوشتان بدەن و برای کوردی خۆتان پێ لەناوبەرن، هەوڵ مەدەن خزماتکاریتان پێ بکەن بۆ وەرگرتنی کەمە پاداشتێکی مادی، چونکە شانازیی و سەربەستی و ئازادی تاکی مرۆڤ لەگەڵ ویژدان باشترین پاداشتە.

+ تکایە چیتر ساویلکە و نەزان و کویلە مەبن، چاو بکەنەوە و گەنجانی جیهان و ووڵاتانی دیموکراتخواز ببینن، ئێوە هیچتان کەمتر نیە لە گەنجێکی، ئەمەریکی، ئەوروپی، عەرەب، فارس یان تورك، لە جیاتی چەك، پێنوس، ڕۆژنامە و پەرتوکی بەنرخ هەڵبگرن ،  بە دوای مافەکانتان دا بگەڕێن، ئاڕاستەی چەکەکانتان بکەنە دوژمن و نەك برای کوردی هاونەتەوەیتان، ڕێزی بیروبڕوای یەکتر بگرن و شەڕە پەڕۆ مەکەن.

دەبا ئێمەش داهێنەربین و دژایەتی کویلایەتی بکەین و واز لە خزمەتکاری بهێنین، کەس لەکەس گەورەتر نیە تا کڕنوشیان بۆ بەرین و مل کەچیان بین .با هەوڵی بەدەستهێنانی داهاتوویەکی پڕشنگداری یەکسان و دادپەرەر، سەربەست و ئازاد بدەین.



 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

ژن كوشتن له‌ كوردستان په‌ره‌ ده‌سه‌نێت ..شه‌ره‌ف بۆته‌ ئامڕازی جینۆسایدی ژنان ...به‌دواداچوونی: ستیڤان شه‌مزینانی PDF Print Write e-mail
Monday, 24 September 2012 11:16 ستیڤان شه‌مزینانی

سه‌رباری بوونی چه‌ندان رێكخراوی ژنان و بوونی چه‌ند بڕگه‌یه‌كی یاسایی دژی توندتیژیی به‌رانبه‌ر به‌ مێینه‌، به‌ڵام رۆژ له‌ دوای رۆژ كوشتن و توندتیژیی به‌رامبه‌ر به‌ ژنان فراوانتر ده‌بێت.جگه‌ له‌وه‌ش شێوازه‌كانی ئه‌و توندوتیژییه‌ هۆڤانه‌تر ده‌بێت.ئه‌مه‌ش جێگه‌ی رامانی خودی رێكخراوه‌كانی ژنان و سه‌رجه‌م كۆمه‌ڵگه‌یه‌.

نه‌جیبه‌ مه‌حموود، هه‌ڵسوڕاوی بزووتنه‌وه‌ی ژنان، پێیوایه‌: پرشوبڵاویی رێكخراوه‌كانی ژنان و نه‌بوونی هاوكاریی و هه‌ماهه‌نگی رێكخراوه‌كان له‌سه‌ر خاڵه‌ گرنگ و هاوبه‌شه‌كان، بۆته‌ هۆی سه‌رلێشێواویی كۆمه‌ڵگه‌، ئه‌وه‌ جگه‌ له‌وه‌ی كه‌س ئه‌ركی خۆی نازانێت و هه‌موو ئه‌ركه‌كه‌ له‌ كۆڵ خۆی ده‌كاته‌وه‌ ده‌یداته‌ ئه‌ستۆی ئه‌وی تر.میدیاكانیش نه‌ك رۆڵی لاوازیان هه‌یه‌، به‌ڵكو زۆر جار به‌ گۆرانی و فیلم و دراماكان كاریگه‌ریی سلبیان هه‌بووه‌ له‌ به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی رق و دووبه‌ره‌كی نێوان تاكه‌كان.

ئه‌و هه‌ڵسوڕاوه‌ی بزووتنه‌وه‌ی ژنان، وتیشی "ئه‌وه‌ی زیاتر بارودۆخه‌كه‌ی ئاڵۆز كردووه‌، نه‌بوونی یه‌ك یاسا و یه‌ك هه‌ڵوێستی حكوومه‌ت و ده‌سه‌ڵاتدارانه‌، به‌ڵكو له‌ جێبه‌جێكردنی یاساكانیش، ململانێی حزبایه‌تی پێوه‌ دیاره‌، كه‌ چۆن دوو ئیداره‌یی هه‌ر هه‌یه‌ ئه‌و یاسا جیاوازانه‌ش هه‌ر ماون، وه‌ك مادده‌ی ١١١ی یاسای باری كه‌سێتی سه‌رده‌می حزبی به‌عس هه‌ر ماوه‌ له‌ كوردستان و هاوكات مادده‌ی ٥٩ی ٢٠٠١ی سلێمانیش هه‌یه‌ له‌ هه‌ولێر به‌ یاسایه‌ك و له‌ سلێمانیش به‌ یاسایه‌كی تر كار ده‌كرێ، ئه‌وه‌ی بۆته‌ هێز بۆ پاڵپشتی مانه‌وه‌ و تووندوتیژیی بۆ سه‌ر ژنان.ده‌سه‌ڵاتیش تا ئێستا نه‌یتوانیوه‌ باوه‌ڕ به‌ مافه‌كانی ژن بهێنێت وه‌ك مرۆڤێكی كارا و خاوه‌ن كیان.به‌ڵكو ده‌سه‌ڵات زۆر جار رۆڵی به‌رچاوی هه‌بووه‌ له‌ مانه‌وه‌ی هزری پیاوسالاریی و زیندوكردنه‌وه‌ و هاندانی كۆمه‌ڵگه‌ بۆ په‌نابردن بۆ بیری خێله‌كیی نه‌ك په‌نابردن بۆ یاسا".

به‌هار مونزیر، ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی حزبی كۆمۆنیستی كرێكاریی، پێیوایه‌: رێكخراوه‌كان ناتوانن له‌ ره‌گ و ریشه‌ی كێشه‌كانه‌وه‌ كار بكه‌ن به‌ تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی سه‌ر به‌ حزبه‌كانن، چوونكه‌ ئه‌وان سه‌ر به‌ حزبێكن تا ئێستا كاری بۆ چه‌ند ژنه‌ كردووه‌، ئیتر چۆن ده‌توانن ده‌وری كاریگه‌ریان هه‌بێت له‌ سه‌ر پرسه‌كانی ژنان له‌ كوردستان؟، زۆریی سه‌نته‌ر گرنگ نییه‌، كوالێتی باش بۆ كاركردن گرنگه‌.

به‌هار مونزیر، به‌ "شه‌پۆل"ی راگه‌یاند "سه‌نته‌ر و داڵده‌دان بۆ كاتێكه‌ كێشه‌كه‌ روویداوه‌، كار ناكرێت بۆ ئه‌وه‌ی كێشه‌ كه‌متر روو بدات، ئه‌مانه‌ وا ده‌كه‌ن كێشه‌ زیاد بكات، كوشتن زیاد بكات.ده‌ور و كاریگه‌ریی ته‌كنۆلۆجیاش كه‌ ده‌چێته‌ وڵاتیك هێشتا دیوه‌خان شێوه‌ی حكوم بێت، ته‌ناقوز دروست ده‌كات.حكوومه‌ت به‌رپرسه‌ كه‌ پارێزگاریی له‌ هه‌موومان بكات به‌ تایبه‌تی ژنان، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ژن له‌ م هه‌رێمه‌دا له‌ بار و دۆخێكی خراپدا ده‌ژی، كچی گه‌نجی ئێمه‌ له‌ ژێر فشاردایه‌ ته‌نیا له‌به‌رئه‌وه‌ی ره‌گه‌زی مێینه‌یه‌ نه‌ك هۆیه‌كی تر.پیاوسالاریی هۆكاری ئه‌وه‌یه‌ ژن له‌م وڵاته‌دا ده‌سته‌مۆ بێت، به‌وانه‌شه‌وه‌ كه‌ له‌ ده‌سه‌ڵاتدان".

رێگا ره‌ئوف، سه‌رپه‌رشتیاری گروپی شه‌ره‌فی سوور، پێیوایه‌: سه‌رباری هه‌بوونی رێكخراوه‌ی زۆری ژنان كه‌چی به‌ تایبه‌ت كوشتنی ژنان زیادی كردووه‌ ئه‌مه‌ حه‌قیقه‌تێكه‌، ئه‌مه‌ زۆر په‌یوه‌ندیی به‌ چۆنێتی كاركردنی ئه‌م رێكخراوانه‌وه‌ هه‌یه‌.قسه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ ئایا ئه‌م رێكخراوانه‌ كه‌ ئیتر ناوی خۆیان نا رێكخراوی ژنان ئه‌وا ئیتر كار ده‌كه‌ن بۆ ژنان به‌ جیددی و به‌ ئاقارێك كه‌ فشاری سه‌ر ژنان لابچێت؟ وه‌ڵام ئه‌وه‌یه‌ نه‌خێر مه‌رج نییه‌ و زۆریك له‌و رێكخراوانه‌ به‌پێچه‌وانه‌ كاریان هێشتنه‌وه‌ی ژێرده‌سته‌یی ژنان و هێشتنه‌وه‌ی ئه‌و پیاوسالارییه‌ی سه‌ر ژنانه‌.بیرمان نه‌چێت به‌ تایبه‌ت ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ رێكخراوی ئیسلامی ژنان هه‌ن نه‌ك هه‌ر كار ناكه‌ن بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی به‌دبه‌ختییه‌كانی سه‌ر ژن بگره‌ هۆكاریكیشن بۆ مانه‌وه‌ و بره‌وپێدانیان.

رێگا ره‌ئوف، ئه‌وه‌شی به‌ "شه‌پۆل" راگه‌یاند "رێكخراوه‌كانی ژنان وه‌ك به‌شێك له‌ سیستمی سیاسیی پابه‌ندن به‌ حزبه‌كانه‌وه‌ چ له‌ ده‌سه‌ڵات و چ له‌ ئۆپۆزسیۆن.زۆربه‌ی ریكخراوه‌كان كه‌ ژماره‌یه‌كی زۆرن به‌داخه‌وه‌ ئه‌وه‌نده‌ی به‌رژه‌وه‌ندیی حزبیان بۆ گرنگه‌ ئه‌وه‌نده‌ سه‌رقاڵی ئه‌وه‌ نین ئه‌وانیش له‌ نه‌بوونی مافی ژن زه‌ره‌رمه‌ندن، ئه‌گه‌رچی ره‌نگه‌ ده‌سه‌ڵاتێكی حزبیشیان هه‌بێت كه‌ له‌دواجاردا ژنان وه‌ك بزووتنه‌وه‌ زه‌ره‌رمه‌ند ده‌بن چوونكه‌ به‌بڕوای من چه‌نده‌ ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ سه‌ربه‌خۆ بێت له‌ ئه‌حزاب ئه‌وه‌نده‌ ده‌توانێ بزووتنه‌وه‌یه‌كی ئازا و به‌جه‌رگ و له‌مه‌یداندا راوه‌ستاو بێت، چوونكه‌ سه‌ربه‌خۆیی سیاسیی و ئابووری ئه‌و هێزه‌ت ده‌داتێ نه‌ترسی و باكت نه‌بێ له‌وه‌ی سبه‌ینێ حزبه‌كه‌ت چۆن رێگریی له‌ كاره‌كانت ده‌كات و پێچه‌وانه‌كه‌شی دروسته‌ كه‌ پابه‌ندبوونی حزبی ده‌سه‌ڵات و كارامه‌یی و سه‌ربه‌خۆییت لێده‌سێنێته‌وه‌ و له‌ به‌رامبه‌ردا بودجه‌ و پاره‌ و لێپرسینه‌وه‌ جێگای ده‌گرێته‌وه‌".

ئه‌گه‌رچی یاسای به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی توندوتیژیی خێزانی، به‌ ده‌ستكه‌وتێك ده‌ژمێردرا بۆ ژنان، به‌ڵام تا ئێستا ئه‌و یاسایه‌ جێبه‌جێ نه‌كراوه‌، بۆیه‌ رادده‌ی توندوتژیی هێشتا له‌به‌رزبوونه‌وه‌دایه‌."هاژه‌ سڵێمان" جێگری سه‌رۆكی لیژنه‌ی به‌رگریی له‌ مافی ژنان له‌ په‌رله‌مانی كوردستان، وتی "به‌داخه‌وه‌ تاوه‌كو ئێستا یاسای به‌رنگاربوونه‌وه‌ی توندوتیژیی خێزانی كه‌ له‌ ساڵی2011وه‌ ده‌رچووه‌ تائێستا جێ‌به‌جێ نه‌كراوه‌".له‌لایه‌كی تره‌وه‌ "گه‌شه‌ دارا" سه‌رۆكی لیژنه‌ی به‌رگریی له‌ ئافره‌تان له‌ په‌رله‌مانی كوردستان، ئه‌وه‌ی دووپات كرده‌وه‌، پێكنه‌هێنانی‌ دادگای‌ تایبه‌تمه‌ندی‌ تووندوتیژیی‌ خێزانی‌ یه‌كێك له‌ هۆكاره‌كانی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ ئه‌و یاسایه‌یه‌، وتیشی‌ "ده‌بێت ئه‌و دادگایه‌ ته‌نیا ته‌رخان بكرێت بۆ چاره‌سه‌ركردن و به‌دواداچوونی‌ كێشه‌كانی‌ تایبه‌ت به‌ خێزان نه‌ك سه‌رقاڵ بێت به‌ كێشه‌ و گرفتی‌ دیكه‌ی‌ ناو كۆمه‌ڵگه‌، دادگای‌ تایبه‌تمه‌ندی‌ خێزانی‌ رۆڵی‌ ده‌بێت له‌ كه‌مكردنه‌وه‌ی‌ تووندوتیژیدا".

به‌ پێی ئه‌و زانیارییانه‌شی ده‌ستی "شه‌پۆل" كه‌وتووه‌ رێژه‌ی توندوتیژیی له‌ چه‌ند مانگی رابردوو له‌ هه‌ڵكشاندا بووه‌، به‌پێی داتایه‌ك له‌ "سلێمانی، هه‌ولێر، دهۆك، گه‌رمیان" كه‌ ئاماژه‌یه‌ بۆ چوار مانگی یه‌كه‌می ئه‌مساڵ "2012" ئه‌وه‌ روون ده‌بێته‌وه‌ كه‌ كێرڤی توندوتیژیی دژی ژنان رووی له‌ هه‌ڵكشانه‌، كه‌ به‌مشێوه‌یه‌ی لای خواره‌وه‌یه‌:

*مانگی كانوونی دووه‌م: "رێژه‌ی خۆكوشتن و خۆسووتاندن: 12 حاڵه‌ت، كوشتن و لێدان و ده‌ستدرێژیی سێكسیی: 114 حاڵه‌ت، تۆماركردنی سكاڵا: 223 حاڵه‌ت".

*مانگی شوبات: "خۆكوشتن و كوشتن: 8 حاڵه‌ت، سووتان و خۆسووتاندن: 46 حاڵه‌ت، لێدان: 72 حاڵه‌ت، ده‌ستدرێژیی سێكسیی: 10 حاڵه‌ت، تۆماركردنی سكاڵا: 248 حاڵه‌ت".

*مانگی ئازار: "خۆكوشتن و خۆسووتاندن: 11 حاڵه‌ت، كوشتن و لێدان و ده‌ستدرێژیی سێكسیی: 120 حاڵه‌ت، تۆماركردنی سكاڵا: 187 حاڵه‌ت".

*مانگی نیسان: "خۆكوشتن و خۆسووتاندن: 14 حاڵه‌ت، كوشتن و لێدان و ده‌ستدرێژیی سێكسیی: 135 حاڵه‌ت، تۆماركردنی سكاڵا: 218 حاڵه‌ت".

 

  

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

ژن كوشتن له‌ كوردستان په‌ره‌ ده‌سه‌نێت ..شه‌ره‌ف بۆته‌ ئامڕازی جینۆسایدی ژنان ...به‌دواداچوونی: ستیڤان شه‌مزینانی PDF Print Write e-mail
Monday, 24 September 2012 11:16 به‌دواداچوون

سه‌رباری بوونی چه‌ندان رێكخراوی ژنان و بوونی چه‌ند بڕگه‌یه‌كی یاسایی دژی توندتیژیی به‌رانبه‌ر به‌ مێینه‌، به‌ڵام رۆژ له‌ دوای رۆژ كوشتن و توندتیژیی به‌رامبه‌ر به‌ ژنان فراوانتر ده‌بێت.جگه‌ له‌وه‌ش شێوازه‌كانی ئه‌و توندوتیژییه‌ هۆڤانه‌تر ده‌بێت.ئه‌مه‌ش جێگه‌ی رامانی خودی رێكخراوه‌كانی ژنان و سه‌رجه‌م كۆمه‌ڵگه‌یه‌.

نه‌جیبه‌ مه‌حموود، هه‌ڵسوڕاوی بزووتنه‌وه‌ی ژنان، پێیوایه‌: پرشوبڵاویی رێكخراوه‌كانی ژنان و نه‌بوونی هاوكاریی و هه‌ماهه‌نگی رێكخراوه‌كان له‌سه‌ر خاڵه‌ گرنگ و هاوبه‌شه‌كان، بۆته‌ هۆی سه‌رلێشێواویی كۆمه‌ڵگه‌، ئه‌وه‌ جگه‌ له‌وه‌ی كه‌س ئه‌ركی خۆی نازانێت و هه‌موو ئه‌ركه‌كه‌ له‌ كۆڵ خۆی ده‌كاته‌وه‌ ده‌یداته‌ ئه‌ستۆی ئه‌وی تر.میدیاكانیش نه‌ك رۆڵی لاوازیان هه‌یه‌، به‌ڵكو زۆر جار به‌ گۆرانی و فیلم و دراماكان كاریگه‌ریی سلبیان هه‌بووه‌ له‌ به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی رق و دووبه‌ره‌كی نێوان تاكه‌كان.

ئه‌و هه‌ڵسوڕاوه‌ی بزووتنه‌وه‌ی ژنان، وتیشی "ئه‌وه‌ی زیاتر بارودۆخه‌كه‌ی ئاڵۆز كردووه‌، نه‌بوونی یه‌ك یاسا و یه‌ك هه‌ڵوێستی حكوومه‌ت و ده‌سه‌ڵاتدارانه‌، به‌ڵكو له‌ جێبه‌جێكردنی یاساكانیش، ململانێی حزبایه‌تی پێوه‌ دیاره‌، كه‌ چۆن دوو ئیداره‌یی هه‌ر هه‌یه‌ ئه‌و یاسا جیاوازانه‌ش هه‌ر ماون، وه‌ك مادده‌ی ١١١ی یاسای باری كه‌سێتی سه‌رده‌می حزبی به‌عس هه‌ر ماوه‌ له‌ كوردستان و هاوكات مادده‌ی ٥٩ی ٢٠٠١ی سلێمانیش هه‌یه‌ له‌ هه‌ولێر به‌ یاسایه‌ك و له‌ سلێمانیش به‌ یاسایه‌كی تر كار ده‌كرێ، ئه‌وه‌ی بۆته‌ هێز بۆ پاڵپشتی مانه‌وه‌ و تووندوتیژیی بۆ سه‌ر ژنان.ده‌سه‌ڵاتیش تا ئێستا نه‌یتوانیوه‌ باوه‌ڕ به‌ مافه‌كانی ژن بهێنێت وه‌ك مرۆڤێكی كارا و خاوه‌ن كیان.به‌ڵكو ده‌سه‌ڵات زۆر جار رۆڵی به‌رچاوی هه‌بووه‌ له‌ مانه‌وه‌ی هزری پیاوسالاریی و زیندوكردنه‌وه‌ و هاندانی كۆمه‌ڵگه‌ بۆ په‌نابردن بۆ بیری خێله‌كیی نه‌ك په‌نابردن بۆ یاسا".

به‌هار مونزیر، ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی حزبی كۆمۆنیستی كرێكاریی، پێیوایه‌: رێكخراوه‌كان ناتوانن له‌ ره‌گ و ریشه‌ی كێشه‌كانه‌وه‌ كار بكه‌ن به‌ تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی سه‌ر به‌ حزبه‌كانن، چوونكه‌ ئه‌وان سه‌ر به‌ حزبێكن تا ئێستا كاری بۆ چه‌ند ژنه‌ كردووه‌، ئیتر چۆن ده‌توانن ده‌وری كاریگه‌ریان هه‌بێت له‌ سه‌ر پرسه‌كانی ژنان له‌ كوردستان؟، زۆریی سه‌نته‌ر گرنگ نییه‌، كوالێتی باش بۆ كاركردن گرنگه‌.

به‌هار مونزیر، به‌ "شه‌پۆل"ی راگه‌یاند "سه‌نته‌ر و داڵده‌دان بۆ كاتێكه‌ كێشه‌كه‌ روویداوه‌، كار ناكرێت بۆ ئه‌وه‌ی كێشه‌ كه‌متر روو بدات، ئه‌مانه‌ وا ده‌كه‌ن كێشه‌ زیاد بكات، كوشتن زیاد بكات.ده‌ور و كاریگه‌ریی ته‌كنۆلۆجیاش كه‌ ده‌چێته‌ وڵاتیك هێشتا دیوه‌خان شێوه‌ی حكوم بێت، ته‌ناقوز دروست ده‌كات.حكوومه‌ت به‌رپرسه‌ كه‌ پارێزگاریی له‌ هه‌موومان بكات به‌ تایبه‌تی ژنان، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ژن له‌ م هه‌رێمه‌دا له‌ بار و دۆخێكی خراپدا ده‌ژی، كچی گه‌نجی ئێمه‌ له‌ ژێر فشاردایه‌ ته‌نیا له‌به‌رئه‌وه‌ی ره‌گه‌زی مێینه‌یه‌ نه‌ك هۆیه‌كی تر.پیاوسالاریی هۆكاری ئه‌وه‌یه‌ ژن له‌م وڵاته‌دا ده‌سته‌مۆ بێت، به‌وانه‌شه‌وه‌ كه‌ له‌ ده‌سه‌ڵاتدان".

رێگا ره‌ئوف، سه‌رپه‌رشتیاری گروپی شه‌ره‌فی سوور، پێیوایه‌: سه‌رباری هه‌بوونی رێكخراوه‌ی زۆری ژنان كه‌چی به‌ تایبه‌ت كوشتنی ژنان زیادی كردووه‌ ئه‌مه‌ حه‌قیقه‌تێكه‌، ئه‌مه‌ زۆر په‌یوه‌ندیی به‌ چۆنێتی كاركردنی ئه‌م رێكخراوانه‌وه‌ هه‌یه‌.قسه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ ئایا ئه‌م رێكخراوانه‌ كه‌ ئیتر ناوی خۆیان نا رێكخراوی ژنان ئه‌وا ئیتر كار ده‌كه‌ن بۆ ژنان به‌ جیددی و به‌ ئاقارێك كه‌ فشاری سه‌ر ژنان لابچێت؟ وه‌ڵام ئه‌وه‌یه‌ نه‌خێر مه‌رج نییه‌ و زۆریك له‌و رێكخراوانه‌ به‌پێچه‌وانه‌ كاریان هێشتنه‌وه‌ی ژێرده‌سته‌یی ژنان و هێشتنه‌وه‌ی ئه‌و پیاوسالارییه‌ی سه‌ر ژنانه‌.بیرمان نه‌چێت به‌ تایبه‌ت ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ رێكخراوی ئیسلامی ژنان هه‌ن نه‌ك هه‌ر كار ناكه‌ن بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی به‌دبه‌ختییه‌كانی سه‌ر ژن بگره‌ هۆكاریكیشن بۆ مانه‌وه‌ و بره‌وپێدانیان.

رێگا ره‌ئوف، ئه‌وه‌شی به‌ "شه‌پۆل" راگه‌یاند "رێكخراوه‌كانی ژنان وه‌ك به‌شێك له‌ سیستمی سیاسیی پابه‌ندن به‌ حزبه‌كانه‌وه‌ چ له‌ ده‌سه‌ڵات و چ له‌ ئۆپۆزسیۆن.زۆربه‌ی ریكخراوه‌كان كه‌ ژماره‌یه‌كی زۆرن به‌داخه‌وه‌ ئه‌وه‌نده‌ی به‌رژه‌وه‌ندیی حزبیان بۆ گرنگه‌ ئه‌وه‌نده‌ سه‌رقاڵی ئه‌وه‌ نین ئه‌وانیش له‌ نه‌بوونی مافی ژن زه‌ره‌رمه‌ندن، ئه‌گه‌رچی ره‌نگه‌ ده‌سه‌ڵاتێكی حزبیشیان هه‌بێت كه‌ له‌دواجاردا ژنان وه‌ك بزووتنه‌وه‌ زه‌ره‌رمه‌ند ده‌بن چوونكه‌ به‌بڕوای من چه‌نده‌ ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ سه‌ربه‌خۆ بێت له‌ ئه‌حزاب ئه‌وه‌نده‌ ده‌توانێ بزووتنه‌وه‌یه‌كی ئازا و به‌جه‌رگ و له‌مه‌یداندا راوه‌ستاو بێت، چوونكه‌ سه‌ربه‌خۆیی سیاسیی و ئابووری ئه‌و هێزه‌ت ده‌داتێ نه‌ترسی و باكت نه‌بێ له‌وه‌ی سبه‌ینێ حزبه‌كه‌ت چۆن رێگریی له‌ كاره‌كانت ده‌كات و پێچه‌وانه‌كه‌شی دروسته‌ كه‌ پابه‌ندبوونی حزبی ده‌سه‌ڵات و كارامه‌یی و سه‌ربه‌خۆییت لێده‌سێنێته‌وه‌ و له‌ به‌رامبه‌ردا بودجه‌ و پاره‌ و لێپرسینه‌وه‌ جێگای ده‌گرێته‌وه‌".

ئه‌گه‌رچی یاسای به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی توندوتیژیی خێزانی، به‌ ده‌ستكه‌وتێك ده‌ژمێردرا بۆ ژنان، به‌ڵام تا ئێستا ئه‌و یاسایه‌ جێبه‌جێ نه‌كراوه‌، بۆیه‌ رادده‌ی توندوتژیی هێشتا له‌به‌رزبوونه‌وه‌دایه‌."هاژه‌ سڵێمان" جێگری سه‌رۆكی لیژنه‌ی به‌رگریی له‌ مافی ژنان له‌ په‌رله‌مانی كوردستان، وتی "به‌داخه‌وه‌ تاوه‌كو ئێستا یاسای به‌رنگاربوونه‌وه‌ی توندوتیژیی خێزانی كه‌ له‌ ساڵی2011وه‌ ده‌رچووه‌ تائێستا جێ‌به‌جێ نه‌كراوه‌".له‌لایه‌كی تره‌وه‌ "گه‌شه‌ دارا" سه‌رۆكی لیژنه‌ی به‌رگریی له‌ ئافره‌تان له‌ په‌رله‌مانی كوردستان، ئه‌وه‌ی دووپات كرده‌وه‌، پێكنه‌هێنانی‌ دادگای‌ تایبه‌تمه‌ندی‌ تووندوتیژیی‌ خێزانی‌ یه‌كێك له‌ هۆكاره‌كانی‌ جێبه‌جێنه‌كردنی‌ ئه‌و یاسایه‌یه‌، وتیشی‌ "ده‌بێت ئه‌و دادگایه‌ ته‌نیا ته‌رخان بكرێت بۆ چاره‌سه‌ركردن و به‌دواداچوونی‌ كێشه‌كانی‌ تایبه‌ت به‌ خێزان نه‌ك سه‌رقاڵ بێت به‌ كێشه‌ و گرفتی‌ دیكه‌ی‌ ناو كۆمه‌ڵگه‌، دادگای‌ تایبه‌تمه‌ندی‌ خێزانی‌ رۆڵی‌ ده‌بێت له‌ كه‌مكردنه‌وه‌ی‌ تووندوتیژیدا".

به‌ پێی ئه‌و زانیارییانه‌شی ده‌ستی "شه‌پۆل" كه‌وتووه‌ رێژه‌ی توندوتیژیی له‌ چه‌ند مانگی رابردوو له‌ هه‌ڵكشاندا بووه‌، به‌پێی داتایه‌ك له‌ "سلێمانی، هه‌ولێر، دهۆك، گه‌رمیان" كه‌ ئاماژه‌یه‌ بۆ چوار مانگی یه‌كه‌می ئه‌مساڵ "2012" ئه‌وه‌ روون ده‌بێته‌وه‌ كه‌ كێرڤی توندوتیژیی دژی ژنان رووی له‌ هه‌ڵكشانه‌، كه‌ به‌مشێوه‌یه‌ی لای خواره‌وه‌یه‌:

*مانگی كانوونی دووه‌م: "رێژه‌ی خۆكوشتن و خۆسووتاندن: 12 حاڵه‌ت، كوشتن و لێدان و ده‌ستدرێژیی سێكسیی: 114 حاڵه‌ت، تۆماركردنی سكاڵا: 223 حاڵه‌ت".

*مانگی شوبات: "خۆكوشتن و كوشتن: 8 حاڵه‌ت، سووتان و خۆسووتاندن: 46 حاڵه‌ت، لێدان: 72 حاڵه‌ت، ده‌ستدرێژیی سێكسیی: 10 حاڵه‌ت، تۆماركردنی سكاڵا: 248 حاڵه‌ت".

*مانگی ئازار: "خۆكوشتن و خۆسووتاندن: 11 حاڵه‌ت، كوشتن و لێدان و ده‌ستدرێژیی سێكسیی: 120 حاڵه‌ت، تۆماركردنی سكاڵا: 187 حاڵه‌ت".

*مانگی نیسان: "خۆكوشتن و خۆسووتاندن: 14 حاڵه‌ت، كوشتن و لێدان و ده‌ستدرێژیی سێكسیی: 135 حاڵه‌ت، تۆماركردنی سكاڵا: 218 حاڵه‌ت".

 

  

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

توخوا توخوا، خه‌ڵكینه‌ مه‌چنه‌ كن دكتۆر ...هیواڕه‌ش PDF Print Write e-mail
Monday, 24 September 2012 11:11 هیوا ڕه‌ش

 كاتی خۆی تڕوَمبێله‌ شڕه‌یه‌كم هه‌بوو پێی ده‌وترا (دایۆ – پرنس) ، پرنسیش ڕه‌بتێكی ته‌واوی به‌ خانه‌واده‌ی شا و شاژن و نه‌وه‌كانیانه‌وه‌ هه‌یه‌، لی ئه‌م تڕۆمبێله‌ی من گه‌داییانه‌ هه‌ڵكه‌وتبوو، جگه‌ له‌وه‌ی سیخناخ بوو له‌ ده‌رد و عیلله‌ت خۆمیشی خه‌فه‌تخان كردبوو، ڕۆژێكیان فێی لی هات و له‌ سه‌گه‌ هه‌ورازێك سه‌رنه‌ده‌كه‌وت، هه‌رچه‌ند نه‌قیزه‌م تێوه‌ ده‌ژاند زیاتر كه‌لله‌یی ده‌بوو، هه‌ر كه‌ هه‌ورازی ده‌بینی كلكی ده‌نایه‌ ناوگه‌ڵی و گوێی ده‌خه‌واند و ده‌یوت بمكوژی و بمبڕی من ئه‌م هه‌ورازه‌ به‌ نه‌رمه‌پیاسه‌ ده‌بڕم، بۆیه‌ بردمه‌ لای فیته‌ر، دوای ته‌ماشاكردنێكی كه‌م یه‌كسه‌ر وتی: مامۆستا ئه‌مه‌ فیتپه‌مپی زه‌عیفه‌ و بڕۆ قیتپه‌مپێكم بۆ بێنه‌، فیتپه‌مپمان گۆڕی، به‌دبه‌ختی من فیته‌ره‌كه‌ درۆی كرد و له‌ فیتپه‌مپ ده‌رنه‌چوو، ڕۆژی دوایی بردمه‌وه‌ لای و پێموت كاكه‌ تڕوَمبێله‌كه‌م وه‌كو خۆی وایه‌، وتی بڕۆ فیتپه‌مپێكی ئه‌سڵیم بۆ بێنه‌، وتم ئه‌دی بۆچی دوێنی وات پێنه‌وتم؟! چووم فیتپه‌مپێكی دیم هێنا، ئه‌مجاره‌شیان هه‌روه‌كو جاری پێشوو، ڕۆژی دواتر دیسانه‌وه‌ هه‌ڵمكوتایه‌وه‌ سه‌ر كاكی فیته‌ر، ئه‌مجاره‌یان وتی تانكی به‌نزینه‌كه‌ت پیسه‌ و خڵته‌ و قوڕاوی تێدایه‌ ده‌بی بیكه‌ینه‌وه‌ و بیبه‌ی له‌ غه‌سل بیشۆی، وتم خوا ده‌كا نه‌جاتم ده‌بی چش له‌ تانكی شۆردنیش، تانكیشمان شۆرد و وشكمان كرده‌وه‌ و وتم: ئۆخه‌ی ئیتر چاوم به‌ چاره‌ی فیته‌ره‌كه‌ ناكه‌وێته‌وه‌، بڕواتان بی به‌ تڕه‌تڕ گه‌ییشتمه‌وه‌ لای ماڵ، سبه‌ینی نازانم بۆ چه‌ندباره‌ ده‌چوومه‌وه‌ خزمه‌تی قیته‌ره‌كه‌ و به‌ زه‌رده‌خه‌نه‌وه‌ هات به‌ پیرمه‌وه‌ و بێئه‌وه‌ی بێڵی ده‌م بكه‌مه‌وه‌ له‌ قسه‌كردن پێشمكه‌وت و وتی: وا دیاره‌ خه‌له‌لی كاره‌باییت هه‌یه‌، وتم ئه‌ری وه‌ڵا به‌ ده‌س تۆ و تڕومبێله‌كه‌مه‌وه‌ مێشكیشم شه‌حن وه‌رناگری، وتی ببوره‌ مه‌به‌ستم خۆت نیه‌ و سه‌یاره‌كه‌ت ده‌ڵێم، به‌ قسه‌م بكه‌ و بیبه‌ بۆ لای فڵانه‌ كه‌س، ویستم پێی بڵێم له‌ دوای تڕی خه‌پشه‌ی بڕی، نه‌یهێشت ده‌م بكه‌مه‌وه‌ و یه‌كسه‌ر وتی: پێی بڵی كاك هین سله‌لامت لێده‌كا و ئیتر بێغه‌م به‌.

 چوومه‌ لای كاكی كاره‌بایی و شه‌رحی حاڵی خۆم و فیته‌ر و تڕۆمبێله‌ نه‌عله‌تییه‌كه‌مم بۆی كرد، ئه‌ویش به‌ده‌م جنێودانی فیته‌ره‌كه‌وه‌ بۆنیته‌كه‌ی پێم هه‌ڵدایه‌وه‌ و نۆزڵه‌كانی كرده‌وه‌ و دایه‌ ده‌سم و وتی بڕۆ لای فڵانه‌ كه‌س تێستیان بكه‌، هاتمه‌وه‌ بۆ لای و نۆزڵه‌كانی بۆم به‌ستایه‌وه‌، ڕۆژی دوایی گه‌ڕامه‌وه‌ لای و وتم: وه‌ستا گیان به‌خوا تڕۆمبێله‌كه‌م هه‌ر وه‌كو خۆیه‌تی، ئینجا نۆزڵه‌كانی دوباره‌ كرده‌وه‌ و وتی: بڕۆ تاقمێكی تازه‌م بۆ بكڕه‌، تاقمێكی نپونوێم بۆی هێنا، كه‌چی پیره‌ تڕۆمبێل نه‌ بای دیوه‌ و نه‌ باران قسه‌ی كه‌سی نه‌ده‌ژنه‌فت، بۆ سبه‌ینی چوومه‌وه‌ خزمه‌تی وه‌ستای كاره‌بایی و وه‌كو پیشه‌ی جارانی بۆنیتی پێم هه‌ڵدایه‌وه‌ و تڕوتاخمی گرته‌ ده‌سیه‌وه‌ و پلاكه‌كانی بۆم فه‌حس كرد و وتی، مامۆستا ئه‌م تاخم پلاكه‌ت به‌ كه‌ڵك نه‌ماوه‌، ناردمی تاخمه‌پلاكێكی نوی بێنم، ئه‌ویشم هێنا و دامه‌ ده‌سی، ئه‌مجاره‌ش ڕیسه‌كه‌م بووه‌وه‌ خوری و به‌ گله‌یی و گازه‌نده‌وه‌ چومه‌وه‌ بۆ لای، هه‌ندێك له‌ ناو تڕۆمبێله‌كه‌ ڕا ما و ده‌ستی به‌ وایه‌ر قرتاندن كرد و وتی: ته‌ماشا ته‌ماشا له‌ كوێوه‌ ئاگر ده‌دزی؟ فه‌رامۆشییه‌ك هاته‌وه‌ به‌رم و به‌ڕێی كردم، بڕوا بكه‌ن جار له‌ دوای جار تا ده‌هات پیره‌ تڕۆمبێل قونی قورستر ده‌بوو، چوومه‌وه‌ بۆ لای كاره‌باییه‌فه‌نی، وتی: كاكه‌ بڕۆ له‌ كۆمپیوته‌ری بده‌، له‌ كۆمپیوته‌رم دا و له‌ دواییدا كاكی كۆمپیوته‌رچی دوای مه‌دح و سه‌نای حه‌واڵه‌ی لای وه‌ستایه‌كی براده‌ری خۆی كردم، ئه‌ویش به‌ لالوته‌وه‌ وه‌ڵامی سه‌لامه‌كه‌می دایه‌وه‌ و ته‌واوی كێشمه‌كێشی چه‌ند ڕۆژه‌ی خۆم و تڕۆمبێل و فیته‌ر و كاره‌بایی و كۆمپیوته‌ر و گیرفان ته‌كێنیی خۆممم له‌ مشتی نا، وتی: سه‌یاره‌كه‌ت دانی سێڕۆژی تر وه‌ره‌وه‌ بۆی، ئه‌و ڕۆییشتنه‌ی ڕۆییشتم دوای نۆ ڕۆژ وه‌ستاكه‌ ته‌له‌فۆنی بۆ كردم و وتی: ئه‌ری كاكه‌ بۆ نایه‌یت سه‌یاره‌كه‌ت ببه‌یته‌وه‌، وتم: وه‌ستا گیان ئه‌گه‌ر چاك نه‌بووه‌ با بۆ خۆت بی، پێكه‌نی و وتی: نا نا بێغه‌م به‌ وه‌كو بوكم لێكردووه‌، چوومه‌وه‌ هێنامه‌وه‌، ئه‌م كه‌ین و به‌ینه‌ جگه‌ له‌ ماندوو بوون و پاره‌ سه‌رف كردن، وای لێهاتبوو براده‌ره‌كانیشم به‌ درۆزنم تێده‌گه‌ییشتن، چونكه‌ هه‌ر كه‌ ته‌له‌فۆنیان بۆ ده‌كردم یه‌كسه‌ر ده‌موت وا له‌ مه‌نتیقه‌ سناعییه‌ حه‌یاته‌كه‌م.

 ئه‌م هه‌موو ده‌ردیسه‌ری و گیرفان ته‌كاندنه‌م تڕۆمبێله‌كه‌می هه‌ر چا نه‌كرد، له‌ دواییدا خوا قاپی ڕه‌حمه‌تی لێكردمه‌وه‌ و تڕۆمبێلێكی بۆ نازڵ كردم و خۆی به‌ تڕۆمبێله‌كه‌مدا كێشا و حه‌واڵه‌ی ڕیزه‌ عامودۆكه‌یه‌كی كردم و هه‌مویانم وه‌كو پولی دۆمینه‌ به‌ دوای یه‌كدا لار كرده‌وه‌ و كه‌ڵكم له‌ ڕۆییشتنی بڕی و خستمه‌ سه‌ر پشتی كرێنێك و له‌ داخی وه‌ستای سلێمانی بردم بۆ كه‌ركوك، ئه‌مه‌ بووه‌ مایه‌ی خێر و به‌ره‌كه‌ت بۆم و پرنسه‌كه‌م به‌ سكراب فرۆشت و له‌ كۆڵم بووه‌وه‌ و نه‌جاتم بوو!

 ئه‌مه‌ی سه‌ره‌وه‌ به‌ركوڵی پڵاو خواردنه‌كه‌مه‌، ئه‌م به‌هاره‌ براده‌رێكم لێی پرسیم: خێره‌ وا ده‌ست به‌ لاڕومه‌تته‌وه‌یه‌؟ وتم: وه‌ڵا كاك یوسف له‌به‌ر ددان ئێشه‌ ئه‌مشه‌و خه‌و نه‌چۆته‌ چاوم و ئێستا وا خه‌ریكه‌ چاوم ده‌رده‌په‌ڕی، وتی: په‌كو كه‌ ددان ئێشه‌ ناخۆشه‌، ئیتر پێكه‌وه‌ كه‌وتینه‌ باسوخواسی دكتۆر و له‌ نێو قسه‌كانیدا زۆرێك وه‌سفی دكتۆرێكی كرد، بڕیارمان دا ئێواره‌ پێكه‌وه‌ بچینه‌ خزمه‌تی، له‌ كاتی دیاریكراودا یه‌كمان گرته‌وه‌ و له‌ ڕێگه‌ باسی چاندنی ددانمان ده‌كرد و پێیڕاگه‌یاندم كه‌ دكتۆری ناوبراو له‌و بواره‌شدا پسپۆڕه‌، وتم جا ئه‌گه‌ر وابی به‌ یه‌كجاریی هه‌موو ددانه‌كانم لای ئه‌و چا ده‌كه‌مه‌وه‌ و خۆم گه‌نج ده‌كه‌مه‌وه‌، كه‌ گه‌ییشتینه‌ جی به‌ ده‌هه‌زار چوینه‌ ژووره‌وه‌ و دوای پشكنین و ده‌مه‌ته‌قی له‌گه‌ڵ دكتۆردا ڕێككه‌وتم كه‌ بۆ چاندنی هه‌ر ددانێك حه‌وتسه‌د دۆلار بده‌م، دكتۆر مه‌وعدی سبه‌ینێی بۆ داناین و به‌ڕێی خستین، سبه‌ینی له‌ حه‌ژمه‌تی ئازاری ددانم هه‌ر زوو خۆم گه‌یانده‌وه‌ لای، پێشوازی لێكردم و تڕوتفاقی هێنا و له‌باتی ددانه‌ ئێشاوه‌كه‌ی لای خواره‌وه‌م ئاڵایه‌ ددانێكی ساغم لای سه‌ره‌وه‌، خۆم پێنه‌گیرا و وتم: دكتۆر گیان ئه‌ویان نیه‌ و ئه‌وی خواره‌وه‌یان دێشی، ئه‌ویش به‌ نه‌رمه‌توڕه‌بونێكی به‌ئه‌ده‌به‌وه‌ به‌ له‌وسێكه‌وه‌ پێی وتم: كاكه‌ من ده‌یزانم یان تۆ؟ بۆیه‌ بێده‌نگیم هه‌ڵبژارد و لێیگه‌ڕام نه‌ك ددان خودا ده‌كا گیانم ده‌كێشی به‌ڵام ته‌داخولی زانایی ئه‌و نه‌كه‌م! كه‌ چومه‌وه‌ ماڵ له‌ شه‌وێدا تا به‌یانی له‌ تاوی ئازاری ددان گینگڵم ده‌دا و كوڕه‌چكۆله‌كه‌شم به‌ ده‌ورمدا ده‌خولایه‌وه‌، له‌ خودام ده‌ویست ڕۆژ ببێته‌وه‌ و بچمه‌وه‌ لای دكتۆره‌ زاناكه‌م، دوای نیوه‌ڕۆ به‌ ده‌ست له‌سه‌ر ڕوومه‌ته‌وه‌ چوومه‌وه‌ حزوری دكتۆر و حاڵی خۆم بۆ به‌یان كرد، ئه‌ویش بێئه‌وه‌ی خۆی شلوی بكا سه‌یرێكی ده‌موددانمی كرد و ڕه‌چه‌ته‌یه‌كی دایه‌ ده‌سم و وتی: ئه‌م ده‌رمانانه‌ به‌كار بێنه‌ چا ده‌بی، ده‌رمانه‌كان سودی قونكه‌ جگه‌ره‌یه‌كیان بۆم نه‌بوو، دوای چوارپێنج ڕۆژێك و به‌كارهێنانی ته‌واوی حه‌ب و كولاجه‌كان به‌ ناچاری ڕووم له‌ عیاده‌ میللیه‌كه‌ی لای ماڵی خۆمان كرد و به‌ پلیتێكی هه‌رزان ئازارێكی گرانم له‌ كۆڵ خۆم كرده‌وه‌ و ددانه‌ ئێشاوه‌كه‌شم كێشا و ددانه‌ ساغه‌كه‌شم كرده‌ قوربانیی دكتۆری دانافه‌ڕ!

 له‌م ماوه‌یه‌ی ڕابردوودا ئازارێكی ناجێگیری توند له‌ خوار ناوكمه‌وه‌ بۆ به‌رزه‌هارم ده‌هات و ده‌چوو، كاك مسته‌فای براده‌رم دوای ستاییش و پێهه‌ڵدانی دكتۆرێك، به‌ ته‌له‌فۆن سڕه‌ی بۆ گرتم، دیار بوو ته‌مبی نه‌ببووم، بۆیه‌ هه‌ر نیو سه‌عات دوای ته‌له‌فۆنه‌كه‌ به‌ په‌له‌پڕوزی له‌به‌رده‌م عیاده‌ی دكتۆردا پیاسه‌ی چاوه‌ڕوانیم ده‌س پێكرد.

 دكتۆر ده‌ستی به‌رم نه‌كه‌وت و دوای پرسیار كردن داوده‌رمانی بۆ نووسیم و ئینجا حه‌واڵه‌ی شیكاریی خوێنی كردم، منیش ڕه‌چه‌ته‌كه‌م برده‌ ده‌رمانخانه‌ و سبه‌ینێش چووم بۆ شیكاریی و سێڕۆژیان بۆ دانام بۆ وه‌رگرتنه‌وه‌ی ئه‌نجامه‌كه‌ی و له‌و ماوه‌یه‌دا به‌ به‌رده‌وامی و به‌ پێی ئامۆژگاری دكتۆره‌كه‌م به‌ ئازاری نه‌گۆڕه‌وه‌ ده‌رمانه‌كانم به‌كارهێنا، دوای سێڕۆژ به‌ ئه‌نجامه‌وه‌ چوومه‌وه‌ لای دكتۆر، ئه‌ویش دوای بینینی تێیگه‌یاندم كه‌ گه‌ده‌ و قۆلۆنم وه‌زعیان ته‌واو نیه‌ و ڕه‌چه‌ته‌یه‌كی تری بۆ نوسیم، دوای چه‌ندین ڕۆژ شۆڕكردنه‌وه‌ی حه‌ب و كولاجی مه‌عیده‌ و دوباره‌ كڕینه‌وه‌یان، ئه‌مجاره‌یان ئازاره‌كه‌م ته‌نگی پێهه‌ڵچنیم و به‌ خۆلوولدانه‌وه‌ گه‌ییشتمه‌وه‌ عیاده‌ میللییه‌كه‌ی جاری پێشووی لای ماڵی خۆمان له‌ ڕاپه‌ڕین و دوای پلیت بڕین چومه‌ خزمه‌تی دكتۆری گشتیی و تكام لێكرد شرینقه‌یه‌كی ئازارشكێنی – ڤۆڵتارین – م بۆ بنوسی، ئه‌ویش وێڕای به‌ده‌نگه‌وه‌ هاتنم، وتی: بڕۆ با شیكارییه‌كی میزت بۆ بكه‌ن،

 سبه‌ینی شیكارییه‌كه‌م برده‌ خزمه‌تی دكتۆره‌كه‌ی بازاڕ، كه‌ بینی یه‌كسه‌ر وتی: نا نا شوكر مه‌عیده‌ت باش بووه‌ به‌ڵام به‌رد له‌ گورچیله‌تدا هاتۆته‌ حالوبته‌وه‌، ئه‌م شیكارییه‌ هه‌ڵگره‌ و بڕۆ شیكارییه‌كی دیكه‌ی میزه‌كه‌تم بۆ بكه‌ره‌وه‌، منیش به‌ سه‌رله‌قاندنێكی ناچارییه‌وه‌ ده‌رچووم و دوای كاتژمێرێك به‌ شیكاره‌ تازه‌كه‌وه‌ خۆم كرده‌وه‌ به‌ ژووری دكتۆردا، هه‌ندێك لێی ڕاما و وتی: هه‌وكردنی توندی میزه‌ڕۆت هه‌یه‌، بڕۆ سبه‌ی سۆنه‌رێكم بۆ بكه‌ و بیهێنه‌وه‌ بۆم، سبه‌ینی به‌ ئه‌نواع ده‌رمان و ته‌حلیل و سۆنه‌ره‌وه‌ به‌ مه‌لولی چومه‌وه‌ به‌رده‌سی و هه‌ندێك لێیان ڕاما و وتی: كاكه‌ گیان تۆ میزه‌ڕۆت هه‌وی كردووه‌ ئه‌م ده‌رمانانه‌ت بۆ ده‌نوسم به‌ جوانی به‌كاریان بێنه‌، كه‌ چوم ده‌رمانه‌كانم كڕی و دو پارچه‌ – شاف – یشی تێدا بوو، سه‌رێكم له‌قاند و به‌ كامه‌رانی براده‌رمم وت: هه‌ی ترحێو سێهه‌فته‌یه‌ چش له‌ خه‌رجییه‌كان حه‌ب و كولاجی دنیای له‌ سكما ساغ كردۆته‌وه‌ كی ده‌ڵی مه‌عیده‌شمی كون نه‌كردووه‌، من پێشم ده‌یه‌شی و ئه‌و پلیته‌ بۆ پاشم ده‌نوسی؟!

 سه‌رتان نه‌یه‌شێنم، مه‌عیده‌م ه‌به‌ریه‌وه‌ نه‌مابوو داوده‌رمانی زێتری تێپه‌ستم، بۆیه‌ بڕیارم دا ئامۆژگارییه‌كان له‌گه‌ڵ حه‌ب و كولاجه‌كاندا له‌ كونی ئاوده‌س نێم و ئیتر به‌ قسه‌ی خۆم بكه‌م، وا ئێستا ڕۆژانه‌ هه‌ڵبه‌ز و دابه‌ز ده‌كه‌م و شوتی و ئاو و شه‌ربه‌ت و بیره‌ حه‌یاته‌كه‌ش ئازاره‌كه‌یان سڕ كردووم و چاوه‌ڕێم ئه‌گه‌ر به‌رده‌ و ئه‌گه‌ر بلۆكه‌ مه‌رحه‌مه‌ت بفه‌رموی و به‌ میزه‌كه‌مدا خۆی شۆڕ بكاته‌وه‌ و بێته‌ ده‌ری.

 ((اساّل المجرب و لا تساَل الحكیم)) ، توخوا ئێوه‌ش به‌ گوێم بكه‌ن و هه‌رگیز سه‌ردانی دكتۆره‌كانی وڵاتی خۆمان مه‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر زۆریش ناچار بوون هه‌وڵ بده‌ن پاره‌ زۆر كۆ بكه‌نه‌وه‌ و وه‌كو مه‌نسویله‌ زمڕوت و ده‌مڕوت و په‌ڕپوته‌كانی لای خۆمان بۆ هه‌ڵامه‌تێكیش بچنه‌ كن كتۆره‌كانی ده‌ره‌وه‌ی وڵات، چونكه‌ ئه‌گه‌ر دكتۆره‌كانی خۆمان باش بونایه‌ نه‌ مامه‌ و نه‌ كاكه‌ ئیداره‌ی ئه‌م وڵاته‌یان جێنه‌ده‌هێشت و بۆ عیلاجی خۆیان دكتۆره‌كانی هه‌نده‌رانیان ڕوگیری دۆلار و سامانی دزیوی نیشتمانه‌كه‌مان نه‌ده‌كرد!!!

 ئه‌و كه‌سه‌ كه‌سه‌ ئه‌وه‌نده‌ی به‌سه‌.

 07701309524 Hewarash1@yahoo.com

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

 

READ_MORE

مام جه‌لال و کۆبونه‌وه‌کان، ستراتیژی نێوان پارتیو یه‌کێتی....سالارکه‌رکوکی. PDF Print Write e-mail
Monday, 24 September 2012 11:10 سالار کەرکوکی

سەربارەت بە کۆبونەوەکانی سەرۆک کۆماری عێراق، مام جه‌لال لەشاری سلێمانی لەگەڵ بەرپرسە عێراقیەکاندا، ئەو کۆبوونەوانە فەرمی نین و کۆبونەوەی فەرمی دەبێت لەبەغداد ساز بکرێت.وه‌چاوه‌ڕێی هیچ به‌روبوموو موژده‌ێکی لێناکرێت، وه‌ بەبێ پارتی و بارزانی و پشتگیری ئۆپۆزیسیۆن، سەرۆک کۆماری عێراق ناتوانێت لە چارەسەری کێشەکانی عێراقدا ڕۆڵی بنەڕەتی ببینێت.

ده‌توانێ ڕۆڵێکی باش بگێڕێ له‌ کۆکردنه‌وه‌ی هێزه‌سیاسیاکانی عێراق به‌ڵام وه‌ک چاره‌سه‌ری بنه‌ڕه‌تی هیچ سه‌ر کرده‌یه‌ک به‌بێ ڕه‌زامه‌ندی ئه‌وانی تر ناتوانێ.

کۆبونەوەکانی مام جه‌لال سەرۆک کۆماری عێراق لەشاری سلێمانی زیاتر بۆ بەخێر هاتنەوە ‌یه‌نه‌ک شتی فەرمی.بێگومان كە یەكتر دەبینرێت بەكورتی باسی هەندێك شت دەكرێت، بەڵام كۆبونەوەی فەرمی لەبەغداد دەبێت.

سەرۆك كۆمار دەتوانێت كۆیان بكاتەوە، بەڵام ئایا لایەنە عێراقییەكان دەتوانن لەنێوان خۆیاندا ڕێك بكەون و سازش بۆ یەكتر دەكەن؟ كوردیش لەسەر دوو تەوەر كاردەكات، ئەوانیش بریتیە لە كێشەی ناو عێراقیەكان كەئێمەشی تێداین و ئەوی دیكەشیان كێشەكانی نێوان هەرێم و بەغداد بۆ ئەوەی دووەمیشیان دەبێت هەڵوێستێكی یەكگرتووی هەرێم هەبێت.هێزه‌ کوردستانیه‌کانیش ده‌بێ بۆ مافه‌چاره‌نوس سازه‌کانو ده‌سکه‌وته‌ نیشتیمانیه‌کان سازش بۆیه‌کتر بکه‌ن نه‌ک به‌چاوی حیزبایه‌تی سه‌یری یه‌کتر بکه‌ن.

هەڵوێستی یەکگرتووی کورد بناغەکەی بۆ بارزانی، و تاڵەبانی، ونه‌وشێروان،  هێزەكانی دیكە دەگەڕێتەوە.بێگومان بەبێ پشتگیری پارتی و بارزانی، تاڵەبانی، گۆڕان ناتوانێت ڕۆڵی بنەڕەتی لەچارەسەر كردنی كێشەكان ببینێت.چونكە ئەوە بابەتێكی حیزبی نییە و نیشتیمانییە و دەبێت هەموویان تیایدا بەشدار بن، ئەگەرنا پێگەیان لەبەغداد لاواز دەبێت که‌مترو قورستر گوێیان لێده‌گیرێ.

 

بابه‌تی په‌یمان نامه‌که‌ی نێوان پارتیو یه‌کێتی ماوه‌یه‌که‌ له‌میدیاکانه‌وه‌ گوێ بیستی ئه‌وه‌ین که‌ په‌یمانه‌ ستراتیژیه‌که‌ی نێوان پارتیو یه‌کێتی هه‌ڵ ده‌وه‌شێته‌وه‌، یان چاوخشانه‌ه‌وی پێداده‌که‌ن.من به‌ڕای خۆم پێم وایه‌ له‌م کاته‌ هه‌ستیاره‌دا هیچ پێویست ناکات باسله‌وه‌ بکرێت، کێ سود مه‌نده‌ و کێ زه‌ره‌رمه‌نده‌، ئێمه‌ له‌مکاته‌دا ئه‌رکی نیشتیمانیمان له‌سه‌ره‌ نه‌ک حزبایه‌تی.

یەکێتی سوودمەندی یەکەم بووە لەڕێککەوتنەکە، چوونکە بەو ھۆیەوە پارتی پارێزگاریی لە مانەوەی یەکێتی کرد.کاتێک لە ٢٥ تەمموزی ٢٠٠٩ گۆڕان لە یەکێتی جیابووەوە،  یەکێتی بوه‌ حزبی سێیەم بەپێی ژمارەی دەنگەکان.ئەو رۆژە پارتی ده‌ستی یەکێتی گرتو و حکوومەتی رادەستی حزبی سێیەمی کوردستان کرد و شەڕێکی بێوچانی دژی گۆڕان بەرپاکرد و بەرگریی لە یەکێتی کرد، خەڵک وایاندەزانی گۆڕان لە پارتی جیابووەتەوە نەک یەکێتی! ئەگەر ئەو پێداگیرییەی ئەو رۆژانەی پارتی نەبووایە لەدەستگرتن بە یەکێتییەوە، ئەوا گۆڕان لە سلێمانی و قەڵای سەوزدا، یەکێتی قووتدەدا، دەیانگوت: ئەگەر پارتی نەبووایە یەکێتیمان تەفروتونا دەکرد.کار بەوەش کۆتایی نەھات، یەکێتی سەرباری ئەوەی حزبی سێیەمی کوردستان بوو تائێستاش، لە دەسەڵاتی ئابووری و ئیداریدا بەشی وەک پارتییە.به‌ڵام یه‌کێتی له‌سه‌رف کردنی ئه‌وبه‌شه‌پاره‌یه‌ی خۆیی وه‌ ک پارتی نه‌بو، زییاتر بۆبو ژانه‌وه‌ی حزبه‌که‌بو نه‌ک خزمه‌تگوزاری، وه‌ک له‌به‌رچاوه‌ جییاوازی هه‌یه‌له‌نیوان سلێمانی و هه‌ولێر.

 

پارتی بووەتە قوربانی رێککەوتنی ستراتیجی وئەو بودجەیەی بەدەست یەکێتییەوە بوو، لە ماوەی وەرگرتنەوەی حکوومەتەوە لەلایەن یەکێتی تا ھەڵبژاردنە گشتییەکانی عێراق لە مارسی ٢٠١٠، بەشێکی زۆری لە بووژاندنەوەی یەکێتی خەرجکرا و یەکێتی پێ نۆژەنکرایەوە، بەڵام ئەنجامەکان دڵخۆشکەر نەبوون، یەکێتی و گۆڕان بەھەردووکیان ٢١ کورسی (یەکێتی ١٣ کورسی و گۆڕان ٨ کورسی)یان بەدەستھێنا و پارتی بە تەنیا ٣١ کورسی ھێنا لە پەرلەمانی عێراق.ھەر ئەو رۆژە پارتی رایگەیاند لەگەڵ یەکێتیدا حیسابی کورسی ناکات و لە بەغدا ھەر پەنجا بە پەنجایە، ئینجا بارزانی ملی لەبەر ملی ئێران، تورکیا، ئەمەریکا و سعودیە نا، تاکو جارێکی دیکە پۆستی سەرۆکایەتی بۆ تاڵەبانی مسۆگەر کردەوە.رەنگبێ ئەمە بە جۆرێک بەوە لێکبدرێتەوە بارزانی، تاڵەبانی ناردەوە بەغدا، بەڵام تاڵەبانی ئەگەر نەبووبایەوە بە سەرۆکی عێراق، دەبووایە بێت لە سلێمانی لەگەڵ ململانێ لەگەڵ گۆڕانی تازە گەرمبوودا دانیشێ! بۆیە لەوەشیاندا یەکێتی زەرەری نەکردووە.سەرۆکایەتی ھەرێمی کوردستان بۆ بارزانی بووە، بەڵام کەمترین خەڵکی یەکێتی دەنگیان بۆ بارزانی داوە، دەنگەکانی بارزانی لە سلێمانی و گەرمیان وئه‌وناوچانه‌ی له‌ژێرده‌ستی یه‌کیتیدان ئەوە دەسەلمێنن.

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

سێیه‌مین خولی فیستیڤاڵی فیلمی "نا بۆ توندوتیژی" له‌ هه‌ولێر به‌ڕێوه‌ده‌چێت PDF Print Write e-mail
Monday, 24 September 2012 10:57 هه‌مه‌ڕه‌نگ

سێیه‌مین خولی فیستیڤاڵی فیلمی "نا بۆ توندوتیژی" له‌ شاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان به‌ڕێوه‌ده‌چێت.

به‌ڕێوه‌به‌ری سینه‌مای هه‌ولێر عه‌دنان عوسمان به‌ كه‌ناڵه‌كانی راگه‌یاند: ده‌ستكردن به‌ كاره‌كانی سێیه‌مین خولی فیستیڤاڵی فیلمی "نا بۆ توندوتیژی" راده‌گه‌یه‌نین و ده‌رهێنه‌ران ده‌توانن په‌یوه‌ندی به‌ كه‌ناڵه‌كانی فیستیڤاڵه‌وه‌ بكه‌ن و فۆڕمی به‌شداربوونی فیلمه‌كانیان له‌ فیستیڤاڵ وه‌ربگرن.

گوتیشی: پێویسته‌ ناوه‌رۆكی فیلمه‌كان په‌یوه‌ست بن به‌ مه‌سه‌له‌كانی ئافره‌تان و ئه‌و هه‌موو توندوتیژییه‌ی كه‌ رووبه‌رڕوویان ده‌بێته‌وه‌.

به‌ڕێوه‌به‌ری سینه‌مای هه‌ولێر سه‌باره‌ت به‌ مه‌رجه‌كانی به‌شداریكردنیش گوتی: پێویسته‌ فیلمه‌كان به‌رهه‌می ساڵی 2011 و 2012 بن و ماوه‌ی فیلمه‌كانیش له‌ 25 خوله‌ك تێنه‌په‌ڕن.

ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو: جگه‌ له‌ 5 فیلمی سینه‌مایی درێژ، فیلمی كورتی فیكشێن و دیكۆمێنتاریی له‌م فیستیڤاڵه‌دا به‌شدارده‌بن.

سێیه‌مین خولی فیستیڤاڵی فیلمی "نا بۆ توندوتیژی" له‌ رۆژی 25ی نۆڤه‌مبه‌ری 2012 له‌ شاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان ده‌ست پێده‌كات و بۆ ماوه‌ی چه‌ند رۆژ به‌رده‌وام ده‌بێت.

 

 

به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی راگه‌یاندنی گشتیی فیستیڤاڵی فیلمی "نا بۆ توندوتیژی".

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE


Sunday 23 September 2012

کوردیش دەبێت لە پێشکەوتنی جیهاندا بەشی هەبێت ..کوردێک، باوکی ئەندازیاری رۆبۆتیکی جیهان ...نووسەر : موحەممەد مەولان زاده PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 11:01 هه‌ڵبژارده‌

رەنگە بەبینی سەردێڕی ئەو بابەتە و خوێندنەوەی بابەتەکە، وا بیرکەنەوە کە رەنگە بە هەڵە چووبن کە ئەو بابەتە زانستی ئەندازیاریە یان زانستی کۆمەڵایەتیه.

کاتێک باس لە رۆبات و تکنولۆژیا دەکرێت ئەوەی دێتە بیرمان وەڵاتانی رۆژ ئاوا و رۆژهەڵات بە تایبەت ژاپۆن و ئەمریکان.

رەنگە وابیرکەینەوە دەبێت نازناوی "باوکی ئەندازیاری رۆبۆت"یش هەر لە ئەو وەڵاتانە بێت.

بەڵام ئەو کەسە کوردە لاوێکی خەڵکی دیاربەکر(ئامێد)ی زانست پەروەر بە ناوی "ئەلجەزەری"ه .

ئەلجەزەری کەسێکی ناسراوو و لەلایەن ئەندازیاران باوەڕ پێکرووە و زانایانێکی زۆر و لە زانکۆیانێکی گەورە، وەکو زانکۆ مەنچیستێری ئینگلیس ، کاتێکی زۆریان لەسەر کارەکانی ئەلجەزەری داناوە.

لێکۆڵینەوەکان لە درێژایی 50ساڵی رابردوودا ئەوەی دەرخستوە کە کردەوەکانی زانایان و ئەندازیاران لە سەردەمی کەلاسیکی شارستانیەتی ئیسلامی (سەردەمی زێرینی ئیسلامی) بەشێکی بەرچاوویان لە پێشکەوتنی ئەندازیاری جیهانی دا هەبووە و بەشێک لە دەستکەوتنەکانیان لە رێگای وەڵاتانی ئیسپانیا و ئیتالیا و لە درێژەی شەرەکانی سەلیبی(Crusades) بە ئوروپا گێشتووه.

بە دوو هۆ ئەو دستکەوتنانە بە باشی نەناسراوون.

1- زۆربە ئەندازیاران کارەکانیان بە باشی کردووە و کەرەستەکان ساز کردووە، بەڵام شروڤەکەیان نەنووسیوە ؛ یان بە واتاێیکی دیکە دەستکەوتنەکەیان بڵاو نەکردۆتەوە ؛ تەنیا زانیاری و لێزانیان، بەبێ نووسین و ریکورد کردن، لە وەستا بۆ شاگرد گوێزراوەتەوە.

2- ئەو شتانەی کە لێشیان بە جێ ماوە کتێبانێکی دەست نووسراوون(Manuscript) کە یان نیوەکارن یان بۆ خوێندنەوە نابن.

لە گرینگترینی ئەو نووسراوانە کە زانایان بۆ لێکۆڵینەوەکانیان کەڵکیان ڵێوەردگرتوون ؛که هێندێکیان بە زمانە ئوروپاییەکان وەرگەراونەوە ؛ دەتوانین ئاماژە بە ئەوانە بکەین:

1- کتێبی "الحیال" کە سەبارەت بە کەرەستە هۆشمەندە مکانیکیەکانە(Ingenious Mechanical) بە واتای ئەمرۆیی سەبارەت بە ئەندازیاری کۆنترۆڵە، لە نووسینی کورەکانی مووسا کوری شاکری خوراسانی کە لە ساڵی 830 زایینی لە بەغداد نووسراوە.

ئەو کورانە سێ برا بە ناوی ئەحمەد و موحەممەد و حەسەن بوون کە ئەحمەد ئەندازیازێکی زۆر لێهاتوو بووە.

لە سەردەمی یۆنانی کۆن دا بە زانستی میکانیک "میخانبقۆن" دەگوترا کە له سەردەمی زێرینی ئیسلامیش بە "علم الحیل" ناوبراووە.

ئەو کتێبە لە مۆزەی واتیکانی ئیتالیا و مۆزەی برلینی ئاڵمانیا و مۆزەی تۆپکاپی تورکیا ئاگاداری لێدەکرێت

ئەو کتێبە نزیک سەد کەرەستەی ئەندازیاری وەکو سەماوەر و پۆمپی ئاو تێیدا باس کراووە.

لە ساڵی 1979ی زایینی دۆناڵد ئاڕ هیڵ(Donald R.Hill) بۆ سەر زمانی ئینگلیزی وەریگەراندۆتەوە.

2- کتێبی " الطرق السنیه فی الالات الروحانیه" لە نوسینی تەقی ئەلدین کوری مەعروف(تقی الدین بن معروف) کە لە ساڵی 155ی زایینی لە دیمیشقی سوریا نوسراووە.

ئەو کتێبەش چەندین کەرەستەی بەکەڵکی ئەندازیاری، بە وێنە، تێدایە.

ئەو کتێبە تاکو ئێستا بە زمانی ئینگلیزی وەرنەگەراوەتەوە.

3- کتێبی "الجامع بین العلم والعمل النافع فی الصناعه الحیل"، کە ئەویش کتێبێکی سەبارەت بە هۆشی میکانیکی کە ئەلجەزەری لە دەوروبەری ساڵی 1200ی زایینی لە دیاربەکر نوسیویەتی.

ئەو کتێبە لە چەند ساڵی رابردودا لە لایەن دۆناڵد ئاڕ هیڵ(Donald R.Hill) بۆ سەر زمانی ئینگلیزی وەرگەراوەتەوە.

بە ناوی "مبانی نظری و عملی مهندسی مکانیک در تمدن اسلامی"بۆ سەر زمانی فارسیش وەرگەراوەتەوە؛بە کوردیش بە ناوی "کتێبی فێربوونی ئامێرە گرینگە میکانیکیەکان" ناسراووه.

هەر وەها ئەو کتێبە بریتیە لە چۆنیەتی دروست کردن و کارکردنی زیاتر لە 50 کەرەستەی بەکەڵک کە بە وێنە و شروڤە جوان بەیان کراوون، وەکو کاتژمێری ئاوی و مۆمی، پیت و تاڤگەی خۆگه‌ڕ، کەرەستەی گەیاندنی ئاو وەکو پۆمپ و ئاو هەڵگر ، قفڵی رەمزی، شمشاڵی خۆگڕ و زۆر شتی دی.

ئەو کتێبە لە گڕینگترین کتێبەکانی ئەندازیاری کۆنی جیهانییە.

بەڵام ئەلجەزەری کێیە؟

کورتە ژیاننامەی ئەلجەزەری:

ئەلجەزەری ناوی تەواوی (بدیع الزمان ئەبولعز کوڕی ئیسماعیل کوڕی ڕەزاز) ناسراو بە (ئەلجەزەری) زانا و داهێنەر و ئەندازیاری میکانیکی و پیشەگەر و هونەرمەند و زانای بیرکاری، کوردی خەڵکی دیاربەکر بووە.

ناوەکەی لە شوێنی لەدایکبوونەکەیەوە هاتووە کە جەزیرەی ئیبن عومەرە کە ئێستا پێی دەڵێن جەزیرەی بۆتان لەسەر ڕووباری دیجلە یه.

ئەویش وەکو باوکی ئەندازیار بووە لە کۆشکی ئارتوکلو(لە زەمانی حوکومەتی قەرا ئەرسەلان) کە شوێنی بنەماڵەی ئارتوکلوی شاری ماردین بووە کە ئەو بنەماڵەیە حوکمی ڕۆژهەڵاتی ئەنادۆڵیان کردووە، لە ژێر دەستەڵاتی دەوڵەتی زەنگی لە مووسڵ و دواتریش لە ژێر دەستەڵاتی سەڵاحەدینی ئەیوبیدا بوون.

 ئەلجەزیری لە تۆر لەدایکبووە کە ئێستا ناوچەیەکە سەر بە جەزیرەی بۆتان لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیایه و لە دیاربەکر نیشتەجێ بووە و هەر لەوێ وەدوا خوێندن کەوتووە و تا ئەخری عومری لەوێ ماووە کە لە ساڵی 1206ی زاینی کوچی دوایی کردووە.

 ئەلجەزیری یەکێک بووه لە پیشەزانان و هونەر زانان و زیاتر لە ئەندازیارێکی چالاک دەچوو تا لە داهێنەرێک.

کتێبەکەی بە ناوی (کتێبی فێربوونی ئامێرە گرنگە میکانیکیەکان) زۆر بەناوبانگ بووه کە تێیدا باسی لە چەندین ئامێری پێشکەوتوو کردووە هەروەها چەندین جار وتوویەتی کە لەو کتێبەیدا تەنها باسی لەو ئامێرانە کردووە کە خۆی درووستی کردوون.هەروەها کتێبەکەی زیاتر بە شێوازێکی مۆدێرن نووسراوە و زیاتر لە کتێبێکی پراکتیکی دەچێت.

پروفیسور یوسف ئەلحەسەنی توانیویەتی 15دانە لە ئەو کتێبە کۆکاتەوە.هەر وەها تاکو ئێستا سێ جار بۆ سەر زمانی فارسی وەرگەراوەتەوە کە کۆنتریان لە پاریس راگیراوە(واپێدەچێت مێژووی 125 ساڵەی هەبێت).

ئەلجەزەری ئەو کتێبە لە شەش بەش دا نووسیووە.

بەشی یەک ؛ کە سەبارەت بە جۆری سازکردنی کاتژمێرە کە بە ئاو و مۆم کار دەکەن.لەو بەشەیدا دە (10) جۆر کاتژمێری بەیان کردووە.

بەشی دووەم ؛ کە باسی جامی ئاو خواردنەوە و پەیکەری جۆراوجۆری میکانیکیه.لەو بەشەیدا باسی دە (10) کەرەستەی کردووە.بۆ نمونە یەکیان جامێکە کە لە گۆشەی کۆڕی شەربەت خواردنەوە دادنرێت و شەربەتی رەنگاورەنگ و جۆراوجۆری تێدەکەن و شێرەیەکی پێوەیە کە لەوێدا تەنیا یەک رەنگ دێتەخواری.

بەشی سێیەم ؛ باسی تەشت و ئافتاووەی جۆراوجۆرە کە لەوێشدا باسی دە (10) جۆری کردووە.بۆ نمونە ئافتاوەیەک کە ئاوی سارد و ئاوی گەرمی تێدەکەن و دەتوانرێت یەک جۆری ئاوی سارد یا ئاوی گەرم یا ئاوی مەیلەو گەرم بە شێرەکەی دا بێتەخوارێ.

بەشی چوارەم ؛ کە بەشی پیت(Fountain)ە کە لە کاتی دیاری کراوودا بڵیند و نەزم دەبێتەوە.هەروەها چۆنیەتی کارکردنی شمشاڵی خۆگڕ(Continual)یش باس کراووە.لەو بەشەدا دە (10) جۆری پیت و شمشاڵ باس کراوون.

لە بەشی پێنجەم ؛ دا باسی پێنج جۆر پۆمپی ئاو و ئاوهەڵگر لە چاڵاوو و چۆمدا ، کراووە.

بەشی شەشەم ؛ سەبارەت بە کەرەستەی تێکەڵاووە کە پێنج ئامێری بەکەڵک،  وەکۆ قفڵی رەمزدا کە رەمزەکەی لە دوازدە پیت پێکدێت، باس کردوون.

پرۆفیسۆر ئەلحەسەنی دەڵێت "ئەڵجەزەری کەسێکی لێهاتوو و شارەزا بە ئەو شتانەی خەڵک پێویستی پێبوون، بووە .هەروەها ئەو بە چاووی بەستراووە کاری پێشینیانی کۆپی(لاسا) نەدەکردوه.بە شارەزاییەوە لە کارەکانی پێشینیان کەڵکی وەردەگرتوه و هەموکات خۆی لە خزمەت پێشکەوتنی ئەندازیاری و جۆری ژیانی خەڵک دادەنا."

تاکوو ئێستا زۆر هەوڵدراووە کە کەرەستەکانی ئەلجەزەی دووبارە ساز بکرێنەوە.

ئەنیستیتۆی (institute)زانست، تکنۆلۆجیا و شارستانیەتی یا (FSTC ) تورکیا کە بە سەرپەرستی پروفیسۆر سلیم ئەلحەسەنی (ماموستای زانکۆ مەنچیستر)کاردەکات زۆرترین کاتی بۆ دووبارە ساز کردنەوەی ئامێرەکانی ئەلجەزەری بە یارمەتی زانکۆی مەنچیستر داناوە.

یەکەم جار ئەو ئامێرانە لە پێشانگای ئەندازیاری و پێشه‌سازی کۆنی ئیسلامی(21 ژانویەی 2010) کە لە شوێنی مۆزەی زانستی لەندەن بەڕێوە چوو، نیشان دران.

خولێکی کەی ئەو پێشانگایە لە 27ی مەی ساڵی 2011، لە سەنتەری زانستی کاڵیفۆرنیا لە شاری لۆس ئانجلس بەڕیوەچووە.( لەو پێشانگایانەدا ئەکتەری بەناوبانگی فیلمی "گاندی"، بێن کینگزلی،  لە نەقشی ئەلجەزەری لە کورتە فیلمێک دەردەکەوێت و میوانەکان بە کەرەستەکان ئاشنا دەکات)

یەکێک لە بەر چاووترینیان "کاتژمێری فیلی"بووە کە بە ئاوێ کاردەکات و هەر نیو کاتژمێڕ بە شێوەیەکی جوان کات نیشان دەدات.

(نمونەی تەواو دووبارەسازکراوی ئەو کاتژمێرە لە سەنتەری کڕینی ئیبنی بتوتەی دوبەی(Dubai) هەیە)

هەر وەها پڕۆژەی 1001 داهێنان کە پڕۆژەێەکی گەورەیه، بە یارمەتی ئەنیستیتۆی FSTC و ئەنیستیتۆی پاشماوەکانی ئیسلامی(Muslim Heritage)، هەروەها ئەنیستیتۆی عەبدوللەتیف جەمیل(عبداللطیف جمیل) و بە یارمەتی دارایی گەورەی دەوڵەتەکان و بەکارگێڕی لە زانایان و ئەندازیارانی تەوای وەڵاتەکان بێ ڕەچاووگرتنی نەتەوە کە لە ساڵی 2006ی زایینی دەستی پێکرد، تەواوی ئامێرە گرینگەکانی ئەلجەزەریان بە شێوەیەکی مودێڕن و ئەمرۆیی دروست (Simulation and Re-Build)کردۆتەوە.

گرینگترین و بەرچاووترین داهێنانی ئەلجەزەری به‌له‌مێک(Boat) بووە کە چواردانە مۆسیقی ژنی دەستکرد (پەیکەری میکانیکی)، بۆ کۆڕەکان (زۆرتر کۆڕە شانشینەکان)مۆسیقیان لێدەدا.

تەواوی ئامێرە مۆسیقایەکەی بە شێوەی هیدرۆلیکی بوون.هەروەها توانایی بەرنامە ڕێژیان هەبووە (Programmable).

هەر بەخاتری ئەوە، یەکەم رۆبۆت بە شێوەی مرۆڤ، کە توانایی بەرنامە رێژی هەبێت (Humanoid robot) لە داهێنانی ئەلجەزەریە، کە لە دوایین ساتەکانی ژیانی توانی دروستی بکات.

لەبەر ئەوە، ئەلجەزەری، بە ڕای زۆڕبەی زانایان بە ناوی "باوکی ئەندازیاری رۆبۆتیک لە جیهان دا" ناسراووه.

 

 

لێرەدا دەبێت وەڵامی چەند پرسیارێک بدەینەوە:

ئەی بۆچی لەناو کورداندا بە باشی نەناسراووە ؟

بەداخەوە ئاستی ئەندازیاری لە ناو کورداندا بە تایبەت لە سەدەی رابردودا لاواز بووە.هەرچەند لە ساڵانی رابردودا پێشکەوتنێکی ئەوتوی بە خۆوە بینیوە بەڵام ئێستاش لە ئەو جێگەیە کەدەبێت ببێ نیە.

هۆکارانێکی زۆر کاریگەریان لە سەر ئەو کەموکۆڕییەدا هەبووە.وەکو بوواری ئابوری بەجێ ماو لە ناکۆکیەکانی هەرێمە کوردیەکان لەگەڵ وەڵاتانی ناوەندی و تێر نەکردنی هەستی ئەندازیاری لە ناو کۆمەڵگا و چونە دەرەوەی وەڵاتی لاوانی بەتوانا و نەگەرانەوە، هەروەها کەمتر خەمی کارگێڕانی هەرێمەکان بووە.

یەکێک لە گرینگترین هۆکارەکانیش نەبوونی کتێبخانەی پسپۆری ئەندازیاری بە زمانی کوردی یان وەرنەگەرانەوە بۆ سەر زمانی کوردی یە.

کورد لە پێشکەوتنی ئاستی زانستی دونیادا بەشی هەبووه.

یەکێک لە هۆکارەکانێک کە ئەو بابەتە نوسراووە ئەوە بووە کە بڵێین کوردیش، بەش بە حالی خۆی، لە پێشکەوتنی زانستی دونیادا بەشی هەبووە و هەشیەتی.

باسی " فرۆشتنی تکنۆلۆجیا " تەوەرێکی زۆرگرینگە کە دبێتە بووشایی ئابوری و کۆمەڵایەتی بە شێوەیەک کە بۆ ئەو بوشاییە هیچ زیانێک یان هۆرتەوبەرەیەکی کە پێناودانیە.

بەداخەوە ئێستا ئەو بابەتە لە ناو وەڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوەراست دا نەماوە.

ئە وەڵاتانە تەنانەت دەکارکراوون.بەرهەمی تەکنۆلۆژیای وەڵاتانی دیکە بەکاردێنن و بوونە گەورەترین بازاری ئەو وەڵاتانە.

کۆمپانیایەک بە چەند لاوی ئەندازیار و پسپۆڕ لە ئاستێک لە خۆبڕوایی دایە کە دوا چەند ساڵێک بە دابین کردنی تکنۆلۆژیا و هاتنە بازارەکانی ئێمە وەبەرهێنانێکی گەورە بۆ خۆیی و وەڵاتەکەی دابین دەکات.

دەمانهەوێ ئەوە بڵێین کە لە رابردوودا کەسانێک وەکو ئەلجەزەری مان هەبووە کە ئێستاش ئەندازیاران و کۆمپانیاکان لە تکنیکەکانی ئەو بۆ کارەکانیان کەڵک وەردەگرن.

هەر وەکو ئێستا کە ئێمه مێشکمان بۆ ئەوە ناچێت کە ئەو کەرەستەی ئەو وەڵاتە پێشکەوتووانە چۆن کاردەکات .ئەو دەمیش هەر ئەو وەڵاتانە مێشکیان بۆ ئەوە نەدەچوو کە ئەلجەزەری چۆن ئەو شتانەی وە کو پۆمپی ئاو، کاتژمێری فیلی و چەند شتی دیکە، ساز کردوون.

هەرچەند لە گەڵ ئەوە یەک نین کە خۆمان لە ژێر سێبەری کردەووەی پێشێنیانمان وەشاریین و بۆ خۆمان دەست لە سەر دەست دانێین.

هەر وەک نیچە دەڵێت " دەبێت بەکاتی خۆی لە بیر بەینەوە و بە کاتیش وەبیر بێنینەوە"

توێژینەوەی رابردوو کاتێک بۆ ئێستامان بەکەڵکە کە زۆرتر لە نیاز کە ئەویش باوەڕهێنان بە تواناییەکانی خۆمانە لێی قووڵ نەبینەوە.

ئەوەش هەڵەیەکی گەورەیە کە وابیر کەینەوە خەڵکی وەڵاتانی دیکە لە گەڵ ئیمە جیاوازیان هەیە.وا بیریش نەکەینەوە کە بۆ دەست بە کار بوون دەبێت هەل و مەرجێکی زۆرمان بۆ دابین بکرێت و سەرمایەکی زۆرمان هەبێت جا ئەودەم دەبێت دەست بەکار بین.

هەر وە ک لە هێنری فۆردیان( بەرپرسی کۆمپانیای گەورەی ئەوتۆمبیلی فۆڕد) پرسی ئەگەر بۆ بەرەبەیانی تەواوی دارایی و کۆمپانیاکەت نەمێنێت چی دەکەیت؟

وەڵامی دایەوە : دەچمەوە و دیسان لە سەرەتاوە دەست پێدەکەمەوە و چاوو لێدەکەم نیازی خەڵک چیە و زەحمەتی بۆ دەکێشم و بە قیمەتێکی گونجاوو سازی دەکەم و دوا پێنج ساڵ دەگەمەوە جێگەی ئێستام".

کاتێک چاو لە ئابوری وەڵاتانی زل هێز دەکەین گەورەیی ئەوان لە پێناو خەڵک و کۆمپانیا گەورە کاندایە کە لە سەدا نەوەدیان لە دەست خەڵکە کەدان نە لە دەست دەوڵەت.ئەوانیش هەر لە ئاستێکی زۆر لاواز و سەرەتایی دا دەستیان بەکار کردووە و ئێستاش گێشتونە ئەو ئاستەیە.

بە فرۆشتنی تکنولوژیا وێڕای ئەوەیکە بۆ بووشایی ئابوری هیچ زیانێکی یان هەزینەییک نادەین، بووشایی زانستی و کۆمەڵایەتیش رووی دەدا، بەڵام بە بووشایی ئابووری لە رێگاکانی دی ، وەکو سەرچاووە سروشتیەکان، بووشایی زانستی و بە تایبەت بووشایی کۆمەڵایەتی روی نادات(وێڕای ئەوەی کە بۆ بووشایی ئابوریش زیانێکی زۆری ژینگەیی و مرۆڤی دەدەین).

بەڕای خەڵک هۆکاری ئەو دواکەوتنەی ئێمە چییە؟

زۆربەی خەڵک ئاماژه بە ئەم چەند خاڵە دەکەن:

1-وەڵاتانی دەوروبەر کە دژ بە بەرژەوەندیەکانی ئێمە مامەڵە دەکەن

2-بێ توانایی خۆمان و ئەو راستیه کە بۆ خۆمان لە وەڵاتانی دیکە لە ئاستێکی خوارتر داین

3- هەڵکەوتی جوگرافیا و سروشتی کوردستان

4-بیرو و بڕوای خەڵک بە گشتی ئایین کە هۆکارێکی وەدوا کەوتنە.

 

سەبارەت بە یەکەم تا سێهەم خاڵ، دەبێ بگوترێ کە هەرگیز ئەو هۆیانە جێگە قەناعەت نین.وەڵاتانی دراوسێ رەنگە کاریگەرییەکی زۆریان هەبێت لە ئاستی پێشکەوتن دا بەڵام بە یەقین ناتوانن ببنە هۆی پێشنەکەوتن.

هەروەها ئەوە هەلەیەکی زۆر گەورەیە بگوترێ ئێمە لە ئەو ئاستەدانیین کە خۆمان وەکو وەڵاتانی دی وەبەر هێنانی تکنۆلۆجیا بکەین.زۆریەک لە لاوانی ئێمە لە ئەم وەڵاتانەدا بوونە پسپۆرانێکی زۆر کارهاتوو و کاردەکەن.

هەڵکەوتی جۆگرافیای کوردستان لە زۆر بوارەوە باشترین هەکەوتی هەیە.

راددەی ئاوی ژیر حەرز و نەبوونی بیابان و کانی و سەرچاووە سروشتیەکان لە ئاستێکی باش دایە.هەرچەند نابێت لە سەر ئەو بڕوایە بین کە سروشت چۆنیەتی ژیانمان دابین بکات و کاریگەری خەرابی هەبێت و رێگری پێشکەوتنمان بێت.

تەنانەت هۆکاری چوارەم دەمێنێتەوە کە زۆر جێی باسە.

کاتێک باس لە ئایین لە ناو کوردستان دەکەین زۆرتر مەبەست ئایینی ئیسلامە.

ئەو ئایینە لە کوردستان رابردووێکی زۆر قووڵی هەبووە و قسە لە سەری پێویستی بە بدواداچوونێکی زۆری هەیە.

خەلکی کوردستان لە ئەو تاقمانە بوون کە زۆرتریان بە دڵی خۆیان (کوێستانی بوونی کوردستانیش کاریگەری لە ئەو رووداوەدا هەبووە) بڕوایان بە ئیسلام هێناووە و بە درێژایی مێژوش خزمەتێکی زۆریان بە ئەو ئایینە کە خزمەت بە نەتەوە و بنەماڵەیە کردووە.

ئەوەی کە هێندێک خەڵکی ئەو سەردەمە ئایین بە هۆکاری ئەو کێشەیە دەزانن زۆرتر دەگەرێتەوە سەر چەند خاڵێک :

1- کردەی ئەو کەسانەی کە بەناوی ئیسلام لە ئەو ماوەیەدا کاریان کردووە.

 

2- وەڵاتانی دراوسێ کە بە قسه (Apparently)موسولمانن و به ناوی ئایین کار دەکەن و کە کردەوەکانیان بە ناوی ئایین له قەڵەم دەدرێت

 

3- حیزب و لایەنە چالاکوانە کوردەکان کە بەداخەوە هێندێکیان لە حیزب و وەڵاتانی دیکە وەکو روسیا سەرچاوەیان وەرگرتووە یان لە دڕێژخایەندا بەپێ بەرژەوەندیەکانیان لە مەرامنامە و هەڵویستیان گۆرانکاری بەدی هاتووە.خەڵکی کوردیش بە دڵی پاک بۆلایان دەچن بە واتایێکی دیکە تەنیا لەبەر "خەبات بۆ کوردستان " پێشوازیان لێ دەکەن نە لەبەر مەرامی فیکریان.

ئەو کێشەیە خەڵکی کوردستانی لە دوو رێگایی دا داناوە کە وادەنوێنێت کەسێک کورد بێت دەبێ لایەنگری لە ئەو حیزبانە بکات .چۆن مەرامی سەرەتایی هێندێک لە ئەو حیزبانە نێوانێکی زۆر باشی لەگەڵ ئایین نییە دەبێ ئەو کەسەش ئایینی نەبێت.

هەر وەها چۆن وەڵاتانی دراوسێ مافی گەلی کوردیان ژێر پێ ناوە و ئەو وەڵاتانە (بە زاهیر و بە قسه)بانگەشەی ئایین دەکەن، کەسێک ئایینی بێت دیارە لە گەڵ کوردەکان نیە و لە گەڵ وەڵاتانی دراوسێیە.کە ئەو جۆرە بیرە دیارە زۆر هەڵەیە.

4- تێکەڵ بوونی بەشێک لە بیرۆکە و عورف وگه‌له‌مپه‌ری کۆمەڵگای عەرەبی و فارسی و کوردی کە بە ناوی ئایین ناسراوون وەکو هەڵویست سەبارەت بە مافی ژن و زۆر شتی دی.

5- بە هەڵە تێگێشتن لە چەند شتی سەرەکی وەکو "مەرگ و ژیان"، "قەناعەت لە ژیاندا "،  "قیسمەت " کە زۆر جێی باسە، "سەرنوشت یا خوانووس (Fate)" یا باسی فەقیری و دەوڵەمەندی.

 

بەداخەوە بە هەڵە لە ئایین تێگێشتن دەردێکە وێڕای بە دڵی پاک کارکردن، کاردانەوەی زۆر خەرابی لە رابردووی ئیسلامیەکان هەبووە.

بەڕای دین لە ماڵ دانیشتن و بە دڵ گرینگ دان بە رووداوەکان کەمترین ئاستی کاردانەوەیە، ئەویش بۆ کەسێک کە بە راستی هیچی لە دەست نایە، وەکو پیرێکی زەلیل و دەم بە مەرگ نە لاوێکی ساخ و سە ڵامەت.

ئەو کەمتر خەمییە لە رووداوەکانی هەفتاکان لە عێراق و هشتاکان لە ئێران وەبەرچاوو دەکەوێت.

ئەوەی راستی بێت هەڵەی ئیسلامیەکان بیانۆی داوەتە دەست ئەو کەسانەی بەدوای هۆکاری کێشەکاندا دەگەڕێن.

هەر بڕوایەک بەتایبەت ئایینی ئیسلام ئەگەر لە ژیانی رۆژانەمان کاردانەوەی نەبێت و تەنیا لە مێشکمان(memory) دا جێگیر بێت، دەبێتە کێشەیەکی زۆر گەورە بە ناوی دووروویی(Hypocrisy).

ئەگەر هەوڵ نەدرێت بە زانیاری و هۆشیارییەوە بۆ ڵای نەچین، بەدوو هۆ ، کاردانەوەی خەرابی لە سەر خۆمان و کۆمەڵگا و گشت ئایینیەکان دەبێت:

1- ئەگەر هەوڵ نەدەین لە مێشکمان بیگوێزینەوە بۆ بیر و بڕوا و ژیانی رۆژانەمان، لە درێژخایەندا ئەو کەسە بۆخۆشی لە ناو دڵی دا بڕوای بە ئایینەکە نامێنێت، کە ئەوە دەبێتە ژانێک کە لە خەڵوەت کارێک دەکات و لە ناو خەڵک کارێکی دیکە دەکات.یان کاتێک به ئایین پایبەند دەبێت کە لە راستای بەرژەوەندیەکانی دابێت.

خەرابتر لە هەموان خۆشی بە گەورەترین دیندار دەزانێت و دەگاتە ئەو ئاستە کە بۆ خۆشی بڕوای بەکاری خۆی نامێنێت.

2- بە هۆی ئەوەی کە دین پرۆسە و پڕوژەیەکی درێژخایەنە و کاتی پێویسته لە دڵی کەسێک جێگیر بێت، ئەگەر لەسەری هۆشیار نەبین و ئەو کەسە هەوڵ ندات زۆرترین لایەنەکانی بۆ شی بێتەوە، لە درێژخایەندا هەر وەکو دەڵێن "لە سەر کوردە نامووسی" لە سەر ئایینەکە دەڕوات.

بە یەقین بۆی سەخت دەبێت قەبووڵ کات کە ئەو هەمو کاتەی بۆ ئایینەکەی داناوە هەموی بە فیڕوو چووە و ئەو لە سەر رێگەی خوار هەنگاوی ناوە، جا ئەو کات دەبێتە کردەوەی هەڵە بە ناوی ئایین یا لە ناکاوو وەرگەڕانەوە دژ بە ئایین.

هەر دوو خاڵی سەرێ دەبێتە کاردانەوەی خەراب بەناوی ئایین.بە واتایێکی دیکە خەراب کردنی ناوی ئایینیە کان نە خەراب کردنی ئایین.

بەڵام کەسێک لە ئایین بەڕاستی تێبگات دەبێ بگاته ئاستێک کە پێیدەگوترێت ئاستی یەقین، ئەویش ئاستێکە کە دەبێت بە تەواو مانا ئایین قەبووڵ کرێت، نە بۆ بەرژەوەندیەکان و نە بۆ دووروویی و دەبێت ئەو کەسە هەوڵ دات بە توێژینەوە و وەدواکەوتن زانیاری لە سەر ئایینەکە پەیداکات و گشت لایەنەکانی ئایینی بە زانیاری بۆخۆی یەک لایەن کاتەوە و بە ئەم بیرەوە بۆشی بچێت کە یەقینی بێت تەواوی لایەنەکانی بۆ جێبەجی دەبێت.

نە ئەو کەسە بەخاتری "حور"ی بەهەشت یان بەرژەوەندیەکانی بەهەشت یان خود ترس لە جەهەننەم بۆلای ئایین بێت.ئەم کەسە هەرگیز لە ئایینەکەدا بە یەقین ناگات.

هەر وەک دەگوترێت "پیاو ئەو پیاوەیە کە خوداوەند داوای وی بکات، نه بۆ خوی داوا خوا بکات.

پیاو ئەو پیاوەیە کە بەهەشت داوای وی بکات، نە ئەو ئاوای بەهەشت بکات"

رەنگە ئەو وتەی دکتور عەلی شەریعەتی تۆزیک تووند بێت کە دەڵێ "ئەگەر ئایین لە ئەو دونیایەدا بەکارم نێیە، بە یەقین لە دونیایەکی دیکەش بە کارم نایەت"

ئێمە ئەوە بە جۆرێکی دیکە بەیان دەکەین "ئەگەر ئایین نەتوانێت لە کەسێک گۆڕانکاری باش لە درێژەی بەرژەوەندیەکانی نەتەوە و میللەت و بە گشتی مرۆڤ دا دروست بکات ئەوە جارێ زۆری ماوە لە ئایین تێبگات و جارێ کردەوەکانی جێگەی قەناعەت بە ناوی ئایین نیە.

جوان و باش لە ئایین تێگێشتن سەرکەوتنێکی زۆر گەورەیە.بە تەنیا ئایینی بوون و بە بە تایبەت موسوڵمان بوون گرینگ نیە.

هەر وەک خوا لە ئایەتی 17ی سورەتی حوجورات دا باس لە وە دەکات کە ئەوەی کە ئێمە موسولمان بین جێی منەت نیە(لەسەردەمی موحەممد موستفا (د.خ) هێندێک لە موسولمانەکان بەهۆی ئیسلام هێنانیان منەتیان لە سەر دادەنا).

ئەگەر بەراستی ئایینی بین و لە ئایین تێبگەین جائەوکات دەزانین کە خوا دەبێت منەتمان لەسەر دانێت کە رێبوارمان بووە کە بە ئەو ئاستەی بگەین.

ئایینی راستەقینە مروڤی بە کەڵک بۆ گشت مروڤیەت دروست دەکات کە بە رێگەی خۆیان باوەریان هەیە و بۆ بەرژەوەندیە نارەوایەکانیان لە سەر رێگایان لا نادەن.

کەسانێک وەکو سەید قوتب بەدی دێنێت کە پزیشکەکەی دەڵێت کاتێک پێیان گوت سپەی لە سێدارە دەدرێیت زوو کوتانی دڵی ئەوم گرت(pulsation)، بینیم هەر تۆزیک گۆڕانکاری لە گەڵ ئاستی ئاسایی نەکردبوو.

لەو نمونانە زۆرن کە لە پێناو ئامانجەکانیان و وەدی هاتنی مرۆڤییەت خەباتیان کردوە و زیندان و شکەنجە و ڕای ناحەق نەبۆتە رێگریان.

کەسانێک وەکو قازی موحەممەد لە ژێر داری سێدارەش بە کردەوەکانیان خۆشحالن و لە ڕابردووی خۆیان وێڕای هەمو ناکۆکیەکان پەشیمان نین.

ئەوانە کەسانێکن کە دەرد و مەرهەمی خەڵک دەزانن و ئاماده نین کەسێک بە ناحەق لە سەر وان بکوژرێت.

کردەوەی ئەوانە جێگەی قەناعەتە، نە ئەو کەسانەی تەنیا پایبەند بە ئەو بەشەی ئایینن کە لە راستای بەرژەوەندیە کانیان دایە یان تەنیا بۆ زاڵ بوون و حکومەت لە سەر خەڵک هاواری ئایین دەکەن.

لێرەدا مەبەست ئەوە نیە کە لایەنی خەتابار وەدەر خەەین یا بڵێین لایەنێک بێ خەتایە.

بەڵکۆ هەمو لایەنەکان بەش بە حاڵی خۆیان خەتابارن .هەمومان بە هەر بیرۆکەیەک دەبێت هەوڵ دەین کۆمەڵگا پێشکەوێت کە یەکێک لە نیشانەکانی قەبووڵ کردنی یەکتر و باوەڕ بە شعووری خەڵکە بە هەر بیرۆکەیەک، لە گەڵ یەک کارکردنە، هەتا ئەگر بێرۆکەشمان دژ بە یەک بێت، بە خاتری ئەوەی کە ئامانجێکی هاوبەشمان هەیە ئەویش پێشکەوتنی کۆمەڵگایە.M.Molanzadeh@Gmail.com

 

پەڕاوێژ و سەرچاووەکان:

 

1 - The Machines of Al-Jazari and Taqi Al-Din by Prof.Salim T S Al-Hassani

2 - Discover The Muslim Heritage In Our World , www.1001inventions.com/

 

3 - How Islam’s Golden Age Shaped the Modern World , www.iipdigital.ait.org.tw

 

4- www.robotics-engineering.ir/index.php/articles/57-al-jazari-father-of-robotics-world-sixth- century

5 - بررسی ناسیونالیسم از دیدگاه تاریخی و اسلامی / حیدر غلامی / نشر افق علم

 - www.worldinformation.blogfa.com6

7 - www.ruoh.blogfa.com

 , www.en.wikipedia.org - www.fa.wikipedia.org , www.ckb.wikipedia.org8

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

کوردیش دەبێت لە پێشکەوتنی جیهاندا بەشی هەبێت ..کوردێک، باوکی ئەندازیاری رۆبۆتیکی جیهان ...نووسەر : موحەممەد مەولان زاده PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 11:01 نووسه‌ری دیکه‌

رەنگە بەبینی سەردێڕی ئەو بابەتە و خوێندنەوەی بابەتەکە، وا بیرکەنەوە کە رەنگە بە هەڵە چووبن کە ئەو بابەتە زانستی ئەندازیاریە یان زانستی کۆمەڵایەتیه.

کاتێک باس لە رۆبات و تکنولۆژیا دەکرێت ئەوەی دێتە بیرمان وەڵاتانی رۆژ ئاوا و رۆژهەڵات بە تایبەت ژاپۆن و ئەمریکان.

رەنگە وابیرکەینەوە دەبێت نازناوی "باوکی ئەندازیاری رۆبۆت"یش هەر لە ئەو وەڵاتانە بێت.

بەڵام ئەو کەسە کوردە لاوێکی خەڵکی دیاربەکر(ئامێد)ی زانست پەروەر بە ناوی "ئەلجەزەری"ه .

ئەلجەزەری کەسێکی ناسراوو و لەلایەن ئەندازیاران باوەڕ پێکرووە و زانایانێکی زۆر و لە زانکۆیانێکی گەورە، وەکو زانکۆ مەنچیستێری ئینگلیس ، کاتێکی زۆریان لەسەر کارەکانی ئەلجەزەری داناوە.

لێکۆڵینەوەکان لە درێژایی 50ساڵی رابردوودا ئەوەی دەرخستوە کە کردەوەکانی زانایان و ئەندازیاران لە سەردەمی کەلاسیکی شارستانیەتی ئیسلامی (سەردەمی زێرینی ئیسلامی) بەشێکی بەرچاوویان لە پێشکەوتنی ئەندازیاری جیهانی دا هەبووە و بەشێک لە دەستکەوتنەکانیان لە رێگای وەڵاتانی ئیسپانیا و ئیتالیا و لە درێژەی شەرەکانی سەلیبی(Crusades) بە ئوروپا گێشتووه.

بە دوو هۆ ئەو دستکەوتنانە بە باشی نەناسراوون.

1- زۆربە ئەندازیاران کارەکانیان بە باشی کردووە و کەرەستەکان ساز کردووە، بەڵام شروڤەکەیان نەنووسیوە ؛ یان بە واتاێیکی دیکە دەستکەوتنەکەیان بڵاو نەکردۆتەوە ؛ تەنیا زانیاری و لێزانیان، بەبێ نووسین و ریکورد کردن، لە وەستا بۆ شاگرد گوێزراوەتەوە.

2- ئەو شتانەی کە لێشیان بە جێ ماوە کتێبانێکی دەست نووسراوون(Manuscript) کە یان نیوەکارن یان بۆ خوێندنەوە نابن.

لە گرینگترینی ئەو نووسراوانە کە زانایان بۆ لێکۆڵینەوەکانیان کەڵکیان ڵێوەردگرتوون ؛که هێندێکیان بە زمانە ئوروپاییەکان وەرگەراونەوە ؛ دەتوانین ئاماژە بە ئەوانە بکەین:

1- کتێبی "الحیال" کە سەبارەت بە کەرەستە هۆشمەندە مکانیکیەکانە(Ingenious Mechanical) بە واتای ئەمرۆیی سەبارەت بە ئەندازیاری کۆنترۆڵە، لە نووسینی کورەکانی مووسا کوری شاکری خوراسانی کە لە ساڵی 830 زایینی لە بەغداد نووسراوە.

ئەو کورانە سێ برا بە ناوی ئەحمەد و موحەممەد و حەسەن بوون کە ئەحمەد ئەندازیازێکی زۆر لێهاتوو بووە.

لە سەردەمی یۆنانی کۆن دا بە زانستی میکانیک "میخانبقۆن" دەگوترا کە له سەردەمی زێرینی ئیسلامیش بە "علم الحیل" ناوبراووە.

ئەو کتێبە لە مۆزەی واتیکانی ئیتالیا و مۆزەی برلینی ئاڵمانیا و مۆزەی تۆپکاپی تورکیا ئاگاداری لێدەکرێت

ئەو کتێبە نزیک سەد کەرەستەی ئەندازیاری وەکو سەماوەر و پۆمپی ئاو تێیدا باس کراووە.

لە ساڵی 1979ی زایینی دۆناڵد ئاڕ هیڵ(Donald R.Hill) بۆ سەر زمانی ئینگلیزی وەریگەراندۆتەوە.

2- کتێبی " الطرق السنیه فی الالات الروحانیه" لە نوسینی تەقی ئەلدین کوری مەعروف(تقی الدین بن معروف) کە لە ساڵی 155ی زایینی لە دیمیشقی سوریا نوسراووە.

ئەو کتێبەش چەندین کەرەستەی بەکەڵکی ئەندازیاری، بە وێنە، تێدایە.

ئەو کتێبە تاکو ئێستا بە زمانی ئینگلیزی وەرنەگەراوەتەوە.

3- کتێبی "الجامع بین العلم والعمل النافع فی الصناعه الحیل"، کە ئەویش کتێبێکی سەبارەت بە هۆشی میکانیکی کە ئەلجەزەری لە دەوروبەری ساڵی 1200ی زایینی لە دیاربەکر نوسیویەتی.

ئەو کتێبە لە چەند ساڵی رابردودا لە لایەن دۆناڵد ئاڕ هیڵ(Donald R.Hill) بۆ سەر زمانی ئینگلیزی وەرگەراوەتەوە.

بە ناوی "مبانی نظری و عملی مهندسی مکانیک در تمدن اسلامی"بۆ سەر زمانی فارسیش وەرگەراوەتەوە؛بە کوردیش بە ناوی "کتێبی فێربوونی ئامێرە گرینگە میکانیکیەکان" ناسراووه.

هەر وەها ئەو کتێبە بریتیە لە چۆنیەتی دروست کردن و کارکردنی زیاتر لە 50 کەرەستەی بەکەڵک کە بە وێنە و شروڤە جوان بەیان کراوون، وەکو کاتژمێری ئاوی و مۆمی، پیت و تاڤگەی خۆگه‌ڕ، کەرەستەی گەیاندنی ئاو وەکو پۆمپ و ئاو هەڵگر ، قفڵی رەمزی، شمشاڵی خۆگڕ و زۆر شتی دی.

ئەو کتێبە لە گڕینگترین کتێبەکانی ئەندازیاری کۆنی جیهانییە.

بەڵام ئەلجەزەری کێیە؟

کورتە ژیاننامەی ئەلجەزەری:

ئەلجەزەری ناوی تەواوی (بدیع الزمان ئەبولعز کوڕی ئیسماعیل کوڕی ڕەزاز) ناسراو بە (ئەلجەزەری) زانا و داهێنەر و ئەندازیاری میکانیکی و پیشەگەر و هونەرمەند و زانای بیرکاری، کوردی خەڵکی دیاربەکر بووە.

ناوەکەی لە شوێنی لەدایکبوونەکەیەوە هاتووە کە جەزیرەی ئیبن عومەرە کە ئێستا پێی دەڵێن جەزیرەی بۆتان لەسەر ڕووباری دیجلە یه.

ئەویش وەکو باوکی ئەندازیار بووە لە کۆشکی ئارتوکلو(لە زەمانی حوکومەتی قەرا ئەرسەلان) کە شوێنی بنەماڵەی ئارتوکلوی شاری ماردین بووە کە ئەو بنەماڵەیە حوکمی ڕۆژهەڵاتی ئەنادۆڵیان کردووە، لە ژێر دەستەڵاتی دەوڵەتی زەنگی لە مووسڵ و دواتریش لە ژێر دەستەڵاتی سەڵاحەدینی ئەیوبیدا بوون.

 ئەلجەزیری لە تۆر لەدایکبووە کە ئێستا ناوچەیەکە سەر بە جەزیرەی بۆتان لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیایه و لە دیاربەکر نیشتەجێ بووە و هەر لەوێ وەدوا خوێندن کەوتووە و تا ئەخری عومری لەوێ ماووە کە لە ساڵی 1206ی زاینی کوچی دوایی کردووە.

 ئەلجەزیری یەکێک بووه لە پیشەزانان و هونەر زانان و زیاتر لە ئەندازیارێکی چالاک دەچوو تا لە داهێنەرێک.

کتێبەکەی بە ناوی (کتێبی فێربوونی ئامێرە گرنگە میکانیکیەکان) زۆر بەناوبانگ بووه کە تێیدا باسی لە چەندین ئامێری پێشکەوتوو کردووە هەروەها چەندین جار وتوویەتی کە لەو کتێبەیدا تەنها باسی لەو ئامێرانە کردووە کە خۆی درووستی کردوون.هەروەها کتێبەکەی زیاتر بە شێوازێکی مۆدێرن نووسراوە و زیاتر لە کتێبێکی پراکتیکی دەچێت.

پروفیسور یوسف ئەلحەسەنی توانیویەتی 15دانە لە ئەو کتێبە کۆکاتەوە.هەر وەها تاکو ئێستا سێ جار بۆ سەر زمانی فارسی وەرگەراوەتەوە کە کۆنتریان لە پاریس راگیراوە(واپێدەچێت مێژووی 125 ساڵەی هەبێت).

ئەلجەزەری ئەو کتێبە لە شەش بەش دا نووسیووە.

بەشی یەک ؛ کە سەبارەت بە جۆری سازکردنی کاتژمێرە کە بە ئاو و مۆم کار دەکەن.لەو بەشەیدا دە (10) جۆر کاتژمێری بەیان کردووە.

بەشی دووەم ؛ کە باسی جامی ئاو خواردنەوە و پەیکەری جۆراوجۆری میکانیکیه.لەو بەشەیدا باسی دە (10) کەرەستەی کردووە.بۆ نمونە یەکیان جامێکە کە لە گۆشەی کۆڕی شەربەت خواردنەوە دادنرێت و شەربەتی رەنگاورەنگ و جۆراوجۆری تێدەکەن و شێرەیەکی پێوەیە کە لەوێدا تەنیا یەک رەنگ دێتەخواری.

بەشی سێیەم ؛ باسی تەشت و ئافتاووەی جۆراوجۆرە کە لەوێشدا باسی دە (10) جۆری کردووە.بۆ نمونە ئافتاوەیەک کە ئاوی سارد و ئاوی گەرمی تێدەکەن و دەتوانرێت یەک جۆری ئاوی سارد یا ئاوی گەرم یا ئاوی مەیلەو گەرم بە شێرەکەی دا بێتەخوارێ.

بەشی چوارەم ؛ کە بەشی پیت(Fountain)ە کە لە کاتی دیاری کراوودا بڵیند و نەزم دەبێتەوە.هەروەها چۆنیەتی کارکردنی شمشاڵی خۆگڕ(Continual)یش باس کراووە.لەو بەشەدا دە (10) جۆری پیت و شمشاڵ باس کراوون.

لە بەشی پێنجەم ؛ دا باسی پێنج جۆر پۆمپی ئاو و ئاوهەڵگر لە چاڵاوو و چۆمدا ، کراووە.

بەشی شەشەم ؛ سەبارەت بە کەرەستەی تێکەڵاووە کە پێنج ئامێری بەکەڵک،  وەکۆ قفڵی رەمزدا کە رەمزەکەی لە دوازدە پیت پێکدێت، باس کردوون.

پرۆفیسۆر ئەلحەسەنی دەڵێت "ئەڵجەزەری کەسێکی لێهاتوو و شارەزا بە ئەو شتانەی خەڵک پێویستی پێبوون، بووە .هەروەها ئەو بە چاووی بەستراووە کاری پێشینیانی کۆپی(لاسا) نەدەکردوه.بە شارەزاییەوە لە کارەکانی پێشینیان کەڵکی وەردەگرتوه و هەموکات خۆی لە خزمەت پێشکەوتنی ئەندازیاری و جۆری ژیانی خەڵک دادەنا."

تاکوو ئێستا زۆر هەوڵدراووە کە کەرەستەکانی ئەلجەزەی دووبارە ساز بکرێنەوە.

ئەنیستیتۆی (institute)زانست، تکنۆلۆجیا و شارستانیەتی یا (FSTC ) تورکیا کە بە سەرپەرستی پروفیسۆر سلیم ئەلحەسەنی (ماموستای زانکۆ مەنچیستر)کاردەکات زۆرترین کاتی بۆ دووبارە ساز کردنەوەی ئامێرەکانی ئەلجەزەری بە یارمەتی زانکۆی مەنچیستر داناوە.

یەکەم جار ئەو ئامێرانە لە پێشانگای ئەندازیاری و پێشه‌سازی کۆنی ئیسلامی(21 ژانویەی 2010) کە لە شوێنی مۆزەی زانستی لەندەن بەڕێوە چوو، نیشان دران.

خولێکی کەی ئەو پێشانگایە لە 27ی مەی ساڵی 2011، لە سەنتەری زانستی کاڵیفۆرنیا لە شاری لۆس ئانجلس بەڕیوەچووە.( لەو پێشانگایانەدا ئەکتەری بەناوبانگی فیلمی "گاندی"، بێن کینگزلی،  لە نەقشی ئەلجەزەری لە کورتە فیلمێک دەردەکەوێت و میوانەکان بە کەرەستەکان ئاشنا دەکات)

یەکێک لە بەر چاووترینیان "کاتژمێری فیلی"بووە کە بە ئاوێ کاردەکات و هەر نیو کاتژمێڕ بە شێوەیەکی جوان کات نیشان دەدات.

(نمونەی تەواو دووبارەسازکراوی ئەو کاتژمێرە لە سەنتەری کڕینی ئیبنی بتوتەی دوبەی(Dubai) هەیە)

هەر وەها پڕۆژەی 1001 داهێنان کە پڕۆژەێەکی گەورەیه، بە یارمەتی ئەنیستیتۆی FSTC و ئەنیستیتۆی پاشماوەکانی ئیسلامی(Muslim Heritage)، هەروەها ئەنیستیتۆی عەبدوللەتیف جەمیل(عبداللطیف جمیل) و بە یارمەتی دارایی گەورەی دەوڵەتەکان و بەکارگێڕی لە زانایان و ئەندازیارانی تەوای وەڵاتەکان بێ ڕەچاووگرتنی نەتەوە کە لە ساڵی 2006ی زایینی دەستی پێکرد، تەواوی ئامێرە گرینگەکانی ئەلجەزەریان بە شێوەیەکی مودێڕن و ئەمرۆیی دروست (Simulation and Re-Build)کردۆتەوە.

گرینگترین و بەرچاووترین داهێنانی ئەلجەزەری به‌له‌مێک(Boat) بووە کە چواردانە مۆسیقی ژنی دەستکرد (پەیکەری میکانیکی)، بۆ کۆڕەکان (زۆرتر کۆڕە شانشینەکان)مۆسیقیان لێدەدا.

تەواوی ئامێرە مۆسیقایەکەی بە شێوەی هیدرۆلیکی بوون.هەروەها توانایی بەرنامە ڕێژیان هەبووە (Programmable).

هەر بەخاتری ئەوە، یەکەم رۆبۆت بە شێوەی مرۆڤ، کە توانایی بەرنامە رێژی هەبێت (Humanoid robot) لە داهێنانی ئەلجەزەریە، کە لە دوایین ساتەکانی ژیانی توانی دروستی بکات.

لەبەر ئەوە، ئەلجەزەری، بە ڕای زۆڕبەی زانایان بە ناوی "باوکی ئەندازیاری رۆبۆتیک لە جیهان دا" ناسراووه.

 

 

لێرەدا دەبێت وەڵامی چەند پرسیارێک بدەینەوە:

ئەی بۆچی لەناو کورداندا بە باشی نەناسراووە ؟

بەداخەوە ئاستی ئەندازیاری لە ناو کورداندا بە تایبەت لە سەدەی رابردودا لاواز بووە.هەرچەند لە ساڵانی رابردودا پێشکەوتنێکی ئەوتوی بە خۆوە بینیوە بەڵام ئێستاش لە ئەو جێگەیە کەدەبێت ببێ نیە.

هۆکارانێکی زۆر کاریگەریان لە سەر ئەو کەموکۆڕییەدا هەبووە.وەکو بوواری ئابوری بەجێ ماو لە ناکۆکیەکانی هەرێمە کوردیەکان لەگەڵ وەڵاتانی ناوەندی و تێر نەکردنی هەستی ئەندازیاری لە ناو کۆمەڵگا و چونە دەرەوەی وەڵاتی لاوانی بەتوانا و نەگەرانەوە، هەروەها کەمتر خەمی کارگێڕانی هەرێمەکان بووە.

یەکێک لە گرینگترین هۆکارەکانیش نەبوونی کتێبخانەی پسپۆری ئەندازیاری بە زمانی کوردی یان وەرنەگەرانەوە بۆ سەر زمانی کوردی یە.

کورد لە پێشکەوتنی ئاستی زانستی دونیادا بەشی هەبووه.

یەکێک لە هۆکارەکانێک کە ئەو بابەتە نوسراووە ئەوە بووە کە بڵێین کوردیش، بەش بە حالی خۆی، لە پێشکەوتنی زانستی دونیادا بەشی هەبووە و هەشیەتی.

باسی " فرۆشتنی تکنۆلۆجیا " تەوەرێکی زۆرگرینگە کە دبێتە بووشایی ئابوری و کۆمەڵایەتی بە شێوەیەک کە بۆ ئەو بوشاییە هیچ زیانێک یان هۆرتەوبەرەیەکی کە پێناودانیە.

بەداخەوە ئێستا ئەو بابەتە لە ناو وەڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوەراست دا نەماوە.

ئە وەڵاتانە تەنانەت دەکارکراوون.بەرهەمی تەکنۆلۆژیای وەڵاتانی دیکە بەکاردێنن و بوونە گەورەترین بازاری ئەو وەڵاتانە.

کۆمپانیایەک بە چەند لاوی ئەندازیار و پسپۆڕ لە ئاستێک لە خۆبڕوایی دایە کە دوا چەند ساڵێک بە دابین کردنی تکنۆلۆژیا و هاتنە بازارەکانی ئێمە وەبەرهێنانێکی گەورە بۆ خۆیی و وەڵاتەکەی دابین دەکات.

دەمانهەوێ ئەوە بڵێین کە لە رابردوودا کەسانێک وەکو ئەلجەزەری مان هەبووە کە ئێستاش ئەندازیاران و کۆمپانیاکان لە تکنیکەکانی ئەو بۆ کارەکانیان کەڵک وەردەگرن.

هەر وەکو ئێستا کە ئێمه مێشکمان بۆ ئەوە ناچێت کە ئەو کەرەستەی ئەو وەڵاتە پێشکەوتووانە چۆن کاردەکات .ئەو دەمیش هەر ئەو وەڵاتانە مێشکیان بۆ ئەوە نەدەچوو کە ئەلجەزەری چۆن ئەو شتانەی وە کو پۆمپی ئاو، کاتژمێری فیلی و چەند شتی دیکە، ساز کردوون.

هەرچەند لە گەڵ ئەوە یەک نین کە خۆمان لە ژێر سێبەری کردەووەی پێشێنیانمان وەشاریین و بۆ خۆمان دەست لە سەر دەست دانێین.

هەر وەک نیچە دەڵێت " دەبێت بەکاتی خۆی لە بیر بەینەوە و بە کاتیش وەبیر بێنینەوە"

توێژینەوەی رابردوو کاتێک بۆ ئێستامان بەکەڵکە کە زۆرتر لە نیاز کە ئەویش باوەڕهێنان بە تواناییەکانی خۆمانە لێی قووڵ نەبینەوە.

ئەوەش هەڵەیەکی گەورەیە کە وابیر کەینەوە خەڵکی وەڵاتانی دیکە لە گەڵ ئیمە جیاوازیان هەیە.وا بیریش نەکەینەوە کە بۆ دەست بە کار بوون دەبێت هەل و مەرجێکی زۆرمان بۆ دابین بکرێت و سەرمایەکی زۆرمان هەبێت جا ئەودەم دەبێت دەست بەکار بین.

هەر وە ک لە هێنری فۆردیان( بەرپرسی کۆمپانیای گەورەی ئەوتۆمبیلی فۆڕد) پرسی ئەگەر بۆ بەرەبەیانی تەواوی دارایی و کۆمپانیاکەت نەمێنێت چی دەکەیت؟

وەڵامی دایەوە : دەچمەوە و دیسان لە سەرەتاوە دەست پێدەکەمەوە و چاوو لێدەکەم نیازی خەڵک چیە و زەحمەتی بۆ دەکێشم و بە قیمەتێکی گونجاوو سازی دەکەم و دوا پێنج ساڵ دەگەمەوە جێگەی ئێستام".

کاتێک چاو لە ئابوری وەڵاتانی زل هێز دەکەین گەورەیی ئەوان لە پێناو خەڵک و کۆمپانیا گەورە کاندایە کە لە سەدا نەوەدیان لە دەست خەڵکە کەدان نە لە دەست دەوڵەت.ئەوانیش هەر لە ئاستێکی زۆر لاواز و سەرەتایی دا دەستیان بەکار کردووە و ئێستاش گێشتونە ئەو ئاستەیە.

بە فرۆشتنی تکنولوژیا وێڕای ئەوەیکە بۆ بووشایی ئابوری هیچ زیانێکی یان هەزینەییک نادەین، بووشایی زانستی و کۆمەڵایەتیش رووی دەدا، بەڵام بە بووشایی ئابووری لە رێگاکانی دی ، وەکو سەرچاووە سروشتیەکان، بووشایی زانستی و بە تایبەت بووشایی کۆمەڵایەتی روی نادات(وێڕای ئەوەی کە بۆ بووشایی ئابوریش زیانێکی زۆری ژینگەیی و مرۆڤی دەدەین).

بەڕای خەڵک هۆکاری ئەو دواکەوتنەی ئێمە چییە؟

زۆربەی خەڵک ئاماژه بە ئەم چەند خاڵە دەکەن:

1-وەڵاتانی دەوروبەر کە دژ بە بەرژەوەندیەکانی ئێمە مامەڵە دەکەن

2-بێ توانایی خۆمان و ئەو راستیه کە بۆ خۆمان لە وەڵاتانی دیکە لە ئاستێکی خوارتر داین

3- هەڵکەوتی جوگرافیا و سروشتی کوردستان

4-بیرو و بڕوای خەڵک بە گشتی ئایین کە هۆکارێکی وەدوا کەوتنە.

 

سەبارەت بە یەکەم تا سێهەم خاڵ، دەبێ بگوترێ کە هەرگیز ئەو هۆیانە جێگە قەناعەت نین.وەڵاتانی دراوسێ رەنگە کاریگەرییەکی زۆریان هەبێت لە ئاستی پێشکەوتن دا بەڵام بە یەقین ناتوانن ببنە هۆی پێشنەکەوتن.

هەروەها ئەوە هەلەیەکی زۆر گەورەیە بگوترێ ئێمە لە ئەو ئاستەدانیین کە خۆمان وەکو وەڵاتانی دی وەبەر هێنانی تکنۆلۆجیا بکەین.زۆریەک لە لاوانی ئێمە لە ئەم وەڵاتانەدا بوونە پسپۆرانێکی زۆر کارهاتوو و کاردەکەن.

هەڵکەوتی جۆگرافیای کوردستان لە زۆر بوارەوە باشترین هەکەوتی هەیە.

راددەی ئاوی ژیر حەرز و نەبوونی بیابان و کانی و سەرچاووە سروشتیەکان لە ئاستێکی باش دایە.هەرچەند نابێت لە سەر ئەو بڕوایە بین کە سروشت چۆنیەتی ژیانمان دابین بکات و کاریگەری خەرابی هەبێت و رێگری پێشکەوتنمان بێت.

تەنانەت هۆکاری چوارەم دەمێنێتەوە کە زۆر جێی باسە.

کاتێک باس لە ئایین لە ناو کوردستان دەکەین زۆرتر مەبەست ئایینی ئیسلامە.

ئەو ئایینە لە کوردستان رابردووێکی زۆر قووڵی هەبووە و قسە لە سەری پێویستی بە بدواداچوونێکی زۆری هەیە.

خەلکی کوردستان لە ئەو تاقمانە بوون کە زۆرتریان بە دڵی خۆیان (کوێستانی بوونی کوردستانیش کاریگەری لە ئەو رووداوەدا هەبووە) بڕوایان بە ئیسلام هێناووە و بە درێژایی مێژوش خزمەتێکی زۆریان بە ئەو ئایینە کە خزمەت بە نەتەوە و بنەماڵەیە کردووە.

ئەوەی کە هێندێک خەڵکی ئەو سەردەمە ئایین بە هۆکاری ئەو کێشەیە دەزانن زۆرتر دەگەرێتەوە سەر چەند خاڵێک :

1- کردەی ئەو کەسانەی کە بەناوی ئیسلام لە ئەو ماوەیەدا کاریان کردووە.

 

2- وەڵاتانی دراوسێ کە بە قسه (Apparently)موسولمانن و به ناوی ئایین کار دەکەن و کە کردەوەکانیان بە ناوی ئایین له قەڵەم دەدرێت

 

3- حیزب و لایەنە چالاکوانە کوردەکان کە بەداخەوە هێندێکیان لە حیزب و وەڵاتانی دیکە وەکو روسیا سەرچاوەیان وەرگرتووە یان لە دڕێژخایەندا بەپێ بەرژەوەندیەکانیان لە مەرامنامە و هەڵویستیان گۆرانکاری بەدی هاتووە.خەڵکی کوردیش بە دڵی پاک بۆلایان دەچن بە واتایێکی دیکە تەنیا لەبەر "خەبات بۆ کوردستان " پێشوازیان لێ دەکەن نە لەبەر مەرامی فیکریان.

ئەو کێشەیە خەڵکی کوردستانی لە دوو رێگایی دا داناوە کە وادەنوێنێت کەسێک کورد بێت دەبێ لایەنگری لە ئەو حیزبانە بکات .چۆن مەرامی سەرەتایی هێندێک لە ئەو حیزبانە نێوانێکی زۆر باشی لەگەڵ ئایین نییە دەبێ ئەو کەسەش ئایینی نەبێت.

هەر وەها چۆن وەڵاتانی دراوسێ مافی گەلی کوردیان ژێر پێ ناوە و ئەو وەڵاتانە (بە زاهیر و بە قسه)بانگەشەی ئایین دەکەن، کەسێک ئایینی بێت دیارە لە گەڵ کوردەکان نیە و لە گەڵ وەڵاتانی دراوسێیە.کە ئەو جۆرە بیرە دیارە زۆر هەڵەیە.

4- تێکەڵ بوونی بەشێک لە بیرۆکە و عورف وگه‌له‌مپه‌ری کۆمەڵگای عەرەبی و فارسی و کوردی کە بە ناوی ئایین ناسراوون وەکو هەڵویست سەبارەت بە مافی ژن و زۆر شتی دی.

5- بە هەڵە تێگێشتن لە چەند شتی سەرەکی وەکو "مەرگ و ژیان"، "قەناعەت لە ژیاندا "،  "قیسمەت " کە زۆر جێی باسە، "سەرنوشت یا خوانووس (Fate)" یا باسی فەقیری و دەوڵەمەندی.

 

بەداخەوە بە هەڵە لە ئایین تێگێشتن دەردێکە وێڕای بە دڵی پاک کارکردن، کاردانەوەی زۆر خەرابی لە رابردووی ئیسلامیەکان هەبووە.

بەڕای دین لە ماڵ دانیشتن و بە دڵ گرینگ دان بە رووداوەکان کەمترین ئاستی کاردانەوەیە، ئەویش بۆ کەسێک کە بە راستی هیچی لە دەست نایە، وەکو پیرێکی زەلیل و دەم بە مەرگ نە لاوێکی ساخ و سە ڵامەت.

ئەو کەمتر خەمییە لە رووداوەکانی هەفتاکان لە عێراق و هشتاکان لە ئێران وەبەرچاوو دەکەوێت.

ئەوەی راستی بێت هەڵەی ئیسلامیەکان بیانۆی داوەتە دەست ئەو کەسانەی بەدوای هۆکاری کێشەکاندا دەگەڕێن.

هەر بڕوایەک بەتایبەت ئایینی ئیسلام ئەگەر لە ژیانی رۆژانەمان کاردانەوەی نەبێت و تەنیا لە مێشکمان(memory) دا جێگیر بێت، دەبێتە کێشەیەکی زۆر گەورە بە ناوی دووروویی(Hypocrisy).

ئەگەر هەوڵ نەدرێت بە زانیاری و هۆشیارییەوە بۆ ڵای نەچین، بەدوو هۆ ، کاردانەوەی خەرابی لە سەر خۆمان و کۆمەڵگا و گشت ئایینیەکان دەبێت:

1- ئەگەر هەوڵ نەدەین لە مێشکمان بیگوێزینەوە بۆ بیر و بڕوا و ژیانی رۆژانەمان، لە درێژخایەندا ئەو کەسە بۆخۆشی لە ناو دڵی دا بڕوای بە ئایینەکە نامێنێت، کە ئەوە دەبێتە ژانێک کە لە خەڵوەت کارێک دەکات و لە ناو خەڵک کارێکی دیکە دەکات.یان کاتێک به ئایین پایبەند دەبێت کە لە راستای بەرژەوەندیەکانی دابێت.

خەرابتر لە هەموان خۆشی بە گەورەترین دیندار دەزانێت و دەگاتە ئەو ئاستە کە بۆ خۆشی بڕوای بەکاری خۆی نامێنێت.

2- بە هۆی ئەوەی کە دین پرۆسە و پڕوژەیەکی درێژخایەنە و کاتی پێویسته لە دڵی کەسێک جێگیر بێت، ئەگەر لەسەری هۆشیار نەبین و ئەو کەسە هەوڵ ندات زۆرترین لایەنەکانی بۆ شی بێتەوە، لە درێژخایەندا هەر وەکو دەڵێن "لە سەر کوردە نامووسی" لە سەر ئایینەکە دەڕوات.

بە یەقین بۆی سەخت دەبێت قەبووڵ کات کە ئەو هەمو کاتەی بۆ ئایینەکەی داناوە هەموی بە فیڕوو چووە و ئەو لە سەر رێگەی خوار هەنگاوی ناوە، جا ئەو کات دەبێتە کردەوەی هەڵە بە ناوی ئایین یا لە ناکاوو وەرگەڕانەوە دژ بە ئایین.

هەر دوو خاڵی سەرێ دەبێتە کاردانەوەی خەراب بەناوی ئایین.بە واتایێکی دیکە خەراب کردنی ناوی ئایینیە کان نە خەراب کردنی ئایین.

بەڵام کەسێک لە ئایین بەڕاستی تێبگات دەبێ بگاته ئاستێک کە پێیدەگوترێت ئاستی یەقین، ئەویش ئاستێکە کە دەبێت بە تەواو مانا ئایین قەبووڵ کرێت، نە بۆ بەرژەوەندیەکان و نە بۆ دووروویی و دەبێت ئەو کەسە هەوڵ دات بە توێژینەوە و وەدواکەوتن زانیاری لە سەر ئایینەکە پەیداکات و گشت لایەنەکانی ئایینی بە زانیاری بۆخۆی یەک لایەن کاتەوە و بە ئەم بیرەوە بۆشی بچێت کە یەقینی بێت تەواوی لایەنەکانی بۆ جێبەجی دەبێت.

نە ئەو کەسە بەخاتری "حور"ی بەهەشت یان بەرژەوەندیەکانی بەهەشت یان خود ترس لە جەهەننەم بۆلای ئایین بێت.ئەم کەسە هەرگیز لە ئایینەکەدا بە یەقین ناگات.

هەر وەک دەگوترێت "پیاو ئەو پیاوەیە کە خوداوەند داوای وی بکات، نه بۆ خوی داوا خوا بکات.

پیاو ئەو پیاوەیە کە بەهەشت داوای وی بکات، نە ئەو ئاوای بەهەشت بکات"

رەنگە ئەو وتەی دکتور عەلی شەریعەتی تۆزیک تووند بێت کە دەڵێ "ئەگەر ئایین لە ئەو دونیایەدا بەکارم نێیە، بە یەقین لە دونیایەکی دیکەش بە کارم نایەت"

ئێمە ئەوە بە جۆرێکی دیکە بەیان دەکەین "ئەگەر ئایین نەتوانێت لە کەسێک گۆڕانکاری باش لە درێژەی بەرژەوەندیەکانی نەتەوە و میللەت و بە گشتی مرۆڤ دا دروست بکات ئەوە جارێ زۆری ماوە لە ئایین تێبگات و جارێ کردەوەکانی جێگەی قەناعەت بە ناوی ئایین نیە.

جوان و باش لە ئایین تێگێشتن سەرکەوتنێکی زۆر گەورەیە.بە تەنیا ئایینی بوون و بە بە تایبەت موسوڵمان بوون گرینگ نیە.

هەر وەک خوا لە ئایەتی 17ی سورەتی حوجورات دا باس لە وە دەکات کە ئەوەی کە ئێمە موسولمان بین جێی منەت نیە(لەسەردەمی موحەممد موستفا (د.خ) هێندێک لە موسولمانەکان بەهۆی ئیسلام هێنانیان منەتیان لە سەر دادەنا).

ئەگەر بەراستی ئایینی بین و لە ئایین تێبگەین جائەوکات دەزانین کە خوا دەبێت منەتمان لەسەر دانێت کە رێبوارمان بووە کە بە ئەو ئاستەی بگەین.

ئایینی راستەقینە مروڤی بە کەڵک بۆ گشت مروڤیەت دروست دەکات کە بە رێگەی خۆیان باوەریان هەیە و بۆ بەرژەوەندیە نارەوایەکانیان لە سەر رێگایان لا نادەن.

کەسانێک وەکو سەید قوتب بەدی دێنێت کە پزیشکەکەی دەڵێت کاتێک پێیان گوت سپەی لە سێدارە دەدرێیت زوو کوتانی دڵی ئەوم گرت(pulsation)، بینیم هەر تۆزیک گۆڕانکاری لە گەڵ ئاستی ئاسایی نەکردبوو.

لەو نمونانە زۆرن کە لە پێناو ئامانجەکانیان و وەدی هاتنی مرۆڤییەت خەباتیان کردوە و زیندان و شکەنجە و ڕای ناحەق نەبۆتە رێگریان.

کەسانێک وەکو قازی موحەممەد لە ژێر داری سێدارەش بە کردەوەکانیان خۆشحالن و لە ڕابردووی خۆیان وێڕای هەمو ناکۆکیەکان پەشیمان نین.

ئەوانە کەسانێکن کە دەرد و مەرهەمی خەڵک دەزانن و ئاماده نین کەسێک بە ناحەق لە سەر وان بکوژرێت.

کردەوەی ئەوانە جێگەی قەناعەتە، نە ئەو کەسانەی تەنیا پایبەند بە ئەو بەشەی ئایینن کە لە راستای بەرژەوەندیە کانیان دایە یان تەنیا بۆ زاڵ بوون و حکومەت لە سەر خەڵک هاواری ئایین دەکەن.

لێرەدا مەبەست ئەوە نیە کە لایەنی خەتابار وەدەر خەەین یا بڵێین لایەنێک بێ خەتایە.

بەڵکۆ هەمو لایەنەکان بەش بە حاڵی خۆیان خەتابارن .هەمومان بە هەر بیرۆکەیەک دەبێت هەوڵ دەین کۆمەڵگا پێشکەوێت کە یەکێک لە نیشانەکانی قەبووڵ کردنی یەکتر و باوەڕ بە شعووری خەڵکە بە هەر بیرۆکەیەک، لە گەڵ یەک کارکردنە، هەتا ئەگر بێرۆکەشمان دژ بە یەک بێت، بە خاتری ئەوەی کە ئامانجێکی هاوبەشمان هەیە ئەویش پێشکەوتنی کۆمەڵگایە.M.Molanzadeh@Gmail.com

 

پەڕاوێژ و سەرچاووەکان:

 

1 - The Machines of Al-Jazari and Taqi Al-Din by Prof.Salim T S Al-Hassani

2 - Discover The Muslim Heritage In Our World , www.1001inventions.com/

 

3 - How Islam’s Golden Age Shaped the Modern World , www.iipdigital.ait.org.tw

 

4- www.robotics-engineering.ir/index.php/articles/57-al-jazari-father-of-robotics-world-sixth- century

5 - بررسی ناسیونالیسم از دیدگاه تاریخی و اسلامی / حیدر غلامی / نشر افق علم

 - www.worldinformation.blogfa.com6

7 - www.ruoh.blogfa.com

 , www.en.wikipedia.org - www.fa.wikipedia.org , www.ckb.wikipedia.org8

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

ردنا على المدعو إياد محمود حسين 14-15...محمد مندلاوي PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:55 محمد مندلاوی

سبق وأن ذكرنا في سياق المقال، أن إحدى أسماء الأرض في اللغة السومرية هي ( آر).و اسم إله الأرض عند السومريين هو (بل) وهذين الاسمين اقتبسهما الساميون من اللغة السومرية وحوروهما إلى (أرض) و (بعل) لكي يناسبا نطقهم و لغتهم السامية التي لا تتوافق مع اللغة السومرية الإلصاقية، الامتزاجية، والسامية لغة اشتقاقية، وبمرور العصور أصبحا هذين المفردتين من صميم لغاتهم و منها اللغة العربية، حتى أنهما وردى في القرآن، حيث جاءت في سورة النازعات: "والأرض بعد ذلك دحاها".وفي الصافات "أ تدعون بعلاً وتذرون أحسن الخالقين".جاءت أيضاً في سورة النساء: "وإن امرأة خافت من بعلها نشوزاً أو إعراضا"، إلى آخر الآية.إن الاسم الأول وهو (الأرض) شائع جداً بين العرب حتى أنهم قليلاً ما يستخدمون الأسماء المرادفة لها مثل أديم و البسيطة و البطيحة و الثرى الخ، وحتى العلامة الإمام (أبي منصور إسماعيل الثعالبي) (1038م) ذكر في كتابه (فقه اللغة و سر العربية) في صفحات (، 291، 292 293، 294، 295) عشرات الأسماء للأرض.وكذلك الاسم الثاني (بعل) لا يزال اسماً سائداً إلى اليوم بين العرب، حيث يقال لزوج المرأة بعلها، أي سيدها.قال الشاعر الكبير (جبران خليل جبران): اتخذته بعلاً لتحتمي باسمه.لاحظ، بعد أن أفل نجوم الأديان الوثنية، انتقلت أسماء الإله عندهم إلى الرجال، أصحاب النفوذ و المكانة المرموقة في المجتمع، و بهذا نصل إلى النتيجة التي تقول لنا أن اسم (إربل) مكون من مقطعين الأول ( ار) يعني الأرض، و الثاني (بل) يعني "إله" وإلصاقهما أي امتزاجهما مع بعضهما على الطريقة الكوردية الآرية، يصبح الاسم (إربل) أي (ارض الإله) أود أن أنوه، أن هذا الشرح كان تحليلاً مني لمعنى اسم إربل و ليس معلومة تاريخية.لنعود إلى الصيغة الآشورية "أربايلو" ونقارنها مع الاسم السومري، إربل (أرض الإله) نصل إلى النتيجة التالية أن أربايلو ما هو إلا انحراف للاسم السومري.بما أننا قلنا في مقالات سابقة أن السومريين هم من الأقوام الكوردية الآرية، إذاً يجب علينا أن نعثر على اسم (آر) يعنى الأرض أو جذره في اللغة الكوردية و اللغات الآرية الشقيقة لها، بلا شك أن اسم (أر) متداول إلى اليوم في اللغة الكوردية بصيغة (ئه رد- أَرد)، وهناك امتداد لهذا الاسم في اللغات الآرية الأخرى مثال اللغة الإنجليزية "ايرث" ((Earth وفي اللغة الألمانية "ايردى" (Erde) وفي الهولندية "اَرد"(Aarde) وفي القوطية "ايرثا" (Airtha) وفي الجرمانية القديمة "ايردا" (Erda) الخ.هل اتضح الآن جذر وأصل هذا الاسم؟.و جاء اسم "إربل" كمدينة كوردية في أمهات الكتب العربية الإسلامية، على سبيل المثال و ليس الحصر، ورد اسم إربل في معجم البلدان لياقوت الحموي (1179- 1228) ميلادية حيث جاء في الجزء الأول منه اسم مدينة و قلعة (إربل) ويقول: أن أكثر أهلها من الأكراد، كذلك ذكر اسم إربل العديد من المؤرخين منهم (الدمشقي) في كتابه (نخبة الدهر) في ص (96-190-235)، و أيضا في كتاب (عيون الأخبار) ج (2) ص (17-182).كذلك في كتاب (جامع التواريخ) لمؤلفه (رشيد الدين فضل الله الهمداني).و جاء أيضاً في (روضات الجنات) لل(خونساري) ص (396)، وفي كتاب (قاموس الأعلام) لشمس الدين سامي الخ.يقول (أي ام هاملتون) مؤلف كتاب (طريق في كوردستان) ص (153):" إن أربيل أعتق مدن العالم قاطبة".إما من حيث بناء القلعة على ربوة مرتفعة من الأرض، فهو أسلوب اتبعه قسم كبير من الكورد في بناء المدن في أجزاء من بلادهم، كوردستان، إذا يلاحظ المرء، يجد في أكثر المدن الكوردية ذات الأراضي المنبسطة قلاع قديمة، بنيت في عصور قديمة، لأن وسائل الدفاع كانت بسيطة و بدائية و غير متوفرة بكثرة، حتى تغطي جميع الثغرات أمام المهاجمين الطامعين ببلاد الكورد، فلذا كانوا في الأراضي المنسبطة يبنون مدنهم داخل قلاع حصينة على رُبى طبيعية أو مصطنعة، مثال قلعة كركوك التي أيضاً بنيت على ربوة، و نفس الشيء في مدينة مندلي توجد قلعة سفيد (القلعة البيضاء) و كذلك ربوة في مدينة (قلعة دزة) لكن لم تبنى عليها قلعة، قد تكون استعمل من قبل الكورد كمركز مراقبة، حيث تستطيع من فوقها رؤية المهاجمين الأعداء من مساقات بعيدة، وذات الشيء فعله قائد كوردي قبل أكثر من ثمانية قرون وهو السلطان (صلاح الدين الأيوبي) الذي أدخل بناء القلاع بكثرة إلى مصر وسوريا و الأردن و بنى أكثر قلاعه على هذا الطراز، أي على ربوة، كقلعة صلاح الدين في حلب، التي بنيت على تلة، و قلعة صلاح الدين في كرك في الأردن و قلعة صلاح الدين في القاهرة و كذلك في جزيرة فرعون في سيناء كما جاءت في المصادر أن صلاح الدين أنشأها في أواخر القرن الثاني عشر الميلادي.وقبل صلاح الدين بقرون عديدة، أشار المسلمون الأوائل إلى القلاع الكوردية إبان الغزو العربي لبلاد الكورد، بهذا الصدد يقول المؤرخ الإسلامي (أحمد بن يحيى بن جابر البلاذري) المتوفى في بغداد سنة (892) ميلادية في كتابه الشهير (فتوح البلدان) عن (فتح) (الموصل) واستيطان العرب فيها يقول: "ولى (عمر بن الخطاب) (عتبة بن فرقد السلمي) (الموصل) سنة عشرين، فقاتله أهل (نينوى)، فأخذ حصنها وهو الشرقي عنوةً، وعبر (دجلة) فصالحه أهل الحصن الآخر على الجزية.ثم فتح (المرج) وقراه، وأرض (باهذرة)، و(باعذرى)،  و(الحنانة)، و(المعلة)، و(دامير)، وجميع ((معاقل)) الأكراد.يذكر (البلاذري) أيضاً عن (العباس بن هشام الكلبي)، عن أبيه، عن جده قال: أول من اختط (الموصل) وأسكنها العرب ومصرها (هرثمة بن عرفجة البارقي)".يؤكد هذا الكلام أيضاً (أبو حسن علي بن محمد بن عبد الكريم)، المعروف ب (ابن الأثير) المولود سنة (1160) ميلادية و المتوفى سنة (1233 ) ميلادية في كتابه الشهير (الكامل في التاريخ) (المجلد الثاني).جاءت في معاجم اللغة العربية أن "المعقل" و جمعه "معاقل" هو: "حصن، ملجأ منيع و ملاذ، مبني من مادة قوية".حتى أن التركمان لم يستطيعون نكران وجود القلاع الكوردية في عهد العثمانيين وإلى الآن.في مقال للأكاديمي الدكتور (فاضل بيات) تحت عنوان" ولاية شهرزور / كركوك في العهد العثماني إشكاليات التاريخ و التنظيم الإداري" نشر في موقع "موسوعة تركمان العراق" ذكر فيه القلاع الكوردية، كقلعة ماردين و قلاع سنجار و قلعة سيوه رك و قلعة بيره جك سوريجك و يذكر إمارة شهرزور و مركزها قلعة زلم و يقول أنها كانت من أهم القلاع في المنطقة قاطبة".و في (خرم آباد) أيضاً توجد القلعة الكوردية، الشهيرة بنيت على ربوة، و تسمى قلعة (فلك الأفلاك).وكذلك في سوريا، توجد قلعة تعرف إلى اليوم بحصن الأكراد أو قلعة الأكراد، أيضاً بنيت على تلة لكن، يقال أن بُناتها ليسوا من الأكراد، الخ.أدناه صورة لقلعة أربيل و هي تعانق السماء.

 

يزعم الكاتب في هذا الجزء: وكان العراقيون القدماء يقدسون اربيل ويحجوا إليها ملوكهم قبل الإقدام على اى حملة عسكرية.وفى القرن الثالث بعد الميلاد أصبحت اربيل مسيحية، وسميت بأسم ارامى (حد باب) وصارت من أهم مراكز المسيحية (النسطورية) وتم فتحها المسلمون في عصر عمر بن الخطاب عن طريق القائد عتبة بن فرقد.وقد أطلق عليها اسم اربل فى العصر العباسي، وكانت تسكن فى ذلك العصر من قبل العرب والاكراد، وحتى إن المؤرخ الكبير ياقوت الحموي الذي زارها عام 1228 ميلادية وصف أهلها بأنهم من الأكراد ولكنهم استعربوا، وقد ذكر ابن المستوفى فى كتابه (تاريخ اربل) بأنها كانت زاخرة بأعداد كبيرة من العلماء والأدباء العرب.يدرك مدى الاستعراب الذي بلغته.وحتى الباحث محمد أمين زكى ذكر فى كتابه (تاريخ الكرد) وقوع فتنة فى اربل سنة 1279 ميلادية ضد المغول بتأييد من العرب والاكراد، اى بالاتفاق بين الفريقين، مما يدل على وجود العرب بنسبة مهمة.ولاحظ الرحالة البريطاني رش الذي زارها عام 1826 وجود مضارب قبيلة (حرب) العربية فى السهول المحيطة بقلعة اربل.وكذلك يذكر القنصل الفرنسي بالاس وجود قبيلة طي بجوار اربل سنة 1851، وان شيخها تعهد له بحماية عماله الذين كانوا يعملون فى التنقيب عن الآثار.ويقول الباحث عباس العزاوى إن بعض القبائل العربية لا تزال تقيم فى مواطن عديدة من لواء اربيل.وكانت اربيل يسكنها غالبية تركمانية وسريانية، والاكراد نزحوا إليها بعد الحرب العالمية الثانية وبكثافة، من الجبال المحيطة بها حتى أصبحت ألان بغالبية كردية.والحكومة العراقية السابقة جعلت من مدينة اربيل مركزا للحكم الذاتي لكردستان العراق، وقد هاجر كثير من الأكراد إلى هذه المدينة ابتدأ من النصف الثاني من القرن العشرين.وفى السنوات الأخيرة استبدلت المليشيات الكردية اسم المدينة التاريخية إلى كلمة كردية وهى (هولير) ضاربين التاريخ والجغرافيا عرض الحائط"

 

ردنا: في الجزئية أعلاه سطر المدعو إياد محمود، تدليس و نفاق فاق كل الحدود، و بدون أدنى خجل منه، لقد وصل به الجرأة في الكذب و النفاق حتى يزعم أن الكورد قطنوا أربيل قبل (75) سنة.نحن برزنا له و لغيره وثائق عربية قبل أكثر من (1000) سنة ذكرت أربيل كمدينة كوردية، ليست هناك وثائق عربية أقدم منها و إلا ذكرتها كمدينة كوردية أصيلة.كان الآشوريون - و ليس أنتم يا إياد- في زمانهم، قبل أن يفنوا من الوجود، يقدسون الآلهة في أربيل.يزعم الكاتب أن المسيحية انتشرت في أربيل في القرن الثالث الميلادي، لا يا سيد، المصادر المسيحية تقول انتشرت المسيحية فيها في القرن الأول الميلادي.هناك أسماء كوردية تبوأت في القرون الأولى للميلاد مناصب متقدمة في السلم الكنسي مثل (بهنام) و (هرمز) و (مهر نرسي) و شقيقته (مهدوخت) و ذكر المطران (ادي شير) عدة أسماء لرجال الدين المسيحي من الكورد مثل: " تقلا و دانق و ماما " تقول المصادر المسيحية " خرج من بين الكورد قساوسة و رجال اكليروس خدموا المسيحية و استشهدوا من أجلها" وذكر المؤرخون و الرحالة، الكورد المسيحيون في كوردستان في صدر الإسلام وما بعده منهم المؤرخ العربي الشهير أبو الحسن علي بن الحسين المسعودي الكوفي المتوفى سنة (346) للهجرة حيث ذكر اليعاقبة الكرد أو النصارى الكرد، وقال أن هؤلاء الكورد المسيحيين اليعقاقبة و الجورقان وأن ديارهم تقع مما يلي الموصل و جبل جودي يسمون بالأكراد بعضهم مسيحيون من النساطرة و اليعاقبة و بعضهم الآخر من المسلمين.وذكرهم الرحالة الشهير (ماركو بولو) حيث يقول:"إن هناك شعباً كردياً مسيحياً يسكن في جبال الموصل".أما موضوع (حدياب) التي ذكرتها أنت، دعنا نصحح لك أولاً، حدياب و ليست حدباب، بحرف الياء وليس الباء.الشيء الآخر أن اسمها "آديابين" و حدياب كانت تحريفاً لإديابين عند أهل الشام، هكذا تقول المصادر المسيحية، أنها كانت جزءاً من الإمبراطورية الساسانية.تقول الموسوعة الحرة أن الهزوانيين و يطلق عليهم أيضاً اسم أديابين أو حدياب كانوا شعباً قديماً...و تضيف الموسوعة أسس الهزوانيون مملكة و اتخذوا من مدينة أربيل عاصمة لهم، و يعتبر الهزوانيين من قبل المؤرخين، هم الأكراد الأوائل الذين اعتنقوا الديانة اليهودية...و تستمر الموسوعة: استناداً إلى المستشرقين و المؤرخين و التلمود فإن اعتناق هذه المجموعة من الأكراد للديانة اليهودية كانت بتأثير من اليهود الذين تم نفيهم على يد الملك الآشوري شلمنصر الثالث بين أعوام 858 ق.م.و 824 ق.م.و هناك إجماع على إن الأكراد اليهود الذين هاجروا إلى إسرائيل في أواسط القرن الماضي، هم أحفاد لهذه الشريحة الكوردية، الخ.إن دل هذا على شيء، إنما يدل على أن هؤلاء ليسوا يهوداً أصلاء؟ بل هم من الكورد تهودوا فيما مضى من تاريخ، فلهذا، نرى رغم مرور عشرات السنين على وجودهم في دولة إسرائيل لا يفرطوا باللغة و التراث والأدب و الزي و الفلكلور الكردي، نراهم متمسكون بكل شيء كوردي و لا يندمجوا اندماجاً تاماً بالدولة العبرية، بينما اليهود الأصلاء الذين هاجروا من دول عربية و أوروبية نسوا كل شيء و اندمجوا بدولتهم، دولة إسرائيل اندماجاً تاماً.تزعم أن العرب كانوا في أربيل إبان (الفتح) العربي لها، هات وثيقة تقول عند الغزو العربي كان هناك عشائر عربية في أربيل.العرب انتشروا في هذه الأصقاع بعد (الفتح) الإسلامي، ليس فقط في كوردستان، بل استوطنوا خراسان في أقصى شرق إيران، و وصلوا إلى إفريقيا أيضاً.فاستوطن كذلك أفخاذ و أفراد منهم في كوردستان المتاخمة لبلدهم الصحراوي القاحل.كفاك تدليس، متى كانت في أربيل غالبية تركمانية أو سريانية، أربيل كانت كوردية قبل مجيء التركمان والأتراك و السريان إليها، بقرون عديدة، أربيل كانت كوردية قبل أن ينزح التركمان والأتراك من طوران في آسيا الوسطى، و تطأ أقدامهم أرض كوردستان.وكذلك السريان باستثناء السريان الكورد، بعضهم قطن كوردستان في عهود قديمة ومنها أربيل، بعد أن هربوا من بطش الجيوش الغازية التي تعاقبت على حكم بلاد الرافدين، و في السنين الأخيرة رأينا كيف أن التاريخ يعيد نفسه، حيث هرب آلاف العوائل المسيحية إلى كوردستان طلباً للحماية، خوفاً من الإرهابيين...لا يا سيد، الحكومة العراقية لم تجعل أربيل عاصمة لإقليم كوردستان، بل الشعب الكوردي اتخذها عاصمة له، بسبب وجودهم فيها منذ آلاف السنين.أنك بحق إنسان...كيف تقلب الحقائق بدون وخزة ضمير؟.اخرس يا...قوات الپيشمرگة ليست ميلشيا، أنها قوات نظامية اعترف بها رئیسک صدام حسین فی إتفاقية آذار،  وبعد التحرير ثبتت في الدستور العراقي الدائم، بأنها قوات نظامية للإقليم.إما من حيث تدليسك عن اسم هولير أو أربل أو أربيل أو اسمها الكوردي السومري أربيلوم فهذه جميعها أسماء مرادفة (synonymous)، كما بغداد لها أسماء مرادفة، مثل، المدينة المدورة، و مدينة السلام، و الزوراء، وأسماء أخرى حرفها...، لأن اسم بغداد اسم كوردي، و تقول العرب أنه اسم أعجمي، أي غير عربي، بما أنه اسم غير عربي لا يناسب اللفظ العربي فقالوا:" بغدان و مغدان وبغداذ" كذلك كربلاء، لها مجموعة أسماء منها: "الطف و نينوى و الغاضرية و عمورا و بابل" هل نحن أيضاً نقول أن العرب ضربوا التاريخ والجغرافية عرض الحائط.في الحقيقة أن عدداً كبيراً من المؤرخين العرب هكذا، بعد أن جاءت جحافلهم الغازية لنشر العقيدة الإسلامية و استوطنت بلاد الرافدين، غيروا كل شيء لم تروق لهم، و بصورة خاصة الأسماء القديمة، إلا ما ندر، و ما هذه الأسماء الشاذة لبغداد إلا محاولة لتغيير اسمها الحقيقي، إلا أن اسم بغداد وقف كشوكه في حلقهم لم يستطيعوا بلعه.


إن المدعو إياد محمود حسين يزعم :"دهوك، فهي مدينة آشورية الأصل، واسمها الاشورى الارامى (نوهدرا) ويسميها البعض من اهالى القوش وقرى سهل نينوى (ات توك) منذ القدم.وفيها معالم آشورية تعود إلى زمن الملك سنحاريب (705 – 568) قبل الميلاد.وهناك تل يبعد عن دهوك خمس كيلومترات يعتقد انه مركز مدينة (معليايي) الآشورية، وتعنى المرتفع، وتنتشر على سطحه فخار من العصر الاشورى حيث كان حصنا عسكريا.وقد سكنها بعض العوائل الكردية المهاجرة من ناحية الدوسكى بداية القرن الماضي ونزح إليها أيضا البادينانيون الأكراد من الجبال الواقعة جنوب الأناضول، ولا يزال الاشوريين سكانها القدماء يشكلون نسبة مهمة من سكان دهوك.حيث كانت أراضى القصبة ملكا لسكانها الاشوريين واليهود البالغ عددهم 924 نسمة الذين غادروها عام 1949.لقد كان عدد سكان دهوك عام 1923 قرابة (2700 ) نسمة ارتفع عام 1947 إلى( 5621 ) ونظرا لسياسات القيادة الكردية في التوسع والانتشار والاستيطان، ازدادت الهجرة إلى دهوك بشكل مكثف حيث بلغ عدد سكانها (36521) عام 1977.وارتفع عام 1983 ليصل إلى (80347) وهذا التدفق السريع للأكراد جاء على حساب أبناءها الأصليين الاشوريين، حيث تم الاستيلاء على الكثير من الاراضى الزراعية بدون تعويض، وثم توزيعها على العوائل الكردية المستوطنة.ويقدر عدد الاشوريين المتواجدين فى دهوك حاليا حوالى (30000) نسمة.لقد تعرض أبناء دهوك الاشوريين إلى شتى أنواع الاضطهاد والمضايقات على يد الأكراد وميليشياتهم الحزبية (البشمركة).

 

ردي: أرى أنك تبدأ حديثك عن المدينة باسمها الكوردي ((دهوك))،  وهذا يدل أن هذا الاسم هو الأصل، وأنه مكون من مقطعين حيث أن حرف ال "دال" مختصر ل"دوو" أي اثنين و "هوك" بمعنى الكيل، ولصقهما معاً يعني كيلين أو صاعين، لأن الملك أو الأمير أو الحاكم الكوردي فيها كان يأخذ صاعين من الغلة كجمرك من الذين يعبرون المنطقة، فلذا سميت بدهوك، إما أنك تتحدث عن أسماء غير موجودة لا في التاريخ و لا على أرض الواقع، تشبه وكأنك تتحدث عن الديناصور الذي لم يراه الإنسان، و الذي انقرض قبل ملايين السنين، وهذا يشبه الأسماء التي تأتي بها أنت، ليس له وجود على أرض الواقع، إلا في الكتب الخيال العلمي أو الأفلام السينمائية.دعنا نفترض جدلاً، كان لها اسماً آشورياً، أن جميع الشعوب التي تحكم في زمن ما تحاول أن تضع بصماتها على الرقعة التي توصل إليها قدراتها العسكرية أو السياسية، مثال سوريا، باستثناء الأسماء الكوردية في شمال سوريا، غرب كوردستان التي سلمت من التعريب، إلى يومنا هذا، نرى أسماء الشعوب التي احتلت أو نزحت و استوطنت فيها، مثال الآرامية و رومانية ويونانية وفارسية و عربية و تركية الخ، يبين لنا كتب التاريخ إن الآشوريين حكموا بلاد كثيرة، مثل فلسطين و مصر و سوريا الخ، لماذا لا تطالبوا بهذه الدول، مثل فلسطين و فيها أقلية مسيحية؟ مثلما تلفق و تجعل من نساطرة كوردستان (آشوريين)، أيضاً تستطيع تلفق و تجعل من مسيحيي فلسطين (آشوريين).أو سوريا فيها مجموعة تدعي أنها آشورية، و الآشوريون حكموا سوريا قبل آلاف السنين، لماذا لا تسموا سوريا مملكة آشور و تطالبوا بها؟ أو مصر فيها مسيحيين أقباط وأنت معروف بالتزوير مثلما تقول (نبوخذ نصر) آشوري تستطيع بدون أي تأنيب ضمير تدعي أن الأقباط من بقايا الآشوريين.يا هذا، أن قانون الطبيعة، يحكم الجميع الدول و الشعوب، أن الدولة التي توجد اليوم، قد لا توجد بعد عقد أو عقدي أو قرن، ألم نعاصر فناء دولة يوغوسلافيا؟ ألم نشاهد بأم أعيننا نهاية الاتحاد السوفيتي أحد أقوى قطبين في العالم؟ و بخلاف تلك الدول التي أفلت نجمها، شاهدنا انبثاق دول لم تكن موجودة على الخارطة، مثل أريتريا و كوسوفو و البوسنة و تيمور الشرقية الخ.لقد شاهدنا كيف أن المقبور صدام حسين غير اسم مدينة الثورة إلى اسم مدينة صدام، وبعد أن سقط نظام حكمه و ولا إلى غير رجعة، جاء غيره و سمى المدينة باسم مدينة الصدر، مما لا شك فيه يوماً ما سيأتي غير هؤلاء بتأثير الزمن أو بتأثيرات أخرى يختار لها اسماً آخراً من صميم لغته و إيدولوجيته.من يقرأ التاريخ يرى إن مدينة العمارة كان اسمها ميشان حين جاء (الفتح) العربي غيروه إلى ميسان، و موسيل صارت موصل، إذا نتحدث عن أسماء المناطق و القادة والمفكرين الذي غيرت العرب أسماءها ستطول القائمة، .ثم يا سيد، إذا تريد تبحث عن التاريخ الحقيقي للآشوريين و تبغي الوصول إليها يحتم عليك أن تبحث بحيادية و موضوعية حتى تصل إلى التاريخ الآشوري الحقيقي، لا أن ترقع رقعة من هنا ورقعة من هناك لكي تستغفل بعض السذج من العرب والنساطرة حتى تكسب ودهم و تشحنهم شحن غوغائي ضد الشعب الكوردي.فحري بك أن تبحث عن تاريخ الشعب الذي انقرض قبل أن تنسب بالتزوير و دون وجه حق مدن و بلدان الغير له.نحن كتبنا عدة مقالات كرد على بعض المزورين الذين تطاولوا على الأمة الكوردية، و وضحنا من خلالها بالاستناد على فطاحل علماء الآثار والتاريخ، أن هؤلاء الذين يدعون أنهم (آشوريون) ليسوا ب(آشوريين)، كان أولى بك، تضع تلك المقالات أمامك، و تقرأها بتمعن، وحين تفهم مضمونها و ترى في نفسك القدرة، على الرد ابدأ بكتابة مقال اكشف فيه مكامن الخطأ في تلك النصوص إن وجد.

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

وصل الطالباني ...سافر البارزاني ...؟! شه مال عادل سليم PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:54 شەمال عادل سلیم

بدون مقدمات ولا إطالات ..أدخل في صلب الموضوع : بعد الاتفاق الذي تم بين بغداد واربيل مؤخرأ لحل المشاكل النفطية بينمها قال السيد نيجيرفان البارزاني خلال مؤتمر صحفي عقد في اربيل بان من حيث المبدأ هم ( اي حكومة الاقليم ) على استعداد للمفاوضات ...لان في النتيجة يجب ان يتحاوروا , لان المشاكل في العراق لن تحل الا بالحوار...!! اي اخير اقتنع الجميع بان الطريق الوحيد لنبذ الخلاف هو ( الحوار , الحوار , ثم الحوار ) ...

 

في حين انتقد القيادي في الحزب الديمقراطي الكوردستاني السيد (ادهم البارزاني)(1 ) , بعض قيادات الاتحاد الوطني الكوردستاني لاستقبالهم رئيس الحكومة السيد نوري المالكي في مدينة السليمانية، معتبرا ذلك ( تلونا ) في المواقف، ووصف المالكي بـ(المعادي لإقليم كوردستان )...!!

وقال أدهم البارزاني في بيان نشر على صفحته الشخصية على موقع التواصل الاجتماعي (الفيسبوك) : إن رئيس حكومة إقليم كوردستان مسعود البارزاني لم يحضر مراسم استقبال رئيس الحكومة العراقية نوري المالكي في السليمانية، إلا أن نائبه وبعض وزراء الحكومة كانوا موجودين هناك ...؟!)، منتقدا هؤلاء المسؤولين لاستقبالهم المالكي في مطار السليمانية وقال متسائلا : الى متى يبقى الكورد ضعفاء أمام المعادين لكوردستان و هل هذه الازدواجية في التعامل مع المركز لمصلحة العليا لكورد كوردستان ....؟

والسؤال الذي يطرح نفسه وبالحاح هو : بما ان الكل يرون بان مشاكل العراق لن تحل الا بالحوار , فلماذا لايبادر الجانب الكوردستاني لحلحلة الازمة المتفاقمة منذ اشهر بين الاقليم والمركز ؟ لماذا لايبادر الجانب العراقي برئاسة السيد الطالباني لحل المشاكل ؟ هل هذه التصريحات الجانبية لمصلحة الشعب في وقت الذي نحن بحاجة الى لم الشمل وتوحيد الصفوف بين ( الاخوة الاعداد ) ؟ الى متى لا يحترم ارداة الشعب الذي لايزال يقتل ويذبح امام الجميع ؟ الى متى يستمر (صراع الديكة )قائمأ بين الاقليم والمركز بعد ان اوصلوا البلد الى هذه الحالة الراهنة والتي تتسارع نحو التفكك والإنهيار ,والاكثر من هذا اوصلوا هؤلاء الساسة العراق الى قمة الفساد واصبح ا ثاني دولة بالفساد الاداري والمالي بعد السودان حسب تقرير منظمة الشفافية العالمية .

نعم ...ان هذه الاسئلة ستظل تدور في دوامة مفرغة , والاجابة عليها تحتمل التأويل والتبرير وشتى صنوف الادعاء وفنون التملص وتحميل المسؤولية للغير من قبل (الاخوة الاعداء) الذين اتفقوا على ان لايتفقوا ...

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

1 ـ شيخ ادهم ابن الشيخ عثمان البارزاني , ابن عم رئيس اقليم كوردستان , من مواليد 1962التحق في بداية الثمانينات بقوات البيشمركة , اسس مع الشيخ محمد خالد في 13\10\1983 (حزب الله الكوردي) , وفي سنة 1990 انشق عن الحزب المذكور واسس (حزب الله الثوري الكوردي ), في اواخر 1999 انحل الحزب وانظم الى الحزب الديمقراطي الكوردستاني , رشح لعضوية المجلس الوطني لكوردستان العراق على قائمة الحزب الديمقراطي الكوردستاني من قبل السيد مسعود البارزاني شخصيا, استقال من عضوية البرلمان مطلع العام الحالي 2012.....

 

اوتاوا

www.shamal.dk

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

نامه‌یه‌کی سه‌ر ئاوه‌ڵا بۆ‌ ئه‌ندامانی کۆنگره‌ی 15ی حدکا PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:50 پارت و ڕێکخراوه‌کان

دۆستانی به‌ڕێز!

 وێڕای رێز و سڵاو بۆ ئێوه‌ ئه‌ندامانی کۆنگره، به‌ ئه‌رکی خۆمانمان زانی له‌ به‌ره‌به‌ری پێکهاتنی کۆنگره‌که‌تاندا، سه‌رنجتان بۆ لای ئه‌رکێکی گرنگ که له‌ ئێوه وه‌ک تاکێکی به‌شدار له‌و کۆنگره‌یه‌ چاوه‌ڕوان ده‌کرێ، رابکێشین.

 نزیک به‌ شه‌ش ساڵ له‌ له‌تبوونی حیزبی دیموکرات و دابه‌شبوونی به‌ سه‌ر دوو لایه‌ن یا دوو حیزب دا تێپه‌ڕیوه‌. هه‌رچه‌ند ئه‌و له‌تبوونه‌ له‌ لایه‌ک به‌‌ داخه‌وه‌ بوو به‌ هۆی دڵساردیی خه‌ڵکی یه‌کیه‌تیخوازی کوردستان و تووڕه‌یی و ناره‌حه‌تیی دۆستان و ئه‌ندامانی دیموکرات به‌ هه‌ر دووک لایه‌وه‌، به‌لام له‌ لایه‌کی دیکه‌وه‌ به‌ خۆشییه‌وه‌ خه‌بات و چالاکیی هه‌ر دووک لامان له‌ پیناوی ڕێبازی دیموکڕات و له‌ دژی کۆماری ئیسلامیی ئێران به‌رده‌وام له‌ په‌ره‌ ئه‌ستاندن دا بووه‌. دیاره‌ ناکرێ ئه‌و ڕاستییه‌شمان له‌ بیر بچێته‌وه‌ که‌ به‌شێکیش له‌ وزه‌ و توانای هه‌ردووک لامان به‌ ملبه‌مله‌ له‌ گه‌ڵ یه‌کتر خه‌ریک بووه‌‌.

ده‌بێ ئه‌و راستییه‌ قه‌بووڵ بکه‌ین که‌ هه‌ر دووک لای دیموکرات له‌ لایه‌ک له‌ گۆڕه‌پانی خه‌باتی ڕیکخراوه‌یی، مێدیایی و دیپلۆماسیی دژی کۆماری ئیسلامیدا، و له‌ لایه‌کی دیکه‌وه‌ له‌ پێوه‌ندی و عیلاقات له‌گه‌ڵ کۆڕ و کۆمه‌ڵی کوردستانی و ئێرانی و نیوده‌وڵه‌تیدا ئه‌مری واقیعن. بۆیه هیچ لامان ناتوانین ئینکاری یه‌کتر بکه‌ین.

 له‌ خانه‌ی تاوتوێکردنی هۆیه‌کانی ئه‌م له‌تبوونه‌ و ته‌نانه‌ت‌ لێکدابڕانه‌کانی پێشووی مێژووی حیزبی دیموکرتدا کۆمه‌ڵێک پرسیار له‌ نێو ڕیزه ‌حیزبییه‌کان و له‌ ده‌ره‌وه‌ی حیزب دا هاتوونه‌ گۆڕێ و ڕێگاچاره‌ی جۆراوجۆریش دێنه‌ به‌رباس‌. کاتێک خه‌سارناسیی لێکدابڕان ده‌که‌ین زۆر گرینگه‌ که‌ له‌ چه‌ند و چۆنی ورده‌کارییه‌کانی ئه‌و کێشانه‌دا نه‌چه‌قین. به‌ڵکوو تێبکۆشین که‌ گشت ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌ی دیموکرات به‌ گیانی هه‌ستکردن به‌ به‌رپرسایه‌تیی مێژوویی و دوارۆژبینیه‌وه‌ به‌ یه‌که‌وه‌ تاوتوێی ئه‌و ده‌رده‌ له‌ مێژینه‌یه‌ی دیموکرات بکه‌ین که‌ به‌ داخه‌وه‌ ده‌یان ساڵه‌ به‌رۆکی حیزبی دیموکراتی گرتوه‌ و چه‌ند لێکدابڕانی لێکه‌وتۆته‌وه‌. ده‌ردێک که‌ ته‌نیا به ‌ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌ی گه‌وره‌ی دیموکرات خۆیان چاره‌سه‌ر ده‌بێ.

به‌ خۆشییه‌وه‌ پرسی دۆزینه‌وه‌ی ڕێگا‌یه‌ک بۆ چاره‌سه‌ر کردنی ئه‌و کێشه‌یه‌ و چه‌ندوچۆنی داهاتووی دیموکراته‌کان له‌ نێو هه‌ر دوولاماندا بۆته‌ جێی باس و بووه‌ به‌ پرسێکی جیددیی گشت ریزه‌کانی دیموکرات. هه‌ر له‌ ژێر کاریگه‌ریی که‌شوهه‌وایه‌کی ئه‌وتۆشدا، سکرتێره‌کانی هه‌ر دووک لامان به‌ یه‌که‌وه‌ هێندێک ڕێگاچاره‌شیان تاوتوێ کردوه‌ و له‌م دوایانه‌شدا، دانیشتن له‌ ئاستی رێبه‌ریی هه‌ر دوو حیزبدا بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ به‌ڕێوه‌ چوو.

به‌ڕێزان! ئێوه‌ له‌م کۆنگره‌یه‌تان دا به‌ نۆره‌ی خۆتان ده‌توانن رێگه‌ بۆ ده‌ستپێکردنی قۆناغێکی نوێ له‌ ژیانی دیموکراته‌کان دا، خۆش بکه‌ن. مه‌به‌ستیشمان له‌ قۆناغێکی نوێ ئه‌وه‌یه حیزبی دیموکرات، له‌ سه‌ر ئه‌ساسێکی پته‌و و دروست یه‌کگرتوویی خۆی به‌ده‌ست بێنێته‌وه‌ و‌ ئه‌م دوو لایه‌ن یا ئه‌م دوو حیزبی دیموکراته‌ له‌ حیزبێکی واحید دا، یه‌ک بگرنه‌وه. یان ئه‌گه‌ر له‌ کورتخایه‌نیشدا ئه‌مه‌یان که‌ ئاره‌زووی خه‌ڵکی کوردستان و دۆستان و هۆگرانی دیموکراته‌کانه‌، جێبه‌جێ نه‌بوو،  لانیکه‌م وه‌کوو دوو حیزب و دوو لایه‌نی دۆست، پێوه‌ندییه‌کی ئاسایی له‌ نێوانمان دا هه‌بێ و شانبه‌شانی راگرتنی ئه‌م پێوه‌ندییه‌، هه‌وڵدان و دیالۆگ بۆ ئامانجه‌ سه‌ره‌کییه‌که ‌که‌ یه‌کگرتنه‌وه‌یه‌، درێژه‌ی پێبدرێ.

 هه‌ر وه‌ک ئاگادارن کۆنگره‌ی 15ی حیزبی دیموکراتی کوردستان ده‌ستی کۆمیته‌ی  ناوه‌ندیی حیزبی ئێمه‌ی له‌ دانیشتن و گفتوگۆی ڕاسته‌وخۆ له‌گه‌ڵ رێبه‌ریی حیزبی ئێوه ‌به‌ مه‌به‌ستی به‌رقه‌رار کردنی پێوه‌ندییه‌کی سالم و دۆستانه‌ و هاوکاریی دوو قۆڵی و له‌مه‌ش زیاتر کار کردن له‌ سه‌ر یه‌کگرتنه‌وه‌ له‌‌ حیزبیکی واحید به‌ پێی پره‌نسیبی جێگای قه‌بووڵی هه‌ر دوولا، ئاوه‌ڵا کردوه. به‌ڵام ئه‌وه‌نده‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر حیزبی ئێوه، سه‌ره‌ڕای ئاماده‌یی نیشاندانی رێبه‌ریی حیزبتان بۆ گفتوگۆی راسته‌وخۆ له‌ گه‌ڵ حیزبی دیموکراتی کوردستان که‌ ئێمه‌ پێشوازیمان له‌و گۆڕانه‌ کردوه، هێشتا کۆسپی سه‌ره‌کیی هه‌ر پێشکه‌وتنێکی جیددی، له‌ جێی خۆیه‌تی. ئه‌و کۆسپه‌ش بریتییه‌ له‌ خۆبواردن له‌‌ قه‌بووڵی هووییه‌تی واقیعیی لایه‌نی به‌رامبه‌رتان. ئه‌گه‌ر کۆنگره‌که‌تان ده‌یه‌وێ وڵامێکی ئه‌رێنی به‌ مێژوو و په‌یامی یه‌کیه‌تیخوازانه‌ی خه‌ڵکی کوردستان و چاوه‌ڕوانیی دۆستان و هۆگرانی خوازیاری یه‌کگرتنی دیموکراته‌کان بداته‌وه، ده‌بێ ئازایه‌تیی هه‌ڵگرتنی ئه‌م کۆسپه‌ له‌ خۆی نیشان بدا و نه‌ک هه‌ر ده‌ستی رێبه‌ریی داهاتووی حیزب له‌م باره‌یه‌وه‌ ئاوه‌ڵا بکا، به‌ڵکوو ئه‌رکداری بکا که‌ له‌ گه‌ڵ راستییه‌کان، به‌و جۆره‌ که‌ هه‌ن به‌ره‌وڕوو بێته‌وه‌. بۆ ئه‌وه‌ی له‌ گه‌ڵ حیزبی دیموکراتی کوردستان، به‌ ئامانجی دۆزینه‌وه‌ی رێگای لێک نزیکبوونه‌وه‌ و له‌مه‌ش زیاتر یه‌کیه‌تی و یه‌کڕیزیی دیموکراته‌کان بکه‌وێته‌ دانیشتن و دیالۆگێکی جیددییه‌وه. ‌

 ئیمه‌ بۆ جارێکی دیکه‌ وێڕای پێداگرتنه‌وه‌مان له‌ سه‌ر هه‌ڵوێستی یه‌کیه‌تیخوازانه‌مان، سه‌رنجی ئێوه‌ و کۆنگره‌که‌تان بۆ لای چاوه‌ڕوانییه‌کی به‌ جێ که‌ له‌م ساته‌ دا لێتان ده‌کرێ، راده‌کێشین. چاوه‌ڕوانیمان ئه‌وه‌یه به‌ له‌به‌رچاوگرتنی به‌رژه‌وه‌ندی نه‌ته‌وه‌یی کورد له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان و به‌ تایبه‌ت پێویستیی یه‌کڕیزیی دیموکراته‌کان، کۆنگره‌که‌تان ئه‌م پرسه‌ بخاته‌ به‌ر باس و لێکدانه‌وه‌ و بریاری پێویستی له‌ سه‌ر بدا بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌نجامه‌که‌ی، ڕێخۆشکه‌ری ده‌سپێکردنی فه‌سڵیکی نوێ له‌چاره‌سه‌ری ئه‌م کێشه‌یه‌دا بیت.

به‌م هیوایه‌وه‌، سه‌رکه‌وتنی کۆنگره‌که‌تان به‌ ئاوات ده‌خوازین.

 

ده‌فته‌ری سیاسیی

   حیزبی دیموکراتی کوردستان

                                                        1/7/1391

  (22/09/2012)

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

حکومەتی ژنکوژی ھەرێمی کوردستان، لە پەراوێزی ئامارە شەرمئاوەرەکەی کوشتنی ژنان...دارا ئەحمەد PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:49 دارا ئه‌حمه‌د

پرسی نایەکسانیی و چەوساندنەوەی ژنان لە کوردستان لە ھەموو پرسەکانی دیکە پتر بێدەنگیی لێ دەکرێ..ئەگەر جاروبارەکیش بێتە نێو باسان ئەوە ھەر بە سەرپێی لێ دەدوێن و پاشانیش بە سووک و سانایی دیزەبەدەرخۆنەی دەکەن. 

وەک ئاشکرایە ئەو پرسە لە بنچینەدا لەسەر دوو کۆڵەگەی (دین - چ وەک دەق چ وەک رەفتار - و دابونەریتە کۆنەپەرستییەکان) راوەستایە، دەسەڵاتیش وەک کۆڵەگەی سێیەم ئەو پرسە زۆر چاکتر و توندتر لەسەر شانی خۆی رادەگرێ بە جۆرەک کە ئەگەر دین و دابونەریتیش خۆیان لە بنیدا بکێشنەوە ئەوە ئەو بە تەنێ خۆی دەداتە بنی و بە شێوەیەکی دڕندانەتریش درێژەی پێ دەدا.

ھەر لەو دواییانەدا بە پێی ئامارەکی (ئاژانسی دیجلە) لە ماوەی ٤ ساڵ و ٧ مانگ ٢٣٨٥ ژن لە ھەرێمی کوردستان بە ھۆکاری جودا جودا پەنایان بردیتە بەر خۆکوشتن و بە لایەنی کەم ٣٩٩ ژن ژیانیان لەدەست دایە یان کوژرانە.ھەر بە پێی ئەو ئامارە لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٨ تا ٢٠١٢ لە پارێزگاکانی ھەولێر و سلێمانی و دھۆک و ئیدارەی گەرمیان ئاستی لێدان و ئەشکەنجەدان و سوتاندن و دەستدرێژیی سێکسیی بەرانبەر ژنان روو لە بەرزیی بووە و پارێزگای سلێمانیش لە توندوتیژیی دژ بە ژنان لە رێزی پێشەوەی شارەکانی دیکەدا بووە، دیاردەی توندوتیژیی سەر ژنانیش لە پارێزگای کەرکوک زۆر مەترسیدارە و بە تەنێ لە ھەفت مانگی ساڵی ٢٠١٢ بە لایەنی کەم ١١٨ ژن رووبەڕووی توندوتیژیی بووینەوە.

ھەرچەندە ئەو ئامارەی توندوتیژیی و کوشتوبڕەی ژنان لەو ھەرێمە ژنکوژە دیاریی دەستی سیستەمی ملھوڕی سەرمایەداریی جیھانییە چونکە ھەر ئەوانن ئەو دوو دیکتاتۆرە (بارزانی و تاڵەبانی) یان بەردایتە گیانی ئەو میللەتە و ئەوانیش لە پێناو مانەوەیان لە کورسی دەسەڵات بە بەکارھینانی ھەستی خێڵەکیی و سوودوەرگرتن لە دابونەریتە دارزایەکان و ھاوکات بە پشتبەستن بە حوکمە دینییەکان ھەرگیز دەستیان نەپاراستییە لەو رووەوە، وەلی ئەگەر ئەو ئامارە لە ھەر وڵاتەک لەو وڵاتانەی کە وەک ئەو ھەرێمە پەڕپووتەی خۆمان خۆیان بە وڵاتی دیموکراسیی ناوزەد دەکەن رووبدا ئەوە سەرۆک و حکومەتەکەی رووی ئەوەیان نابی جارەکی دیکە خۆیان بە سەرۆک و بەرپرسی ئەو وڵاتە دابنێن و سەرئەنجام رووبەڕووی داداگاشیان دەکەنەوە، کەچی لە کن دەسەڵاتدارانی ئەو ھەرێمە ژنکوژەی خۆمان نە بای دێ و نە باران..ھەر رۆژەش ئەو وڵاتە دیموکراسییانە لە پێناو دزین و بە تاڵانبردنی سامانی ئەو گەلە ھەژارە مێوانداریی یەکەک لەو سەرۆک و بەرپرسانەی کوردستان دەکەن و بە پێڕابواردنەوە بەکاریاندەھینن..ئەوەتە ھەر دونێ و پێرێ بارزانی لە (کۆنگرەی حیزب و لایەنە دیموکراتە میانڕەوەکان لە رۆما) باسی لە پێکەوەژیانی ئاشتیی و ئازادیی و گەشانەوەی ھەرێمە (دیموکراسی!) یەکەی کرد..کەچی ئەو ھەموو (حیزب و لایەنە دیموکرات!) ە لەگەڵ ئەوەی ھەموویان ئاگاداری ئەو ئامارە ژنکوژییەی کوردستانن نەک ھەر نقەیان لێوە نەھات و نەیانگۆت (سەرۆک بارزانی!) ئاگادار بە ئەو ئامارەی ژنکوژییشت ھەیە! بەڵکە سامانی زەنگینی کوردستان چاویانی کۆرە کردییە و بە چەپلەڕێزانەوە سوپاسیان کرد!!!

لە ھەمووشی شەرمئامێزتر ئەوەیە کە ھەر دەمەک دەنگەکی ئازادییخوازی ژنان و پیاوانی یەکسانیخواز ئەو جۆرە ئامارانەی توندوتیژیی و ژنکوژیی دەخاتە سەر رووپەڕی یەکەک لە ماڵپەڕەکان و پەنجەی تۆمەتباریی لۆ حکومەت و دەسەڵاتداران رادەکێشی ئەوە گەندەڵکاران و سیاسەتبازان و نووسەران و رۆژنامەنووسە دەربارەکانی حیزب و بە ناو چالاکوانانی رێکخراوە ناحکومییەکان و لە چارچیوەشیاندا زۆرێک لە رێکخرواەکانی ژنان..نەک ھەر بە بەدووداچوونی بابەتی لەو جۆرانە خۆیان نانبڕا ناکەن بەڵکە بە پێچەوانەوە لە پێناو ئەوەی پارووی چەورتر وەدەستبھینن بە کۆمەڵەک بڕوبیانووی بێ سەروبەر و ساویلکانە دەکەونە شێواندنی ئامارەکان و بەرگرییکردن لە حکومەت و تەواوی دەسەڵاتداران..لە ھەر بوارەکیش کە حکومەت شکستی تێدا ھێنابی یان ھەر لە بنچینەدا کە خۆی نایەوێ کێشە و گرفتەکان چارەسەر بکا چونکە خۆی دەستی لە قۆلکردنەوەیاندا ھەیە..دێن بە خشکەیی و بە شێوازەکی تاکتیکبازانە دەکەونە ستایش و جوانکردنی دەموچاوی دزێوی حکومەتەکەیان و بارەکەی لۆ راست دەکەنەوە، ھاوکات لە پێناو پاراستنی دەسەڵات و بەرژەوەندییەکان دین و پیاوانی دینیی و حیزب و رێکخراو و دامودەزگەکانیشیان لە بەرانبەر ئەو کوشتوبڕ و توندوتیژییانە بێ وەی نیشان دەدەن.

سەرەڕای ھەموو ئەوانەش تێکڕای ھۆکارەکانی دروستبوونی کێشە و گرفت و خراپەکاریی و چەوسانەوەکان دەخەنە ئەستۆی فەرھەنگی کۆمەڵ و دەبێژن ''ئەوە کێشەی کۆمەڵایەتیی نێوان خەڵکە و بە ھیچ جۆر و شێوەیەک حکومەت لێی بەرپرسیار نییە''! وەک ئەوەی فەرھەنگی کۆمەڵ و کێشە کۆمەڵایەتییەکان دوور و نێزیک ھیچ پەیوەندییەکیان بە دەسەڵاتەوە نەبێ! هەروا لە بەرانبەر خاوەن دەنگە ئازادەکانیش - ئەگەرچی کەمن - بێدەنگ نابن و دەبێژن (ئەوانە دەستی دەرەکیی و دوژمنانی ''ئەزموونە ساوایەکەمان''ن) !!! ئەگەر ھیچیشیان بەدەستەوە نەمینێ ئەوە دەبێژن (ئەوانە لە ئەندێشەدا دەژین و لە واقیعی ژیانی میللەت تێناگەن و لەگەڵ ئازاری گەلەکەی خۆیان ناژین) !!!

daraehmed@yahoo.com


 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

له‌ گۆڤاری لڤین چیم خوێنده‌وه‌..؟؟ به‌ڕێزان....محه‌مه‌د بێبه‌ش PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:44 هه‌ڵبژارده‌

ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ من خوێندمه‌وه‌و بینیم، به‌ڕاستی جێگه‌ی وه‌ستان وبیرکردنه‌وه‌یه‌کی قوڵ بوو بۆ من، ئه‌وه‌ی من خوێندمه‌وه‌ هه‌موو ڕۆشبیرێك و یه‌ك به‌یه‌کی ڕۆژنامه‌نوسان وگۆڤارو رۆژنامه‌کان ده‌خاته‌ نێو که‌وانه‌ی پرسیاره‌وه، له‌ گۆڤاری لڤین به‌ مانشێتی گه‌وره‌ وه‌کو ریکلام بۆ گۆڤاره‌که‌ی دانابوو نوسرابوو (جه‌نگی پیرۆز ده‌گاته‌ کوردستان) بروا بکه‌ن هیچ گه‌نده‌ڵیه‌ك ونه‌فامێکی سیاسی هێنده‌ی توره‌ نه‌کردوم، ئه‌وه‌ی هێنده‌ی ئه‌م هه‌واڵه‌ توره‌ی کردبم، ته‌نها شه‌ری براکوژی وشه‌ری ناوخۆبوه‌، گۆڤارێك ساڵانێکه‌ باس له‌ دیموکراسی وئازادی تاك وسه‌روه‌ی مرۆڤایه‌تی ده‌کات، که‌چی ده‌یه‌وێ شه‌ری ئایینی بۆ بهێنێنته‌ کوردستان، وه‌کو خۆمان شه‌ری تایه‌فی و حیزبی وکه‌سایه‌تی وعه‌شایه‌ری وکۆمه‌ڵایه‌تیمان که‌م بێت، خوازیارم بڵاوکردنه‌وه‌ی ئه‌م هه‌واڵه‌ی لڤین له‌ نه‌زانینه‌وه‌ بێت، نه‌ك به‌ ئه‌نقست وده‌ستی ده‌ره‌کی ومخابه‌راتی، هه‌موو باش ده‌زانین فوو کردن له‌ ئاگری ئایینی ومه‌زهه‌بی له‌ ووڵاتانی دواکه‌وتوو چ کاره‌ساتێک ده‌خولقێنێ، هه‌رچه‌نده‌ سه‌رنوسه‌رو نوسه‌رانی لڤین له‌ هه‌مووکه‌س باشتر له‌وه‌حاڵی ده‌بن، بۆیه‌ جێگای پرسیارو سه‌رنجه‌، بڵاوکردنه‌وه‌و وروژاندنی ئه‌م باسانه‌ له‌م بارودۆخه‌ی کوردستاندا، جگه‌ له‌وه‌ش ئێوه‌و ئێمه‌ش باس له‌ دیموکراتی و ئازادی تاك ده‌که‌ین، هه‌ڵبژاردنی ئایین بۆتاکی مرۆڤه‌کان خواستێکی ئازادانه‌یه‌، له‌ ئه‌وروپا ماڵ به‌ ماڵ قه‌شه‌کان و مه‌لاکان، ڕابینه‌کان هه‌موو دیانه‌تێ ده‌گه‌ڕێت و پروپاگه‌نده‌ی ئاینه‌که‌ی خۆی بڵاو ده‌کاته‌وه‌، چونکه‌ مرۆڤه‌کان ئازادن له‌ گۆڕینی دین وئایینه‌که‌یان، ده‌کرێت ئێوه‌ش پروپاگه‌نده‌ بکه‌ن بۆ ئایینێکی دیاری کراو، به‌لام نه‌ك بۆ بریندارکردن وووروژاندنی شه‌ری ئاینی و توره‌کرنی به‌رانبه‌ر و بکرێته‌ بابه‌تی جاسوسی و مخابه‌راتی وسیاسی، ده‌توانن بڵێن دیموکراسی نیه‌ وته‌نانه‌ت بۆپروپاگه‌نده‌ی ئایینیش، ئه‌وه‌تا به‌ نهێنی باس له‌ئایینه‌کانی تر ده‌کرێت، ئێمه‌ کوردین له‌ مێژوودا دیانه‌تی جۆراوجۆرمان هه‌بوه‌ و ئازاد بوه‌، به‌لام ئیستا کۆڕو میتیگ بۆ ئایینێکی تر قه‌ده‌غه‌یه‌، به‌ڵام له‌ هیچ ده‌ڵه‌تێکی دیموکراسی ناساندنی ئایین قه‌ده‌غه‌ و بڤه‌ نیه‌، به‌هه‌ر حاڵ خوازیارم ووردترو ووریاتر بن له‌ مافی تاك و ئازادی تاك و چه‌مکه‌کانی دیموکراسی، به‌ڕاستی جێگه‌ی هه‌ڵوێسته‌ سه‌رنوسه‌ری گۆڤارێك له‌ ئه‌رک ومافه‌کانی دیموکراسی و موخابه‌راتی له‌یه‌ك جیا نه‌کاته‌وه‌.من ده‌مه‌وێ به‌ پرسیارێك کۆتای به‌م بابه‌ته‌ بهێنم له‌ سوید مه‌کۆی زه‌رده‌شتیه‌کان بۆ کورده‌کان کرایه‌وه‌ به‌ئازادی، ئایا له‌ سلێمانی که‌ پایته‌ختی هۆشیاریه‌ ده‌توانرێ ئه‌وه‌ بکرێ ونه‌یسوتێنن که‌ دیانه‌تی زێدی خۆیانه‌.که‌واته‌ بابه‌ته‌که‌ نه‌بونی کلتوری دیموکراسیه‌.

22/9/2012

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

له‌ گۆڤاری لڤین چیم خوێنده‌وه‌..؟؟ به‌ڕێزان....محه‌مه‌د بێبه‌ش PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:44 محه‌مه‌د بێبه‌ش

ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ من خوێندمه‌وه‌و بینیم، به‌ڕاستی جێگه‌ی وه‌ستان وبیرکردنه‌وه‌یه‌کی قوڵ بوو بۆ من، ئه‌وه‌ی من خوێندمه‌وه‌ هه‌موو ڕۆشبیرێك و یه‌ك به‌یه‌کی ڕۆژنامه‌نوسان وگۆڤارو رۆژنامه‌کان ده‌خاته‌ نێو که‌وانه‌ی پرسیاره‌وه، له‌ گۆڤاری لڤین به‌ مانشێتی گه‌وره‌ وه‌کو ریکلام بۆ گۆڤاره‌که‌ی دانابوو نوسرابوو (جه‌نگی پیرۆز ده‌گاته‌ کوردستان) بروا بکه‌ن هیچ گه‌نده‌ڵیه‌ك ونه‌فامێکی سیاسی هێنده‌ی توره‌ نه‌کردوم، ئه‌وه‌ی هێنده‌ی ئه‌م هه‌واڵه‌ توره‌ی کردبم، ته‌نها شه‌ری براکوژی وشه‌ری ناوخۆبوه‌، گۆڤارێك ساڵانێکه‌ باس له‌ دیموکراسی وئازادی تاك وسه‌روه‌ی مرۆڤایه‌تی ده‌کات، که‌چی ده‌یه‌وێ شه‌ری ئایینی بۆ بهێنێنته‌ کوردستان، وه‌کو خۆمان شه‌ری تایه‌فی و حیزبی وکه‌سایه‌تی وعه‌شایه‌ری وکۆمه‌ڵایه‌تیمان که‌م بێت، خوازیارم بڵاوکردنه‌وه‌ی ئه‌م هه‌واڵه‌ی لڤین له‌ نه‌زانینه‌وه‌ بێت، نه‌ك به‌ ئه‌نقست وده‌ستی ده‌ره‌کی ومخابه‌راتی، هه‌موو باش ده‌زانین فوو کردن له‌ ئاگری ئایینی ومه‌زهه‌بی له‌ ووڵاتانی دواکه‌وتوو چ کاره‌ساتێک ده‌خولقێنێ، هه‌رچه‌نده‌ سه‌رنوسه‌رو نوسه‌رانی لڤین له‌ هه‌مووکه‌س باشتر له‌وه‌حاڵی ده‌بن، بۆیه‌ جێگای پرسیارو سه‌رنجه‌، بڵاوکردنه‌وه‌و وروژاندنی ئه‌م باسانه‌ له‌م بارودۆخه‌ی کوردستاندا، جگه‌ له‌وه‌ش ئێوه‌و ئێمه‌ش باس له‌ دیموکراتی و ئازادی تاك ده‌که‌ین، هه‌ڵبژاردنی ئایین بۆتاکی مرۆڤه‌کان خواستێکی ئازادانه‌یه‌، له‌ ئه‌وروپا ماڵ به‌ ماڵ قه‌شه‌کان و مه‌لاکان، ڕابینه‌کان هه‌موو دیانه‌تێ ده‌گه‌ڕێت و پروپاگه‌نده‌ی ئاینه‌که‌ی خۆی بڵاو ده‌کاته‌وه‌، چونکه‌ مرۆڤه‌کان ئازادن له‌ گۆڕینی دین وئایینه‌که‌یان، ده‌کرێت ئێوه‌ش پروپاگه‌نده‌ بکه‌ن بۆ ئایینێکی دیاری کراو، به‌لام نه‌ك بۆ بریندارکردن وووروژاندنی شه‌ری ئاینی و توره‌کرنی به‌رانبه‌ر و بکرێته‌ بابه‌تی جاسوسی و مخابه‌راتی وسیاسی، ده‌توانن بڵێن دیموکراسی نیه‌ وته‌نانه‌ت بۆپروپاگه‌نده‌ی ئایینیش، ئه‌وه‌تا به‌ نهێنی باس له‌ئایینه‌کانی تر ده‌کرێت، ئێمه‌ کوردین له‌ مێژوودا دیانه‌تی جۆراوجۆرمان هه‌بوه‌ و ئازاد بوه‌، به‌لام ئیستا کۆڕو میتیگ بۆ ئایینێکی تر قه‌ده‌غه‌یه‌، به‌ڵام له‌ هیچ ده‌ڵه‌تێکی دیموکراسی ناساندنی ئایین قه‌ده‌غه‌ و بڤه‌ نیه‌، به‌هه‌ر حاڵ خوازیارم ووردترو ووریاتر بن له‌ مافی تاك و ئازادی تاك و چه‌مکه‌کانی دیموکراسی، به‌ڕاستی جێگه‌ی هه‌ڵوێسته‌ سه‌رنوسه‌ری گۆڤارێك له‌ ئه‌رک ومافه‌کانی دیموکراسی و موخابه‌راتی له‌یه‌ك جیا نه‌کاته‌وه‌.من ده‌مه‌وێ به‌ پرسیارێك کۆتای به‌م بابه‌ته‌ بهێنم له‌ سوید مه‌کۆی زه‌رده‌شتیه‌کان بۆ کورده‌کان کرایه‌وه‌ به‌ئازادی، ئایا له‌ سلێمانی که‌ پایته‌ختی هۆشیاریه‌ ده‌توانرێ ئه‌وه‌ بکرێ ونه‌یسوتێنن که‌ دیانه‌تی زێدی خۆیانه‌.که‌واته‌ بابه‌ته‌که‌ نه‌بونی کلتوری دیموکراسیه‌.

22/9/2012

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

قوتابیەكی كورد لەبه‌ریتانیا دەبێتە یەكێك لە قوتابیە سەركەوتوەكانی قوتابخانەكەی و شارەكەی PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:31 هه‌واڵ

قوتابی خوێندنی ساڵی كۆتای ٢٠١١-٢٠١٢ (محمد عبدالغفور طالب) لەلایەن پارێزگاری شاری لیستەری شانشینی بریتانیا، میستەر (پیتەر سۆلسبی) و مامۆستاكانیەوە، بەهۆی سەركەوتنیەوە لە دواقۆناغی خوێندندا، هەروەك لەوێنەكاندا دەردەكەوێت دیاری پێشكەش دەكرێت

شایانی باسە (محمد عبدالغفورطالب) ئێستا قوتابی زانكۆیە ساڵی یەكەم بەشی (پزیشكی دەرمانسازی) . 


 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

کورد بۆ کوردستان یەکگربێت سەربەخۆ دەبێت ...ئەحمەد دەشتی PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:28 ئه‌حمه‌د ده‌شتی

 هه‌میشه‌ دیارەو ئاشکرایە که‌ لەوەتی دەولەتی عێراق دروست بووە گەلی کورد بە مافە ڕەوکانی خۆیەوە شاد نەبووە و ڕژێمە یەک لە دوای یەکەکانی عێراقی و هەموو داگیرکەران، گه‌لی‌کوردیان‌ چەوساندۆتەوە هەموو مافێکی نەتەوەییان بە زۆری زۆرداریوە زەوت کردووە و تا ئەمڕۆکەش لێنەگەڕاون کە ئەم گەلە کوردە لە ناو ماڵی خۆیدا خاوەنی خۆی بێت و کوردیش بۆ خۆی هەموو سەروەت و سامان و نەوت و کانێکی میللی خۆی بۆ خۆببێت و وەک تەواوی گەلانی جیهان ئاڵا ڕەنگینەکەی کوردستان لەم جیهانەدا بشەکێتەوەودووربێت‌لە هەموو کارەەسات و ماڵ وێرانی و نەهامەتیەکانەوە، سالەهای ساڵە گەلی کورد چەوساوەیە و ئەوەندەی ستەم بەرامبەر کراوە کە زۆر ئاستەمە مرۆڤ بکارێت وەک خۆی باس لەوان تاوان و زوڵم و زۆرداریانە و ناڕەواییانە لە هەموو بوارەکانەوە کە لە گەلی کورد کراوە باسی لێوە بکات و کارەسات و تاوانەکانی دژ بە کورد وەک خۆی کە ڕویان داوە بخاتە سەر کاغەزەوە، لە دوای هەزاران هەزار قوربانی دان و ڕشتنی خوێنی بێتاوانانی کورد تەنیا بە هۆی ئەوەوە کە کوردن هەر لەو سەردەمانەوە کە حکومەتی کە داگیرکەرانی کوردستان هاتوون و حکومتی عیراقی لە ساڵانی بیستەکانەوەکە دروست بوو، ئەوا لە باشوری کوردستانیشەوە وەک تەواوی پارچەکانی تری کوردستان دوژمنانی داگیرکەر بە هەمان سیاسەت و ڕەوش و کردەوە نالەبار وناڕەواکانیانەوە دژ بە گەلی کورد ڕەفتاریان کردووەو بە هیچ شێوەیەکەوە نەیانویستووەو نایانەوێت کە کوردو کوردستان بە ئارامی و ئاسیشەوە بگات و لەو سایەوە گەلی کورد وەک هەموو گەلانی جیهان ئازادو ڕەهاو سەربەخۆ ببێت و خۆی خاوەنی دەولەت و هەموو شتێکی خۆیەوە بێت و کوردیش ئەسپی هونەری خۆی تاو بدات و نیشتمانی خۆی ئاوەدان و بەرەوپێشەوە ببات، ئەگەر بە چاکی و دڵسۆزانەو کوردپەروەرانە بڕوانینە هەموو هۆکارەکانی کە بۆچ گەلی کورد نەیتوانیوە لە سەر خاکی خۆی دا ببێ بە خاوەن قەوارەیەکی نەتەوایەتی و کوردیش لە سەر گۆی ئەم زەمینەوە دەولەت و سەربەخۆیی خۆی هەبێت و کوردستان وەک خاکی هەموو نەتەوە ئازادەو سەربەخۆکانی ئەم جیهانە ببێ بە وەڵاتێکی کوردی سەربەخۆ و کوردیش بتوانێت بگاتە ڕێزی گەلانی جیهان و بە تەکنیک و تەکنەلۆژیای کوردەواریوە بەرەو پێشەوە بڕواتن و هەموو ستەم و ناڕەوایی و چەوساوەیی لە خۆیەوە دوور بکاتەوە و هەموو نەوت و کان و سەروەت و سامانی کوردی بۆ کوردو کوردستان بێت و ڕۆلەکانی کورد خۆیان خاوەنی کوردستان بن و بێگانەکان چیتر نەتوانن ئاوا وەک ڕابوردوو کە هەیە سەروەت و سامنی کوردستان بە تاڵان بەرن و کوردی بێ دەرەتان و خاک داگیر کراوو بە دەها کارەسات بەسەر هێندراوو هەموو مافێکی نەتەویی لێ پێشێلکراو و ئەنفال و کیمیاباران کراو هەروا بمینێتەوە و ئاوا بەم شێوەیەی تا ئەمڕۆکەش ماڵ و خاک لێ داگیر کراو بێت و بەم شێوەیەوە خاکی زەوت و دابڕێندراوو لەت لەت کرابێت و ئەو هەموو کارەسات و ماڵوێرانی و بەدبەختی بە سەردا سەپێندراو بێت و ئاوا بێت، من وەکوکوردێک پێم وایە گەلێ لە هۆکارە هەرە مەزن و زۆرینەکانی وەسەر هاتنی گەلی کورد و تا ئەمڕۆ نەبوونی وەڵاتێکی ڕزگار و سەربەخۆی کورد دەگەڕێتەوە بۆ ئەوان کەم و کوڕیانەی کە لە ناو خودی گەلی کورددا هەن، کە بەداخەوە لەوەتی کە هەیە نەبووە کە کوردیش بە یەک دەنگ و بە یەک ڕەنگەوە و بە گیانێکی نیشتمان پەروەری و خۆشەویستی کوردستانیەوە یەک گرتوو بێت و کوردستانی خۆی بە هیچ شتێک نەگۆڕێتەوەو هەستی نەتەوەیی و خۆشەویستی خاکی خۆی هێندە لا مەزن بێت کە ئامادە نەبێت بە هیچ شێوەیەکە‌وەدژ بە خۆیی سازش لە گەل نەیارانی بکات و ئەو هەموو نەزانین و ئەو بیر تەسکیانەی کە ئاشکراو ڕوونە و گەلێ لە خودی خۆمانەوە دیومانە کە چەند زیانبەخش و زۆرە پەرەی پێ بدرێت و وەک کە دەبینین چە زیانێک بە کوردو کوردستان بە هۆی ئەوان خەسلەتە ناشرین و نالەبارانەوە لە نیشتمانی ئێمەی کورد ڕەنگی داوەتەوە و تا ئەمڕۆکە چەندیان زیان پێ گەیاندووین، دیارە بیرو بۆچونێکی زۆر لە هەستی زۆر تاکی کورددا ئافەریدە بووە کە دوژمنایەتی خودیە، کە هۆکارێکە زۆر مەزنە بۆ نەگەیشتن بە ڕزگاری و سەربەخۆیی کوردو کوردستانەوە، ئەگەر هەموو تاکێکی کوردبە هیچ شێوەیەکەوە ماف بە خۆیەوە نەدات کە سازش لە گەل دوژمنان و نەیارانی خۆیەوە دژ بە نیشتمانی خۆی بکات و چاڵ بۆ نەتەوەی خۆی هەڵنەکەنێت و بەو شێوەی کە هەیە دژایەتی خودی کورد نەکات، ئەوا مەحالە کە داگیرکەرانی کوردستان بتوانن کە لە سەر خاکی کورد بمێننەوەو گەلی کورد هەر چەوساوەو بێ کیانی میللی خۆیەوە بێت، ئە‌وەی کە نەیاری کوردەو دوژمنی کوردستانە لەوەتی کە هەن چاوی تەماعیا بڕیوەتە سەر خاکی کوردستان و بە هیچ شێوەیەکەوە ڕێگەیان پێ نەداوین کە ئێمەی کوردیش خاوەنی خۆمانەوە بین، ئێمەی کورد نابێت هەرگیز نەیارانمان بە دۆست و ئاشناوبرای خۆمانەوە بزانن و هەموو نە‌وانەی‌کەداگیرکەران وکوردستانیان بە زۆری زۆرداریان داگیرو وێران و تەعریب و زەوت کردووە و دەبینین کە چۆن دژ بە کورد ڕەفتار دەکەن و خەڵکێکی کوردیش هەن‌کە هاوکاریان دەکەن و لە گەل ئەوان دوژمنانەوە دژ بە خۆیی کاردەکەن، دەبێ ئەوان کەسانە لە بەر چاوان هەمیشە سوک و ڕسوا بکرێن و لێ نەگەرێن کە هەرگیز لە سەر خاکی کوردستان دا پشوی ئارامی بدەن و ئاوا بتوانن هەردەم هەولی پیلان و دوا خستنی گەلی کورد بدەن و ئاژاوە دژ بە رۆلەکانی گەلی کورد بگێڕن و پەرە بە پیلانەکانیان بدەن و کەسانی ساویلکەو نەزان و خەراپ دژ بە کوردستان دروست بکەن و دنە‌یان بدەن و دوژمنایەتی کوردیان پێ بکەن، شتێکی ئاشکراو ڕوونیشە کە هەموو نەیارانی بروونی و دەروونی کورد بە تێکڕایی هەردەم له‌ بیری ئه‌وه‌دان که پیلانه‌کانیان دژ به‌ گه‌لی کورد دابڕێژن و بە هەر شێوەیەکەوە بێت بتوانن زیان بە کوردو کوردستان بگەیێنن‌و هەموو دەسکەوت و کارێکی چاک بۆ کوردستان لە ناوبەرن و هەتا بۆشیان بلوێت لە ئاژاوەگێران و دروستکردنی ناکۆکیەکان لە نێوان گەلی کورد ناوەستن ودەیانەوێت کە زیان و کارەساتان بە سەر کوردو کوردستان بێننەوە و هەمیشەلە هەول و تێکۆشان دان وکاری بۆده‌که‌ن و گرفتەکان دژ بە گەلی کورد دەسازن و لە زۆر ڕێگاوەهەولی ئەوەیان داوەو دەدەن که‌‌ لێ نەگەڕێن گه‌لی کورد به‌ره‌و پێشکەوتن و سەرکەوتنەکانی میللی خۆیەوە هەنگاو باوێت و کوردستانی خۆی بە دەستی خۆی ئاوەدان بکاتەوە‌و مافی چارەنوسی خۆی لە دەست خۆیەوە بێت و کورد له‌ کوردستانی خۆیدا بەئارامی و ئاسایش بژیت، کە زۆر بە داخەوە لەو هەول و تێکۆشانەی داگیرکەران و نەیارانی کورد چاک دەبیندرێت کە لە ژێر زۆر ناوو زۆر پەردەوە گەلێک لە کوردانی نەزان و ساویلکە کە دوورن لە هەستی خۆشەویستی نیشتمانی پەیدا دەبن و دەبنە هاو سەنگی ئەوان هەست پیس و گەنیوو دژ بە کوردو کوردستانەوە و دەچنە پاڵ دوژمنانەوە‌و کاری خەراپی خۆیان ئەنجام دەدەن و کوردستان بەرەو دوا دەگێڕنەوە، کە لە مێژووی کۆن و تازەشەوە ئەوان ڕەفتارە نابەجی و ناڕەوایانە یەکجار زۆر بووە و زۆر کەس لە خودی کوردان ئەو بۆچوون و ناڕەوایی و گیانی یەک نەگرتنە پتەو دەکەن، کە ئەمەش گەورەترین زیانە بە هەستی پاکی نەتەوەیی و گەیشتن بە قۆناغەکانی سەربەخۆیی و ئازادی کوردو کوردستانەوە، ئەمڕۆ کە دەبینین لە سایەی دوور کەوتنەوەی فەرمانڕەوایەتی ئەوان داگیرکەرانەوە لە سەر زەمینی باشوری کوردستانەوە، ئەم هەموو پێشکەوتن وئارامی وسەقامگیری لە سەر خاکی کوردبەرپایە و کورد کەمێ پشووی ژیانی شادی و کامەرانی خۆی داوە و دەدات، کە ئەمەش بە شێویەکی دیار و چاک هەستی پێ دەکرێت کە لە سەر خاکی کوردستاندا پێشکەوتنێکی بەرچاو وەدی هاتووە و کوردستان ئاوەدان کراوەتەوە و دەکرێتەوە و سەرکەوتنەکان لە هەموو پارچەکانی کوردستان ئەمڕۆ لەئارا دانە، ‌کە گەلێ لە دوژمنانیش بۆ خۆیان دانیان بەم ڕاستیانە هێناوە کە دەڵێن باشوری کوردستان بەرەو ئاوەدانی و پێشکەوتنەکانەوە ڕۆییوە دەڕوات کە زۆر لە جیهانیان و سەرکردە عارەبەکانیش ئەم ڕاستیانەیان گوتووە، هەر بۆیەشە گەلێکیان ئێرەیی بە کوردستانی ئەمڕۆکەوە دەبەن!! کە ئەو کارە باشانە بە دەستی خودی کوردو دڵسۆزانی کوردستانەوە ئەنجام دراوە و وەدی هاتووە، دیارە کە هەموو ئەوان دوژمنانەی کوردستان هەمیشە چاویان بە پێشکەوتنی کوردستانەوە هەڵنایەت و هەر بۆیەشە کە ئەو هەموو ڕق و قین و دوژمنکاریانەی کە ئەمڕۆش وەک ڕابوردو هەن دژ بە کوردو کوردستانەوە بەرپایان کردووە‌وچاوی تەماع وپیلانگێڕان و پەلاماردان و زولم کردن لە گەلی کورد دەگێڕن، چونکە قەت نایانەوێت کە کورد هەرگیزدان بە مافەکانی ڕەوای کوردوکوردستانەوە شاد ببێتت و هەر بۆیەشە هەمان هەست وبۆچونی کۆنینەیان ماوە و ئەوان هەردەم لە یادیانە کە کار بۆ ئەوە بکەن هەمیشە کوردستان نائارام بێت و گەلی کورد بە ئاسودەیی هەرگیز نەژیت و چاوی پیسی و خەراپکاریان دەبڕنە کوردستانەوە، هەر بۆیەشە ده‌بێت کە‌ گه‌لی کورد هه‌میشه‌ یەکگرتوو بێت و قەت باوەڕ بەدوژمنانیەوە نەکات و کاری نەکات کە دوژمنانی کورد بتوانن ئەو ئارامیەو ئاسایشە و ئاوەدانی وئەو هەموو پێشکەوتنانە‌ی ئەمڕۆی کورد وەبا بدەن و لێ نەگەڕین کەکوردستان ئاسوده‌یی به‌ خۆیه‌وه‌ ببینێت که‌ هه‌ر له‌ کۆنه‌و‌ش‌ شۆڤێنیه‌ که‌سیف و نامرۆڤه‌کانی تازی و ڕۆمی و عەجەمەکان هەر وایان کردوەو دەکەن، دیومانە کەچۆن هه‌ولی له‌ ناو بردن ونه‌مانی گه‌لی کوردیان داوه‌و به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌کی نامرۆڤانه‌ گه‌لی کوردیان تالان وئه‌نفال وبۆمبارانی کیمیایی کردووه‌ و به‌ سه‌دان هه‌زار ڕۆله‌ی کوریان زینده‌ به‌چال وله‌ ناو بردووه‌، کێ هه‌یه‌ له‌ئێمه‌ی کورد که‌ ئه‌م هه‌موو کاره‌سات وناله‌باری و ناڕه‌واییانه‌ی نە دیبێت و بە هەزاران نەفرین لەوان دوژمنانەوە نەکات، ئەمڕۆش پیلانەکانی دوژمنانی کورد لە هەموو لایەکەوە هەر ماوەو فیتەی حەرامزادەیی دژ بە کوردستان لێ دەدەن و دەیانەوێت کە دژ بە کوردو کوردستان کاری خۆیان ئەنجام بدەن ٢٠.٩.٢٠١٢ هەندەران.‌‌

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

عه‌ده‌ به‌ره‌ک ..دڵشاد تاقانە PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:24 دڵشاد تاقانه‌

لافاوی عه‌ده‌به‌رکی جگه‌ له‌گێڕانه‌وه‌ی مێژوو بۆ ڕووداوێکی چاوه‌ڕوان نه‌کراوی سه‌یر له‌کۆیه‌، ساڵنامه‌ و پێوه‌ری مێژووخوانانه‌ هاوده‌م مه‌زه‌نده‌ی ده‌مگۆی چه‌ندان پیره‌ژن و پیره‌مێرده‌ لۆ چه‌ندین بۆنه‌ی بیره‌وه‌ری له‌دایک بوون، هاوسه‌رگیری، نه‌خۆشی و په‌ککه‌وته‌یی به‌سه‌رهاتی تری ئه‌غره‌ب خه‌رکی شاره‌که‌یه‌ .‌ڕووداوێکی سروشتی لافاوێکی ناوه‌رزی ڕووباری کۆیه‌ له‌شه‌شی مانگی پوشپه‌ڕی ساری 1956 ڕۆژی چارشه‌مه‌ هاوین بوو، له‌ده‌رکی خۆشناوان که‌سایه‌تیه‌کی ناوداری برد کردیه‌ قوربانی عبدالله‌ ڕه‌سول پیرۆت ناسراو به‌( عه‌ده‌ به‌ره‌ک ) .لێره‌وه‌ لافاوه‌که‌ خۆی ناساند جگه‌ له‌ڕووداوێکی که‌ش و هه‌وای جوگرافی هه‌روابێته‌وه‌ گرینگیه‌ مێژووییه‌که‌ی خۆی وه‌رده‌گرێ واته‌ به‌ته‌نیا ڕووداوه‌ سروشتیه‌که به‌س نه‌بوو دیاری که‌سایه‌تیه‌که‌ش چاوکێشه‌ سه‌رنج ده‌گرێ، پێویستیه‌ هه‌روا مافی خۆیه‌تی له‌هه‌ندێ گۆشه‌وه‌ وێنه‌کاری جوایه‌زی تایبه‌تمه‌ندی خودی بۆ بکرێ چونکه‌ لافاوه‌که‌ شانازی به‌ناوی خاوه‌نه‌که‌ی ده‌کا تاهه‌تایه‌ش وابه‌سته‌یه‌کی ده‌سته‌واژه‌یی لێکی گرێدان .مام عه‌بدوڵا پیاوێکی چوارشانه‌ی ناقۆرای به‌هێز و ڕه‌شید، هه‌رگیز نه‌به‌زیوی سه‌ربه‌رز، ده‌سگه‌رمی لێقه‌ومان به‌سام و سراوات بوو، هه‌موو که‌س حسابی لۆ ده‌کرد که‌سایه‌تیه‌کی کاریگه‌ری هه‌بووه‌ .هه‌ندێ په‌ره‌ی سپی له‌ده‌ست و پێیه‌کانی هه‌بوو به‌ره‌کی ناسناوی ناوزه‌ندی کردبوو به‌ عه‌ده‌به‌ره‌ک .چاوه‌کانی قاوه‌یی ڕه‌نگ، که‌پوی باریک و درێژ، گه‌نمڕه‌نگی که‌ره‌گه‌ت، پرچ شی و ڕه‌ش هه‌رده‌م دوو مشکی له‌سه‌ری ده‌نا .وه‌ک پێناسه‌ی خانه‌واده‌یی کوڕی ڕه‌سوله‌ درێژه‌ یه‌که‌ پیاوی حه‌ماغه‌ی کۆیه‌‌ له‌ئازایه‌تی و ڕێنوانی پشته‌پیاوی بۆ که‌سایه‌تی ناوداری کورد حه‌ماغه‌ی کۆیه‌ له‌سه‌خاوه‌ت و نانده‌ری پیاوه‌تی هه‌ڵکه‌وته‌یی .‌به‌بنه‌چه‌ خه‌ڵکی هه‌نجیره‌ی به‌ری مه‌رگه‌ و له‌عێلی جافه‌ له‌به‌ر دوژمنایه‌تی هاتینه‌ کۆیه‌ نیشته‌جێ بوون وه‌چه‌ و به‌ره‌بابێکی ناسراون ڕێزگر و ڕێزلێگیراون .له‌کۆی دوازده‌ مندار ته‌نیا سێیان ژیاوه‌ دووکوڕ و کچێک به‌پێ ی باوه‌ڕی که‌ڵچه‌ری ئاینه‌کۆنه‌کانی ئه‌و سه‌رده‌مانه‌ خه‌رک جلکی لۆکردیین تا بژیه‌ن .نه‌هاته‌ی ئێمه‌مانانه‌ ئه‌و که‌ڵه‌مێرده‌ وێنه‌ی نی یه‌، ئه‌وکات‌ مه‌لاکان وه‌عزیان داده‌دا ڕه‌سمگرتن حه‌رامه‌ ! تا له‌دائیره‌ی نفوسیش وێنه‌یان له‌پێناسه‌کان نه‌ده‌دا و ده‌فته‌رنفوسیان به‌بێ وێنه‌ ده‌دانێ .له‌هه‌ڕه‌تی گه‌نجی ده‌برێته‌ سه‌فه‌ربه‌لگ له‌سوپای عوسمانی ماوه‌ی حه‌فت سار بێ ده‌نگوباس دوور ده‌کرێته‌وه‌، که‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ نایناسنه‌وه‌ له‌گه‌ر مه‌لا مه‌عسومی بابی دکتۆر فواد پێکه‌وه‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ .مه‌لامه‌عسوم پێناسه‌ی کردیه‌ ده‌گێڕته‌وه: له‌سه‌ر ده‌ریابوون ته‌نیا عه‌بدوڵا پشتیوان و به‌ده‌سه‌رات، باڵنده‌ی گرتووه‌ نانی بۆ ئاماده‌کردوون تا له‌برسا نه‌مرن .تومه‌ز کۆیی گوته‌نی: که‌سێکی په‌یداکون بووه‌ ! له‌خۆشی گه‌ڕانه‌وه‌ی حه‌ماغه‌ی کۆیه‌ ده‌رێ: بڕۆن حه‌فت شه‌و ڕۆژان دۆروزوڕنای لۆ بکوتن .یه‌کێ له‌تایبه‌تمه‌ندیه‌کانی دیکه‌ی عه‌ده‌ به‌ره‌ک ڕاوچیه‌کی به‌سه‌لیقه‌ی که‌وان بوو، که‌وبازی بوارێکی تری حه‌ز و ئاره‌زوومه‌ندانه‌یتی .له‌ڕه‌وشتیش زۆر سه‌خی دڵفراوان و به‌خوارده‌بووه‌ حه‌زی له‌پیاوه‌تی و دۆستایه‌تی هه‌روه‌ها کۆمکاربوو له‌گه‌ر خه‌رکی تێکه‌ڵ و قسه‌خۆش پیاوێکی به‌گفت و لفتی دنیادیته ‌بووه‌ .سه‌فه‌ری موسڵ و چوونه‌ ئێرانی ده‌کرد .زۆر له‌ناسراوان و ئاغه‌کانی شار هه‌وڵی براده‌رایه‌تی نزیکایه‌تیان کردیه‌، ته‌نانه‌ت کاکه‌زیاد کوڕی حه‌ماغه‌ی کۆیه‌ داوی لێکردیه‌ ببیته‌ جێگری بابی کو ڕه‌سوله‌درێژ لای حه‌ماغه‌ی بابی خۆی‌ جێ ی متمانه‌ بووه‌ ئه‌ویش ئه‌وها پشتیوانی بکا به‌ڵام عه‌ده‌به‌ره‌ک نه‌یویستی یه‌ قبوڵی نه‌کردیه‌ .له‌به‌ر تایبه‌تمه‌ندی وراتی کۆیه‌ به‌کان و کانزاکان مام عه‌بدوڵا پیشه‌وه‌ر بوو کوره‌ی قسڵ و گێچی هه‌بوو ئه‌و‌کات پێیان ده‌گۆت: قه‌یاغچی، لێزان و کارامه‌ی کاره‌که‌ی خۆی بوو قسریان ئاماده‌ ده‌کرد له‌جیات چه‌مه‌تۆ بناغه‌ی خانیان پێداده‌نا یا جۆگه‌ ئاوی ئاش و ئاودێریان پێ هه‌ڵده‌هینا به‌تێکه‌ڵه‌ی قوڕ و قسر ته‌لار سازی کراوه‌ .له‌و چه‌ند ساڵه‌ی ڕابردوو حاجی له‌تیف فه‌قێیانی باسی کرد کارگه‌یه‌کی ئاماده‌ی سووتانی قسریان دیتیته‌وه‌ ئه‌وکات عه‌ده‌به‌ره‌ک هه‌ریچنیه‌ له‌گه‌ر چه‌ندین سه‌ربان و بێرایی حه‌وشه‌ کۆنه‌کانی کۆیه‌ به‌رهه‌می کاری ئه‌و بوون له‌وانه‌ ته‌کیه‌ی تاڵه‌بانی .سه‌رده‌مێک کارکه‌ری دروستکردنی ڕێگه‌بڕی جاده‌ی چیای هه‌یبه‌سوڵتان هه‌روا چیای حه‌مرین شاخه‌کانی هه‌رده‌قه‌ند شاره‌زای لێدانی تۆپ و ڕێگای ده‌کرده‌وه‌ .زستانانیش ده‌چوونه‌ چاره‌به‌فران له‌باواجی، بابم حه‌سه‌نی سۆفی عه‌وڵای شیله‌ی ده‌یگێڕاوه‌: گه‌ر به‌یانیان دوابکه‌وتبام به‌ناو به‌فره‌که‌ی دا ده‌ڕۆیشتم جێ پێ ی مامه‌ عه‌بدوڵام ده‌دیته‌وه‌ پێیه‌کان زۆر گه‌وره‌ و چه‌رمی لێ ده‌به‌ستی .ئه‌سپێکی جنجری بۆر و سپی خارخاری هه‌بووه‌، هه‌میشه‌ دوازده‌ وراغی له‌سه‌ر سینگێ به‌ستیته‌وه‌ و کاری پێکردیین جگه‌ له‌دوو وراغی مه‌دارێ بریتیبوو له‌دوو هێستر باگردانیان ده‌گێڕا بۆ هاڕینی گێچ وه‌ک جه‌نجه‌ڕی سه‌رخه‌رمانێ .زۆربراده‌ری شێخه تاڵه‌بانیه‌کان بووه‌ به‌تایبه‌ت شێخ عیسامه‌دین بابی مام جه‌لال لای بنه‌ماڵه‌که‌یان هه‌ر به‌مامه‌ عه‌بدوڵا ناسرایه‌ .ئاسان نی یه‌ دوای به‌سه‌رچوونی نیوسه‌ده‌یه‌ک ئێستا بتوانرێ هه‌موو ئادگار و خاسیه‌ته‌کانی ئه‌و که‌سایه‌تیه‌ نیگارنووس بکرێ ده‌قی ڕووداوی ئاوبردنه‌که‌ داکم گێڕایه‌وه‌ هه‌یبه‌ت عه‌بدوڵا ڕه‌سول: فه‌یمه‌ی ڕه‌سور به‌گی باخچه‌وان داوای لێکردبوو: کوڕه‌ مام عه‌بدوڵا لێ ی مه‌ده‌ ئاوی ڕووباره‌که‌ زۆره‌ .بابیشم گۆتبووی: ئه‌من له‌به‌‌حرێم دایه‌ نه‌خنکایم ئه‌وه‌نده‌ ئاوه‌ چی یه‌ خه‌مت نه‌بی مه‌له‌وانم .به‌سه‌ره‌وه‌ی پردی ‌ده‌رکه‌ی خۆشناوان ده‌په‌ڕته‌وه‌، له‌سواری وراغه‌که‌ دانابه‌زی .ڕووباره‌که‌ خوڕی پاشباران بووه‌ به‌ردی زۆر و گه‌وره‌ی ڕادایه‌، وراغه‌که‌ ساتمه‌ی ده‌کا ئه‌ویش به‌رده‌بته‌وه‌‌ ئاوه‌که‌ ده‌یبا له‌ناکاو سه‌ری به‌پرده‌که‌ ده‌که‌وی و ده‌ته‌قی ! خۆی پێ ناگیرێته‌وه‌ هه‌رچه‌نده‌ مه‌له‌وانی چاک بوو ! تا سواره‌ی باخچه‌وان( سواره‌ی هه‌واوان ) ‌له‌ڕاستی کانیله‌ی ده‌یگرته‌وه .هه‌موو خه‌رکی کۆیه‌ ده‌چنه‌ سه‌ر ڕووبارێ، لافاوه‌که‌ کۆلاوکۆل ده‌هات، ئاوه‌که‌ گرمه‌ی ده‌هات، مه‌لامه‌عسوم ده‌یگۆت: لافاوه‌که‌ پشکی تۆفانێ ی له‌گه‌ربووه‌ ! مه‌جیدی ڕه‌سول به‌گی هاواره‌که‌ی لۆمان هینا و داکم خۆی له‌قوڕی وه‌رده‌دا مارمان کاول بوو ! له‌تازیه‌که‌ی کاکه‌زیاد و مه‌لا مه‌عسوم چه‌ندین پیاوی گه‌وره‌ دانیشتن .مێژووناسه‌کانی کۆیه‌ باسی به‌سه‌رهاته‌که‌یان نوسی یه‌، وێژه‌وان و پێشمه‌رگه‌ی سه‌رکرده‌ کاک ڕه‌هبه‌ری سه‌ید برایمی له‌چامه‌‌ شعریه‌که‌ی خۆی ( به‌به‌ختی حاجی دا ) کۆیه‌ ده‌لاوێنێته‌وه‌:

داخ و زوخاوم بۆ کۆیه‌ی جاران

وا وێران بووه‌ ناگاته‌ شاران

مۆزه‌خانه‌که‌، دێرین و مێژوو

گۆڕستانێکه‌ به‌عاسته‌م زیندوو

له ‌لافاوه‌که‌ی عه‌ده‌ به‌ره‌کی

نه‌ڕووخا ته‌کیه‌ و سه‌را و گه‌ڕه‌کی ‌‌

هه‌روا پێشنیاری بۆ شاره‌وانی کۆیه‌ ده‌کا‌: جاده‌یه‌کیش به‌ناوی ئه‌و که‌ڵه‌پیاوه‌ بکرێ .له‌چه‌ندین بۆنه‌ و یاده‌وه‌ری دیکه‌ باسی ده‌کرێته‌وه‌ نیشانه‌ و جێنه‌زه‌رگه‌ هه‌روابێته‌وه‌ گه‌ردانێکی دره‌وشاوه‌ی پشتێنی سه‌وزی ڕووباره‌که‌یه‌تی‌ .لافاوه‌که‌ی عه‌ده‌به‌رک زاراوه‌یه‌کی مێژوویی، فه‌رهه‌نگی، تایبه‌تمه‌ندی شاری کۆیه‌یه‌ ڕاسته‌ لافاوه‌که‌ ژیانی له‌و ستاند به‌ڵام ‌نه‌مری مێژوویی پێبه‌خشی هه‌رگیز له‌بیری کۆییان ناچیته‌وه‌ .

      

        Dlshadtakana@yahoo.com

 

 

 

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

گه‌لی عێراق: به‌دڵت له‌گه‌ڵتانن و شمشێره‌كانیشیان به‌بان سه‌رته‌وه‌....به‌هرۆز جه‌عفه‌ر PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:23 به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

ئه‌م مانشێته‌، یه‌كێكه‌ له‌بڕگه‌ ناوداره‌كان كه‌ مێژوونوسانی ئیسلامی له‌زۆر شوێندا به‌كاریانهێناوه‌، سه‌روه‌ختێكه‌ "تاڵه‌بانی" باسی ئاشته‌وایی و دیموكراسیه‌ت و فیدراڵیه‌ت و ته‌عه‌دودیه‌ت ده‌كات، له‌كوێ..؟ له‌عێراق.ئایا ئه‌م سه‌رزه‌مینه‌ دیموكراسیه‌ت و مه‌ده‌نیه‌ت و پرۆژه‌ی ئاشته‌وایی تیا سه‌وز ئه‌بێت...؟.

له‌وته‌یه‌كدا، ئیمامی حه‌سه‌نی كوڕی ئیمامی عه‌لی، ده‌ڵێَ:" ئه‌وی من له‌خه‌ڵكی كوفه‌م دی، خه‌ڵكانێكن هه‌رگیز جێگه‌ی باوه‌ڕنین بۆكه‌س، هه‌ركه‌سێك پشتیان پێ ببه‌ستێ بابزانی پشتی شكاوه‌، كه‌سیان له‌گه‌ڵ كه‌سیان ساغ نین و له‌هیچ كاروبارێكدا یه‌كناگرنه‌وه‌، له‌هه‌موو شتێكدا ناكۆكن، ته‌نانه‌ت له‌چاكه‌و خراپه‌شدا ناتوانن یه‌كبگرن.ئه‌وی باكم لێیانی بینیبوو سه‌رسپی ده‌كات، داخ و ئه‌فسووس بۆ ئه‌و كه‌سه‌ ده‌خۆم كه‌پاش من هه‌وڵی چاكبونه‌وه‌یان ئه‌دا، به‌كورتی له‌سه‌ر زه‌مینی خوا وێرانه‌ی وا نه‌كه‌وتووه‌." حاشا ئه‌مه‌ قسه‌ی من نییه‌و بڕواننه‌ (الكامل فی تڕریخ، لابن ڕپیر، ێ 447، دار الاحیا و التراپ العربی، بیروت) .هه‌ندێك لایانوایه‌، ئه‌گه‌ر له‌هه‌موو شتێكدا بگه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ مێژوو ئه‌وا توانای به‌ره‌و پێشچوونمان نابێت و كه‌سێلێكی چه‌قبه‌ستوو ده‌بین، به‌ڵام ڕاستی یه‌كه‌ی ئه‌گه‌ر مێژوو فه‌رامۆش ده‌كه‌ین چ شتێكی ده‌وڵه‌مه‌ندتر پڕ وانه‌ترمان له‌مێژوو پێیه‌ بۆ ئێستا تا شیكارو پێشبینی ئاینده‌ی پێبكه‌ین..؟.له‌چوار هه‌زار ساڵ پێش ئێستاوه‌ دۆڵی ڕافیده‌ین جێگه‌ی كوشتن و ئازاردان و سوتاندن و ناكۆكیخوازییه‌، مرۆڤ لێره‌ وه‌ها كه‌سێتیه‌كی بۆ دروست بووه‌، هه‌میشه‌ چێژ له‌مه‌رگی به‌رامبه‌ره‌كه‌یدا ده‌بینێت، له‌گه‌ڵ بێمتمانه‌ییدا ڕاهاتووه‌، مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ عێراقیه‌كان نه‌بوون په‌یكه‌ریچكیان بۆ جه‌نه‌ڕاڵ مۆدی ئێنگلیز دروستكرد، كه‌به‌غدای داگیركرد، هه‌ر ئه‌وانیش دوای نه‌مانی هه‌قیقی ئینگلیزه‌كان په‌یكه‌ره‌كه‌یان ڕووخاند، لێره‌ ئینیما شتێكه‌ هه‌ر بوونی نییه‌ ده‌رهه‌ق به‌خاك و سه‌روه‌ری نیشتمان، له‌مێژوودا زۆربه‌ی داهێنانه‌ نوێییه‌كانی شێوازی كوشتن و له‌داردان له‌م عێراقه‌وه‌ سه‌رانهه‌ڵدا، كۆنترین یاساكانی وه‌ك "حامورابی، یاسای ئاشوورییه‌كان و ئۆشۆنای و..هتد" لێره‌وه‌ بوون، به‌ڵام نه‌یاساو نه‌دادوه‌ره‌ عێراقیه‌كانیش نه‌یانتوانی به‌ربه‌تاوان و خوێنڕێژی بگرن، ئیمامی ئه‌عزه‌م (ئه‌بوحه‌نیفه‌ی نه‌عمان) له‌به‌رئه‌وه‌ی ئاماده‌نه‌بوو له‌حكومه‌ته‌كه‌ی (ئه‌بوجه‌عفه‌ری مه‌نسور) كه‌ دڕنده‌ترین و خوێنڕێژترین حاكمی ئیسلامیه‌ ببێت به‌ وه‌زیری داد، ناچار له‌زیندانه‌كه‌ی مه‌نسووردا گیانی له‌ده‌ستدا.هه‌موو ئه‌و كوده‌تایانه‌ی له‌مێژوودا كراون بۆ پاراستنی خاك و سه‌روه‌ری نیشتمان و خۆشبه‌ختی مرۆڤه‌كان نه‌بووه‌، به‌ڵكو بۆچه‌وساندنه‌وه‌ی ئه‌وانی ترو ئینتیما بۆ تایه‌فه‌ و خێڵ و حیزب بووه‌، هه‌موو سه‌رۆكه‌كانی عێراق له‌ كۆنترین مێژووه‌وه‌ تاده‌گاته‌ به‌كر شۆنای (كه‌ به‌زیندوویی ئاگری له‌مرۆڤ به‌رئه‌دا) .هه‌تا ئه‌گاته‌ دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی عێراق، تا ده‌گاته‌ ێه‌دام حوسه‌ین، وه‌ له‌ئێستادا هاشمی.هه‌موو ئه‌مانه‌ یان كوژراون یان له‌داردراون، یان ڕایانكردووه‌، جگه‌ له‌حه‌جاج و شلمنه‌ر كه‌دوونمونه‌ی خوێنڕێژو دكتاتۆری تری ناو مێژوون.كێ هه‌یه‌ له‌م وڵاته‌ بۆنی ئاشتی و پێكه‌وه‌ژیان بكا، كێ ده‌توانێت یه‌ك قۆناغ ده‌ستنیشان بكا كه‌ هه‌زاران مرۆڤی بێتاوان به‌ناهه‌ق نه‌كوژرابن.به‌عسیه‌كان كاتێك قاسمیان ئابڵوقه‌داو كوده‌تایان كرد به‌چاوی كراوه‌وه‌ قاسم ته‌ماشای گولله‌كانی ده‌كرد، كه‌ فه‌هدو سه‌ركرده‌ شیوعیه‌كانیان له‌سێداره‌ دا پڕ ده‌میان له‌په‌موو ده‌كردن و به‌ تیپ ده‌یانبه‌ست، تا هوتاف نه‌كێشن، جۆره‌ها سته‌م له‌ناو ده‌زگا ئاسایشی و هه‌واڵگرییه‌كانی ئه‌م عێراقه‌دا ئه‌نجامدراون مرۆڤ خۆی ڕاناگرێت له‌به‌رامبه‌ر خوێندنه‌وه‌شیان...!!.حزبی به‌عس به‌ملیۆنان عێراقی له‌م وڵاته‌ به‌هۆی هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕ و بیروڕای جیاوازو ده‌ربه‌ده‌ركردنه‌وه‌ له‌ناوبرد و بلاوه‌ی پێكردن، له‌سه‌ر دوو بۆمب كه‌ئێران به‌هه‌ڵه‌ گرتبویه‌ كوێت جه‌نگێكی خوێناوی به‌ناوی نه‌وته‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئێران هه‌ڵگیرساند، دوایی هه‌رخۆی چوو كوێتی وێران كردو ئاگری له‌بیره‌ نه‌وته‌كانیشی به‌ردا، ئه‌ی زیانه‌كانی شه‌ڕی كه‌نداوچی..؟.هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ به‌سه‌ بڵێین ڕه‌نگه‌ مالكی ببێته‌ سه‌رۆكێك ئه‌وانی تر له‌چاوی پیاوه‌ لیبڕاڵه‌كانی ڕۆژئاوا بن.

بێره‌وه‌.."تاڵه‌بانی.بێره‌وه‌ به‌ته‌نها به‌غدا چی ده‌كه‌ی..بێره‌وه‌ كوردستان ئێمه‌ هیچمان له‌وان ناچێت، ئاشته‌وایی چی و ئاشتبونه‌وه‌ی نیشتمانی چی..؟، خه‌ریكی ناوماڵی حزبه‌كه‌ی خۆت بیت ێه‌د قات باشتره‌ له‌و مه‌عمه‌عه‌یه‌ی ده‌ستت داوه‌تی.تۆ ئه‌زانی چه‌ندین جار نامه‌م بونوسیوی " مامه‌گیان، تۆ كۆمه‌لێك ماسیت هێنا، ئێستا بوون به‌حووت ئه‌ترسین قوتمان بده‌ن".بێره‌وه‌ ناوماڵه‌كه‌ی خۆت، خۆت واته‌نی جگه‌رگۆشه‌كانت لێت زویرن، بێره‌وه‌ ته‌كبیرێكی بێده‌نگ بكه‌ به‌مدواییه‌ مێژوویه‌گی پرشنگدار بۆخۆت و گه‌له‌كه‌ت تۆماربكه‌ی باشتره‌، ئه‌م هاوسۆزییه‌ی نێوان ئێمه‌و شیعه‌ چی زیاتره‌ له‌هاوسۆزییه‌كه‌یان بۆ عه‌لی و كوڕه‌كانی.شه‌هیده‌ سه‌ركرده‌و یه‌كی به‌یه‌كیه‌كانی حزبه‌كه‌ت له‌و دیوو كێلی قه‌بره‌كانیانه‌وه‌ هه‌ر بۆڵه‌یان لێوه‌ دێت و گله‌یت لێده‌كه‌ن، دڵیان لای خێزان و كوڕه‌كانیانه‌، لای هاوڕێكانیانه‌، ئاخۆ چوونه‌ته‌وه‌ شار چییان كردووه‌...؟.خه‌ریكی پلانی ستراتیژی و پاراستنی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی و سه‌روه‌تی نیشتمانین، یان پێكه‌وه‌ نانی ماڵ و سامان و له‌كارخستنی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی و كاری فاحیشه‌گه‌رایین..؟.بێره‌وه‌ تاڵه‌بانی (توخوا ئه‌گه‌ر نه‌یه‌یته‌وه‌) بزانه‌ به‌رپرسه‌ ئه‌منیه‌كانی ناو حزبه‌كه‌ت چۆن كه‌وتوونه‌ته‌ خیانه‌ت كردن له‌حزب و له‌كادره‌ دڵسۆزه‌كانت، بێره‌وه‌ ئێمه‌ حه‌زئه‌كه‌ین گشت سه‌ركرده‌كانمان غاندی و ماندێلا بن، نه‌ك زه‌مانه‌ هه‌وڵبدات شوێن پێی پیاو خراپانی مێژوویان پێ هه‌ڵبگرێت.تۆ تاكه‌ی به‌تیله‌ی چاو ئه‌ڕوانیته‌ مێژوو دووباره‌ بونه‌وه‌ی، بێیته‌وه‌ ئاسایش و سه‌لامه‌تی و برایه‌تی له‌ماڵی كوردو حزبه‌كه‌تدا بچێنیت باشترێكه‌، بێره‌وه‌ (توخوا بێره‌وه‌) بۆ كوردستان چی ئه‌كه‌ی له‌ناو شمشێربازان باپێكه‌وه‌ خه‌مێك بۆكه‌ركوك و به‌رپرسه‌ گه‌نده‌ڵ و كه‌مته‌رخه‌مه‌كانی بخۆین.

  

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

یه‌كه‌م وه‌جبه‌ی عێراقییه‌كان گه‌یشته‌ دوورگه‌ی نارو ...گۆران سه‌باح PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:11 هه‌واڵ

شه‌ش عێراقی له‌ نێو ئه‌و گروپه‌ سی كه‌سییه‌ بوون كه‌ له‌ دوورگه‌ی كریسمسه‌وه‌ به‌ فڕۆكه‌ ره‌وانه‌ی كامپی تۆپسایدی دوورگه‌ی نارو كران كه‌ پێشتر 60 په‌نابه‌ری تریشی وه‌رگرتووه‌، به‌پێی تۆڕگه‌لی هه‌واڵی ئوستڕالی. 

ئه‌وانی تر هه‌مووی سریلانكین.تا ئێسته‌ وه‌زاره‌تی كۆچی ئوستڕالی راینه‌گه‌یاندووه‌ كه‌ حاڵه‌ی ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ باش یان یان خراپ بی، به‌ڵام ده‌سه‌ڵاتدارانی دوورگه‌كه‌ ده‌ڵێن باری په‌نابه‌ره‌كان خراپه‌. 

عێراقییه‌كان زه‌رده‌خه‌نه‌یان له‌سه‌ر لێو بوو و بایبایان له‌وانی تر ده‌كرد كاتی چوونه‌ ناو فڕۆكه‌.وه‌ڕێكه‌وتن بۆ ئه‌و دوورگه‌یه‌ی كه‌ ده‌بێته‌ ماڵیان بۆ داهاتووێكی پێشبینیكراو.

ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ له‌ كامپه‌كه‌ی دوورگه‌ی نارو لێپرسینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵدا ده‌كری، ئه‌وجا حكوومه‌تی ئوستڕالیا بڕیار ده‌دا ئاخۆ دیپۆرتیان بكاته‌وه‌ یان وه‌ریان بگری.

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

 

READ_MORE

رۆژ كه‌ریم هه‌واڵی نه‌خۆشكه‌وتنی به‌درۆ ده‌خاته‌وه‌ ...زانا دزه‌یی PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:08 ئه‌ده‌ب و هونه‌ر

هونه‌رمه‌ند رۆژ كه‌ریم ئه‌و هه‌واڵانه‌ی ره‌تكرده‌وه‌، كه‌ گوایه‌ باری ته‌ندروستی ناجێگیره‌ و له‌ژێر چاودێری پزیشك دایه‌.

دوای چه‌ند ماڵپه‌ڕێك بڵاوكرایه‌وه‌ باری ته‌ندروستی رۆژ كه‌ریم ناجێگیره‌ و هه‌فته‌یه‌كه‌ له‌نه‌خۆشخانه‌ له‌ژێر چاودێری پزیشك دایه‌، به‌ڵام رۆژ كه‌ریم له‌لێدوانێكیدا هه‌واڵه‌كه‌ی به‌درۆ خسته‌وه‌ و رایگه‌یاند، سوپاس بۆ خوا باری ته‌ندروستیم زۆر باشه‌ و ئه‌و رۆژه‌ی ئه‌م هه‌واڵه‌ بڵاوكرایه‌وه‌ من له‌ به‌یانییه‌وه‌ تاوه‌كو ئێواره‌ له‌كاری رۆژانه‌ی خۆمدا بووم.

هه‌روه‌ها گوتیشی "پێویسته‌ ماڵپه‌ڕه‌كان رێگربن له‌بڵاوبوونه‌وه‌ی هه‌واڵی ناڕاست و بی سه‌رچاوه‌ی باوه‌ڕپێكراو، رۆژنامه‌نووسه‌كانیش خۆیان له‌م هه‌واڵانه‌ بپارێزن بۆئه‌وه‌ی متمانه‌ی خۆیان له‌ده‌ست نه‌ده‌ن".

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE

رۆژ كه‌ریم هه‌واڵی نه‌خۆشكه‌وتنی به‌درۆ ده‌خاته‌وه‌ ...زانا دزه‌یی PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:08 زانا دڵشآد دزه‌یی

هونه‌رمه‌ند رۆژ كه‌ریم ئه‌و هه‌واڵانه‌ی ره‌تكرده‌وه‌، كه‌ گوایه‌ باری ته‌ندروستی ناجێگیره‌ و له‌ژێر چاودێری پزیشك دایه‌.

دوای چه‌ند ماڵپه‌ڕێك بڵاوكرایه‌وه‌ باری ته‌ندروستی رۆژ كه‌ریم ناجێگیره‌ و هه‌فته‌یه‌كه‌ له‌نه‌خۆشخانه‌ له‌ژێر چاودێری پزیشك دایه‌، به‌ڵام رۆژ كه‌ریم له‌لێدوانێكیدا هه‌واڵه‌كه‌ی به‌درۆ خسته‌وه‌ و رایگه‌یاند، سوپاس بۆ خوا باری ته‌ندروستیم زۆر باشه‌ و ئه‌و رۆژه‌ی ئه‌م هه‌واڵه‌ بڵاوكرایه‌وه‌ من له‌ به‌یانییه‌وه‌ تاوه‌كو ئێواره‌ له‌كاری رۆژانه‌ی خۆمدا بووم.

هه‌روه‌ها گوتیشی "پێویسته‌ ماڵپه‌ڕه‌كان رێگربن له‌بڵاوبوونه‌وه‌ی هه‌واڵی ناڕاست و بی سه‌رچاوه‌ی باوه‌ڕپێكراو، رۆژنامه‌نووسه‌كانیش خۆیان له‌م هه‌واڵانه‌ بپارێزن بۆئه‌وه‌ی متمانه‌ی خۆیان له‌ده‌ست نه‌ده‌ن".

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE

ئوستڕالیا قاچاخچیێكی عێراقی 11 ساڵ حوكم ده‌كا ...گۆران سه‌باح PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:07 هه‌واڵ

عه‌لی حه‌یده‌ری، 37 ساڵ، پارساڵ له‌لایه‌ن پۆلیسی ئوستڕالیا گیرا دوای ئه‌وه‌ی به‌ به‌له‌م شه‌ش په‌نابه‌ری گه‌یاندبووه‌ كه‌ناره‌كانی ئه‌و وڵاته‌.دوای ساڵێك، ئه‌مڕۆ دادگه‌ی ڤیكتۆریا حوكمی 11 ساڵ زیندانی به‌سه‌ردا سه‌پاند. 

ئه‌م حوكمه‌ تا ئێسته‌ به‌ قورسترین حوكم داده‌نرێت له‌سه‌ر قاچاخچیێك درا بی له‌ ئوستڕالیا.قاچاخچییه‌كه‌ هاته‌ گرتن دوای ئه‌وه‌ی پۆلیس به‌ جلی مه‌ده‌نی داوای لی ده‌كا هه‌ندی كه‌س له‌ ئه‌نده‌نووسیاوه‌ بهێنێت بۆ ئوستڕالیا.ئه‌ویش به‌ كاره‌كه‌ هه‌ڵده‌ستی و دواتر ده‌كه‌وێته‌ داوی پۆلیس. 

حه‌یده‌ری زیاتر قاچاخچیی كورده‌كان بوو بۆ ئوستڕالیا.رۆڵێكی سه‌ره‌كی هه‌بووه‌ له‌ بردنی كورده‌كان بۆ ئوستڕالیا به‌ به‌له‌م.دادوه‌ر، مایكل رۆزنس، له‌ ناو دادگه‌ له‌ حه‌یده‌ری گوت: "تۆ هه‌ر ته‌نیا قاچاخچیێكی ساده‌ نه‌بووی، زۆر له‌وه‌ زیاتر بووی و له‌ هه‌موو قۆناخێكی رێی قاچاخ تێوه‌گڵاوی و ده‌ستت هه‌بووه‌."

حه‌یده‌ری هه‌شت هه‌زار دۆلار (80 وه‌ره‌قه‌) ی له‌ كوردێكی ئێرانی وه‌رگرتووه‌ له‌ 2009 تا به‌ به‌له‌م بیگه‌یه‌نێته‌ ئوستڕالیا.به‌له‌مه‌كه‌ هیچ كه‌لوپه‌لێكی سه‌لامه‌تی تێدا نه‌بووه‌ و زۆریش ترسناك بووه‌.

هه‌روه‌ها له‌ 2010 حه‌یده‌ری پاره‌ی له‌ دوو خێزانی تری كورد وه‌رگرتووه‌ و هێناویانی بۆ ئوستڕالیا.دوای گه‌یشتنیشیان پاره‌ی زیاتری لی وه‌رگرتوون.

دادگه‌ی ڤیكتۆریا حه‌یده‌ری به‌كار دێنی بۆ وه‌رگرتنی زانیاری زیاتر له‌سه‌ر قاچاخچییه‌كانی تر و گرتنیان.

 

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

فڕفڕۆک ...شێروان بێ دڵ PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:04 شێروان بێ دڵ

وه‌ک که‌شتیه‌کی ون بو

ده‌گه‌ڕێم له‌ که‌نارم

شه‌ونخونی وا ده‌که‌م

له‌گه‌ڵ ئێش و ئازارم

کوانێ ئه‌و یاره‌ جوانه‌ی

ده‌می گرته‌ باوه‌شی

ئێستا هیچ به‌دی ناکه‌م

بزره‌ چاوی ڕه‌شی

ئه‌وه‌نده‌ خۆڕاگرم

زۆرم دیوه‌ مه‌ینه‌تی

غه‌ریب و بێ که‌س ده‌ژیم

ئاخ له‌ ژینی زه‌حمه‌تی

ئه‌و گوڵه‌ی بۆنم ده‌کرد

له‌ ده‌ستما هه‌ڵوه‌ری

ئه‌و داره‌ی که‌ من چاندم

له‌ بۆ من نه‌بو به‌ری

چ له‌ناڵه‌ی قه‌ڵه‌م که‌م

که‌ پێگه‌م نیه‌ له‌ژین

ڕۆژ نیه‌ شێوه‌ن نه‌که‌م

من له‌بۆ خاکی شیرین

خۆزگه‌ ئه‌وسا بمردبام

که‌ له‌لای ئازیزان بوم

نه‌مده‌زانی خه‌م چیه‌

تابڵێی شادومان بوم

ئاخۆ ده‌توانم بڕۆم

ئه‌ من به‌ره‌و دواوه‌

وا به‌ره‌و پیری ده‌ڕۆم

شادی له‌من دزراوه‌

گه‌ر وڵات به‌جێبێڵی

یانی ژین به‌ جێی دێڵی

نرخی تاکێک هیچ نیه‌

ئه‌گه‌ر دور بو له‌ خێڵی

نیشتیمان بۆ من نه‌بو

غه‌یری خه‌م و ئازاری

له‌ بازاڕی هونه‌را

بێ دڵ نه‌یما بازاڕی

گۆرانی شادیش بچڕم

هه‌ر دڵم پڕی ژانه‌

به‌ جه‌سته‌ لێره‌ ده‌ژیم

فکرم لای کوردستانه‌

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

فی .......وطنی ...باوکی دوین PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 10:00 باوکی دوین

فی وطنی

تتراکم الأزمات

والقلم تفنن

عن الخوض

 فی المعانی المبعثرة

الجریمة والعقاب

والضحیة والجلاد

الوطنی والغازی

والمناضل

وأعباء المذاهب

إمتزجوا معا

وکونوا عجینة

لبارود ذکی

قد تلطخ شظایاها

فی دماء الأبریاء

وعمت الفوضی

فی غایة الأحداث

والأحزاب تستمیل

 فی المعانی ذاتها

وفی القنوات

أبواق ترسم

لون الدم

وقنوات ماتزال

تردد أغنیة

عن الوطن المنسی

فی أفواە الزمن

تتهاوی الأشلاء

وتختلط الأوراق

وشعب مایزال یعانی

شظف العیش

والقتل

 کاد مهنة المستثمرین

 

وآخرون من طینتی

یهمسون للقاتل

ویصد المسعفین

 

أناس إستأنسوا

مع الحکم

ولطخوا

کل أقلام بیظاء

وأسروا کل طائر

حاول

أن یغرد فی السماء

وأرواح شبابنا

ماتزال تطوف

بین الأرض

 وهالة وجدنا

ألیس الأجدی بهم

قبل الخوض فی الشروع

أن یوفروا لقمة

لحصة الجیاع

ویحسنوا...أزمة شعب

من العیش

فی الماء والکهرباء

حتی أتفە الأشیاء

من مقالید الحیاة

لایوجد فی بلادنا

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

خه‌ونێك له‌گه‌ڵ سه‌رده‌شت و سوران و شیخ ستار ... غازی كه‌ركوكی PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 09:53 غازی که‌رکوکی

شه‌ۆێكی زۆر تاریك و هێمن بوو، ڕۆشنایی نه‌بوو، چراكانیش نه‌مابوون، خه‌وم ئه‌بینی، له‌خه‌وه‌كه‌مدا، هه‌ر سێ شه‌هیدی قه‌له‌م ئازاد پێكه‌وه‌ بوون، من زیاتر سورانم ئه‌ناسی و چه‌ند جارێك پێكه‌وه‌ بوینه‌، وه‌ چاۆپێكه‌وتنی له‌ گه‌ڵمدا كردووه‌، كاكه‌ شیخ له‌ كۆنه‌وه‌ ناویم بیستبوو، چه‌ند جارێكیش پێكه‌وه‌ بووینه‌، له‌ كۆڕۆ كوبونه‌وه‌كانی رۆشنبیریدا، له‌ هه‌ڵاتنه‌كه‌ش بۆ سه‌یران بان یه‌كمان بینیبوو ئاواره‌ بووین، به‌ڵام سه‌رده‌شت ته‌نها به‌ هۆی نوسینه‌كانییه‌وه‌ ناوییم بیستبوو، له‌خه‌وه‌كه‌مدا سوران هاته‌ پێشه‌وه‌ لێم نزیك بوه‌وه‌، چاكۆ چۆنیمان كرد، وتی برایان ئه‌مه‌ غازی كه‌ركوكییه‌، شیخ وتی پێشتر یه‌كمان بینیوه‌، و گفتۆ گۆشمان كردووه‌ زیاتر له‌سه‌ر وه‌زعی كه‌ركووك، سه‌رده‌شت به‌خه‌نده‌یه‌كه‌وه‌ وتی، ئاگاداری خۆت به‌، وتم بۆ من ئه‌ناسی، وتی له‌ چاوه‌كانت شتێك به‌دی ئه‌كه‌م، سوران وتی كه‌ركووكی ئازادانه‌ ئه‌دوی و ئه‌نوسی، شیخ وتی ئه‌و ئازاد نییه‌، ئیستا ته‌نها ئیمه‌ ئازادین پاش ئازاردان، پێش ئیستا بۆ ئازادی ئه‌گه‌رایین، غازی ئیستا به‌دوای ئازادیدا ده‌گه‌رییـت، سه‌رده‌شت هه‌ر به‌خه‌نده‌وه‌ وتی، من زۆر شادمانم به‌ ئازادی ژیام له‌ پیناوی ئازادیدا ئازار درام ئیستاكه‌ ئازادم، سوران وتی، ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ كه‌ركوكی بگه‌رینه‌وه‌ واز له‌ ئازدی ناهینین، وه‌ ده‌یان جاری تر تیرورمان بكه‌ن هه‌ر ئازادیمان ئه‌وی، ئیمه‌ بوخومان باسمان له‌ ئازادی نه‌كرد، خومان بوینه‌ قوربانی قه‌له‌مه‌ ئازاده‌كان، شیخ وتی، من ته‌مه‌نم به‌سه‌ر بردووه‌ چه‌ندین جار ویستویانه‌ تیرورم بكه‌ن، هه‌ر جاره‌و له‌ ژێر ناونیشانیكی وه‌همدا شتم بۆ داری1راوه‌.وتم ئه‌زانن ئیوه‌ بوونه‌ (سه‌نبولی) ئازادی بۆ ئازادیخوازان، له‌ رۆژگاریكدا كه‌ كورد خاوه‌نی به‌شیكه‌ له‌ ئازادییه‌كان، سه‌رده‌شت دیسانه‌وه‌ به‌ خه‌نده‌وه‌ ته‌ماشای كردم، سوران به‌ بێده‌نگی و چاوه‌ گه‌شه‌كانی هه‌ڵهیناو ته‌ماشای كردم، وتی ده‌نگو باس چییه‌، زورم بۆیان گیرایه‌وه‌ زیاتر له‌ ده‌نگو باسه‌كانی كه‌ركووك، شیخ وتی ماندوو بووم زۆر به‌ پێوه‌ وه‌ستاین با دانیشین، سه‌رده‌شت وتی منیش ماندووم پیش تیرور كردنم زۆر ئازاریان دام إإإ سوران وتی نه‌یان هیشت هه‌ناسه‌ بده‌م تیروریان كردم، وتم ئێوه‌ ئه‌زانن كێ تیرورتانی كرد، شیخ وتی به‌ڵی كورد به‌ناوی كوردایه‌تییه‌وه‌، وتم كام جۆره‌ كوردیك، شیخ وتی ئه‌وانه‌ی پیش نیو سه‌ده‌ (ماموستا ئیبراهیم ئه‌حمه‌د وتویه‌تی، ئای كوردایه‌تی چه‌ند تاوان به‌ناوته‌وه‌ ئه‌كرێ) ، سه‌رده‌شت وتی ئه‌وانه‌ی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتو پاره‌ن، سوران وتی چاوه‌ریمه‌ بێنه‌ ئیره‌ ئه‌یان ناسمه‌وه‌، شیخ وتی سوران چون ئه‌بی ئه‌وانیش بینه‌وه‌ لای ئیمه‌، ئه‌وان ئه‌مرن، ئیمه‌ زیندووین نامرین، سه‌رده‌شت وتی خه‌لكی كوردستان ئه‌زانن كی ئێمه‌ی تیرور كرد، وتم به‌ڵی به‌ڵام خه‌ڵكی له‌ تیرور ترسی هه‌یه‌، سوران وتی كه‌ركووكی توش ئه‌زانی، وتم به‌ڵی هه‌موو رۆشنبیران و خوینكارانیش ئه‌زانن، سه‌رده‌شت وتی نه‌كه‌ی خوشه‌ویستی بكه‌ی، وتم من خاك و وڵاتم خوش ئه‌وی به‌نه‌ته‌وه‌كه‌مه‌وه‌، زور پرسیاری تریان لیكردم باسی ناكه‌م، شیخ وتی ئاگادار به‌ له‌سه‌ر بینینی خه‌ویش تیرورت نه‌كه‌ن، سوران پرسیاری هه‌ندی هه‌ڤاڵی كه‌ركووكی لیكردم، ؟؟؟؟ پێش ئه‌وه‌ی به‌خه‌به‌ر بێمه‌وه‌، شیخ وتی هه‌موو گفتو گۆكه‌ مه‌گێره‌وه‌، وتم په‌یامتان چیه‌ ئه‌گه‌ر گه‌رامه‌وه‌، وتیان سڵاومان بگه‌یه‌نه‌ به‌ ئازادیخوازانی كورد، سه‌رده‌شت وتی پێ یان رابگه‌ینه‌، بڵی ئه‌وان ئه‌لین ئێمه‌ سه‌ربه‌رزین و شه‌هیدی ئازادی قه‌له‌موو وشه‌ین، سوران وتی په‌یامم بۆ ئاواره‌كانی كه‌ركووك بگه‌ینه‌، شیخ وتی سلاوم بگه‌یه‌نه‌ به‌ ده‌سه‌ڵات پی یان بلی یه‌ك شت سودی هه‌یه‌ بۆتان ئه‌ویش خزمه‌تی مروڤه‌كان و هینانی هه‌مو مافه‌كان و رێزگرتن له‌ ئازادییه‌كان، ئاه‌ به‌خه‌به‌ر هاتم ئه‌مه‌ هه‌مووی خه‌ونه‌، كووا راستییه‌كان ????????

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE

مانگی هه‌نگوینی ئۆپۆزیسیۆن كۆتایی هات یه‌كڕیزیی ئۆپۆزیسیۆن درزی تێده‌كه‌وێت ...راپۆرت: ستیڤان شه‌مزینانی PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 09:51 ستیڤان شه‌مزینانی

*شوان رابه‌ر: ئۆپۆزیسیۆن له‌سه‌ر پرسه‌كان زۆر كۆك نین، بۆیه‌ ده‌سه‌ڵات داشی سواره‌

*هه‌ڵگورد جه‌لال: مانگی هه‌نگوینی ئۆپۆزیسیۆن سه‌ری كێشاوه‌ به‌ره‌و لێكترازان

حاڵی حازر یه‌كڕیزیی و هه‌ماهه‌نگی ئۆپۆزیسیۆن درزی تێكه‌وتووه‌، به‌به‌راوورد به‌ ساڵی رابردوو، ئێستا سێ لایه‌نه‌كه‌ی ئۆپۆزیسیۆنی كوردستان، له‌بری پڕۆژه‌ی هاوبه‌ش، له‌ حاڵه‌تی هێرشی راگه‌یاندندان بۆ سه‌ر یه‌كتری.ئه‌مه‌ش به‌ سه‌ره‌تای كۆتایی یه‌كڕیزیی ئۆپۆزیسیۆن هه‌ژمار ده‌كرێت و شرۆڤه‌كارانیش پێشبینی ده‌كه‌ن له‌ ئاینده‌دا و به‌ گۆڕانی هاوكێشه‌ سیاسییه‌كانی ناوخۆ و ناوچه‌كه‌، ئه‌و یه‌كڕیزییه‌ به‌ته‌واویی كۆتایی پێبێت.

له‌ قه‌یرانی عێراقدا، لایه‌نه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن بۆچوونی جیاوازییان هه‌بوو.كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتوو، له‌ به‌ره‌ی نه‌یارانی مالیكیدا بوون و له‌گه‌ڵ ئه‌و ته‌وژمه‌ بوون، كه‌ داوای سه‌ندنه‌وه‌ی متمانه‌ی له‌ سه‌رۆك وه‌زیری عێراق ده‌كرد، به‌ڵام به‌پێچه‌وانه‌وه‌ گۆڕان كه‌وته‌ به‌ره‌ی به‌رامبه‌ر.ئه‌مه‌ش سه‌ره‌تای ده‌ركه‌وتنی ناكۆكیی نێوان ئه‌و سێ لایه‌نه‌ بوو.پاش ئه‌وه‌شی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم، بانگهێشتی لایه‌نه‌ كوردستانییه‌كانی كرد بۆ دۆزینه‌وه‌ی رێگاچاره‌ بۆ ده‌ربازبوون له‌ قه‌یرانی عێراق، گۆڕان بایكۆتی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی كرد، به‌ڵام كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتووی ئیسلامی به‌شداریی ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یان كرد.له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و هێرشانه‌شی كرانه‌ سه‌ر كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتوو بۆ به‌شداریی له‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌."مه‌ولود باوه‌مراد" ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی یه‌كگرتوو ئه‌و چوونه‌ی بۆ لای سه‌رۆكی هه‌رێم به‌ "جیهاد" پێناسه‌ كرد.

له‌لایه‌كی تره‌وه‌، له‌ به‌رامبه‌ر هێرشی راگه‌یاندنی گۆڕان بۆ سه‌ر كۆمه‌ڵ، عه‌لی باپیر ئه‌میری كۆمه‌ڵ ره‌خنه‌ی توندی له‌ چوونی نه‌وشیروان مسته‌فا بۆ ئێران گرت، هاوكات ره‌خنه‌شی له‌ كۆبوونه‌وه‌ی دووقۆڵی و داخراوی نه‌وشیروان مسته‌فا و ئاشتی هه‌ورامی وه‌زیری سامانه‌ سروشتییه‌كان گرت.هاوكات گۆڕان و كۆمه‌ڵ ره‌خنه‌ی توندیان ئاڕاسته‌ی یه‌كگرتوو كرد، كه‌ رازی بووه‌ به‌ پاره‌ی حكوومه‌ت قه‌ره‌بووی باره‌گاكانی بكرێته‌وه‌، له‌ به‌رامبه‌ردا یه‌كگرتوو ئه‌مه‌ی به‌ مافێكی ره‌وای خۆی دایه‌ قه‌ڵه‌م.بۆیه‌ ده‌بینین له‌ ئێستادا ئه‌و یه‌كڕیزییه‌ی ئۆپۆزیسیۆن وه‌ك جاران نه‌ماوه‌ و درزێكی گه‌وره‌ی تێكه‌وتووه‌ كه‌ ره‌نگه‌ دواجار هاوپه‌یمانییه‌كه‌یان له‌ناو ببات.

شوان رابه‌ر، ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی كۆمه‌ڵی ئیسلامی، وێڕای ئه‌وه‌ی ره‌تیده‌كاته‌وه‌ یه‌كڕیزیی ئۆپۆزیسیۆن له‌ناوچوو بێت، به‌ڵام باس له‌وه‌ ده‌كات، په‌یوه‌ندیی لایه‌نه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن وه‌ك پێشوو گه‌رم و گوڕ نییه‌.وتیشی "ئێستا تا رادده‌یه‌ك راوێژ و كۆبوونه‌وه‌ له‌نێوان موعاره‌زه‌ی كوردستان هه‌یه‌، وه‌لێ‌ وه‌ك جاران گه‌رم و گوڕ نین، تا رادده‌یه‌ك خاوییان تێكه‌وتووه‌، وه‌ك پێویست كۆبوونه‌وه‌ ناكه‌ن، هه‌ڵوێست وه‌رناگرن، به‌رگریی له‌ مافه‌كانی خه‌ڵك ناكه‌ن، له‌سه‌ر پرسه‌كان زۆر كۆك نین، جار جاره‌ لێك ده‌خوێنن، بۆیه‌ ده‌سه‌ڵات داشی سواره‌، ئه‌وه‌ش شتێكی خراپه‌، زه‌ڕبه‌ له‌ خۆیان و خه‌ڵك ده‌دا، پێویسته‌ خۆیان فۆڕمات و چالاك و توند و تۆڵ بكه‌نه‌وه‌، به‌رگریی له‌ ماف و ئامانجه‌كانی خه‌ڵك بكه‌ن.ئۆپۆزیسیۆن، ساڵی 2011 زۆر چالاكتر بوو، ده‌سه‌ڵاتی لاواز و هه‌راسان كردبوو، هه‌نگاو و هه‌ڵوێستی به‌هێز بوو، فشاری زۆری خستبووه‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات، ئێستا ساردی تێكه‌وتووه‌، وه‌ك جاران ده‌سه‌ڵات حسابی بۆ ناكا، هه‌ر لایه‌نه‌ و زیاتر حسابی خۆیان ده‌كه‌ن، پێویسته‌ به‌ هه‌موویان خه‌ڵك له‌بیر نه‌كه‌ن".

ئه‌ندامه‌كه‌ی سه‌ركردایه‌تی كۆمه‌ڵ، به‌ "شه‌پۆل"ی راگه‌یاند "ئه‌گه‌ر موعاره‌زه‌ نه‌بێ‌ ده‌سه‌ڵات ره‌حم به‌خه‌ڵك ناكا، فشاری زۆر ده‌خاته‌ سه‌ر خه‌ڵك و مافی خه‌ڵك پێشێل ده‌كات.پێویسته‌ زیاتر پرس و راوێژ به‌یه‌كتر بكه‌ن، درزیان تێنه‌كه‌وێ‌، پێكه‌وه‌ گۆڕانكاریی و چاكسازیی بكه‌ن.موعاره‌زه‌ ده‌بێ‌ بزانێ‌ ده‌سه‌ڵات هه‌میشه‌ هه‌وڵی لێككردنی ده‌دا، له‌ كاتی شێنه‌یی حسابی بۆ ناكا و له‌ كاتی ته‌نگانه‌ش په‌نای بۆ ده‌بات، با موعاره‌زه‌ش ساده‌ نه‌بێ‌ و خۆی راده‌ستی ده‌سه‌ڵات نه‌كا.ئه‌گه‌ر موعاره‌زه‌ له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵات بێ‌ و هه‌ڵوێستی نه‌بێ‌ به‌ موعاره‌زه‌ حسێب نییه‌".

پێشتریش یه‌كێكه‌ له‌ سه‌ركرده‌كانی ئۆپۆزیسیۆن رایگه‌یاندبوو، خۆری ئۆپۆزیسیۆن له‌ ئاوابووندایه‌ و یه‌كڕیزیی و هه‌ماهه‌نگیشیان به‌ره‌و كۆتایی ده‌ڕوات، به‌ڵام "عومه‌ر عه‌بدولعه‌زیز" سه‌رۆكی فراكسیۆنی یه‌كگرتوو له‌ په‌رله‌مانی كوردستان، ره‌تیده‌كاته‌وه‌ ئه‌و بۆچوونه‌ له‌ راستییه‌وه‌ نزیك بێت و به‌ "شه‌پۆل"ی راگه‌یاند "نازانم ئه‌و سه‌ركرده‌یه‌ی ئۆپۆزسیۆن كێیه‌ پێشوه‌خت هه‌واڵ ده‌زانێ؟ به‌ڵام من له‌ هه‌ڵوێستی یه‌كگرتوو به‌رپرسم كه‌ بڕیاری جیددی داوه‌ له‌م خوله‌دا ئۆپۆزیسیۆن ده‌بێ، پشتیوانی له‌هه‌ر هێزێكی ئۆپۆزیسیۆنیش ده‌كات له‌و به‌ره‌یه‌دا بمێنێته‌وه‌، یا بێته‌ ناوی.كه‌سانی تری له‌گه‌ڵ بن یان نا، چوونكه‌ پێشتریش یه‌كگرتوو تاقی كراوه‌ته‌وه‌ كه‌ راستگۆیه‌ له‌ هه‌ڵوێسته‌كانیدا، راشكاوه‌ له‌ بۆچوونه‌كانیدا.هه‌ر كاتیش قه‌ناعه‌تی سیاسیی گۆڕا، رایده‌گه‌یه‌نێ، به‌تایبه‌تی كاتێ دڵنیابوو به‌رژه‌وه‌ندیی خه‌ڵكی كوردستان هه‌ڵوێستێكی تر ده‌خوازێ".

هه‌ڵگورد جه‌لال، نووسه‌ر و چاودێری سیاسیی، پێیوایه‌ له‌ سیاسه‌تدا دۆستایه‌تی و دوژمنایه‌تی هه‌میشه‌یی بوونی نییه‌، بۆیه‌ ئاساییه‌ به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندیی و قۆناغه‌كان جۆری په‌یوه‌ندیی هێز و لایه‌نه‌كان گۆڕانی به‌سه‌ردا بێت.ئه‌و چاودێره‌ سیاسییه‌ به‌ "شه‌پۆل"ی راگه‌یاند "په‌یوه‌ندیی و دۆستایه‌تی نێوان هه‌ریه‌ك له‌ (گۆڕان، یه‌كگرتوو، كۆمه‌ڵ) له‌دوای رووداوه‌كانی (17) ی شوباته‌وه‌ ده‌ستی پێكردووه‌ و خۆی له‌كۆمه‌ڵێك ئامانج و به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبه‌شدا ده‌بینییه‌وه‌.كۆبوونه‌وه‌ و سه‌ردان و دیداری لوتكه‌ و به‌رپرسه‌كانی ئه‌و سێ لایه‌نه‌ و هه‌ماهه‌نگی نێوان میدیاكانیان و هاوهه‌ڵوێستی په‌رله‌مانتاره‌كانیان له‌كوردستان و به‌غدا به‌شێك بوون له‌و مانگه‌ هه‌نگوینییه‌ی باسی لێوه‌ده‌كرێت له‌ په‌یوه‌ندیی نێوانیاندا، به‌ڵام له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای كۆمه‌ڵێك به‌رژه‌وه‌ندیی سیاسیی و ئابووری دروست ببوو، بۆیه‌ به‌ به‌ده‌ستهێنانی هه‌ریه‌ك له‌و به‌رژه‌وه‌ندییانه‌ له‌لایه‌ن هه‌ریه‌كێك له‌ لایه‌نه‌كان یاخود له‌لایه‌ن سه‌رجه‌میانه‌وه‌، ده‌شێت په‌یوه‌ندییه‌كه‌ نه‌ك هه‌ر هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌، به‌ڵكو بگاته‌ ئاستی دژایه‌تیكردن و بوون به‌نه‌یاری یه‌كتریش".

هه‌ڵگورد جه‌لال، پێیوایه‌ له‌ ئێستادا لایه‌نه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن گه‌یشتوونه‌ته‌ ئاستی نه‌یاریكردنی یه‌كتر و ده‌ڵێت "ئه‌و به‌ریه‌ككه‌وتنه‌ میدیاییه‌ی ئێستا له‌نێوان گۆڕان و كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتوودا هه‌ستی پێده‌كرێت، ئاماژه‌یه‌كی باشمان پێده‌دات به‌وه‌ی مانگه‌ هه‌نگوینییه‌كه‌ سه‌ری كێشاوه‌ به‌ره‌و لێكترازان و له‌یه‌كتر دووركه‌وتنه‌وه‌.بڕوام وایه‌ گه‌ر 17 شوبات نه‌بوایه‌، مه‌حاڵ بوو ئه‌و سێ لایه‌نه‌ وا به‌و جۆره‌ له‌یه‌ك نزیك ببنه‌وه‌، چوونكه‌ ده‌ره‌نجامه‌كان ئه‌وه‌ی ده‌رخست هه‌ر یه‌كه‌یان شه‌ڕی به‌رژه‌وه‌ندیی خۆی ده‌كرد و ده‌یویست دوو لایه‌نه‌كه‌ی تر وه‌ك قه‌ڵغانێك به‌كار بهێنێت".

تێبینی: ئه‌م راپۆرته‌ له‌ ژماره‌ "13" گۆڤاری "شه‌پۆل" له‌ رۆژی 1-9-2012 بڵاوبووه‌ته‌وه‌.

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

مانگی هه‌نگوینی ئۆپۆزیسیۆن كۆتایی هات یه‌كڕیزیی ئۆپۆزیسیۆن درزی تێده‌كه‌وێت ...راپۆرت: ستیڤان شه‌مزینانی PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 09:51 ڕاپۆرت

*شوان رابه‌ر: ئۆپۆزیسیۆن له‌سه‌ر پرسه‌كان زۆر كۆك نین، بۆیه‌ ده‌سه‌ڵات داشی سواره‌

*هه‌ڵگورد جه‌لال: مانگی هه‌نگوینی ئۆپۆزیسیۆن سه‌ری كێشاوه‌ به‌ره‌و لێكترازان

حاڵی حازر یه‌كڕیزیی و هه‌ماهه‌نگی ئۆپۆزیسیۆن درزی تێكه‌وتووه‌، به‌به‌راوورد به‌ ساڵی رابردوو، ئێستا سێ لایه‌نه‌كه‌ی ئۆپۆزیسیۆنی كوردستان، له‌بری پڕۆژه‌ی هاوبه‌ش، له‌ حاڵه‌تی هێرشی راگه‌یاندندان بۆ سه‌ر یه‌كتری.ئه‌مه‌ش به‌ سه‌ره‌تای كۆتایی یه‌كڕیزیی ئۆپۆزیسیۆن هه‌ژمار ده‌كرێت و شرۆڤه‌كارانیش پێشبینی ده‌كه‌ن له‌ ئاینده‌دا و به‌ گۆڕانی هاوكێشه‌ سیاسییه‌كانی ناوخۆ و ناوچه‌كه‌، ئه‌و یه‌كڕیزییه‌ به‌ته‌واویی كۆتایی پێبێت.

له‌ قه‌یرانی عێراقدا، لایه‌نه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن بۆچوونی جیاوازییان هه‌بوو.كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتوو، له‌ به‌ره‌ی نه‌یارانی مالیكیدا بوون و له‌گه‌ڵ ئه‌و ته‌وژمه‌ بوون، كه‌ داوای سه‌ندنه‌وه‌ی متمانه‌ی له‌ سه‌رۆك وه‌زیری عێراق ده‌كرد، به‌ڵام به‌پێچه‌وانه‌وه‌ گۆڕان كه‌وته‌ به‌ره‌ی به‌رامبه‌ر.ئه‌مه‌ش سه‌ره‌تای ده‌ركه‌وتنی ناكۆكیی نێوان ئه‌و سێ لایه‌نه‌ بوو.پاش ئه‌وه‌شی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم، بانگهێشتی لایه‌نه‌ كوردستانییه‌كانی كرد بۆ دۆزینه‌وه‌ی رێگاچاره‌ بۆ ده‌ربازبوون له‌ قه‌یرانی عێراق، گۆڕان بایكۆتی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی كرد، به‌ڵام كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتووی ئیسلامی به‌شداریی ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یان كرد.له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و هێرشانه‌شی كرانه‌ سه‌ر كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتوو بۆ به‌شداریی له‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌."مه‌ولود باوه‌مراد" ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی یه‌كگرتوو ئه‌و چوونه‌ی بۆ لای سه‌رۆكی هه‌رێم به‌ "جیهاد" پێناسه‌ كرد.

له‌لایه‌كی تره‌وه‌، له‌ به‌رامبه‌ر هێرشی راگه‌یاندنی گۆڕان بۆ سه‌ر كۆمه‌ڵ، عه‌لی باپیر ئه‌میری كۆمه‌ڵ ره‌خنه‌ی توندی له‌ چوونی نه‌وشیروان مسته‌فا بۆ ئێران گرت، هاوكات ره‌خنه‌شی له‌ كۆبوونه‌وه‌ی دووقۆڵی و داخراوی نه‌وشیروان مسته‌فا و ئاشتی هه‌ورامی وه‌زیری سامانه‌ سروشتییه‌كان گرت.هاوكات گۆڕان و كۆمه‌ڵ ره‌خنه‌ی توندیان ئاڕاسته‌ی یه‌كگرتوو كرد، كه‌ رازی بووه‌ به‌ پاره‌ی حكوومه‌ت قه‌ره‌بووی باره‌گاكانی بكرێته‌وه‌، له‌ به‌رامبه‌ردا یه‌كگرتوو ئه‌مه‌ی به‌ مافێكی ره‌وای خۆی دایه‌ قه‌ڵه‌م.بۆیه‌ ده‌بینین له‌ ئێستادا ئه‌و یه‌كڕیزییه‌ی ئۆپۆزیسیۆن وه‌ك جاران نه‌ماوه‌ و درزێكی گه‌وره‌ی تێكه‌وتووه‌ كه‌ ره‌نگه‌ دواجار هاوپه‌یمانییه‌كه‌یان له‌ناو ببات.

شوان رابه‌ر، ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی كۆمه‌ڵی ئیسلامی، وێڕای ئه‌وه‌ی ره‌تیده‌كاته‌وه‌ یه‌كڕیزیی ئۆپۆزیسیۆن له‌ناوچوو بێت، به‌ڵام باس له‌وه‌ ده‌كات، په‌یوه‌ندیی لایه‌نه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن وه‌ك پێشوو گه‌رم و گوڕ نییه‌.وتیشی "ئێستا تا رادده‌یه‌ك راوێژ و كۆبوونه‌وه‌ له‌نێوان موعاره‌زه‌ی كوردستان هه‌یه‌، وه‌لێ‌ وه‌ك جاران گه‌رم و گوڕ نین، تا رادده‌یه‌ك خاوییان تێكه‌وتووه‌، وه‌ك پێویست كۆبوونه‌وه‌ ناكه‌ن، هه‌ڵوێست وه‌رناگرن، به‌رگریی له‌ مافه‌كانی خه‌ڵك ناكه‌ن، له‌سه‌ر پرسه‌كان زۆر كۆك نین، جار جاره‌ لێك ده‌خوێنن، بۆیه‌ ده‌سه‌ڵات داشی سواره‌، ئه‌وه‌ش شتێكی خراپه‌، زه‌ڕبه‌ له‌ خۆیان و خه‌ڵك ده‌دا، پێویسته‌ خۆیان فۆڕمات و چالاك و توند و تۆڵ بكه‌نه‌وه‌، به‌رگریی له‌ ماف و ئامانجه‌كانی خه‌ڵك بكه‌ن.ئۆپۆزیسیۆن، ساڵی 2011 زۆر چالاكتر بوو، ده‌سه‌ڵاتی لاواز و هه‌راسان كردبوو، هه‌نگاو و هه‌ڵوێستی به‌هێز بوو، فشاری زۆری خستبووه‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات، ئێستا ساردی تێكه‌وتووه‌، وه‌ك جاران ده‌سه‌ڵات حسابی بۆ ناكا، هه‌ر لایه‌نه‌ و زیاتر حسابی خۆیان ده‌كه‌ن، پێویسته‌ به‌ هه‌موویان خه‌ڵك له‌بیر نه‌كه‌ن".

ئه‌ندامه‌كه‌ی سه‌ركردایه‌تی كۆمه‌ڵ، به‌ "شه‌پۆل"ی راگه‌یاند "ئه‌گه‌ر موعاره‌زه‌ نه‌بێ‌ ده‌سه‌ڵات ره‌حم به‌خه‌ڵك ناكا، فشاری زۆر ده‌خاته‌ سه‌ر خه‌ڵك و مافی خه‌ڵك پێشێل ده‌كات.پێویسته‌ زیاتر پرس و راوێژ به‌یه‌كتر بكه‌ن، درزیان تێنه‌كه‌وێ‌، پێكه‌وه‌ گۆڕانكاریی و چاكسازیی بكه‌ن.موعاره‌زه‌ ده‌بێ‌ بزانێ‌ ده‌سه‌ڵات هه‌میشه‌ هه‌وڵی لێككردنی ده‌دا، له‌ كاتی شێنه‌یی حسابی بۆ ناكا و له‌ كاتی ته‌نگانه‌ش په‌نای بۆ ده‌بات، با موعاره‌زه‌ش ساده‌ نه‌بێ‌ و خۆی راده‌ستی ده‌سه‌ڵات نه‌كا.ئه‌گه‌ر موعاره‌زه‌ له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵات بێ‌ و هه‌ڵوێستی نه‌بێ‌ به‌ موعاره‌زه‌ حسێب نییه‌".

پێشتریش یه‌كێكه‌ له‌ سه‌ركرده‌كانی ئۆپۆزیسیۆن رایگه‌یاندبوو، خۆری ئۆپۆزیسیۆن له‌ ئاوابووندایه‌ و یه‌كڕیزیی و هه‌ماهه‌نگیشیان به‌ره‌و كۆتایی ده‌ڕوات، به‌ڵام "عومه‌ر عه‌بدولعه‌زیز" سه‌رۆكی فراكسیۆنی یه‌كگرتوو له‌ په‌رله‌مانی كوردستان، ره‌تیده‌كاته‌وه‌ ئه‌و بۆچوونه‌ له‌ راستییه‌وه‌ نزیك بێت و به‌ "شه‌پۆل"ی راگه‌یاند "نازانم ئه‌و سه‌ركرده‌یه‌ی ئۆپۆزسیۆن كێیه‌ پێشوه‌خت هه‌واڵ ده‌زانێ؟ به‌ڵام من له‌ هه‌ڵوێستی یه‌كگرتوو به‌رپرسم كه‌ بڕیاری جیددی داوه‌ له‌م خوله‌دا ئۆپۆزیسیۆن ده‌بێ، پشتیوانی له‌هه‌ر هێزێكی ئۆپۆزیسیۆنیش ده‌كات له‌و به‌ره‌یه‌دا بمێنێته‌وه‌، یا بێته‌ ناوی.كه‌سانی تری له‌گه‌ڵ بن یان نا، چوونكه‌ پێشتریش یه‌كگرتوو تاقی كراوه‌ته‌وه‌ كه‌ راستگۆیه‌ له‌ هه‌ڵوێسته‌كانیدا، راشكاوه‌ له‌ بۆچوونه‌كانیدا.هه‌ر كاتیش قه‌ناعه‌تی سیاسیی گۆڕا، رایده‌گه‌یه‌نێ، به‌تایبه‌تی كاتێ دڵنیابوو به‌رژه‌وه‌ندیی خه‌ڵكی كوردستان هه‌ڵوێستێكی تر ده‌خوازێ".

هه‌ڵگورد جه‌لال، نووسه‌ر و چاودێری سیاسیی، پێیوایه‌ له‌ سیاسه‌تدا دۆستایه‌تی و دوژمنایه‌تی هه‌میشه‌یی بوونی نییه‌، بۆیه‌ ئاساییه‌ به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندیی و قۆناغه‌كان جۆری په‌یوه‌ندیی هێز و لایه‌نه‌كان گۆڕانی به‌سه‌ردا بێت.ئه‌و چاودێره‌ سیاسییه‌ به‌ "شه‌پۆل"ی راگه‌یاند "په‌یوه‌ندیی و دۆستایه‌تی نێوان هه‌ریه‌ك له‌ (گۆڕان، یه‌كگرتوو، كۆمه‌ڵ) له‌دوای رووداوه‌كانی (17) ی شوباته‌وه‌ ده‌ستی پێكردووه‌ و خۆی له‌كۆمه‌ڵێك ئامانج و به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبه‌شدا ده‌بینییه‌وه‌.كۆبوونه‌وه‌ و سه‌ردان و دیداری لوتكه‌ و به‌رپرسه‌كانی ئه‌و سێ لایه‌نه‌ و هه‌ماهه‌نگی نێوان میدیاكانیان و هاوهه‌ڵوێستی په‌رله‌مانتاره‌كانیان له‌كوردستان و به‌غدا به‌شێك بوون له‌و مانگه‌ هه‌نگوینییه‌ی باسی لێوه‌ده‌كرێت له‌ په‌یوه‌ندیی نێوانیاندا، به‌ڵام له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای كۆمه‌ڵێك به‌رژه‌وه‌ندیی سیاسیی و ئابووری دروست ببوو، بۆیه‌ به‌ به‌ده‌ستهێنانی هه‌ریه‌ك له‌و به‌رژه‌وه‌ندییانه‌ له‌لایه‌ن هه‌ریه‌كێك له‌ لایه‌نه‌كان یاخود له‌لایه‌ن سه‌رجه‌میانه‌وه‌، ده‌شێت په‌یوه‌ندییه‌كه‌ نه‌ك هه‌ر هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌، به‌ڵكو بگاته‌ ئاستی دژایه‌تیكردن و بوون به‌نه‌یاری یه‌كتریش".

هه‌ڵگورد جه‌لال، پێیوایه‌ له‌ ئێستادا لایه‌نه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن گه‌یشتوونه‌ته‌ ئاستی نه‌یاریكردنی یه‌كتر و ده‌ڵێت "ئه‌و به‌ریه‌ككه‌وتنه‌ میدیاییه‌ی ئێستا له‌نێوان گۆڕان و كۆمه‌ڵ و یه‌كگرتوودا هه‌ستی پێده‌كرێت، ئاماژه‌یه‌كی باشمان پێده‌دات به‌وه‌ی مانگه‌ هه‌نگوینییه‌كه‌ سه‌ری كێشاوه‌ به‌ره‌و لێكترازان و له‌یه‌كتر دووركه‌وتنه‌وه‌.بڕوام وایه‌ گه‌ر 17 شوبات نه‌بوایه‌، مه‌حاڵ بوو ئه‌و سێ لایه‌نه‌ وا به‌و جۆره‌ له‌یه‌ك نزیك ببنه‌وه‌، چوونكه‌ ده‌ره‌نجامه‌كان ئه‌وه‌ی ده‌رخست هه‌ر یه‌كه‌یان شه‌ڕی به‌رژه‌وه‌ندیی خۆی ده‌كرد و ده‌یویست دوو لایه‌نه‌كه‌ی تر وه‌ك قه‌ڵغانێك به‌كار بهێنێت".

تێبینی: ئه‌م راپۆرته‌ له‌ ژماره‌ "13" گۆڤاری "شه‌پۆل" له‌ رۆژی 1-9-2012 بڵاوبووه‌ته‌وه‌.

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

وه‌زیری خوێندنی باڵا: بۆ وه‌رگرتنی خوێندكاران، زانكۆ لاین له‌ شه‌ممه‌وه‌ كارا ده‌كرێت PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 09:47 پارت و ڕێکخراوه‌کان

* راگه‌یاندنی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی (هێمن ئه‌مین شوانی)

 به‌مه‌به‌ستی راگه‌یاندنی چۆنێتی پركردنه‌وه‌ی فۆرمی وه‌رگرتنی خوێندكاران له‌ زانكۆ و په‌یمانگه‌كانی هه‌رێمی كوردستان بۆ ساڵی نوێی خوێندنی (2012- 2013) ، ئه‌مرۆ پێنچ شه‌ممه‌ رێكه‌وتی (20/9/2012) د.عه‌لی سه‌عید وه‌زیری خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی له‌ هۆڵی ڤیدیۆ كۆنفرانسی دیوانی وه‌زاره‌ت كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌ی ساز كرد.

له‌سه‌ره‌تایی كۆنگره‌ رۆژنامه‌یه‌كه‌دا وه‌زیری خوێندنی باڵا ئه‌وه‌ی راگه‌یاند: له‌ شه‌ممه‌ی داهاتوو كه‌ ده‌كاته‌ رێكه‌وتی 22/9/2012 پێشكه‌شكردنی داواكاری بۆ وه‌رگرتن له‌ زانكۆ و په‌یمانگه‌كانی هه‌رێمی كوردستان ده‌ست پێ‌ ده‌كات، رونیشی كرده‌وه‌ پرۆسه‌ی پێشكه‌شكردنی داواكاری ته‌نها به‌شێوازی (زانكۆ لاین) ده‌بێت و هیچ جۆره‌ فۆرمێك دابه‌ش ناكرێت، باسی له‌وه‌ش كرد ته‌نها ده‌رچووانی خولی یه‌كه‌م ده‌توانن داواكاری پێشكه‌ش بكه‌ن و پرۆسه‌كه‌ش بۆ خوێندكاران و قوتابیان تا (2) ی مانگی داهاتوو به‌رده‌وام ده‌بێت، ده‌توانن له‌و ماوه‌یه‌دا داوكارییه‌كانیان پێشكه‌ش بكه‌ن، سه‌باره‌ت به‌ده‌رچووانی خولی دووه‌میش د.عه‌لی سه‌عید وه‌زیری خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی راگه‌یاند: ئه‌وان واته‌ ده‌رچووانی خولی دووه‌م له‌ رێكه‌وتی (26 یان 27/ئه‌یلول) رێگه‌یان پێ‌ ده‌درێت فۆرمی وه‌رگرتن له‌ زانكۆ و په‌یمانگه‌كان پێشكه‌ش بكه‌ن، هه‌روه‌ك هۆكاری دواكه‌وتنی ده‌رچووانی خولی دووه‌می گه‌ڕانده‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ ژماره‌ك له‌ ده‌رچووانی 12ی ئاماده‌یی كه‌ تانه‌یان له‌ نمره‌كانیان گرتووه‌، بۆیه‌ تا گه‌رانه‌وه‌ی ده‌رئه‌نجامی ئه‌و تانانه‌ ناتوانن داواكاری پێشكه‌ش بكه‌ن، هه‌روه‌ك ده‌رچووانی خولی دووه‌میشی دڵنیاكرده‌وه‌ كه‌ ده‌ست ناكرێت به‌دابه‌شكردن و وه‌رگرتنی خوێندكاران تا ته‌واوی خوێندكاران و قوتابیان داواكاری وه‌رگرتن پێشكه‌ش نه‌كه‌ن، وتیشی كاتێك ئه‌و پرۆسه‌یه‌ ده‌ست پێ‌ ده‌كات كه‌ هه‌مووان داواكاریان پێشكه‌ش كردبێت و ئینجا له‌ رێگه‌ی كۆمپیوته‌ره‌ بڕیار له‌سه‌ر داواكارییه‌كانیان ده‌درێت.

 له‌ به‌شێكی دیكه‌ی كۆنگره‌ رۆژنامه‌یه‌كه‌دا وه‌زیری خوێندنی باڵا روو له‌ ده‌رچووانی 12ی ئاماده‌ی داوای لێكردن سه‌ردانی ئاماده‌ییه‌كانی خۆیان بكه‌ن بۆ وه‌رگرتنی رێبه‌ری ده‌رچووان كه‌ بێ‌ به‌رامبه‌ر بۆ هه‌موو خوێندكاران و فوتابیان دابین كراوه‌، هه‌روه‌ك داواشی لێكردن كه‌ به‌وردی زانیارییه‌كانی ناو رێبه‌ریه‌كه‌ به‌وردی بخوێننه‌وه‌ دواتر لیستێك ئاماده‌ بكه‌ن كه‌ ئه‌و هه‌ڵبژاردانه‌ له‌ خۆبگرێت كه‌ خوازیارن به‌پێی نمره‌كانیان له‌ زانكۆ و په‌یمانگه‌كان لێی وه‌ربگیرێن، پاشان ده‌ست بكه‌ن به‌پڕكردنه‌وه‌ و پێشكه‌شكردنی داواكارییه‌كانیان له‌ رێگه‌ی زانكۆ لاینه‌وه‌.

د.عه‌لی سه‌عید ئاماژه‌ی به‌وه‌ش دا زۆر گرنگه‌ خوێندكاران و قوتابیان له‌ ئاماده‌ییه‌كانیان ووشه‌ی تێپه‌ڕبوون (پاسۆرد) ی خۆیان له‌ خوێندنگه‌كانیان وه‌ربگرن، چونكه‌ به‌بێ‌ بوونی ئه‌و پاسۆرده‌ ناتوانن پرۆسه‌ی وه‌رگرتن له‌ زانكۆ و په‌یمانگه‌كان جێ‌ به‌جێ‌ بكه‌ن، هه‌روه‌ك داواشی له‌ دابه‌شكه‌رانی پاسۆرد له‌ خوێندنگه‌و قوتابخانه‌كان كرد كه‌ به‌هیچ شێوه‌یه‌ك پاسۆردی خوێندكاران و قوتابیان نه‌ده‌ن به‌دایك و باوك و خوشك و براو كه‌س نزیكه‌كانی و هاوڕییانی خوێندكاران و قوتابیان، جگه‌ له‌ ده‌رچووان خۆیان نه‌بێت، رونیشی كرده‌وه‌ بۆ ئاسانكاری خوێندكاران و قوتابیان به‌جیاوازی ساڵی رابردوو ئه‌مساڵ به‌نوسراوی ره‌سمی پاسۆردی خوێندكاران و قوتابیان گه‌ێندراوه‌ته‌ سه‌رجه‌م به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی په‌روه‌رده‌ له‌ كوردستان تا له‌و رێگه‌یه‌وه‌ به‌سه‌ر ئاماده‌ییه‌كان و دواتر خودی خوێندكاران و قوتابیان دابه‌ش بكرێت كه‌ ساڵی رابردوو له‌ رێگه‌ی ئیمه‌یله‌وه‌ ئه‌و پاسۆرده‌ ده‌گه‌یشته‌وه‌ خوێندكاران.

وه‌زیری خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی ئه‌وه‌شی راگه‌یاند: كه‌ بۆ ئه‌مساڵی خوێندن جگه‌ له‌ ده‌رچووانی 2011-2012 ده‌رچووانی ساڵی پار و پێرار واته‌ (2009-2010، 2010-2011) ش ده‌توانن داواكاری پێشكه‌ش بكه‌ن، به‌مه‌رجێك له‌ هیچ زانكۆ و په‌یمانگه‌یه‌ك وه‌رنه‌گیرابن، به‌پێچه‌وانه‌وه‌ دواتر وه‌رگیرانه‌كه‌ی هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌.

 سه‌باره‌ت به‌ پلانی وه‌رگرتنی خوێندكاران و قوتابیان بۆ ساڵی نوێی خوێندن د.عه‌لی سه‌عید راگه‌یاند: پلانی ئه‌مساڵ بۆ وه‌رگرتنی خوێندكاران له‌ زانكۆ و په‌یمانگه‌ حكومیه‌كان بریتیه‌ له‌ (سی هه‌زارو هه‌شت سه‌د خوێندكارو قوتابی) ، هه‌روه‌ك له‌ پلاندایه‌ (پێنچ بۆ شه‌ش هه‌زار خوێندكاری و قوتابی) دیكه‌ له‌ زانكۆ ئه‌هلیه‌كان وه‌ربگیرێن، ئه‌وه‌شی راگه‌یاند: ده‌رچووانی ئه‌مساڵی 12ی ئاماده‌یی به‌هه‌ردوو لقی زانستی و وێژه‌ی بریتیه‌ له‌ (سی و هه‌شت هه‌زارو حه‌فتاو حه‌وت) خوێندكار.

 سه‌باره‌ت به‌ئه‌گه‌ر دروستبوونی كێشه‌ بۆ خوێندكاران له‌ كاتی پڕكردنه‌وه‌ی فۆرمی داواكاری له‌ رێگه‌ی زانكۆ لاین وه‌زیری خوێندنی باڵا جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ كرده‌وه‌ كه‌ سیسته‌می زانكۆ لاین بۆ چه‌ند جارێك تاقیكراوه‌ته‌وه‌، هه‌روه‌ك له‌ به‌شێك له‌و تاقیكردنه‌وانه‌ له‌لایه‌ن ده‌رچووانی 12ی ئاماده‌یه‌وه‌ كراوه‌و هیچ جۆره‌ كێشه‌یه‌كی نه‌بووه‌، ئه‌وه‌شی راگه‌یاند: بۆ هه‌ر كێشه‌و كه‌موكوڕییه‌كش له‌ كاتی پڕكردنه‌وه‌و پێشكه‌شكردنی فۆرمی داواكاری له‌ هه‌موو زانكۆكان مه‌ڵبه‌ندێكی راوێژكاری دانراوه‌، خوێندكاران و قوتابیان بۆ هه‌ر پرسیارێك ده‌توانن سه‌ردانی ئه‌و مه‌ڵبه‌ندی راوێژكارییانه‌ بكه‌ن، ئه‌وه‌ جگه‌ له‌وه‌ی هه‌موو رۆژێك بۆ ماوه‌ی سه‌عاتێك له‌و مه‌ڵبه‌ندی راوێژكارییانه‌ سمینارێك پێشكه‌ش ده‌كرێت و ده‌رچووانی 12ی ئاماده‌ی ده‌توانن سوودیان لێ‌ وه‌ربگرن، بۆیه‌ پێویست به‌وه‌ ناكات خوێندكاران و قوتابیان په‌له‌ بكه‌ن له‌ پڕكردنه‌وه‌ی فۆرمه‌كانیان.

 له‌ كۆتایی قسه‌كانیشیدا د.عه‌لی سه‌عید دووپاتی كرده‌وه‌ كه‌ له‌ زۆربه‌ی سه‌نته‌ره‌كان و ده‌سته‌ ته‌كنیكیه‌كان، سه‌نته‌رێكی ئینته‌رنێت بۆ ده‌رچووان ئاماده‌كراوه‌ به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی سێرڤه‌رو هێڵی ئینته‌رنێتیان نیه‌ له‌ ماڵه‌وه‌، بۆیه‌ ئه‌وان ده‌توانن سوود له‌و سه‌نته‌رانه‌ وه‌ربگرن و داوكارییه‌كانیان پێشكه‌ش بكه‌ن، هیواشی خواست ئه‌وانه‌ی كه‌ هێڵی ئینته‌رنێتیان هه‌یه‌ له‌ ماڵه‌وه‌ سه‌ردانی ئه‌و سه‌نته‌رانه‌ نه‌كه‌ن و قه‌ره‌باڵغی دروست نه‌كه‌ن.

له‌ به‌شی كۆتایی كۆنگره‌ رۆژنامه‌یه‌كه‌دا كه‌ ژماره‌یه‌ك له‌ به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتیه‌كان و سه‌ره‌په‌رشتیارانی زانكۆ و لاین و به‌رێوه‌به‌ری ناوه‌ندی وه‌رگرتنی خوێندكاران و قوتابیان ئاماده‌ی بوون، له‌رێگه‌ی ئامێری داتا شۆوه‌و چۆنێتی پڕكردنه‌وه‌ی فۆرمی داواكاری له‌ رێگه‌ی زانكۆ لایه‌نه‌وه‌ پێشكه‌ش به‌ نوێنه‌ری ده‌زگاو دامه‌زراوه‌كانی راگه‌یاندن كرد.

 كۆنگره‌ رۆژنامه‌یه‌كه‌ به‌ پرسیاری په‌یامنێران و نێردراوانی ده‌زگه‌كانی راگه‌یاندن و وه‌ڵامی سه‌ره‌په‌رشتیارانی زانكۆ و لاین كۆتایی پێ‌ هات.

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE

لە كتێبەكەی (سلمان روشدی) یەوە هیچ فێر نەبووین ...ئامانج ناجی نه‌قشبه‌ندی PDF Print Write e-mail
Sunday, 23 September 2012 09:09 نووسه‌ری دیکه‌

گەلێك لە ئێمە دێتەوە بیرمان كە چۆن ساڵانێك پێش ئیستا لە موسوڵماناندا قەیرانێك دروست كرا لە شەو و ڕۆژێكدا كەسێكی گومناو یاخود عەرەب واتەنی (نكرە) كە سەلمان روشدی بوو بەناو نووسەرێكی بەریتانی بەڕەچەڵەك هیندی، لەپاش نووسین وبڵاوكردنەوەی كتێبێك بەناوی (الایات الشیگانیە) لە ساڵی 1988 دا بووە بەناوبانگترین ودەوڵەمەند ترین كەس..ئەم كتێبەش تەنها ئەوەنەبێت سوكایەتی كردن بوو بە دینی ئیسلام وكەسایەتی پێغەمبەر (د.خ) هیچ بەهایەكی ئەدەبی ومەعریفی تێدا بەدی نەدەكرا، كتێبەكەش لەگەلێك لە وڵاتاندا رێگەی پێنەدرا بڵاو بكرێتەوە نەك تەنها ئەو وڵات و شارانەی زۆرینەیەكی موسوڵمان تیایدا دەژی وەك سنگافورە ومالیزیا بەلكو لەشوێنی دیكە وەك فنزویلا و لندن و نیویۆرك وگەلێك شوێنی دیكەش، بەڵام دوو هەنگاو كاردانەوەیەكی وەهای لێكەوتەوە كە ئەم نووسەرە سەرنجی تەواوی جیهانی بەلای خۆیدا ڕاكێشا، یەكەم سوتاندنی ژمارەیەكی زۆری ئەم كتێبە لە شاری برادفۆرد لەبەریتانیا لەساڵی 1989 دا و دەركردنی فەتوایەك لەلایەن (خومەینی) یەوە لەهەمان ساڵدا بە حەڵاڵ كردنی خوێنی سەلمان روشدی بەمەش حوكمی (مرتد) دەخرێتە پاڵی، جگە لەمەش لەوسەردەمەدا دەوترا كە ئێران پاداشتی یەك ملیۆن دۆلار دەداتە هەركەسێك كە ئەم نووسەرە بكوژێت..ئەمەش كاردانەوەی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا بەرامبەر ئێران بەجۆرێك هەندێك لە وڵاتانی ڕۆژئاوا پاڵیۆزی خۆیان لەئێران كشاندەوە وپەیوەندی دیبلۆماسیان لەگەڵ ئیران وەستاند، بەریتانیاش بەبیانووی ئازادی ڕادەربرین ئەوپەڕی بەرگریان كرد لە كتێبی (الایات الشیگانیە) ونوسەرەكەی، ئەمە سەرەڕای دەیان وسەدان خۆپیشاندان وناڕەزایی دەربڕین لەلایەن موسوڵمانانەوە لەسەرانسەی دونیادا...كەئەمەش هێندەی تر قەیرانەكەی گەورەكرد وبووە هۆی ریكلامێك بۆ ئەو كتێبە بێ بەهایە كە وەرگیڕدرا بۆ دەیان زمان و سەلمان روشدیش پێی بووە ملیاردیر، تاوەكو ئیستاش كتێبەكانی كە لەبواری جیاجیادا دەریدەكات پڕفۆشترینن لە رۆژئاوادا...واتا باس كردن و تیشك خستنەسەری زیاد لەپێویست بەوەكارە قێزەونەی سەلمان روشدی لەڕووی ماددیەوە قازانجێكی زۆری پێگەیاند، ئەمەش كارێكی وەهای كرد كە دواتر چەندین كەسی تینوو بۆ ناوبانگ پەیدا كردن كاری هاوشێوە ئەنجام بدەن لەوانەش سوتاندنی قورئانی پیرۆز لەلایەن قەشەی ئەمریكی (تیری جۆنز) ەوە لەساڵی 2011دا...كەبەداخەوە كوردستانی خۆشمان لەو كارلێكە بەدەر نەبوەو نیە وهەمووان دەزانن كە چەندین بەناو نووسەر و ڕۆژنامەنووس لەسایەی ئازادی دەربرین ئازادی بیروڕادا ئەسپی خۆیان لەم بوارەدا تاودا.گومانیشی تێدا نیە كەهەموو باوەڕدارێك وموسولمانێكی راستەقینە بە ئەركێكی پیرۆزی دەزانێت لەكاتی سوكایەتی كردن بە ئاین و بیروباوەڕ و سیمبولی ئاینەكەی كە پێغەمبەرە (د.خ) هەر كارێك ئەنجام بدات بۆ سالماندنی خۆشەویستی وپابەندبوون بەئاینی پیرۆزی ئیسلام و پیغەمبەری خودا كە بەبروای هەموو باوەڕدارێك باشترین خەلقی خودای گەورەیەو سوكایەتی پێكردنی هێڵێكی سورە كەنابێت ببەزێنرێت...لە ئیستاشدا قەیرانێكی هاوشێوەی كتێبەكەی سەلمان روشدی سەری هەڵداوە كە بەرهەم هێنانی فیلمێكە لەلایەن كەسانێكی ئاست نزمی گومناوەوەی مەسیحی (متێهین) ەوە كە تیایدا بەشێوەیەكی ناشرین وێنای پێغەمبەر (د.خ) دەكرێت سوكایەتی و بێرێزی بەرامبەر پێغەمبەر وسەرجەم موسوڵمانان دەكرێت حكومەتەكانی رۆژئاواش وەك پیشەی هەمیشەییان بەبیانووی ئازادی ڕادەربرینەوە بەرگری لێدەكەن، بەڵام دەبێت موسوڵمان لەخۆی بپرسێت ئایا زیادەڕۆیی لەكاردانەوەدا بەرامبەر ئەم قەیرانانە لە بەرژەوەندی كێیە، ئایا هەر ڕیكخراوی قاعیدە نەبوو كوشتنی بالیۆزی ئەمریكای لە لیبیا نەگرتە ئەستۆ..سوتاندنی بالیۆزخانەی ئەمریكا لە قاهیرە دەستگیر كردنی سەدان كەسی لێ نەكەوتەوە، موسوڵمانان لە سودان ولە گەلێك وڵاتانی دیكەی ئیسلامی سودمەند بوون لەهێرش كردنە سەر بالیۆزخانەو نوێنەرایەتی وڵاتانی ڕۆژئاوا، (حزب الله) ی لوبنانی ئەم كارەی نەقۆزتەوە بۆ بەرژەوەندی سیاسی، ئایا كاردانەوە بەرامبەر بەو سوكایەتیە بەكوشتن و سوتاندنی بالیۆزخانەی وڵاتانی خۆرئاوا رێگە لەو كەس ولایەنە قین لەدڵانە دەگرێت یان بەپێچەوانەوە..ئەبێت هەمووان ئەوە بزانین كە ئەم جۆرە كارانەی بەرامبەر ئاینی ئیسلام وپیرۆزیەكانی دەكرێت درێژەی دەبێت، بەڵام توندڕەوی لەكاردانەوەدا كلیلی چارەسەر نیە كوشتن وسوتاندن موسوڵمانان ناگەیەنێتە ئەنجام بەڵكو دەشێت ناساندنی ئاینی ئیسلامی راستەقینە باشترین وەلام بێت وەڵامی سوكایەتی بە پێغەمبەر (ێ) بەوە وەڵام بدرێتەوە كە تیشك بخرێتە سەر گەورەیی ولێبوردەیی ئەم پێشەوا مەزنەی مرۆڤایەتی و چیدی بەكاردانەوەی نەگونجاو سەلمان رۆشدیەكی دیكە و تیری جۆنزی دیكە دروست نەكەین.

 


 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

READ_MORE


Thursday 20 September 2012

به‌شێك له‌گه‌نده‌لیه‌كانی لیوا جه‌مال تاهیر پوَلیسی كه‌ركوك وكه‌م ته‌رخه‌میان!! ..ئارام كه‌ركوكی - توركیا PDF Print Write e-mail
Thursday, 20 September 2012 09:45 نووسه‌ری دیکه‌

وه‌ك له‌ سالی 2003ه‌وه‌ هاوارمانه‌ بوَ گه‌رانه‌وی ئاواره‌كانو پاراستنی ئاسایشی شاریی كه‌ركوك وناوچه‌ دابراوه‌كان خزمه‌ت كردنی ئه‌و شاره‌ له‌ سرینه‌وه‌یی ئاسه‌واریی به‌عه‌سو پشوودان به‌ خه‌ڵكه‌ ڕه‌شوو ڕوته‌كه‌ی كه‌ له‌ سالی 1960ه‌وه‌ بگره‌ زیاتر قوربانی و خه‌در لێكراوه‌، له‌ پێناوی هه‌ڵه‌ی سیاسیه‌كان وه‌ك باسمان كرد كه‌ركوك بچوك كرایه‌وه‌ بوَ ماده‌و له‌موڵكی نه‌ته‌وه‌ی كورد كرا به‌ شارێكی كێشه‌ له‌سه‌رو بوَ كاتی هه‌ڵبژاردنو ورده‌ ورده‌ چاك كردنی وسرینه‌ویی ئاسه‌واره‌كانی به‌عس كورد خوَی به‌رپرسیارێتی وه‌رگرت تا لیژنه‌پێك بێنێت هه‌نگاوه‌كانی سیاسی كورد چاره‌ سه‌ریی بكات ئه‌گه‌ر چی به‌رپرسی زوَر باڵای كورد له‌نێو لیژنه‌كه‌دا هه‌بوو به‌ڕای من له‌ (نه‌رمین عوسمانه‌وه‌ بوَ كاكه‌ ڕه‌ش سدیق) ته‌نها كاری بردنه‌ پێشه‌وه‌ی ناوی به‌رپرسه‌كانی حزبه‌كانو ناسیاروخزمم دی بوَ وه‌رگرتنی بری 10، 000000ده‌ ملیون دیناره‌كه‌ی وه‌ك قه‌ره‌بوو ئه‌درا به‌ خه‌ڵكی شاری كه‌ركوك بریی 20، 000000بیست ملیون دیناری عیراقیش بوَ عه‌ره‌ بی هاورده‌ كه‌ بگه‌رێنه‌وه‌، جیاوازی ئه‌م بره‌ پاره‌یه‌ كورد خوَی پێی ڕازی بوو به‌ دوو مه‌رج "یه‌كه‌م جێگری لیژنه‌كه‌ كورد بێت دوو" به‌رپرسی پوَلیسی كه‌ركوك كورد بێت واتا (مدیریه‌تی پوَلیس) كه‌ ئێستا لیواجه‌مال تاهیره‌، كه‌ من ده‌مه‌وێت ڕوَلی تواناو دزی ئه‌م پیاوه‌ ئاشكرا بكه‌م له‌ پاراستنی به‌رپرسیارێتی نیشتیمان وخوێنی شه‌هیدان و توانای كوردو شه‌خسیه‌تی كوردو سیاسی كورد، ده‌چمه‌ سه‌ر گه‌نده‌لێكانی خاڵ به‌ خاڵ ته‌وه‌رو باسكردنی به‌ چه‌ند شیكردنه‌وه‌یه‌ك پرسیاریش له‌ ئێوه‌ی خوێنه‌ر ئه‌كرێت وڵامه‌كه‌ی ڵای به‌رێزتانه‌ بوَ هه‌لوێست وه‌رگرتن یاخود خه‌م خوَریتان بوَ شاری كه‌ركوك چی ڕه‌نگدانه‌وه‌یه‌كی ئه‌بیت.

"لێوا جه‌مال تاهیر موچه‌كه‌ی به‌رامبه‌ر به‌ خزمه‌ته‌كه‌ی!

1_پوَلیسی عیراق به‌ پله‌ی نزم 6000هه‌زار وه‌ر ئه‌گرێت لیوا جه‌مال تاهیر 1ملیونێكو300دیناری عیراقی وه‌ر ئه‌گرێت له‌ماوه‌ی سالی 2004ه‌وه‌ پوَستی به‌رپرسی پوَلیسی كه‌ركوكی گرتوَته‌ ده‌ست كوَی موچه‌كه‌ی ده‌كاته‌ 124800000دینار له‌ ماوه‌ی 8سال حكومرانی ا_جگه‌ له‌ بری نه‌سرێ كه‌ هه‌یه‌تی ڕوَژانه‌ بوَ خواردن له‌ ماوه‌ی 8 سالدا 207360دیناری به‌ خواردن خواردوه‌ كه‌ له‌سه‌ر بودجه‌ی عیراق خوراكی پوَلیس و سه‌رباز دابین ئه‌كا به‌ 6 هه‌زار بوَ یه‌ك ڕوَژ ب_له‌ماوه‌ی دوو مانگدا بری 90 فیشه‌كی ده‌مانچه‌ی هه‌یه‌ كه‌ هه‌موو كات پێیه‌تی كه‌ بروا ناكه‌م فیشه‌كێكی ته‌قاندبێت سه‌یری ئاماره‌كه‌ی بكه‌ن له‌ ماوه‌ی 8سال كه‌ ده‌گاته‌ 96 مانگ دابه‌شی سه‌ر ژماره‌ دووی بكه‌ین ده‌گاته‌ 48مانگ له‌ ئێوه‌ ئه‌پرسم بری فیشه‌كی ده‌مانچه‌ با بلێن هه‌ر مه‌خزه‌نی 7تیه‌ كه‌ یه‌ك مه‌خزه‌ن بری پاره‌كه‌ی 7 هه‌زاره‌ دیناری عیراقیه‌ واتا خاتری ئه‌گرین بلێن له‌ مانگێكا 12مه‌خزه‌نی وه‌رگرتوه‌ له‌ 8 سالدا وتمان ئه‌ڵێن 48 مانگ كه‌ره‌تی 12ئه‌كاته‌ 576ئه‌م ژماره‌یه‌ كه‌ره‌تی 7 هه‌زاری بكه‌ین بوَ نرخی یه‌ك مه‌خزه‌ن بری پاره‌كه‌ ده‌گاته‌ 4032ملیون و سی و دوو دیناری عیراقی ج_بری سوته‌مه‌نی مدیریه‌تی كه‌ركوك جوَری به‌نزین كوَی به‌ریوبه‌رایه‌تی شاری كه‌ركوك 98هه‌زار لیتره‌ بوَ كوَیی ئوَتوَمبیله‌كانی نێو شاری كه‌ركوك و ناحیه‌كانی ده‌وروبه‌ری كه‌ركوكه‌وه‌ له‌ یه‌ك مانگدا بری ئه‌و 98هه‌زاره‌ به‌پێی سه‌رچاوه‌یه‌كی نێو پوَلیسی كه‌ركوك كه‌ مانگی 30 هه‌زار لتری سه‌رف كردوه‌ كوَی 8سال لێك بده‌ینه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی ئه‌و بره‌ پاره‌یه‌دا 98 هه‌زار لێده‌رچێت ده‌كاته‌ 68هه‌زار لیتر ئه‌م 68 له‌ ماوه‌ی هه‌شت سالدا توَ هه‌ژمارده‌ی بكه‌ بكه‌ توَ بلێ 20هه‌زار لیتره‌ له‌ مانگێكا با خاتری بگرین 12 كه‌ره‌تی 20ده‌كاته‌ 816ئه‌م 816 كه‌ره‌تی هه‌شت سال واتا هه‌شت سال كه‌ره‌تی 12 ده‌كاته‌96ئه‌م ژماره‌یه‌ كه‌رتی 20هه‌زاری بكه‌ین كوَی ماوه‌ی بری سوته‌مه‌نی شاری كه‌ركوك ده‌كاته‌ 1920هه‌زار نوَسه‌دوبیست لیتر فه‌قت به‌نزین له‌ ئێوه‌ ئه‌پرسم بوَ كوێ روَیشت درا به‌كێ به‌به‌رێزتان ئه‌لێم نیوه‌ی بوَ پارتی دیموكراتی كوردستانه‌و نێوه‌ی بوَ یه‌كێتی له‌ نێو كه‌ركوكیشدا برێكی ده‌درێت به‌ ناسیارو میوانو كادیرو ئه‌ندامو باقی ڕه‌وانه‌ی قه‌ڵاچوَلانو سه‌ریی ڕه‌ش ئه‌كرێت كه‌ خه‌زینه‌ی لێیه‌ سه‌رچاوه‌ شوَفێره‌كان كه‌ سێ جار گیراون له‌لایه‌ن ده‌زگای نه‌زاهه‌وه‌ ته‌سلیمی لیوا جه‌مال تاهیر كراون دواتر به‌ردراون ح_بری سوته‌مه‌نی میدیریه‌تی كه‌ركوك و ناحیه‌كانی جوَری گاز له‌ ماوه‌ی یه‌ك مانكدا 68 هه‌زار لیتر وه‌ر ئه‌گرێت 68كه‌ره‌تی 12 ده‌كاته‌ 80 هه‌زار لیتر له‌ سالێكدا ئه‌م 80كه‌رتی 8 سالی بكه‌ین ئه‌بێت بلێن 8كه‌رتی 12ئه‌كاته‌ 96 مانگ واتا 96كه‌رتی 80هه‌زار لیتر ده‌كاته‌ 7680ملیون و شه‌سه‌دوو هه‌شتا لیتر بلێ 15 هه‌زار لیتری سه‌رف كردوه‌ له‌ ماوه‌ی یه‌ك مانگدا واتا 7ملیونو 680لیتر 15هه‌زاری لێده‌رجیت ئه‌كاته‌ 512هه‌زار لیتر فه‌قه‌ت گاز 512هه‌زار لیتر كه‌ره‌تی 96مانگ له‌ كوَیی 8سالدا ده‌كاته‌ 50176لیتر 500ملیون لیترو 170ولا حیساب ناكرێت ئه‌م جوَره‌ شیكردنه‌وه‌انه‌ ڕه‌نگه‌ زوَر كه‌متر بن یان زوَر زوَر تر د_من شه‌خسی خوَم جوَری نه‌وت و سه‌رف كردنی ئه‌كه‌مه‌ خاتر" لیوا جه‌مال ئاماری باس ناكه‌م هه‌شه‌و بره‌كه‌ی نازانم ج_بری فروشتنی پوستالو جلو به‌رگیش كه‌ له‌نێو بازاره‌كانی كه‌ركوك 15 دوكان بازرگانی پێوه‌ ئه‌كه‌ن خاتری مام جلال بێت كه‌ تیرورست لێره‌وه‌ بری ئه‌و فیشه‌ك و جلو به‌رگو كه‌رستانه‌ ده‌كرێته‌وه‌ به‌كاری دینێ لیوا جه‌مال 8ساله‌ قه‌ده‌خه‌ی نه‌كردوه‌.

2_له‌ نێو كه‌ركوكدا 1300 جوَریی ئوتومبیلی BMWده‌سورێته‌وه‌ به‌ بێ ژماره‌ كه‌س تا ئیستا نه‌ی گرتوه‌ لیوا جه‌مال چاوه‌رێی هه‌لمه‌ته‌كانی به‌غدا ئه‌كات، ده‌یان ئوَتومبیلی جام ڕه‌ش.

3_لیوا جه‌مال تاهیر له‌ ڕاپورتێكی له‌به‌ر ده‌ستی خوَییدا كه‌ به‌ ئه‌مریكیه‌كانی دابوو له‌ سالی 2010 ه‌ 67هه‌زار كه‌س له‌ كه‌ركوك و ده‌وروبه‌ری گومان لێكراو ده‌سگیر كراوه‌و هیج ولاتێك شتی وا رویداوه‌ 15 هه‌زار تیروَرستی گرتوه‌ من ئه‌لێم بوَ كام زیندان بردی یان له‌ كوێن تكا ئه‌كه‌م شوێنی ئه‌و تیرورستانه‌ به‌ ئێمه‌ بلێ با 100 تیروَرستیش بێت خو تا ئێستا نه‌یان هێشتوه‌ له‌ عیراق چاو پێكه‌وتنێك بكا له‌گه‌ڵ تیروَرستیك!سه‌رچاوه‌یه‌ك له‌ نێو دادگای كه‌ركوك و موكافحه‌ی ئیرهاب ووتی: برێكیان ڕه‌وانه‌ی كوردستان ئه‌كرێن به‌ دوو ئاراسته‌ برێكیان بوَ به‌غدا برێكیان نادیار برێكیان به‌ پاره‌وه‌ به‌رتیل به‌ وه‌رقه‌ی پارێزگار وحزبه‌كان ئازاد ئه‌كرێن به‌خێر بێته‌وه‌ لیوا جه‌مال تاهیر.

4_بری 2000ئافره‌تی سوزانی هه‌یه‌ له‌كه‌ركوك كه‌ پوَلیس له‌ كوێدا خه‌وتوه‌ كه‌ نایان گرێت بری 1000كه‌سی حه‌بی سه‌رخوَش وماده‌ی بێ هوَشكه‌ر هه‌یه‌ تا ئێستا ده‌ستگیر ده‌كرێن به‌ بره‌ پاره‌یه‌ك ئازاد ئه‌كرین.

5_كوژرانی 8 روژنامه‌نوس له‌ ژێر ده‌ستیدا ئه‌گه‌ر له‌ ئێوه‌ ئه‌پرسم دوَسیه‌كتان بینی لیوا جه‌مال تاهیر ئه‌نجامه‌كه‌ی به‌ بوَ ڕای گشتی ئاشكرا بكا جگه‌ له‌ شاردنه‌وه‌ی.

6_بری 3 هه‌زار پوڵیس ڕوَژانه‌ هه‌ریه‌كه‌یان بری 6 هه‌زار دیناری مه‌سره‌فی خواردنی بوَ دابین كراوه‌ لیوا جه‌مال روَژانه‌ بری 3 هه‌زار دیناری چاپی عیراقی بو سه‌رف ئه‌كات زوَر به‌ی پوَلیسه‌كان هانا بوَ من دێنن به‌رده‌وام بم له‌ نوسین له‌سه‌ری بری نه‌سرییه‌كی تری وه‌رگرتوه‌ بوَهێنانی كوَنكرێت كه‌ له‌ بره‌ پارانه‌ ئێوه‌ خوَتان دای ئه‌شكێنن یان سه‌رچاوه‌یه‌ك نیه‌ كی ئه‌و بره‌ پاره‌ی بوَ دابین كردوه‌ كه‌ كوَی كوَلانه‌كانی ماله‌ په‌رپرسه‌كان لێیدانراوه‌ زوَر به‌ی هاولاتیان شوَفیره‌كان نیگه‌رانن.

7_له‌ شاری كه‌ركوك له‌ ماوه‌ی حكومرانی لیوا جه‌مالدا 1ملیونو 897 هاوڵاتی به‌ ته‌قینه‌وه‌ شه‌هید بووه‌، 932به‌ره‌گه‌ز عه‌ره‌به‌ باقی كوردو توركمان و نه‌ته‌وه‌كانی تر، 3ملیون بریندار هه‌یه‌ له‌23%حاڵه‌تی كه‌م ئه‌ندامی هه‌یه‌، 516ئوَتوَمبیل له‌ كه‌ركوك ته‌قێنراوه‌ته‌وه‌.

8_به‌پێ سه‌رچاوه‌یه‌ك له‌ نێو پوَلێسی كه‌ركوك 12 گروپی تیرۆرستی هه‌یه‌ كه‌ سه‌ر به‌ قاعیده‌نو ده‌یان ئه‌ندامیان لیوا جه‌مال بزری كردون قاعیده‌ دوایان ئه‌كا، 8گروپی تیرۆرستی ئیسڵامی هه‌یه‌، 3 گروپی تیروَرستی به‌عسیه‌ كوَنه‌كان هه‌یه‌ كه‌ سه‌رچاوه‌كه‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كا لیوا جه‌مال په‌یوه‌ندی ڕا گوَرینه‌وه‌ی له‌گه‌لیاندا هه‌یه‌.

9_لیوا جه‌مال سه‌ر به‌ كوَسره‌ت ڕه‌ سول علی حزبی یه‌كێتیه‌ مانگانه‌ جگه‌ له‌ به‌نزین و گاز بری 57ملیون دیناری عیراقی پاره‌ ره‌وانه‌ی سلیمانی ئه‌كات.

10_پوَلیسی كه‌ركوك تا ئیستا رێگه‌ی به‌ 900خێزانی عه‌ره‌ب بده‌ن نیشته‌ جێ ببن له‌ كه‌ركوك لیوا جه‌مال خوَیی ئه‌لێ:عه‌ربن ئه‌ندامی حزبه‌ كوردیه‌كانن له‌ لایه‌ن پارێزگاری كه‌ركوكه‌وه‌ رێگه‌یان پێ ئه‌درێت، جگه‌ له‌و هاوڵاتیانه‌ی قه‌ره‌ بوكه‌ی ماده‌ی 140یان وه‌رگرتوه‌و نه‌نێردراوه‌نه‌ته‌وه‌.

11_له‌ سنوری كه‌ركوك 30000ته‌ن ته‌قه‌مه‌نی ده‌سگیر كراوه‌ بگره‌ زوَر زیاتر له‌م ئاماره‌ كه‌ چه‌كی زوَر گه‌وره‌ی تیدایه‌ وه‌ك هاوه‌ن، توَپ، ده‌یان ئامێری ته‌كنه‌لوَجی بوَ كاری تیروَرستی.

12_دیار نه‌مانی 400ئوَتومبیل زوَر له‌وه‌ زیاتر كه‌ تیرۆرستان به‌ كاریان هێناوه‌و گیراوه‌ فروَشراوه‌ته‌وه‌.

13 به‌رپرسێك ئه‌لێ:كێشه‌كه‌مان ئه‌وه‌یه‌ ده‌یان پوَلیسمان له‌سه‌ر ئێمه‌ موچه‌ وه‌ر ئه‌گرن پاریزگاری شوێنه‌ حزبیه‌كان ئه‌كه‌ن و یان به‌ دوای به‌رپرسانه‌وه‌ن، نیگه‌رانی خوَی ده‌ر ئه‌برێت پوَلیسه‌كان ئێستا نیوه‌یان له‌ ماله‌وه‌ن و نیوه‌ له‌ موچه‌كه‌یان ئه‌درێتو ده‌وام ناكه‌ن نیوه‌ی پاره‌كه‌ی تری به‌رێوبه‌رایه‌تی پوَلیس لێی بێ خه‌به‌ره‌.

14_دواین گه‌نده‌لی (لیوا جه‌مال) روتبه‌كه‌ی كه‌ هه‌مان روتبه‌ی زه‌مانی به‌عسه‌ كه‌ من زوَر به‌ ناشرینی ئه‌بینم ئه‌وه‌ی له‌ سه‌ر شانی بنا كوردو دلسوز نیه‌ درێژه‌ پێده‌ری رێبازی به‌عسه‌.له‌ ئێوه‌ ئه‌پرسم ئه‌م پیاوه‌ گرینكه‌ له‌ كه‌ركوك بێت بێ ئاگای كورد ڕوِشنبیرو دلسوَزانمان به‌رپرسانمان كوا، تێبینی سه‌رچه‌م به‌رپرسه‌كان به‌ گه‌نده‌لیه‌كانیان به‌سه‌ر ئه‌كه‌ینه‌وه‌.

aramkarkuki@hotmail.com

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

مه‌راسیمی پرسه‌ی خوالێخۆشبوو حاجی فتاح ده‌روێش نادر PDF Print Write e-mail
Thursday, 20 September 2012 09:42 پرسه‌

به ‌ناوی کۆچبه‌رانی کورد و ڕیکخراوه‌ کوردیه‌کانی هۆڵه‌نده‌وه‌، پرسه‌و هاوخه‌می خۆمان ئاراسته‌ی به‌ڕێزان خانه‌واده‌ی خوالێخۆشبوو (حاجی فتاح ده‌روێش نادر) ده‌که‌ین، که‌ ده‌کاته‌ باوکی به‌ڕیزان شاکیر و زاهیر و به‌ختیار و هوشیار و هه‌ندرێن وشیلان .   هه‌روه‌ها خوالیخۆشبوو ده‌کاته‌ برای شه‌هید محه‌مه‌د ده‌روێش نادر و دکتۆر محمود ده‌روێش نادر ومسته‌فا ده‌روێش نادر وته‌ها ده‌روێش نادر و ئامۆزای شه‌هید ساڵح پیره‌ و ده‌کاته‌ مامی ساسان ده‌روێش و خاڵی خالید عه‌لی حاجی مه‌لا فه‌ره‌ج ومامی میرکۆ محمود ده‌روێش نادر.  خوالێخۆشبوو له ‌ڕۆژی 16/9/2012 به‌ نه‌خۆشی له‌ وڵات کۆچی دوایی کرد، هاوخه‌می خۆمان بۆ سه‌رجه‌م که‌سوکار و هاوڕێ وئازیزانی ده‌رده‌بڕین، داواکارین له‌ یه‌زدانی مه‌زن ئه‌م کۆسته‌ دوا ناخۆشی خانه‌واده‌که‌یان بێت وخوالێخۆشبوو به‌ به‌هه‌شتی به‌رین شاد بکات .

بۆ ئاگاداری هه‌موو براده‌ران، که‌سوکاری خوالێخۆشبوو ڕۆژی یه‌ک شه‌ممه‌ ڕێکه‌وتی 23/9/2012 کاتژمێر13:00 یه‌کی پاشنیوه‌ڕۆ تا 17:00 له‌م ناونیشانه‌ی خواره‌وه‌ له ‌شاری ئه‌مستردام داده‌نیشن .     

           

Motorwal 300
1021 PH Amsterdam

 

بۆ په‌یوه‌ندیکردن له‌ڕیگای ته‌له‌فۆن وئیمایلی:-

 ته‌ها ده‌روێش نادر 0628141203

           t_darwesh@hotmail.com

Sirwandarwesh@hotmail.com

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

READ_MORE

نه‌وشیروان مسته‌فا لایه‌لایه‌ بۆ خه‌ڵك ده‌كاو خۆی ناخه‌وێ ...سووره‌ مه‌رگه‌یی PDF Print Write e-mail
Thursday, 20 September 2012 09:40 سوره‌ مه‌رگه‌یی

له‌و كاته‌وه‌ی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان یان ڕاستتر بڵێێن: بزووتنوه‌ی زاواو خه‌زوور وه‌ك گردبوونه‌وه‌یه‌كی سیاسی ناڕێكخراوو ڕاڕاو ئامانج نادیار له‌ یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان جیا بۆته‌وه‌، نه‌وشیروان مسته‌فا به‌ ته‌نیا كۆی جووڵه‌ سیاسی و ئابووری و دیبلۆماسی و ڕاگه‌یاندنه‌كانی بۆ خۆی پاوان كردوون، ته‌نانه‌ت له‌ په‌یوه‌ندیه‌ كوردستانی و ئێراقی و نێوده‌وڵه‌تیه‌كانیش ئه‌وانه‌ی ناوی ناون هه‌ڵسووڕاو كورد گوته‌نی (له‌ دانوان ئاویشیان به‌ده‌ست نییه‌) ، له‌ هه‌موو قه‌یران و گرژی و ئاڵۆزیه‌كاندا كورت بینی سیاسی و ڕوانینی ده‌سته‌گه‌رایی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ بۆ ڕووداوه‌كانی تایبه‌ت به‌ هه‌رێمی كوردستان و پرسی كورد به‌ گشتی، كه‌ كۆپی كورت بینی و ڕوانینی تاكه‌ كه‌سی نه‌وشیروان مسته‌فان لای شاره‌زایانی سیاسی بوونه‌ مه‌ته‌ڵ، له‌ بن لێفه‌ خه‌یاڵ ده‌كاو له‌ گرده‌كه‌ پیاده‌ی ده‌كا، بێ به‌رنامه‌ هه‌نگاو ده‌نێ و بێ پلانیش پاشه‌كشه‌ ده‌كات، پێیوایه‌ هه‌موو كورد وه‌ك بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان چی گووت له‌ (به‌ڵێ) زیاتر نه‌ڵێ.

 هه‌موو لایه‌نه‌ سیاسیه‌كان وه‌به‌ر نه‌شته‌ری ڕه‌خنه‌ ده‌داو چه‌ند دانه‌یه‌ك به‌ كۆنه‌په‌رست و دواكه‌وتوو ده‌زانێ، چه‌ند دانه‌یه‌كیش به‌ خێڵه‌كی و بنه‌ماڵه‌ ناو ده‌با، ئه‌وانیتر له‌و ئاسته‌دا نابینێ كاتیان پێوه‌ بكوژێ و ناویان بێنێ، كه‌چی خۆی و زاواكه‌ی به‌ كۆنه‌په‌رست و دواكه‌وتوو نازانێ كه‌ بێ پارسه‌نگ وه‌ك تای ته‌رازوو دوو لینگه‌یان به‌ ملی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕاندا هێناوه‌، خۆی و دوو كوڕو خوارزاو زاواكه‌ی خێڵه‌كی و بنه‌ماڵه‌ نین كه‌ بوونه‌ پێنج ئه‌ندامه‌ هه‌ستیاره‌كه‌ی ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان.

نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ ده‌ره‌وه‌ی به‌هاو پره‌نسیبه‌ دیموكراتیه‌كان سواری ویستی سیاسی خۆی بووه‌و به‌ ڕاست و چه‌پدا ڕه‌خنه‌ ده‌به‌شێته‌وه‌، ئه‌وانه‌ی له‌ ڕێگای سندوقه‌كانی ده‌نگدانه‌وه‌ پۆستی حزبی و ده‌وڵه‌تی وه‌رده‌گرن به‌ خۆ سه‌پێن و پێشێلكاری ماف و ئازادیه‌كانی خه‌ڵكیان ده‌زانێ، خۆشی بێ هه‌ڵبژاردن خۆی ناو ناوه‌ ڕێكخه‌ری گشتی بزووتنه‌وه‌ گۆڕان، ئه‌گه‌ر له‌ ڕووی سیاسی له‌ چه‌مك و مانای (ڕێكخه‌ری گشتی) بدوێین، ده‌توانین كه‌مێك په‌ی به‌ نه‌هێنیه‌كانی ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و ده‌سه‌ڵاته‌كانی نه‌وشیروان مسته‌فا به‌رین.

 له‌ فه‌رهه‌نگی سیاسیدا هه‌ر كاتێك چه‌مكی (ڕێكخه‌ر) و (گشتی) به‌دوای یه‌كتیردا هاتن سنووره‌كان له‌به‌ر ده‌م بڕیاره‌كانی رێكخه‌ر واڵا ده‌كرێن و ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ شێوه‌یه‌ك فره‌ ڕه‌هه‌ند و ڕه‌ها ده‌بن هیچ تێبینی و سه‌رنجێك هه‌ڵناگرن، وه‌ك پێشتر باسمان كرد وردو درشتی جووڵه‌ سیاسی و ئابووری و دیبلۆماسی و ڕاگه‌یاندنه‌كان دێنێته‌ ژێر ڕكێفی خۆی، په‌یوه‌ندیه‌ هه‌مه‌لایه‌نه‌كانیش به‌ فه‌رمانی ڕێكخه‌ری گشتی ڕێكده‌خرێن، به‌وه‌ش ده‌سه‌ڵاته‌كانی زۆر له‌ ده‌سه‌ڵاتی سه‌رۆك و سكرتێر به‌ر فراوانتر ده‌بن، جگه‌ له‌وه‌ش ده‌سه‌ڵاتی سه‌رۆك و سكرتێر له‌ هه‌موو حزب و ڕێكخراوێكی سیاسیدا سنووردارن و به‌ یاسا ڕێكده‌خرێن، ئه‌و یاسایه‌ش چاودێر ده‌بێ به‌سه‌ر چۆنیه‌تی ڕاپه‌ڕاندنی ئه‌ركه‌ ده‌ست نیشان كراوه‌كانیدا، له‌ كۆنگره‌و به‌ ده‌نگی زۆرینه‌ی ئه‌ندامان هه‌ڵده‌بژێردرێ و ئه‌رك و مافیشی بۆدیاری ده‌كرێ، لێره‌د